«از بیرون، برای بیرون»

✴️ تعیین روسای دانشگاه‌ها در ایران تحت نظر دولت است، به این صورت که براساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، وزیر علوم، گزینه مدنظرش برای ریاست دانشگاه‌ها را به این شورا معرفی می‌کند تا پس از رأی‌گیری در شورا، حکم انتصاب رئیس از سوی وزیر صادر شود. به همین خاطر، قبل از تأیید در شورای عالی انقلاب فرهنگی، وزیر علوم ابتدا حکم سرپرستی دانشگاه را برای گزینه مدنظرش صادر می‌کند.

🔹 در این روند، ذی‌نفعان داخلی دانشگاه (استاد، دانشجو، فارغ‌التحصیل، کارمند و …) نقشی در تعیین رئیس ندارند و دولت تصمیم‌گیر اصلی‌ست و به همین خاطر، معمولا تغییر دولت‌ها در ایران به معنای زیرورو شدن مدیریت دانشگاه‌ها هم هست. انتصاب دو رئیس اخیر شریف هم مصادیق کاملی از این روند را نشان می‌دهد؛ چه در انتصاب #رسول_جلیلی در سال ۱۴۰۰ و چه انتصاب امروز #سیدعباس_موسوی، بدنه داخلی دانشگاه نقش و نظری نداشته و وزارت علوم و دیگر نهادهای بیرونی دانشگاه خودشان به جمع‌بندی رسیده و حکم انتصاب را امضا کرده‌اند.

🔹 اما پیش از این، شریف برای خودش سنت و روالی داشت که براساس آن گزینه‌های ریاست دانشگاه، از سوی اعضای هیئت‌علمی به وزارت علوم پیشنهاد و از بین آنها یکی به عنوان رئیس دانشگاه انتخاب می‌شد. طبق مصوبه شورای دانشگاه، این شورا برای پیشنهاد گزینه‌های ریاست دانشگاه به وزارت علوم، کمیته‌ای چندنفره را منصوب می‌کرد تا وظیفه انتخاب گزینه‌های مناسب برای ریاست دانشگاه را بر عهده گیرد و پس از رایزنی و تشویق آنها برای قبول این مسئولیت، لیست پیشنهادی‌اش را به شورای دانشگاه ارائه دهد.

🔹 سال ۹۲ و با روی کار آمدن دولت روحانی، چنین کمیته‌ای در شریف شکل گرفت؛ کمیته‌ای که اعضای آن را شوراهای دانشکده‌ای به شورای دانشگاه پیشنهاد دادند و در نهایت از طریق رأی‌گیری در شورای دانشگاه، ۵ نفر به عنوان اعضای این کمیته انتخاب شدند. کمیته مذکور در آن سال چند گزینه را به وزارت علوم پیشنهاد داد که هم دکتر محمود فتوحی در میان آنها بود و هم دکتر مسعود نیلی. وزارت علوم هم با توجه به حضور نیلی در دولت، فتوحی را به عنوان رئیس جدید دانشگاه منصوب کرد. هرچند از نظر قانونی، وزارت علوم می‌توانست کاری به کار دانشگاه نداشته باشد و خودش شخص مدنظرش را در جایگاه ریاست دانشگاه بنشاند، اما تصمیم گرفت به روند نسبتا دموکراتیک طی‌شده در دانشگاه احترام بگذارد و شأن و استقلال دانشگاه را حفظ کند. جزئیات بیشتر درباره این کمیته را در گزارش صفحه ۲ شماره ۵۸۴ روزنامه شریف می‌توانید بخوانید.

🔹 نتیجه انتصاب‌های بیرونی و بدون در نظر گرفتن رأی و نظر ذی‌نفعان داخلی دانشگاه، از پیش مشخص است و در دوره‌های قبلی هم مشاهده شده؛ بدنه دانشگاه و به ویژه اعضای هیئت‌علمی با رئیس تحمیلی همراهی و همدلی ندارند و به همین خاطر، چرخ دانشگاه خوب نمی‌چرخد. در روزهای مهم دانشگاه نیز، تیم مدیریت دانشگاه، نظر نهادهای بیرونی را که وام‌دارشان هستند، به نظر ذی‌نفعان داخلی دانشگاه ترجیح می‌دهند و سمت بیرون دانشگاه می‌ایستند. هم‌چنین در این شرایط، نهادهای بیرونی هم برای دانشگاه شأن و استقلالی قائل نیستند و حتی خبر عزل رئیس قدیم و نصب رئیس جدید را به جای آنکه از مجراهای رسمی و حرفه‌ای اعلام کنند، در شبکه‌های اجتماعی فیلترشده خارجی به اشتراک می‌گذارند تا روابط عمومی دانشگاه هم چند ساعت بعدش خبردار شود.

🔵 @SharifToday