Forwarded from ایسنا ایلام
دماوند زیر فشار کوهنوردان؛ ذخیرهگاه طبیعی آب در خطر
🔷دانشآموخته دکترای محیط زیست گفت: در شرایطی که ایران با بحران کمآبی دستوپنجه نرم میکند، بیتوجهی به دماوند میتواند آینده منابع آبی تهران و مناطق اطراف را با چالشهای غیرقابل جبران مواجه کند.
isna.ir/xdVFrf
@isnailam24
🔷دانشآموخته دکترای محیط زیست گفت: در شرایطی که ایران با بحران کمآبی دستوپنجه نرم میکند، بیتوجهی به دماوند میتواند آینده منابع آبی تهران و مناطق اطراف را با چالشهای غیرقابل جبران مواجه کند.
isna.ir/xdVFrf
@isnailam24
فرهيختگان ،ياوران محيط زيست
Photo
دوستان همکاران ارجمند و همراهان گرامی شرف حضور دار در این شبکه اجتماعی ،
فرارسیدن شب یلدا، کهنترین آیین پاسداشت روشنایی، همدلی و امید در فرهنگ ایرانی را به شما عزیزانی که سالهاست در فضای مجازی برای اندیشیدن به دغدغههای مشترک گرد هم آمدهایم، صمیمانه تبریک عرض میکنم.یلدا، یادگار تمدنی است که در آن، پیوند انسان با طبیعت، احترام به چرخههای زیستمحیطی و باور به غلبه نور بر تاریکی جایگاهی بنیادین داشت. امروز که جهان با بحرانهای محیطزیستی، تغییرات اقلیمی و تهدیدهای جدی علیه زیستبوم مشترکمان روبهروست، این آیین باستانی بیش از هر زمان دیگری ما را به مسئولیتپذیری، میانهروی و مراقبت از زمین فرا میخواند.
در کنار این پیام طبیعتمحور، یلدا نماد همدلی، نوعدوستی و گردهمآیی انسانهاست،ارزشهایی که ما نیز در این سالها، در جمع مجازیمان، آن را بهخوبی تجربه کردهایم. باور داریم که جامعه جهانی تنها با صلح، گفتوگو، احترام متقابل و دوری از هرگونه خشونتطلبی میتواند به سوی آیندهای امنتر و انسانیتر حرکت کند.
در شرایط اقتصادی دشوار امروز، که بسیاری از اقشار آسیبپذیر با نگرانیهای جدی معیشتی روبهرو هستند، شایسته است که در کنار پاسداشت این آیین کهن، از نمایش سفرههای رنگین و تجملات غیرضروری در بستر شبکه های اجتماعی پرهیز کنیم، تا یادمان نرود که زیبایی یلدا در سادگی، همدلی و توجه به رنجهای یکدیگر است، نه در ظاهر پرزرقوبرق آن.
امید که این شب باستانی، برای همه ما یادآور مسئولیت مشترکمان در ساختن جهانی آرامتر، سبزتر و مهربانتر باشد، جهانی که در آن، همکاری و خرد جمعی جایگزین تفرقه و خشونت گردد.
یلدایتان پربرکت،
و مسیر همراهیمان روشن و پایدار.
«محمدفیضی»
فرارسیدن شب یلدا، کهنترین آیین پاسداشت روشنایی، همدلی و امید در فرهنگ ایرانی را به شما عزیزانی که سالهاست در فضای مجازی برای اندیشیدن به دغدغههای مشترک گرد هم آمدهایم، صمیمانه تبریک عرض میکنم.یلدا، یادگار تمدنی است که در آن، پیوند انسان با طبیعت، احترام به چرخههای زیستمحیطی و باور به غلبه نور بر تاریکی جایگاهی بنیادین داشت. امروز که جهان با بحرانهای محیطزیستی، تغییرات اقلیمی و تهدیدهای جدی علیه زیستبوم مشترکمان روبهروست، این آیین باستانی بیش از هر زمان دیگری ما را به مسئولیتپذیری، میانهروی و مراقبت از زمین فرا میخواند.
