علوم دامی – Telegram
علوم دامی
1.9K subscribers
919 photos
479 videos
1.85K files
336 links
هدف کانال ارائه بروزترین اخبار،مقالات ،فیلم و عکس در خصوص پرورش ،تغذیه و بیماری های دام و طیور میباشد
https://telegram.me/Animalscience2015

پیج اینستاگرام
https://instagram.com/_u/animal_science2015
ارتباط با ما و تبلیغات
@amin19951
@Ehsanmadadi
Download Telegram
🐄 تلقیح مصنوعی 🐄

🐄 تاریخچه:
🐃 تلقیح مصنوعی نخستین بار سال 1780 در ایتالیا به ثبت رسیده و بر اساس آن ماده سگی آبستن شده و نوزادهایش بدنیا آمدند.
🐃 در سال 1930 برای اولین بار ایوانف و همکارانش در روسیه موفق به تلقیح مصنوعی در گاو و گوسفند شدند.
🐃 نخستین مرکز تلقیح مصنوعی در کامبریج انگلستان تاسیس شد.
🐃 در سال 1963 استفاده از ازت مایع برای نگه داری اسپرم در دماهای پایین امکان پذیر شد.
🐃 دانشمندان دانستند که گلیسرول میتواند اسپرم گاو را در برابر آسیب های ناشی از یخ زدگی محافظت کند.

منبع:
Reproduction in cattle
🐄 مزایای تلقیح مصنوعی نسبت به جفت گیری;

1. بهره ژنتیکی:
انتشار گسترده ژنهای برتر در جمعیت گاوها
2. صرفه جویی:
بطور کلی بلحاظ اقتصادی تلقیح مصنوعی خیلی بصرفه تر از خرید گاو نر است. (حتی اگر گاو نر نژاد برتر باشد)
3. کنترل بیماری ها:
کنترل بیماری هایی که از طریق دستگاه تناسلی و جفت گیری طبیعی انتقال میبابند. مانند: تریکوموناس، کمپیلوباکتر و یا حتی بروسلوز
4. ایمنی:
احتمال بروز حمله از سوی گاو نر همواره وجود دارد، و گاهی این دلیل به تنهایی استفاده از تلقیح مصنوعی را توجیه میکند.
5. انعطاف پذیری:
ممکن است گاودار نخواهد تمام گوساله هایش از یک نژاد یا با ویژگی های مشابه بوجود بیایند.
گاهی معیار انتخاب بر اساس یکسری صفات مکملی است که در گاو نر وجود دارد ولی گاو ماده آن صفات را ندارد.
مثلا: گاو ماده پرشیری که شیر کم چرب تولید میکند را با اسپرم گاو نری که دخترهایش شیر پرچربی تولید میکنند تلقیح میشود.

منبع:
Reproduction in cattle
🐄 اسپرم گیری:

🐃 ثبت یک گاو نر خوب برای اسپرم.گیری در سطح گسترده معمولا در حدود سن 6 سالگی و هر دو هفته یکبار صورت میگیرد.
🐃 اسپرم گیری بیشتر با استفاده از واژن مصنوعی صورت میگیرد که انتهای آن لوله جمع آوری منی قرار دارد.
🐃 برای تحریک گاو نر هنگام اسپرم گیری از یک تی زر یا حتی یک گاو مانکن استفاده میشود.

🐄 ارزیابی منی:

نمونه منی از چند لحاظ مورد ارزیابی قرار میگیرد...
🐃 رنگ منی اگر روشن باشد نشانه تعداد اندک اسپرم است.
🐃 یکنواخت نبودن ظاهر نمونه نشانه وجود چرک و عفونت است.
🐃 وجود مو، ادرار، مدفوع و خون در نمونه بایستی مورد بررسی قرار گیرد.

🐄 یخ زدن، نگهداری و توزیع اسپرم:

نمونه منی را ابتدا توسط مایع اکستندر (بساط دهنده) رقیق کرده و سپس برای تلقیح مصنوعی آن را درون لوله های پلاستیکی به نام استرا نگهداری میکنند و پس از طی مراحل سرد شدن و یخ زدن، آن را درون ازت مایع نگهداری میکنند.
🐃 برای جلوگیری از شوک سرمایی اسپرم ها را اغلب در زرده تخم مرغ نگهداری میکنند و پس از سرد شدن تا 5 درجه سانتی گراد برای ادامه فرآیند سردشدن و یخ زدن گلیسرول هم نیز به آن اضافه میکنند.

🐄 انتقال اسپرم به دستگاه تولید مثل ماده:

🐃 عمر اسپرم در دستگاه تولید مثل ماده نزدیک 24 ساعت است.
🐃 بهترین زمان تلقیح ماده گاو 12 تا 24 ساعت پس از آغاز فحلی ایستا میباشد.
🐃 حداکثر عمر اسپرم پس از تخمک ریزی نزدیک به 12 ساعت و شانس لقاح در 6 ساعت اول بعد از تخمک ریزی بیشترین است.
🐃 تخمک ریزی تقریبا 30 ساعت پس از آغاز فحلی ایستا صورت میگیرد.

