✳️ نسخه دیجیتالی کتاب «حق دسترسی به اطلاعات»

🔸 کتاب «حق دسترسی به اطلاعات» از سوی دفتر مطالعات و برنامه ریزی رسانه ها منتشر شد.

🔻این کتاب که با هدف آشنایی بیشتر شهروندان، دانشجویان، صاحبنظران و اقشار مختلف با قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات تهیه و تدوین شده به صورت رایگان و در قالب فایل پی دی اف در اختیار علاقه مندان قرار گرفت.

🔺کتاب «حق دسترسی به اطلاعات» ، مفهوم، مبانی، منابع، اطلاعات و موسسات تابع آزادی اطلاعات، آئین دسترسی و ارائه اطلاعات، استثناهای حق دسترسی به اطلاعات و ساز و کار های نظارت بر آن را تبیین و تحلیل می کند و می تواند مجریان و مفسران قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات را در اجرا، اعمال و تفسیر آن را راهنمائی کند.

♦️کتاب «حق دسترسی به اطلاعات» ، توسط دکتر باقر انصاری، دانشیار دانشگاه شهید بهشتی به نگارش در آمده است.

🆔 @Commac

🌀 خلاصه گزارش نشست انتخاب هیات موسس انجمن دانش اموختگان ارتباطات علامه.
🔻 در نشست امروز هفتم خردادماه ۹۸ که با حضور ۲۸ نفر از دانش اموختگان ارتباطات علامه در دانشکده ارتباطات برگزار شد، خوشبختانه نمایندگانی از همه ادوار حضور داشتند.
🔻 اولین رای گیری در مورد تعداد افراد هیات موسس بود که با اکثریت آرا، ۹ نفر تعداد مناسبی تشخیص داده شد.
🔻دومین رای گیری انتخاب ۹ نفر از میان ۱۵ کاندیدای حضور در هیات موسس بود که اقایان و خانم های فهرست زیر بر اساس تعداد آرا، به عنوان افراد هیات موسس انتخاب شدند:
مهدی فرقاتی ۲۴ رای، هادی خانیکی ۲۲ رای، محمدعلی کریمی۲۲ رای، داود زارعیان ۲۰ رای، ابراهیم رستمیان ۱۸ رای، گیتا علی آبادی ۱۸ رای، علیرضا عبدالهی نژاد ۱۳ رای، محمد امامی ۱۳ رای، بیتا شاه منصوری ۱۲ رای.
همچنین مجید شفتی و مریم آقایی با ۱۱ رای به عنوان اعضای علی البدل انتخاب شدند.
🔻سایر کاندیداها عبارت بودند از : ابراهیم باقری، شهریار صابری، امیرحسین باقری و هادی عیار.
🔻با تبریک به اعضای هیات موسس ، سپاس از مشارکت و همراهی همه شرکت کنندگان در نشست بویژه همه کاندیداها، از همراهی و صبر همه اعضای گروه نیز قدردانی می شود.
🔻همچنین از مدیریت ارزشمند اقای دکتر فرقانی و اعضای هیات علمی دانشگاه، در میزبانی و مدیریت این‌ نشست، سپاسگزاری میشود.
🔻به امید برگزاری نشست های هیات موسس و اخبار خوب از پیشرفت یک آرزو/ هدف دیرین.
🆔 @Commac

✴️اصول استفاده از شبکه های اجتماعی

✍ هرگز اطلاعات شخصی خود را منتشر نکنید: در انتشار اطلاعات شخصی (مانند آدرس خانه، شماره تلفن، شماره ملی و شناسنامه و غیره) بسیار دقت کنید. هرگز این اطلاعات را در محیط مجازی منتشر نکنید. این‌ها شخصی‌ترین اطلاعات شما هستند و نیاز است برای حفظ حریم خصوصی شما، محرمانه باقی بمانند. اگر کسی این اطلاعات را از شما پرسید، به او شک کنید. این اطلاعات می‌تواند به سادگی به دزدان اینترنتی امکان دزدیدن اطلاعات شما را بدهد.