در کنار این پیام طبیعتمحور، یلدا نماد همدلی، نوعدوستی و گردهمآیی انسانهاست،ارزشهایی که ما نیز در این سالها، در جمع مجازیمان، آن را بهخوبی تجربه کردهایم. باور داریم که جامعه جهانی تنها با صلح، گفتوگو، احترام متقابل و دوری از هرگونه خشونتطلبی میتواند به سوی آیندهای امنتر و انسانیتر حرکت کند.
در شرایط اقتصادی دشوار امروز، که بسیاری از اقشار آسیبپذیر با نگرانیهای جدی معیشتی روبهرو هستند، شایسته است که در کنار پاسداشت این آیین کهن، از نمایش سفرههای رنگین و تجملات غیرضروری در بستر شبکه های اجتماعی پرهیز کنیم، تا یادمان نرود که زیبایی یلدا در سادگی، همدلی و توجه به رنجهای یکدیگر است، نه در ظاهر پرزرقوبرق آن.
امید که این شب باستانی، برای همه ما یادآور مسئولیت مشترکمان در ساختن جهانی آرامتر، سبزتر و مهربانتر باشد، جهانی که در آن، همکاری و خرد جمعی جایگزین تفرقه و خشونت گردد.
یلدایتان پربرکت،
و مسیر همراهیمان روشن و پایدار.
«محمدفیضی»
❤2
فرهيختگان ،ياوران محيط زيست
Photo
«نجات عروس زاگرس از چنگال بهرهکشی های مغایر با توسعه»
منابع طبیعی و محیط زیست استان ایلام و دیگر استانهای زاگرس نشین سالهاست که قربانی طرح ها و پروژه های بهره کشانه تخریب سرزمین شده اند، با کمال تأسف سودجویان و بهره کشان به بهانه های کذایی دعوت از سرمایه گذار، ایجاد اشتغال ناپایدار برای فریب افکار عمومی از این ترفندها استفاده می کنند، با توجه به این که حفاظت از محیط زیست ، منابع طبیعی و اندوخته های الهی عامل اصلی توسعه و ایجاد اشتغال می باشند.
ای زاگرس عزیز، ای مادر سرسبز سرزمین ما! تو که قرنها باشاخسارهای بلوطت، نفس زندگی را به دشتهای تشنه ایران بخشیدی، حالا زیر تیغ سودجویان زخمی و خونین شدهای. استان ایلام، این عروس زیبا و بکر زاگرس، با جنگلهای انبوه، چشمههای جوشان و کوههای استوارش، سالهاست که قربانی پروژههای ویرانگر شده است. به بهانه «سرمایهگذاری» و «اشتغال موقت»، سنگشکنها خاک تو را میشکافند، کورههای زغال درختان کهنسال را به خاکستر تبدیل میکنند، راهسازیهای بیضابطه قلب جنگل را میدرد و آتشسوزیهای پیدرپی، نفس تو را بند میآورد. اینها نه توسعهاند، نه پیشرفت؛اینها خیانت به میراث الهی و نسلهای آیندهاند!
تصاویر زیبایی خیرهکننده جنگلهای بلوط زاگرس و طبیعت بکر ایلام را نشان میدهند(تصویر فوق) میراثی که قلب هر ایرانی را به درد میآورد وقتی میبیند چگونه در حال نابودی است.
اما بیایید علمی و منطقی سخن بگوییم: جنگلهای زاگرس، با بیش از ۵-۶ میلیون هکتار وسعت( خاک باقی مانده نه دیگر جنگل انبوه ) ، حدود ۴۰ درصد جنگلهای ایران را تشکیل میدهند و وسیعترین رویشگاه گونههای بلوط هستند. این اکوسیستم حیاتی، خدمات ارزنده فراوانی بینهایت ارزشمندی ارائه میدهد که در این شرایط رو به بحران سرزمین باید آنها دیده شوند:
۱-حفاظت از خاک و آب: ریشههای بلوطها خاک را تثبیت کرده، از فرسایش جلوگیری میکنند و منبع اصلی تغذیه رودخانههای بزرگ مانند کارون، دز و کرخه هستند. تخریب آنها مستقیماً به سیلهای ویرانگر، ریزگردها و خشکسالی و ده ها مشکل منجر میشود.