منبع:
Reproduction in cattle
بازده تولید مثل؛

معیار توانایی گاو برای آبستن شدن و تولید گوساله مانا میباشد.
ناباروری و کم باروری ناهنجاریهای یک تولید مثل طبیعی است.
از نظر اقتصادی باروری معمولا با توجه به فاصله زایش پیاپی دو گوساله ارزیابی میشود.
فاصله زایش بهینه برای یک ماده گاو شیری معمولی یک سال است. این زمان تا اندازه ای به مقدار شیر تولیدی و فصل گوساله زایی وابسته است. به عنوان مثال: گاوهایی که تولید شیر بالایی دارند، زودتر از دیگر گاوها در فصل گوساله زایی میزایند. در این حالت، تا زمان جفت گیری دوباره آن ها فاصله بیشتری وجود خواهد داشت و احتمال آبستن شدن آنها زیادتر میشود.



فاصله گوساله زایی دو جزء دارد؛
1. فاصله زایش تا آبستنی
2. طول دوره آبستنی
فاصله زایش تا آبستنی خود دو مرحله دارد:
1. فاصله زایش تا نخستین سرویس:
طول این مرحله به عوامل زیر بستگی دارد:
الف) برقراری دوباره فعالیت چرخه تخمدانی پس از زایش
ب) بروز فحلی و تشخیص آن
پ) اولین سرویس به موقع و بعداز وقوع دو حالت قبل
2. فاصله نخستین سرویس تا آبستنی:
طول این مرحله نیز به عوامل زیر بستگی دارد:
الف) توانایی آبستن شدن و حفظ آن بعداز هر سرویس
ب) تداوم فعالیت چرخه تخمدان
پ) تشخیص درست فحلی بعد از سرویس های اولیه که آبستن نمیشوند
بیشترین تلفات آبستنی،‌پیش از سه ماهه دوم آبستنی روی میدهد، که علل آن:
آبستن نشدن حیوان، مرگ و میر تخمک، نطفه یا جنین میباشد، که این سه بیشتر بعلت ناهنجاریهای ژنتیکی رخ میدهد. البته تعادل هورمونی و عفونت ها هم تاثیر گذارند.
رفتار فحلی و تشخیص آن؛

دوره فحلی:
زمانی که طی آن گاو ایستاده و اجازه سواری گرفتن به گاو نر یا گاو ماده دیگری را می دهد.

نشانه های رفتاری فحلی:
۱. گاو فحل تلاش میکند که از دیگر گاوهای فحل سواری بگیرد.
۲. گاوهای گله بطرف گاو فحل جذب شده, آن را بو میکشند و چانه خود را پشت گاو فحل قرار میدهند.

یک اشتباه در تشخیص فحلی:
گاوهای فحل گاهی بدلی گرفتار شدن یک گاو بین گاوهای دیگر یا درکنار حصار, یا گاوهای بیمار یا آسیب دیده ای که توانایی فرار ندارند, موفق به سواری گرفتن از آنها میشوند. (واین ممکن است مارا گمراه کند که گاو زیرین هم فحل است.)

به طور کلی...
گاوهای دیگر از جهت عقب سوار گاو فحل میشوند اما گاو فحل از جهات مختلف (جلو, عقب یا بغل) تلاش برای سواری گرفتن از گاوهای دیگر دارد.
🐄 کنترل فارماکولوژیکی چرخه فحلی:

🐃 کنترل چرخه فحلی، استفاده از تلقیح مصنوعی را آسان می سازد و به تبع استفاده گسترده تر از گاوهای نر برتر را ممکن می سازد.

🐃 همزمان کردن فحلی سبب می شود که تلقیح و گوساله زایی بتواند به صورت گروهی صورت بگیرد و این امر شرایط بازدهی مدیریت را بهتر می کند.

🐃 از سویی با کنترل چرخه فحلی می توان فاصله زایش تا آبستنی، فاصله گوساله زایی و احتمالا فصل گوساله زایی در گله های گوشتی را کوتاه تر نمود.



🐄 روش های کنترل چرخه فحلی:

🐃 1. از بین بردن زودرس جسم زرد با استفاده از ترکیبات لوتئولیتیک مانند پروستاگلاندین ها که با کاهش پروژسترون، گنادوتروپین ها و استرادیول 17بتا افزایش یافته و با سرج گنادوتروپین ها تخمک ریزی صورت می گیرد.

🐃 2. استفاده از پروژسترون یا ترکیبات همانند آن و قطع استفاده از آن پس از چند روز، تقلیدی از عمل جسم زرد است و سبب همزمان شدن تخمک ریزی می شود.
در قضیه دو قلوزایی ،قوچ چند درصد نقش دارد؟ میش چند درصد نقش دارد؟
از نظر ژنتیکی قوچ پنجاه درصد مسول افزایش دو قلو زایی در میش میباشد.
همچنین از نظر ژنتیکی نیز میش مسول پنجاه درصد در بروز صفت دوقلوزایی نقش دارد.