✍ مرتبا تنظیمات مربوط به حریم خصوصی خود را چک کنید: همه ی شبکه های اجتماعی تنظیماتی برای حریم خصوصی دارند. مطمئن شوید که این تنظیمات به گونه ای قرار داده شده است که اطلاعات شما را تنها با دوستان و خانوادهی شما در میان میگذارد. همچنین مرتبا در بازه های زمانی مشخص این تنظیمات را مجددا بررسی کنید، تا در صورت تغییر آنها در اسرع وقت متوجه شوید.

✍ رمز عبور خود را مرتبا عوض کنید: هرگز رمز عبورهایی را انتخاب نکنید که به سادگی قابل حدس زدن باشند. رمز عبوری، انتخاب کنید که حداقل 8 کاراکتر داشته باشد و متشکل از عدد، حروف و علامتها باشد. رمزهای عبور خود را در بازه های زمانی (مثلا هر 6 ماه) عوض کنید. برای اکانتهای مختلف هرگز یک رمز عبور یکسان استفاده نکنید.

✍ مراقب باشید اطلاعات شما در کجا منتشر می‌شوند: دقت کنید که ممکن است شبکه های شما به هم متصل باشند. مثلا ممکن است عکسی که شما در توئیتر منتشر میکنید به طور خودکار در فیسبوک نیز منتشر شود.

✍️محمد_حسین_نژادی
#پژوهشگر_سواد_رسانه
@MLITERACY
🆔 @Commac

🎯 در دنیای مطبوعات، خبر فوری ارزشمندترین چیز است. خبرگزاری‌ها به هم فخر می‌فروشند که قبل از بقیه اخبار را انعکاس داده‌اند و هیچکس سرعتش به پای آن‌ها نمی‌رسد. اما این میل به گزارش سریع اخبار، این روزها وضعیت عجیبی به بار آورده است. به محض آنکه اتفاقی می‌افتد، صدها سایت خبری پر می‌شود از مطالبی مشابه. همگی نصفه‌نیمه، عجولانه و سرهم‌بندی‌شده. آیا واقعاً سرعت اینقدر ارزش دارد که به پای آن، همۀ استانداردها و اهداف دیگر خبررسانی را فدا کنیم؟ بعضی معتقدند که «نه».

🔖 ۳۵۰۰ کلمه
⏰ زمان مطالعه: ۲۲ دقيقه

📌 ادامۀ مطلب را در لینک زیر بخوانید:
http://tarjomaan.com/neveshtar/9411/
🆔 @Commac

🔺رسانه ها فرصت سوزی کردند/ ارزیابی نصراللهی از پوشش خبری رسانه ها در ماجرای قتل «میترا استاد»

✴️روز گذشته با انتشار خبر قتل همسر محمد علی نجفی شهردار سابق تهران و اعتراف او به این قتل، واکنش های مختلفی از فعالان سیاسی و رسانه ای شاهد بودیم. برخی از رسانه های آنلاین در کسری از ثانیه به کوچکترین مسئله در این حادثه واکنش نشان دادند و اخباری را منتشر کردند. برخی از رسانه های دیگر هم به این موضوع بی توجه بودند و اثری از این خبر مهم را در رسانه خود درج نکردند. با این وجود پوشش خبری هر کدام از رسانه ها درباره این حادثه متفاوت بود. اکبر نصراللهی رئیس دانشکده علوم ارتباطات و مطالعات رسانه دانشگاه آزاد اسلامی در گفت و گو با شفقنا رسانه به پوشش خبری این حادثه در رسانه ها و رعایت نکردن مرزهای اخلاقی در بازتاب این خبر پرداخته است.