۲-تنوع زیستی: خانه هزاران گونه گیاهی و جانوری منحصربهفرد، از جمله گونههای در خطر انقراض.
۳-تنظیم اقلیم: جنگلهای زاگرس مانع بیابانزایی شده و اکسیژن تولید میکنند.
در استان ایلام و دیگر استانهای زاگرسنشین (لرستان، کرمانشاه، چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد)، پروژههایی مانند معادن سنگ، کارخانههای سیمان، زغالگیری غیرمجاز و راهسازیهای غیراصولی، آلودگی آب، هوا و خاک ایجاد کردهاند. آتشسوزیها (که بیش از ۹۵ درصد آنها انسانیاند) سالانه صدها هکتار را نابود میکنند و برداشت بیرویه، تعادل زیستی را بر هم زده است.
تصاویر تلخ تغییر کاربریها، طرح و پروژه های تخریب کننده در حوضه های آبخیز تأمین کننده آب شرب وکشاورزی ، واقعیت آتشسوزیها و تخریب در زاگرس نشان میدهند فاجعهای که اگر ادامه یابد، برگشتناپذیر خواهد بود.حقیقت علمی این است که «حفاظت از محیط زیست و منابع طبیعی، کلید واقعی توسعه پایدار و اشتغال پایدار و محرومین زدایی است». طرح ها و پروژه های تخریبی برای ایجاد اشتغال موقت با توسعه معادن و پروژههای مخرب، نه تنها ناپایدار است، بلکه با نابودی منابع، آینده را تباه میکند. کسانی که خواهان توسعه واقعی و ایجاد اشتغال پایدار برای جوانان هستند به این راهکارهای اجرایی کم هزینه بجای طرح ها و پروژه های تخریب کننده در استانهای زاگرس نشین بویژه ایلام عروس زاگرس عنایت داشته باشند :
💥-اکوتوریسم کنترلشده میتواند هزاران شغل پایدار ایجاد کند.
💥-محصولات جنگلی پایدار (مانند کشت گیاهان دارویی، توسعه حرفه زنبور داری برای تولید عسل طبیعی، آبزی پروری، دامداریها صنعتی پرورش دام سبک وسنگین،….) و معیشتهای جایگزین، درآمد دائمی برای جوامع محلی فراهم میآورد.
💥-جنگلداری اجتماعی و مشارکت مردم، بهترین راه حفظ این سرمایه الهی است.
توسعه بدون محیط زیست، خسارت محض است! ما نمیتوانیم میراث اجدادیمان را به بهانههای کذایی قربانی کنیم. زمان آن رسیده که صدایمان را بلند کنیم: نه به پروژههای بهرهکشانه! بله به حفاظت مشارکتی، ارزیابی دقیق زیستمحیطی و سرمایهگذاری واقعی در گردشگری سبز و کشاورزی پایدار.
ایلام و زاگرس، شایسته زندگیاند، نه مرگ تدریجی. بیایید دست در دست هم، این مادر مهربان را نجات دهیم «برای خودمان، برای فرزندانمان و برای ایران مقتدر و سرسبز همیشگی نعمتی که خدا به استانهای زاگرس نشین بویژه ایلام داده است قدرش بدانیم ».
«محمد فیضی»
منابع طبیعی و محیط زیست استان ایلام و دیگر استانهای زاگرس نشین سالهاست که قربانی طرح ها و پروژه های بهره کشانه تخریب سرزمین شده اند، با کمال تأسف سودجویان و بهره کشان به بهانه های کذایی دعوت از سرمایه گذار، ایجاد اشتغال ناپایدار برای فریب افکار عمومی از این ترفندها استفاده می کنند، با توجه به این که حفاظت از محیط زیست ، منابع طبیعی و اندوخته های الهی عامل اصلی توسعه و ایجاد اشتغال می باشند.