از نظر فنوتیپ چی؟ قوچ و میش چقدر در بروز صفت دوقلوزایی نقش دارند؟
چون یه قوچ با حدود بیست میش میتواند در گله جفتگیری کند، سهم بروز صفت دوقلوزایی در کل گله توسط،قوچ، افزایش می یابد.
نرخ دوقلوزایی در اجرا، با توجه به عملیات فلاشینگ و هورمون تراپ، سهم میش افزایش پیدا میکند.💯
👈صفت دوقلوزایی چه در میش و چه در قوچ صددرصد نیست.
بروز صفت دوقلو زایی در نسل اول با نسل دوم و سوم خیلی متفاوت هست.
همچنین دوقلوزایی یا بر اثر اینه که جنین در همان لحظه اول تکثیر مییابد که به ان دوقلوی همسان میگویند و یا دو تخمک در میش ازاد میشه و با اسپرم قوچ امیخته میشود که به ان دوقلوی غیر همسان میگویند. لذا نوع دوقلو بودن هم مهم می باشد. همسان و غیر همسان
در عمل و اجرا برای افزایش دوقلوزایی در ایران نکته های دیگری نیز وجود دارد، که مناسب هست به آنها عمل شود.
باسلام
سوال دوستان : یه گوساله 50کیلو شیری داشتیم فکر کنم خاک خورده چی بهش بدیم رد کنه اگه راهنمای کنیم ممنون میشم
پاسخ


سلام
اگه خاک توی شکمبه ته نشین بشه دیگه مشکلی ایجاد نمیکنه و کم کم با مدفوع خارج میشه
اگه اونقدر خاک خورده که مشکل ایجاد کرده باید آب زیادی وارد بدن دام بشه
میشه به صورت اجباری اب زیادی به دام خوراند
در هر حال خاک ایجاد مشکل اساسی در دستگاه گوارش نمیکنه
نیاسین چیست؟

نیاسین چیست و چه نقشی در تغذیه طیور دارد ؟ آیا کمبود نیاسین یا اسید نیکوتنیک میتواند باعث بروز مشکل در متابولیسم انرژی و سلامتی پرنده شود؟ آیا کمبود نیاسین یا اسید نیکوتنیک میتواند باعث بدتر شدن ضریب تبدیل خوراک شود ؟ مجله کشاورز زاگرس در این مقاله میخواهد به اهمیت نیاسین در تغذیه طیور بپردازد. این مقاله به صورت سوال و جواب نوشته شده است و امید است مورد توجه مرغداران عزیز قرار گیرد

۱- نیاسین چیست ؟ نیاسین جزو ویتامین های محلول در آب بوده و از خانواده ویتامین های گروه B میباشد.

۲- کمبود نیاسین یا اسید نیکوتینک چه علایم بالینی را در جوجه ها ایجاد می کند ؟ کمبود این ویتامین در انسان باعث ایجاد بیماری پلاگر شده و در سگ نیز باعث ایجاد بیماری زبان سیاه میشود. کمبود ویتامین نیاسین یا اسید نیکوتنیک در جوجه ها نیز میتواند باعث بیماری زبان سیاه شود. همچنین کمبود آن باعث بزرگی مفصل پا ، خمیدگی پا، پردرآوری ضعیف ، تورم پوست در ناحیه سر و پاها خواهد شد.

۳- کمبود این ویتامین چه علایمی را در مرغ های تخمگذار ایجاد میکند؟ در مرغ ها نیز کمبود نیاسین باعث کاهش در تولید تخم مرغ و افت شدید در میزان جوجه درآوری میشود. نکته مهم ان است که بوقلمون ، اردک ، قرقاول و جوجه غاز در مقایسه با مرغ به کمبود نیاسین آسیب پذیرتر میباشند.

۴- در جیره طیور نیاسین به چه شکلی به جیره افزوده می شود؟ در جیره طیور این ویتامین به شکل نیاسین آمید که یکی از رایج ترین شکل های نیاسین مصنوعی است مورد استفاده قرار می گیرد. لازم به توضیح است که نیاسین شکل ویتامینی موجود در گیاهان می باشد و شکل متابولیکی این ویتامین در حیوانات به صورت نیاسین آمید یا نیکوتین آمید می باشد.


۵- چه رابطه ای بین نیاسین و اسیدآمینه ترپیتوفان وجود دارد؟ مطالعات نشان داده است که در حیوانات ، اسید آمینه تریپتوفان می تواند به نیاسین تبدیل شود. اما برای این کار دو شرط اساسی وجود دارد : اول اینکه مقدار تریپتوفان جیره باید زیاد باشد تا پس از انکه اسید آمینه تریپتوفان در مسیر پروتین سازی وارد شد، فزونی و یا مازاد آن وارد مسیر ساخت ویتامین نیاسین شود. اما متاسفانه این شرط اساسی در جیره طیور وجود ندارد چراکه بخش عمده ای از جیره طیور را ذرت تشکیل می هد و متاسفانه دانه ذرت ، ذاتا اسید آمینه ترییتوفان اندکی دارد پژوهش ها نشان میدهد که در جوجه ها نسبت تبدیل اسید امینه تریپتوفان به نیاسین در حدود ۴۵ به یک می باشد و در نتیجه می بایستی که به جیره طیور نیاسین اضافه شود. شرط دوم آن است که برای تبدیل اسید امینه تریپتوفان به نیاسین نیاز به ویتامین دیگیری بنام پیردوکسین میباشد.