🔹اکبر نصراللهی در بیان ارزیابی خود از پوشش خبر قتل میترا استاد، همسر دوم محمدعلی نجفی توسط صداوسیما، خبرگزاری‌ها و فضای مجازی به شفقنا رسانه می‌گوید:

▪ این ماجرا یک بمب خبری بود و همه ارزش‌های خبری به‌ویژه ارزش خبری عجایب و استثنائات را در بالاترین حدش در برمی‌گرفت. با وجود اینکه ۲۴ ساعت از این قتل گذشته و هزاران خبر در فضای مجازی و رسانه‌های رسمی در بعد داخل و خارج درباره این خبر منتشرشده است، ولی همچنان بحث اصلی رسانه‌ها است. چون باور این ماجرا که فردی مثل آقای نجفی با این سابقه علمی و سیاسی‌، مرتکب قتل شود هنوز برای مردم دارای سؤال است و قابل‌باور نیست و رسانه ها باید به سوالات مردم از منظرهای مختلف پاسخ دهند.

▫ باوجود ارزش بالای خبری، این ماجرا در برخی از بخش‌های خبری مثل ۳۰/۲۰ در اولویت پایین انتشار یافت. درحالی‌که مخاطب انتظار داشت این خبر جزو اخبار با اولویت اول باشد. نه به این دلیل که آقای نجفی به طیفی سیاسی وابسته بودند بلکه به دلیل اینکه این موضوع مورد سؤال و توجه مردم بود و دنبال این بودند که بدانند دقیقاً چه اتفاقی افتاده است. اما می‌بینم باوجوداینکه قرار بود در بخش خبری ۳۰/۲۰ کلیشه‌ها شکسته شود و نیازهای مردم در اولویت قرار گیرند ولی این خبر در اولویت پایین پوشش داده شد. در مورد نوع پوشش هم فقط در اخبار ۲۰:۳۰ اظهارات کوتاه سخنگوی قوه قضاییه پوشش داده شد. در صورتیکه نیاز بود تا حرف‌های پلیس، حرف‌های همسایه‌ها، تحلیل‌هایی که جنبه روانشناسی و جامعه‌شناسی دارد و… هم در این گزارش گنجانده شود.

▪ این مشکل را در مطبوعات هم دیدم. به‌عنوان‌مثال روزنامه اطلاعات امروز در صفحه اول هیچ اشاره‌ای به ماجرا نکرد یا روزنامه کیهان در حد کمی به آن اشاره کرد. یا برخی از روزنامه‌ها مثل وطن امروز نیمی از صفحه را به این ماجرا اختصاص دادند و آن را پررنگ و سیاسی کرد. این‌همه تعارض نشان می‌دهد که رسانه‌های ما تعریف درستی از نیازهای مردم، ارزش‌های خبری، آرایش رسانه‌ای و تعریف خبر ندارند.

▫▪با توجه به ارزش خبری بالای این حادثه و ابهامات آن، ضروری بود که روز گذشته و یا امروز پلیس یک نشست خبری برگزار می کرد و آنچه را که خودش مصلحت می دانست و باید درباره این پرونده گفته شود، به همه رسانه ها( نه فقط صدا و سیما) بیان می کرد. نشان دادن تصویر فرزند «میترا استاد» هم از مسائلی بود که بسیاری از رسانه ها به آن توجه نکردند. با توجه به اینکه این فرد یک نوجوان ۱۳ ساله است، امکان دارد انتشار تصویر او، تبعات زیادی بر روی آینده اش داشته باشد و باید رسانه ها در انتشار تصاویر او با ملاحظات بیشتری برخورد می کردند.

▫ رسانه ها یک وظیفه مهم به نام اطلاع رسانی دارند، اما هیچ کجای دنیا این وظیفه مساوی با بی اخلاقی نیست. بلکه باید هنر اهالی رسانه در این باشد که در عین اطلاع رسانی دقیق و پاسخ به سوالات اساسی مردم، سعی کنند از مرزهای اخلاق فراتر نروند و باید مردم را به این سمت وسو ببرند که منتظر بررسی ها، تحقیقات پزشکی، پلیس و مجاری های رسمی باشند. همچنین رسانه ها می توانند از تحلیل های روانشناسانه، جامعه شناختی و مذهبی در گزارش های خود استفاده کنند که چطور امکان دارد چنین فردی با این پیشینه، دست به قتل همسرش بزند؟