ای زاگرس عزیز، ای مادر سرسبز سرزمین ما! تو که قرنها باشاخسارهای بلوطت، نفس زندگی را به دشتهای تشنه ایران بخشیدی، حالا زیر تیغ سودجویان زخمی و خونین شدهای. استان ایلام، این عروس زیبا و بکر زاگرس، با جنگلهای انبوه، چشمههای جوشان و کوههای استوارش، سالهاست که قربانی پروژههای ویرانگر شده است. به بهانه «سرمایهگذاری» و «اشتغال موقت»، سنگشکنها خاک تو را میشکافند، کورههای زغال درختان کهنسال را به خاکستر تبدیل میکنند، راهسازیهای بیضابطه قلب جنگل را میدرد و آتشسوزیهای پیدرپی، نفس تو را بند میآورد. اینها نه توسعهاند، نه پیشرفت؛اینها خیانت به میراث الهی و نسلهای آیندهاند!
تصاویر زیبایی خیرهکننده جنگلهای بلوط زاگرس و طبیعت بکر ایلام را نشان میدهند(تصویر فوق) میراثی که قلب هر ایرانی را به درد میآورد وقتی میبیند چگونه در حال نابودی است.
اما بیایید علمی و منطقی سخن بگوییم: جنگلهای زاگرس، با بیش از ۵-۶ میلیون هکتار وسعت( خاک باقی مانده نه دیگر جنگل انبوه ) ، حدود ۴۰ درصد جنگلهای ایران را تشکیل میدهند و وسیعترین رویشگاه گونههای بلوط هستند. این اکوسیستم حیاتی، خدمات ارزنده فراوانی بینهایت ارزشمندی ارائه میدهد که در این شرایط رو به بحران سرزمین باید آنها دیده شوند:
۱-حفاظت از خاک و آب: ریشههای بلوطها خاک را تثبیت کرده، از فرسایش جلوگیری میکنند و منبع اصلی تغذیه رودخانههای بزرگ مانند کارون، دز و کرخه هستند. تخریب آنها مستقیماً به سیلهای ویرانگر، ریزگردها و خشکسالی و ده ها مشکل منجر میشود.
۲-تنوع زیستی: خانه هزاران گونه گیاهی و جانوری منحصربهفرد، از جمله گونههای در خطر انقراض.
۳-تنظیم اقلیم: جنگلهای زاگرس مانع بیابانزایی شده و اکسیژن تولید میکنند.
در استان ایلام و دیگر استانهای زاگرسنشین (لرستان، کرمانشاه، چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد)، پروژههایی مانند معادن سنگ، کارخانههای سیمان، زغالگیری غیرمجاز و راهسازیهای غیراصولی، آلودگی آب، هوا و خاک ایجاد کردهاند. آتشسوزیها (که بیش از ۹۵ درصد آنها انسانیاند) سالانه صدها هکتار را نابود میکنند و برداشت بیرویه، تعادل زیستی را بر هم زده است.
تصاویر تلخ تغییر کاربریها، طرح و پروژه های تخریب کننده در حوضه های آبخیز تأمین کننده آب شرب وکشاورزی ، واقعیت آتشسوزیها و تخریب در زاگرس نشان میدهند فاجعهای که اگر ادامه یابد، برگشتناپذیر خواهد بود.حقیقت علمی این است که «حفاظت از محیط زیست و منابع طبیعی، کلید واقعی توسعه پایدار و اشتغال پایدار و محرومین زدایی است». طرح ها و پروژه های تخریبی برای ایجاد اشتغال موقت با توسعه معادن و پروژههای مخرب، نه تنها ناپایدار است، بلکه با نابودی منابع، آینده را تباه میکند. کسانی که خواهان توسعه واقعی و ایجاد اشتغال پایدار برای جوانان هستند به این راهکارهای اجرایی کم هزینه بجای طرح ها و پروژه های تخریب کننده در استانهای زاگرس نشین بویژه ایلام عروس زاگرس عنایت داشته باشند :
💥-اکوتوریسم کنترلشده میتواند هزاران شغل پایدار ایجاد کند.