۶-اعمال متابولیکی ویتامین نیاسین یا اسید نیکوتنیک چیست ؟ این ویتامین در ساختار دو کوآنزیم مهم NAD و NADP شرکت داشته و در نتیجه در زنجیره انتقال هیدروزن نقش بازی میکند. به طور خلاصه می توان گفت که این ویتامین در سوخت و ساز کربوهدرات ها ، سوخت و ساز چربی ها و سوخت و ساز پروتیین ها و رداپسین سازی نقش به سزایی دارد و در نتیجه کمبود آن میتواند متابولیسم انرژی را دچار اختلال کند.

امیدواریم این مقاله از مجله کشاورز زاگرس مورد توجه و پسند شما قرار گرفته باشد. شما با مراجعه به بخش های پایین صفحه میتوانید به مقالات دیگر ما نیز دسترسی داشته باشید. همچنین می توانید نظرات خود را در مورد این مقاله از طریق همین صفحه با ما در میان بگذارید.

منبع :

تغذیه مرغ اسکات (ترجمه دکتر جواد پور رضا و قربانعلی صادقی)

تغذیه دام مکدونالد ( ترجمه صوفی سیاوش و جانمحمدی)
علوفه و تنش حرارتی



برگفته از گروه علوم روز دامپروری
پست شده توسط آقای دکتر احسان محجوبی

تابستان در راه است و ما باید خود را هرچه سریعتر برای آن آماده کنیم.


داده های قدیمی حاصل از دانشگاه میسوری نشان می دهد که تنش حرارتی pH شکمبه را به زیر 6 کاهش خواهد داد – چیزی مشابه با آن حالتی که وقتی علوفه در جیره از 65 درصد به کمتر از 35 درصد کاهش می یابد. تحت چنین شرایطی تخمیر ناکارآمد الیاف و تولید پروتئین میکروبی کمتر دور از انتظار نیست، که هر دو این عوامل می تواند تولید شیر و ترکیبات شیر را کاهش دهد. توصیه مرسومی که در شرایط تنش حرارتی می شود این است که علوفه کمتر و کنسانتره بیشتری در این شرایط به دام داده شود تا حرارت ایجاد شده از هضم الیاف کمتر شود. اما اگر ما جیره ای به دام بدهیم که از لحاظ علوفه در حالت «مرزی» قرار داشته باشد و مقدار زیادی نشاسته در جیره وجود داشته باشد، این کار تنها حالت وخیمی که از پیش در مورد pH شکمبه و تخمیر میکروبی وجود داشته است را بدتر می کند.
ما همچنین می دانیم که مقدار الیاف جیره اثر بسیار بزرگی بر روی پاسخ های جویدن دام دارد. همانطور که الیاف از 20 تا 25% ماده خشک جیره افزایش می یابد، گاوها زمان بیشتری را صرف خوردن می کنند، وعده های غذایی طولانی تری دارند، و بیشتر خوراک خود را سوا می کنند. شگفت انگیز اینکه بسته به کیفیت علوفه، 10 تا 30 درصد از انرژی خوراک می تواند صرف فعالیت جویدن خوراک شود!!!! برای گاوی که دچار تنش حرارتی است، خورانیدن جیره ای که NDF کمی دارد اما قابلیت هضم بالای NFD دارد بسیار بسیار با اهمیت است، چرا که این امکان را برای گاو فراهم می کند تا خوراک خود را در زمان کمتری هضم کند و انرژی کمتری برای هضم آن صرف کند. در جیره هایی که علوفه ای با مقدار الیاف زیاد وجود دارد، گاوها ممکن است یک ساعت بیشتر در روز را صرف خوراک خوردن کنند. همان یک ساعت اضافی ایستادن سر آخور، در واقع یک ساعت از سایر فعالیت های دام کسر می کند (مثل استراحت کردن) و نتیجتا گاو را مجبور می کند تا بیشتر بایستد؛ این عمل موجب می شود در دوره ای که خطر لنگش از قبل به دلیل تنش حرارتی افزایش یافته است، فشار بیشتری روی سم ها وارد شود.
علوفه دارای NDF با قابلیت هضم بالا به کاهش کلی بار حرارتی تحمیل شده به دام کمک می کند و موجب فراهمی مناسب و نسبت های ایده آل VFA برای سنتز شیر و ترکیبات شیر می گردد. اما اگر علوفه با قابلیت هضم بالا در دسترس نباشد، برخی محققین نیز نشان داده اند که جایگزینی محصولات فرعی دارای NDF با قابلیت هضم بالا به جای علوفه می تواند تولید شیر را در تنش حرارتی بهبود دهد (مثل پوسته سویا، تفاله چغندر قند و منابع الیافی غیر علوفه مشابه). NDF علوفه می تواند از 75 به 60 درصد کل NDF جیره در تنش حرارتی کاهش یابد و تخمیر کارای الیاف را نیز انتظار داشته باشیم. مولفه کلیدی جایگزینی موفقیت آمیز منابع الیاف غیر علوفه ای با علوفه «حفظ مَت شکمبه ای متعادل در شکمبه» است. این مَت شکمبه ای به کاهش نرخ عبور منابع الیاف غیر علوفه ای کمک خواهد کرد و هضم شکمبه ای NDF را به اندازه 40 درصد افزایش خواهد داد که منجر به تولید شیر و ترکیبات شیر بیشتر خواهد شد.
نکته کلیدی در واقع این است که خوراندن NDF بشدت قابل تخمیر (از علوفه یا منابع الیاف غیر علوفه ای) موجب حفظ عملکرد شکمبه می گردد، موجب ایجاد پروفایلی از VFA می شود که از تولید شیر حمایت می کند و از تغییر مسیرهای بیوهیدروژناسیون در شکمبه، که موجب افت چربی شیر می شود، جلوگیری می کند. ما هنوز در حال یادگرفتن اثراتی هستیم که تنش حرارتی بر رفتار گاو، خوراک مصرفی، و سلامت دام دارد. این اطلاعات جدید برای ما مفید هستند ولی ما نمیتوانیم اصول اساسی خنک کردن دام یا دفع حرارت را نادیده بگیریم. اگر گاوها به طور کارآمدی خنک نمی شوند، تصحیحات جیره ای (نظیر افزایش الیاف قابل هضم) به طور کامل موثر نخواهند بود!!! این تابستان، اطمینان حاصل کنید که کیفیت علوفه و تاسیسات سرمایشی گاو در دامداری شما دست در دست هم و همگام با هم حرکت کنند.
بیوتین چیست؟