▪رسانه هایی مانند صداوسیما و مطبوعات می توانند از این حادثه به عنوان یک فرصت برای جذب و جلب دوباره اعتماد مخاطب به خود استفاده کنند. در واقع این دو رسانه می توانند با موشکافی ابعاد مختلف این ماجرا به نیازهای خبری مخاطب که فضای مجازی به آن پاسخ نمی دهد، جوابگو باشند. روزنامه های امروز می توانستند ابعاد مختلف این حادثه را از زبان کارشناسان امنیتی، روان شناختی جویا شوند ولی متاسفانه این کار را انجام ندادند.

▪▫متن کامل را در سایت بخوانید👇👇

https://media.shafaqna.com/news/481580
🆔 @Commac

🔴فارغ از بازی‌های سیاسی و دنیای اخبار زرد، انتشار عکس صورت کودک در خبرهای این‌چنینی با #حقوق_کودک منافات داره.
🔷منابع خبری تصویر پسر مقتول، همسر م-نجفی، را دست‌به‌دست می‌کنند؛ کودکی که با فوت مادرش، هنوز حتی نمی‌دانیم حضانتش با کیست و چه‌کسی درباره‌ی انتشارش تصویرش «تصمیم» گرفته.
@mamlekate
🆔@Commac

⭕️چه زمانی عکس کودکان را منتشر نکنیم؟

◀️هر زمان برای تهیه گزارش و عکس با کودکان مواجه شدیم، دو مورد را فراموش نکنیم: حریم خصوصی‌اش را حفظ کنیم و با پرسیدن سوال و گرفتن عکس شرایطی را فراهم نکنیم که او احساس تهدید، تحقیر و آزار کند.

‏◀️هرگز نباید گزارش یا عکسی را که امکان دارد اطرافیان ‎#کودک را در معرض خطر قرار دهد منتشر کنیم. حتی زمانی که مشخصات آن‌ها تغییر داده شده، مبهم شده یا استفاده نشده است.
از کودک و سرپرست او برای انجام همه ‎#مصاحبه‌ها، ‎#فیلمبرداری‌ها و در صورت امکان برای ‎#عکاسی مستند اجازه بگیرید.

‏◀️برای کودکانی که در زیر آمده است همیشه از اسامی مستعار استفاده کنید و هویت تصویری آن‌ها را مبهم بگذارید:
- کودکی که قربانی ‎#آزار و سوء استفاده ‎#جنسی شده است
-کودکی که مرتکب آزار فیزیکی و جسمی شده است
-کودکی که ‎#اچ‌آی‌وی مثبت است
-کودکی که ‎#متهم یا ‎#محکوم به ‎#جرم شده است.

‏- درباره صحت آنچه کودک باید بگوید از دیگران تایید بگیریم، چه از کودکان و چه از یک بزرگسال.
- زمانی که از در ‎#خطر بودن یک کودک تردید دارید، گزارش خود را در مورد کودکی خاص تهیه نکنید بلکه آن را به صورت کلی در مورد کودکان مطرح کنید. مهم نیست که ارزش خبری گزارش چقدر باشد.
-----
‏🔺گرفتن عکس و گفتگو با یک ‎#کودک سر صحنه ‎#قتل و پرسیدن سوال‌های نامتعارف نه تنها ‎#حقوق او را نادیده می‌گیرد که مصداق بارز ‎#کودک‌آزاری است. او در چنین شرایطی وضعیت مناسبی ندارد و انتشار عکس‌هایش او را به کودکی تبدیل خواهدکرد که ‎#هویتش در آینده با آن اتفاق شناخته می‌شود.