💥-محصولات جنگلی پایدار (مانند کشت گیاهان دارویی، توسعه حرفه زنبور داری برای تولید عسل طبیعی، آبزی پروری، دامداریها صنعتی پرورش دام سبک وسنگین،….) و معیشتهای جایگزین، درآمد دائمی برای جوامع محلی فراهم میآورد.
💥-جنگلداری اجتماعی و مشارکت مردم، بهترین راه حفظ این سرمایه الهی است.
توسعه بدون محیط زیست، خسارت محض است! ما نمیتوانیم میراث اجدادیمان را به بهانههای کذایی قربانی کنیم. زمان آن رسیده که صدایمان را بلند کنیم: نه به پروژههای بهرهکشانه! بله به حفاظت مشارکتی، ارزیابی دقیق زیستمحیطی و سرمایهگذاری واقعی در گردشگری سبز و کشاورزی پایدار.
ایلام و زاگرس، شایسته زندگیاند، نه مرگ تدریجی. بیایید دست در دست هم، این مادر مهربان را نجات دهیم «برای خودمان، برای فرزندانمان و برای ایران مقتدر و سرسبز همیشگی نعمتی که خدا به استانهای زاگرس نشین بویژه ایلام داده است قدرش بدانیم ».
«محمد فیضی»
Forwarded from ایسنا ایلام
ضرورت نجات عروس زاگرس از چنگال بهرهکشیهای مغایر با توسعه/توسعه بدون محیط زیست، خسارت محض
🔷دانشآموخته دکترای محیط زیست گفت: عروس زاگرس، با جنگلهای انبوه و چشمههای جوشان، امروز قربانی سودجوییهایی شده که آینده نسلهای بعدی را تهدید میکند.
isna.ir/xdVGKV
@isnailam24
🔷دانشآموخته دکترای محیط زیست گفت: عروس زاگرس، با جنگلهای انبوه و چشمههای جوشان، امروز قربانی سودجوییهایی شده که آینده نسلهای بعدی را تهدید میکند.
isna.ir/xdVGKV
@isnailam24
«ابتکار جدید سازمان جهانی بهداشت ، طب سنتی زیر ذربین هوش مصنوعی »
برای میلیونها نفر در جهان، درمان فقط به معنای مراجعه به بیمارستان یا مصرف داروهای شیمیایی نیست؛ از دمنوشهای گیاهی گرفته تا طب سوزنی، یوگا و نسخههایی که نسل به نسل منتقل شدهاند، پزشکی سنتی هنوز بخشی از زندگی روزمره است. حالا سازمان جهانی بهداشت میگوید زمان آن رسیده که این میراث کهن، نه با تردید یا شیفتگی کورکورانه، بلکه با ابزارهای علم امروزی، از جمله هوش مصنوعی، دوباره بررسی شود.این هفته در دهلی نو، سازمان جهانی بهداشت نشستی را برگزار میکند که هدفش دقیقاً همین است: ساختن پلی میان گذشته و آینده. تدروس گبریسوس، مدیرکل این سازمان میگوید پزشکی سنتی «چیزی متعلق به گذشته نیست» و تقاضا برای آن در فرهنگها و جوامع مختلف رو به افزایش است. از نگاه او، فناوریهای نو میتوانند کمک کنند تا روشهایی که قرنها مورد استفاده بودهاند، از نظر ایمنی و اثربخشی با معیارهای علمی سنجیده شوند.
واقعیت این است که برای بخش بزرگی از جمعیت جهان، بهویژه در کشورهایکمبرخوردار، درمانهای سنتی نزدیکترین یا تنها گزینهٔ در دسترساند.