بیوتین چیست و چه نقشی در تغذیه طیور دارد؟ آیا کمبود بیوتین میتواند باعث کاهش جوجه دراوری شود؟ آیا کمبود این ویتامین میتواند باعث کاهش رشد و پروسیس شود؟



۱- بیوتین چیست ؟ بیوتین یک ویتامین محلول در آب می باشد . دارای ساختار حلقوی بوده و در ساختار حلقوی خود، دارای اتم گوگرد می باشد. همچنین این ویتامین دارای ایزومرهای نوری مختلفی می باشد که در بین این ایزومرها فقط فرم D- بیوتین دارای فعالیت ویتامینی است .

۲- نام های قدیمی ویتامین بیوتین چیست ؟ پیش از ویتامین بیوتین را با نام های دیگری همچون کوآنزیم R و ویتامین H نیز نامگذاری می کردند

۳- مشکل اصلی بیوتین موجود در خوراک های طیور چیست ؟ بیوتین در خوراک های مورد استفاده در طیور وجود دارد اما متاسفانه بیشتر بیوتین موجود در این خوارک ها غیر قابل دسترس برای پرنده می باشد. به طوری که پیش بینی می شود که که قابلیت دسترسی بیوتین موجود در گندم برای پرنده در حدود صفر می باشد !!!



۴- وظلیف اصلی ویتامین بیوتین در تغذیه طیور چیست ؟

بیوتین کوآنزیم ضروری در سوخت و ساز کربوهیدارت ها، چربی ها و پروتیین ها می باشد
در تبدیل کربوهیدارت ها و پروتیین ها به چربی نقش دارد.
بیوتین در متابولیسم اسیدهای نوکلئیک نقش دارد.
ویتامین بیوتین برای جوجه درآوری بسیار مهم است و یک عنصر مهم برای رشد جنین می باشد.
۵- بیوتین در کدام بخش های تخم مرغ دیده میشود ؟ بیوتین را میتوان از زرده و همچنین از سفیده تخم مرغ جدا کرد. اما لازم به توضیح است که مقدار بیوتین موجود در سفیده تخم مرغ نصف مقدار موجود در زرده می باشد. از سوی دیگر بیوتین موجود در سفیده برای رشد جنین قابل استفاده نمی باشد چراکه سفیده دارای یک پروتیین باند کننده نام آویدین می باشد و این پروتین باند کننده باعث می شود که بیوتین سفیده برای رشد جنین قابل استفاده نباشد.


۶- عوارض کمبود بیوتین در طیور چیست ؟

کمبود این ویتامین میتواند باعث ضایعات پوستی در پاها ، پوست و اطراف منقار و چشم ها شود .
کمبود بیوتین در طیور میتواند باعث پروسیس شود.
کمبود بیوتین می تواند در بروز سندرم کبد و کلیه چرب یا FLKS نقش داشته باشد
کمبود بیوتین در گله مادر باعث بروز پروسیس مادرزادی، فلجی و ناهنجاری های استخوانی می شود.
کمبود بیوتین در جنین جوجه ها باعث بزرگی پرده بین انگشتان سوم و چهارم شده و همچنین منقار جوجه ها به شکل منقار طوطی در می آید
۷- حداکثر تلفات در جوجه کشی ناشی از کمبود بیوتین در چه زمانی است ؟ حداکثر تلفات جنینی در هفته اول و در سه روز آخر جوجه کشی به وجود می آید.