🔺انجمن حمایت از حقوق کودکان
@mamlekate
🆔 @Commac

به این خبر BBCدقت کنید:
به کلمه اعتراف در تیتر و درگیومه قرار گرفتن آن دقت کنید و در ادامه اشاره به صداوسیما و ربط موضوع به‌گونه ای که این اعتراف ترتیب داده شده و صدا و سیما مامور پخش آن بوده است.
دراین خبر رسانه تاکید و برجسته سازی را از اعتراف برداشته و به سمت پخش آن از صدا و سیما برده است. و وقتی برخلاف رویه معمول بی بی سی که برای صدا و سیما از واژه تلویزیون ایران و... استفاده می‌کرد این بار برای حکومتی کردن ماجرا از اصطلاح «صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران» استفاده کرده است.
این متن سعی در القای ممانعت از حضور وکیل، تقطیع شدن گزارش و تحریف محتوا دارد و جمله «به وضوح مشخص است» درخدمت این هدف قرار می‌گیرد. انتخاب عکس با پوشش چادر مقتول نیز در راستای القا معنای خاص موردنظر رسانه است.
استفاده از واژه کشته برای امام جمعه کازرون یا اینکه نجفی بدون حضور وکیل به قتل اعتراف کرده است و ...در ادبیات رسانه‌ای معنای دقیق و خاص خود را دارد. وقتی ازبین «کشته شد»،«به قتل رسید» یا «شهید شد»، رسانه به سمت انتخاب یکی می‌رود یعنی کارکرد هر کدام را دانسته و اینجاست که مخاطبان باید فعال و هوشمند باشد.
@asrehooshmandi
🆔 @Commac

📝ضرورت افزایش سواد رسانه ای و مقابله با #اراذل و کاسبان فضای مجازی

🔺 #دکتراکبرنصراللهی با انتشار یادداشتی در صفحه اینستاگرامش با اشاره به انتشار تصاویر جعلی از شرکت آقای #ظریف و #نجفی در مراسم ختم #میترااستاد نوشته است: بی اخلاقی و بهره برداری سیاسی برخی ها با استفاده از ظرفیت فضای مجازی #حد و #سقف ندارد؛ در این شرایط به موازات برخورد قانونی با #اراذل و #کاسبان_سیاسی در فضای مجازی ، افزایش سواد رسانه ای و آموزش مردم بیش از پیش ضروری است .

🔺به نوشته دکتر نصراللهی از ۲۴ ساعت گذشته تصاویری از #دکترظریف و #دکترنجفی در فضای مجازی در حال انتشار است که می گوید نجفی #میترا استاد همسر دومش را کشت و ظریف برای تسلیت به مراسم ختم‌او رفته است‌
🔺 در صورتیکه این عکس مربوط به مراسم ختم #‌مادر آقای نجفی است که در ۲۴ آبان ۹۲ یعنی حدود ۶ سال قبل در مسجد نور واقع در میدان فاطمی برگزار شده است و شخصیت های مختلف از هر دو جناح سیاسی در آن شرکت کردند.👇👇👇
@TCMI_A
منبع #اینستاگرام #دکتراکبرنصراللهی
🆔 @Commac

🔸 جدابیت رسانه‌ای و نادیده گرفتن اخلاق حرفه‌ای

🔹 انتشار فیلم دستگیری محمدعلی نجفی، مدیر باسابقه اجرایی کشور بدلیل ارتکاب قتل در رسانه ملی بازتاب‌های گسترده‌ای در میان افکار عمومی داشت. در این میان برخی کارشناسان و حقوقدانان معتقدند که اگرچه شاید رسانه ملی با هدف اطلاع‌رسانی و شفاف‌سازی، اقدام به پخش سریع و لحظه به لحظه این حادثه داشته، اما به تصویر کشیدن آشکار اسلحه و شمردن گلوله‎ها توسط خبرنگار صدا و سیما بدون آنکه ضوابط قانونی رعایت شده یا اقدامات پلیسی در جریان پرونده صورت گرفته باشد، به ابهاماتی درباره اهداف و ابعاد این نوع پوشش خبری منجر شده است. مهدی فرقانی، رئیس دانشکده ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی در یادداشتی کوتاه به این موضوع پرداخته است.
🔹 چارچوب‌های اخلاقی و حرفه‌ای خاصی برای رسانه‌ها در زمان چنین حوادثی چیست؟