رئیس مرکز جهانی پزشکی سنتی سازمان جهانی بهداشت، میگوید در بسیاری از کشورها، اکثریت مردم به نوعی از این روشها استفاده میکنند. او در عین حال تأکید میکند که همهٔ این درمانها بیخطر یا مؤثر نیستند و برخی حتی به تخریب محیط زیست و قاچاق گونههای در خطر انقراض دامن زدهاند. به همین دلیل، سازمان جهانی بهداشت به دنبال «ادغام مسئولانه» این شیوهها در نظام سلامت است.در این میان، هوش مصنوعی نقشی کلیدی پیدا کرده است. از غربال میلیونها ترکیب گیاهی برای یافتن مواد مؤثر گرفته تا بررسی برهمکنشهای دارویی و حتی تحلیل اثر مراقبه (مدیتیشن) یا طب سوزنی بر مغز، ابزارهایی در دسترس قرار گرفتهاند که پیشتر تصورشان دشوار بود.
سازمان جهانی بهداشت همزمان از یک کتابخانه دیجیتال عظیم با بیش از یک و نیم میلیون مدرک علمی رونمایی میکند تا دانستههای پراکنده دربارهٔ پزشکی سنتی در یک چارچوب علمی گردآوری شود.هنوز در خبرها مشخص نشده که آیا طب سنتی خاورمیانه و ازجمله متنهای قدیمی پرشمار فارسی و عربی در مورد گیاهان دارویی و «خاصیتهایی» که برای آنها در این متون برشمرده شده، جزئی از این بررسی علمی تازه با هوش مصنوعی خواهد بود یا نه.برای طرفداران این رویکرد تازه، مسئله، انتخاب میان سنت و علم نیست، بلکه یافتن راهی است برای گفتوگوی این دو. همانطور که تاریخ نشان داده، بسیاری از داروهای امروزی ریشه در طبیعت و دانش کهن دارند. حالا پرسش این است که آیا فناوریهای نو میتوانند این دانش قدیمی را پالایش کنند و آن را به شکلی ایمن و قابل اعتماد به آینده ببرند، یا نه. وقتی آیندهٔ پزشکی از راه میرسدهمزمان با تلاش سازمان جهانی بهداشت برای نگاه دوباره به پزشکی سنتی با کمک هوش مصنوعی، چشمانداز کلی درمان هم در حال تغییر است.بسیاری از پیشبینیها برای سالهای پیش رو میگویند که فناوری دیگر در مرحلهٔ نمایش و شعار نیست، بلکه قرار است در زندگی واقعی و درمان بیماران خودش را ثابت کند.در پشت صحنهٔ این تغییر، ابزارهایی قرار دارند که کار پژوهشگران را سریعتر و دقیقتر میکنند. رایانهها امروز میتوانند در زمانی کوتاه، حجم عظیمی از دادهها را بررسی کنند؛ کاری که پیشتر شاید سالها طول میکشید. هوش مصنوعی هم دیگر فقط «حرف نمیزند»، بلکه به دانشمندان کمک میکند گزینههای نادرست را کنار بگذارند و زودتر به راهحلهای مؤثر برسند.