تغذیه مرغ اسکات (دکتر پور رضا و دکتر صادقی)
وظایف ویتامین C در طیور

ویتامین C در طیور چه نقشی دارد؟ در این مقاله می خواهیم در مورد نقش ویتامین C در طیور صحبت کنیم. ویتامین C چیست و چگونه میتواند کارایی پرندگان را بهبود بدهد؟ آیا پرندگان قادر به ساختن ویتامین C هستند؟ اگر جواب این سوال مثبت است پس چرا به جیره پرندگان ویتامین C افزوده میشود؟ این ویتامین ارزشمند چه نقشی در سیستم ایمنی بازی می کند؟ چکونه این ویتامین باعث بهبود کیفیت پوسته تخم مرغ می شود؟ آیا تاثیر ویتامین C بر خروس و مرغ یکسان است ؟



ویتامین C چیست؟ ویتامین C جزو ویتامین های محلول در آب می باشد. نام دیگر ان اسید آسکوربیک است. از نظر ظاهری پودری سفید مایل به زرد می باشد.

اسید آسکوربیک خالص یا ویتامین C به چه چیزهایی حساس می باشد؟ ویتامین C یا اسید آسکوربیک خالص به حرارت، مواد قلیایی (بازی) و نور حساس می باشد. بنابراین انتظار میرود که به هنگام پلت کردن ، مقدار زیادی از اسید آسکوربیک خالص را از دست بدهیم. اما امروزه ترکیبات پایداری از این ویتامین در بازار وجود دارد که می تواند ۸۰ درصد قدرت ویتامینی خود را به هنگام پلت شدن حفظ کند. بنابراین به هنگام ساخت پلت می بایستی که از این ترکیبات استفاده بکنیم. یکی از این ترکیبات اشکال پلی فسفات ویتامین C می باشد.



ویتامین C در طیور در کدام بافت ها ساخته می شود؟ این ویتامین در طیور و پستانداران در کبد و کلیه ساخته می شود. پیش ساز این ویتامین گلوکز می باشد. اما در پرندگان این کلیه است که بیشترین نقش را در ساختن ویتامین C بازی می کند. بنابراین ویتامین C ماده مغذی ضروری برای پرندگان اهلی محسوب نمی شود. چراکه پرندگان اهلی آنزیم های لازم برای سنتز اسید آسکوربیک از گلوکز را دارند. اما ممکن است برخی از پرندگان زینتی فاقد آنزیم های لازم برای سنتز اسید آسکوربیک باشند.

اگر طیور میتوانند ویتامین C مورد نیاز خود را تهیه کنند پس چه لزومی دارد که ما به جیره آنها ویتامین C اضافه کنیم ؟ همان طور که در سطور فوق ذکر کردیم پرندگان آنزیم لازم برای ساخت ویتامین C را دارند اما نکته مهم ان است که در هنگام بروز استرس ها (همچون تنش گرمایی، جابه جایی، واکسناسیون و تراکم بالای جوجه در سالن و …) مقدار نیاز به وتیامین C افزایش پیدا می کند و این درحالی است که در چنین شرایطی مقدار ویتامین ساخته شده در بدن نمی تواند جوابگوی ویتامین مورد نیاز پرنده باشد. از سوی دیگر در هنگام بروز استرس حرارنی جذب ویتامین از دستگاه گوارش نیز دچار مشکل می شود. همچنین ممکن است که در هنگام بروز استرس حرارتی ساخت این ویتامین در بدن کاهش یابد. به عنوان مثال در یک پژوهشی که در سال ۱۹۶۱ صورت گرفت مشاده شد که اسید اسکوربیک خون پرندگان با افزایش دمای محیطی از ۲۱ درجه سانتی گراد به ۳۱ درجه سانتی گراد کاهش نشان داد. به همین دلیل توصیه بر این است که به هنگام بروز استرس و تنش ها به جیره طیور ویتامین C اضافه بکنیم.



ویتامین C در پرندگان چه نقشی دارد؟ وظایف آن چیست ؟

۱) ویتامین C در طیور در متابولیسم اسیدهای آمینه و مواد معدنی نقش بازی می کند.

۲) ویتامین C در طیور در سنتز برخی از هورمون ها مثل تستسرون نقش دارد.

۳) ویتامین C در طیور در ساخت گلبول های سفید نقش دارد.

۴) ممکن است که ویتامین C در متابولیسم ویتامین D نقش داشته باشد. بنابراین با افزودن ویتامین C به جیره طیور، متابولیسم و ساخت ویتامین D بهبود یافته و در نتیجه شاهد کاهش ناهنجاری های پا و مشکلات پوسته تخم مرغ خواهیم بود. چراکه ویتامین D در جذب کلسیم از روده ها نقش دارد.

