Przez Europę przetacza się właśnie największa od lat fala rolniczych protestów przeciwko umowie z Mercosur. Kulminacyjnym momentem był wielki protest na Placu Luksemburskim w Brukseli, gdzie doszło do gwałtownych starć z policją.

Tysiące rolników z całej Europy, w tym kilkusetosobowa grupa z Polski, zjechało w czwartek do Belgijskiej stolicy gdzie odbywał się szczyt europejskich liderów ws. Ukrainy. Rolnicy zebrani na Placu Luksemburskim przedostali się w pobliże Parlamentu Europejskiego. Po południu doszło do eskalacji, a w stronę policji poleciały kamienie, ziemniaki i buraki, zapłonęły też stosy opon. Policja odpowiedziała brutalnie używając miotaczy gazu pieprzowego, granatów gazowych i armatek wodnych. Podczas starć ze służbami nie obyło się bez rannych i zatrzymanych. Podczas czwartkowego szczytu podpisanie umowy zostało przesunięte na styczeń.

Czym jest umowa z Mercosur i co oznacza dla europejskiego rolnictwa? Jest to umowa pomiędzy krajami Unii Europejskiej a blokiem południowoamerykańskich krajów- Argentyną, Brazylią, Urugwajem i Paragwajem, wprowadzająca preferencje celne dla eksporterów produktów takich jak wołowina, drób, nabiał, cukier czy etanol w zamian za otworzenie rynków Ameryki Południowej na europejski przemysł.
Klauzula ochronna do umowy mająca chronić rodzimych, europejskich producentów zakładała zamknięcie pojedynczych krajowych rynków, bądź całego rynku UE, gdy ceny produktów wrażliwych spadną o 5 a nie 10% jak pierwotnie zakładano. W środę podczas ostatecznych negocjacji nad kształtem klauzuli, europarlament przyjął próg 8%. Najbardziej krytyczne stanowisko wobec umowy prezentują Francja oraz Polska. Do zablokowania umowy potrzeba tzw. mniejszości blokującej czyli sprzeciwu czterech krajów członkowskich.

W związku ze znacząco niższymi cenami produkcji produktów rolnych w krajach Ameryki Południowej oraz mniej restrykcyjnymi regulacjami niż narzucane w Europie przez UE, istnieje realne zagrożenie dla opłacalności europejskiego rolnictwa. Wartym odnotowania jest również fakt eksportu do Ameryki Południowej niedopuszczonych do użycia w Europie nawozów i pestycydów, których stosowanie może mieć szkodliwy wpływ na zdrowie konsumentów.

W związku z trwającymi nadal rozmowami nad kształtem umowy UE- Mercosur, które wobec sprzeciwu Włoch zostały przesunięte na styczeń, polscy rolnicy zapowiadają ogólnokrajowy strajk w obronie rodzimego rolnictwa i polskich interesów.

Oddolny Ogólnopolski Protest Rolników, grupa zrzeszająca niezależne komitety strajkowe z całej Polski, wzywa rolników do ogólnopolskiego protestu w dniu 30 grudnia 2025r. Rolnicy planują spokojnie i pokojowe protesty polegające na postoju ciągników i maszyn rolniczych z hasłami "Stop Mercosur" przy drogach oraz wiaduktach o dużym natężeniu ruchu.

Rolnicy z OOPR są zdania, że oddolna presja ma sens i oczekują jasnego stanowiska od polskiego parlamentu w sprawie umowy z krajami Mercosur, domagając się podjęcia wiążącej uchwały, która zobowiąże do stanowczego sprzeciwu wobec umowy. Rolnicy jednocześnie chcą również, by końcówka 2025 roku dała jednoznaczny, oddolny sygnał klasie politycznej, że polscy rolnicy nie zgadzają się na nieuczciwą konkurencję z krajami Ameryki Południowej i domagają się ochrony rodzimego rolnictwa.

Kolejny termin podpisania umowy z Mercosur zaplanowany jest na 12 stycznia, co ciekawe jeszcze przed posiedzeniem Parlamentu Europejskiego w tej sprawie, które ma się odbyć 19 stycznia.