در پزشکی، این یعنی شانس بیشتر برای درمان بیماریهایی که تا همین اواخر دستنیافتنی به نظر میرسیدند. پژوهشگران حالا میتوانند پیش از شروع آزمایشهای پرهزینه، حدس بزنند کدام داروها امید بیشتری دارند و کدام مسیرها به بنبست میرسند.البته در کنار این پیشرفتها، نگرانیهایی هم هست و دانشمندان میخواهند بدانند این ابزارهای هوش مصنوعی دقیقاً بر چه اساسی تصمیم میگیرند.نمونهای از این تغییر را میتوان در یک پژوهش تازه دید که نتیجه آن ۲۶ آذرماه منتشر شد؛ جایی که گروهی از دانشمندان نشان دادهاند با پیدا کردن تنها یک نقطهٔ حساس در ساختار ویروس تبخال، میتوان جلوی ورود آن به سلولهای بدن را گرفت. آنها با کمک رایانهها کاری را انجام دادند که با روشهای قدیمی شاید سالها زمان میبُرد.در همین مسیر، پژوهشگران دانشکدهٔ پزشکی آیکان در «مانت ساینای» نیویورک یک مدل هوش مصنوعی ساختهاند که به پزشکان کمک میکند معنای تغییرات ژنتیکی را سادهتر و سریعتر بفهمند.این ابزار، که «فایلوپی-۳دی» نام دارد، فقط تشخیص نمیدهد یک جهش ژنی زیانآور است یا نه، بلکه نشان میدهد احتمالاً به چه نوع بیماریای، مانند سرطان یا اختلالات عصبی، مربوط میشود.
برای میلیونها نفر در جهان، درمان فقط به معنای مراجعه به بیمارستان یا مصرف داروهای شیمیایی نیست؛ از دمنوشهای گیاهی گرفته تا طب سوزنی، یوگا و نسخههایی که نسل به نسل منتقل شدهاند، پزشکی سنتی هنوز بخشی از زندگی روزمره است. حالا سازمان جهانی بهداشت میگوید زمان آن رسیده که این میراث کهن، نه با تردید یا شیفتگی کورکورانه، بلکه با ابزارهای علم امروزی، از جمله هوش مصنوعی، دوباره بررسی شود.این هفته در دهلی نو، سازمان جهانی بهداشت نشستی را برگزار میکند که هدفش دقیقاً همین است: ساختن پلی میان گذشته و آینده. تدروس گبریسوس، مدیرکل این سازمان میگوید پزشکی سنتی «چیزی متعلق به گذشته نیست» و تقاضا برای آن در فرهنگها و جوامع مختلف رو به افزایش است. از نگاه او، فناوریهای نو میتوانند کمک کنند تا روشهایی که قرنها مورد استفاده بودهاند، از نظر ایمنی و اثربخشی با معیارهای علمی سنجیده شوند.
واقعیت این است که برای بخش بزرگی از جمعیت جهان، بهویژه در کشورهایکمبرخوردار، درمانهای سنتی نزدیکترین یا تنها گزینهٔ در دسترساند.
رئیس مرکز جهانی پزشکی سنتی سازمان جهانی بهداشت، میگوید در بسیاری از کشورها، اکثریت مردم به نوعی از این روشها استفاده میکنند. او در عین حال تأکید میکند که همهٔ این درمانها بیخطر یا مؤثر نیستند و برخی حتی به تخریب محیط زیست و قاچاق گونههای در خطر انقراض دامن زدهاند. به همین دلیل، سازمان جهانی بهداشت به دنبال «ادغام مسئولانه» این شیوهها در نظام سلامت است.در این میان، هوش مصنوعی نقشی کلیدی پیدا کرده است. از غربال میلیونها ترکیب گیاهی برای یافتن مواد مؤثر گرفته تا بررسی برهمکنشهای دارویی و حتی تحلیل اثر مراقبه (مدیتیشن) یا طب سوزنی بر مغز، ابزارهایی در دسترس قرار گرفتهاند که پیشتر تصورشان دشوار بود.