۵) ویتامین C و ویتامین E جزو آنتی اکسیدان ها به حساب می آیند و سلول ها را در مقابل تخریب ناشی از تجمع رادیکال های آزاد محافظت می کنند

آیا مصرف بیش از اندازه ویتامین C در طیور میتواند منجر به بروز مسمومیت شود؟ جواب مثبت است به طوری که مسمومیت با این ویتامین در سطوح ۲۰ تا ۳۰ برابر مقدار طبیعی بوجود می آید. یکی از علایم مسمومیت با ویتامین C در طیور، تجمع بیش از اندازه آهن در کبد میباشد.

آیا تاثیر ویتامین C بر مرغ ها و خروس ها یکسان است؟ در حقیقت پاسخ به این سوال نیاز به پژوهش های بیشتری دارد. به عنوان مثال نتایج یک پژوهش نشان داد که رشد ماده ها را تحریک کرد ولی بر رشد نرها تاثیری نداشت. و این در حالی است که کافری و چری در سال ۱۹۸۴ اظهار داشتند که افزودن مکمل ویتامین C در جیره طیور منجر به بهبود رشد نرها شد و بر روی ماده ها تاثیری نداشت !!

منابع استفاده شده در مقاله ویتامین C در تغذیه طیور به شرح زیر می باشد:

تغذیه مرغ (اسکات)
ویتامین D3 چیست ؟

ویتامین D چیست و چه اهمیتی در تغذیه دام و طیور دارد. ویتامین D2 با ویتامین D3 چه تفاوتی دارد؟ آیا ذرت های کپک زده می توانند بر کارایی ویتامین D3 تاثیرگذار باشند؟



قبل از اینکه در مورد ویتامین D یا ویتامین D3 صحبت کنیم بهتر است که برخی از اصطلاحات را که در این مقاله مورد استفاده قرار خواهد گرفت را با یکدیگر مطالعه کنیم

استرول چیست ؟

استرول ها جزو مواد آلی هستند اگر به آخر کلمه استرول توجه کنید (استرول) مشاهده می کنید که به (OL) ختم شده است. OL نشان دهنده الکل می باشد و بنابراین این دو حرف نشان دهنده این است که استرول ها جزو استروئیدهای الکلی هستند. استرول ها در گیاهان، حیوانات و حتی قارچ ها یافت می شوند. از مهمترین استرول های حیوانی میتوانیم به کلسترول اشاره کنیم. البته لازم به توضیح است که استرول ها خانواده بزرگی از مواد آلی را شامل میشوند . ممکن است که یک نوع استرول در گیاهان، حیوانات و میکروب ها یافت شود و ممکن است که استرولی همچون کلسترول فقط در حیوانات وجود داشته باشد.


کلسترول چیست ؟

کلسترول یک استرول است که فقط در حیوانات یافت می شود. بنابراین در گیاهان و باکتری ها یافت نمی شود. متاسفانه برخی از کارخانه ها در تبلیغات روغن های گیاهی خود می نویسند “” خالی از کلسترول “” و آن را به عنوان یک مزیت برای مشتری معرفی میکنند و این در حالی است که ذاتا گیاهان فاقد کلسترول می باشند و کارخانه هیچ فراوری برای حذف کلسترول آن انجام نداده است !! کلسترول در ساخت غشای سلولی و حفظ سیالیت آن نقش دارد. همچنین کلسترول برای ساخت هورمون های استروئیدی، جنسی و همچنین اسیدهای صفراوی مورد نیاز است و همان طور که میدانیم اسیدهای صفراوی نیز در جذب چربی ها نقش دارند.

سوال: ویتامین D چیست ؟

نام دیگر ویتامین D، ویتامین آفتاب است. ابتدا باید بگوییم که ویتامین D یا ( VitD ) به گروهی از ترکیبات نزدیک به هم گفته می شود که فعالیت ضد راشیتیسمی دارند.
ویتامین D3 چیست ؟ (بخش دوم)

سوال : چرا ویتامین D را با اسامی همچون VitD2 و VitD3 شناسایی می کنند ؟ وجه اختلاف این دو شکل از ویتامین کجاست ؟

همان طور که در سطور فوق نیز اشاره کردیم ویتامین D به گروهی از ترکیبات آلی نزدیک به هم گفته می شود. نکته جالب این است که شکل های زیادی از ویتامین D وجود دارند ولی فقط دو شکل آن یعنی VitD2 و VitD3 است که به طور طبیعی وجود دارند. شکل زیر ساختار فضایی VitD2 و ویتامین D3 را نشان میدهد. همان طور که مشاهده می کنید هسته استروئیدی این دو فرم از ویتامین یکسان می باشد و تنها در زنجیره جانبی است که با یکدیگر اختلاف دارند. بنابراین اختلاف اصلی VitD2 و VitD3 در زنجیره جانبی آنها می باشد. (زنجیره جانبی در داخل کادر قرمز است)
ویتامین D3 چیست ؟ (بخش سوم)

بسیار عالی !! ما تا اینجا سه مطلب مهم یاد گرفتیم !! اولا به گروهی از مواد بیولوژیکی که خاصیت ضد راشتیسمی دارند ویتامین D می گوییم، در ثانی فقط دو شکل از ویتامین D یعنی، VitD2 و VitD3 به صورت طبیعی یافت می شوند و سوم اینکه اختلاف اصلی ساختاری بین ویتامین D2 و D3 در زنجیره جانبی آنها می باشد.

سوال: آیا اختلاف VitD2 و VitD3 فقط به شکل فضایی انها ختم می شود ؟

خیر !! این دو فرم از ویتامین نه تنها در ساختار فضایی با همدیگر اختلاف دارند (زنجیره جانبی انها با همدیگر متفاوت است) بلکه میزان فعالیت ضد راشیتیسمی آنها در طیور نیز متفاوت است به طوریکه در پرندگان ، ویتامین D2 ، به اندازه ۳ درصد از VitD3 از خود فعالیت ضد راشیتیسمی نشان میدهد و به همین دلیل است که ما در جیره طیور به جای اینکه از VitD2 استفاده کنیم از ویتامین D3 استفاده می کنیم . چرا که فعالیت بیولوژیکی VitD3 خیلی بیشتر از VitD2 در طیور می باشد

سوال: کوله کلسیفرول چیست ؟

همان طور که گفتیم، دو فرم فعال ویتامین D به ترتیب VitD2 و ویتامین D3 می باشد. نام دیگر ویتامین D3 کوله کلسیفرول است.

سوال : ICU چیست ؟

با توجه به اینکه در تغذیه طیور از فرم VitD3 استفاده می شود در نتیجه واحد اندازه گیری آن در تغذیه طیور ICU می باشد که مخفف intentional chicken unit میباشد.
ویتامین D3 چیست ؟ (بخش چهارم)

سوال: آیا پرندگان و حیوانات قادر به ساخت ویتامین D هستند ؟

جواب مثبت است. همان طور که در سطور بالا گفتیم، نام دیگر ویتامین D ، ویتامین آفتاب می باشد. بنابراین نور آفتاب (ماورابنفش) در ساخت ویتامین D نقش دارد. پیش ساز ویتامین D3 در پرندگان کلسترول می باشد. اما باید به این نکته توجه کنیم که این میزان ساخته شده در بدن طیور به هیچ عنوان برای تامین نیازهای طیور کافی نمی باشد و ما نیازمند مکمل سازی جیره طیور با ویتامین D3 هستیم. حال سوالی که مطرح می شود این است که نقش آفتاب در ساخت ویتامین D3 چیست ؟bجواب این سوال را در سطور پایین خواهید یافت.

سوال: کلسترول چگونه در برن پرندگان به ویتامین D3 تبدیل می شود؟

در بدن پرندگان ، کلسترول ابتدا به ۷ دهیدرو کلسترول تبدیل می شود. . متاسفانه ۷ دهیدروکلسترول خاصیت ضد راشیتیسمی ندارد !! برای اینکه ۷ دهیدروکلسترول خاصیت ضد راشیتیسمی پیدا کند می بایستی که در حلقه B تغییراتی ایجاد شود. برای ایجاد چنین تغییری نیاز به تابش ماورا بنفش داریم. به شکل زیر توجه کنید . تصویر سمت چپ قبل از تابش اشعه و تصویر سمت راست پس از تابش اشعه می باشد . بنابراین برای چنین تغییر ساختاری نیاز به UV یا اشعه ماورا بنفش داریم.
ویتامین D3 چیست ؟ (بخش پنجم)

سوال: وظایف اصلی فیزیولوژیک ویتامین D چیست ؟

ویتامین D3 در متابولیسم کلسیم و فسفر نقش مهمی دارد. در نتیجه در ساخت استخوان ، دندان ، منقار ، ناخن و پوسته تخم مرغ نقش بسیار مهمی دارد.
ویتامین D3 در افزایش جذب کلسیم از روده نقش دارد
ویتامین D3 باعث افزایش بازجذب کلیوی ویتامین D3 شده و در نتیجه از هدر روی این ویتامین جلوگیری میکند.


آیا نوع منبع کلسیمی استفاده شده بر جیره بر اهمیت استفاده از ویتامین D تاثیرگذار است ؟

جواب مثبت است ! هرچه میزان حلالیت منبع کلسیم در جیره کمتر باشد، اهمیت ویتامین D3 در جیره افزایش پیدا میکند. مونوکلسیم فسفات محلول ترین ترکیب دارای کلسیم و فسفر است و به همین جهت میتواند از طریق انتشار جذب شود.



سوال : کدام ماده خوراکی دارای مقادیر مناسبی از ویتامین D3 می باشد؟

پودر ماهی دارای مقادیر مناسبی از ویتامین D3 می باشد . مصرف پودر ماهی احتمال کمبود این ویتامین در جوجه ها را به شدت کاهش میدهد (نکته : پودر ماهی سالم و با کیفیت به ندرت در بازار ایران یافت می شود !!!)