سازمان جهانی بهداشت همزمان از یک کتابخانه دیجیتال عظیم با بیش از یک و نیم میلیون مدرک علمی رونمایی میکند تا دانستههای پراکنده دربارهٔ پزشکی سنتی در یک چارچوب علمی گردآوری شود.هنوز در خبرها مشخص نشده که آیا طب سنتی خاورمیانه و ازجمله متنهای قدیمی پرشمار فارسی و عربی در مورد گیاهان دارویی و «خاصیتهایی» که برای آنها در این متون برشمرده شده، جزئی از این بررسی علمی تازه با هوش مصنوعی خواهد بود یا نه.برای طرفداران این رویکرد تازه، مسئله، انتخاب میان سنت و علم نیست، بلکه یافتن راهی است برای گفتوگوی این دو. همانطور که تاریخ نشان داده، بسیاری از داروهای امروزی ریشه در طبیعت و دانش کهن دارند. حالا پرسش این است که آیا فناوریهای نو میتوانند این دانش قدیمی را پالایش کنند و آن را به شکلی ایمن و قابل اعتماد به آینده ببرند، یا نه. وقتی آیندهٔ پزشکی از راه میرسدهمزمان با تلاش سازمان جهانی بهداشت برای نگاه دوباره به پزشکی سنتی با کمک هوش مصنوعی، چشمانداز کلی درمان هم در حال تغییر است.بسیاری از پیشبینیها برای سالهای پیش رو میگویند که فناوری دیگر در مرحلهٔ نمایش و شعار نیست، بلکه قرار است در زندگی واقعی و درمان بیماران خودش را ثابت کند.در پشت صحنهٔ این تغییر، ابزارهایی قرار دارند که کار پژوهشگران را سریعتر و دقیقتر میکنند. رایانهها امروز میتوانند در زمانی کوتاه، حجم عظیمی از دادهها را بررسی کنند؛ کاری که پیشتر شاید سالها طول میکشید. هوش مصنوعی هم دیگر فقط «حرف نمیزند»، بلکه به دانشمندان کمک میکند گزینههای نادرست را کنار بگذارند و زودتر به راهحلهای مؤثر برسند.
در پزشکی، این یعنی شانس بیشتر برای درمان بیماریهایی که تا همین اواخر دستنیافتنی به نظر میرسیدند. پژوهشگران حالا میتوانند پیش از شروع آزمایشهای پرهزینه، حدس بزنند کدام داروها امید بیشتری دارند و کدام مسیرها به بنبست میرسند.البته در کنار این پیشرفتها، نگرانیهایی هم هست و دانشمندان میخواهند بدانند این ابزارهای هوش مصنوعی دقیقاً بر چه اساسی تصمیم میگیرند.نمونهای از این تغییر را میتوان در یک پژوهش تازه دید که نتیجه آن ۲۶ آذرماه منتشر شد؛ جایی که گروهی از دانشمندان نشان دادهاند با پیدا کردن تنها یک نقطهٔ حساس در ساختار ویروس تبخال، میتوان جلوی ورود آن به سلولهای بدن را گرفت. آنها با کمک رایانهها کاری را انجام دادند که با روشهای قدیمی شاید سالها زمان میبُرد.در همین مسیر، پژوهشگران دانشکدهٔ پزشکی آیکان در «مانت ساینای» نیویورک یک مدل هوش مصنوعی ساختهاند که به پزشکان کمک میکند معنای تغییرات ژنتیکی را سادهتر و سریعتر بفهمند.این ابزار، که «فایلوپی-۳دی» نام دارد، فقط تشخیص نمیدهد یک جهش ژنی زیانآور است یا نه، بلکه نشان میدهد احتمالاً به چه نوع بیماریای، مانند سرطان یا اختلالات عصبی، مربوط میشود.
به این ترتیب، پزشکان میتوانند از میان حجم زیادی از دادههای ژنتیکی، زودتر به سرنخهای مهم برسند و درمان مناسبتری انتخاب کنند؛ گامی دیگر به سوی پزشکی دقیقتر و شخصیتر.از کنار هم گذاشتن این نشانهها میشود فهمید که پزشکی در حال ورود به دورهای تازه است؛ دورهای که در آن، تجربههای قدیمی و ابزارهای نو کنار هم قرار میگیرند تا درمان سادهتر، سریعتر و شاید انسانیتر شود.
منابع: خبرگزاری فرانسه، مجله تایم، Drug Target Review، rdworldonline، خبرگزاری آناتولی، مؤسسه icahn.
منابع: خبرگزاری فرانسه، مجله تایم، Drug Target Review، rdworldonline، خبرگزاری آناتولی، مؤسسه icahn.