ادامه مطلب👇
http://bit.ly/2IaGm0i
🆔 @Commac

✅ بایسته‌های پوشش رسانه‌ای ماجرای دکتر نجفی


💠 مي‌کوشم فهم خود را از استانداردهای روزنامه‌نگاری درباره پوشش رسانه‌ای قتل خانم میترا استاد در قالب چند پرسش و پاسخ بیان کنم. هر پرسش و پاسخ را قبل از نشر با آقای دکتر باقر انصاری که سال‌هاست به ما در دانستن حقوق رسانه‌ها صمیمانه کمک می‌کنند مطرح می‌کنم مبادا مرتکب اشتباه شوم.

🔸به اعتراف آقای نجفی، ایشان گلوله‌ منجر به مرگ خانم استاد را شلیک کرده‌اند.

▪️اکنون ایشان متهم است یا مجرم؟
▫️پاسخ: تا صدور حکم قطعی توسط دادگاه صالح کماکان متهم هستند و از تمامی حقوق یک متهم برخوردار.

▪️وظیفه ما؟
▫️پرهیز از هرگونه پیشداوری، سوگیری و صدور حکم له یا علیه آقای نجفی.

▪️آیا حق داریم اتهامی را - از هر نوع - متوجه خانم میترا استاد کنیم؟
▫️الف. براساس برداشت، حدس و گمان یا روایت‌های غیرمستند به‌هیچ‌وجه.
▫️ب. اتهام زدن کار ما نیست. اگر سندی درست، قابل اتکا، مربوط و مؤثر در اختیار داریم با تأیید سردبیری و اخذ مشاوره حقوقی در رسانه‌مان منتشر می‌کنیم.

▪️آیا می‌توان با پسر خانم استاد مصاحبه و گفته‌هایش را منتشر کرد؟
▫️فرزند خانم استاد کودک است و نباید
🔻 او را منبع خبر تلقی و به گفته‌هایش استناد کرد؛
🔻 با او مصاحبه و عکس‌ او را منتشر کرد؛
▫️تنها مقام‌ قضایی و دادگاه می‌توانند اظهارات او را اخذ کنند و اجازه انتشار آن را بدهند.

▪️آیا اگر خانم سرور تابشیان یا دختر آقای نجفی بدون ارائه سند معتبر اتهامی را علیه خانم استاد مطرح کنند می‌توان آن اتهام را منتشر کرد؟
▫️رسانه‌ای کردن اتهامی که سندی محکمه‌پسند آن را تأیید نمی‌کند و امکان راستی‌آزمایی آن وجود ندارد غیر حرفه‌ای است و ممکن است مصداق اشاعه کذب باشد.
✍️ دکتر حسن نمکدوست
https://news.1rj.ru/str/newsroom1
🆔 @Commac

🔸پوشش خبری رسانه ها در قتل همسر دوم دکتر نجفی "نگران کننده" بود

💢دکتر حسین امامی، مدرس ارتباطات به تبیین نگرانی ایجاد شده توسط رسانه ها می پردازد.

🔰 در بخشی از این یادداشت آمده است: . تاکید مکتب گلاسکو بر این است که در رسانه ها مفهوم بی طرفی، یک ایده آل است و پوشش خبری تلویزیونی در خدمت صاحبان قدرت است که با استفاده از تکنیک های برجسته سازی قصد دارند به خبر آنچنان که می خواهند شکل دهند. لذا در ذهن مخاطب این شائبه تداعی شده است که صدا و سیما با پوشش گسترده و جانبدارانه این حادثه در پی انتقام گیری از یک جناح سیاسی بوده است تا آگاه سازی مردم از ابعاد آن.

👁‍🗨 منبع: روزنامه شرق- شنبه 11 خرداد 1398- صفحه 16
📎 http://yon.ir/a2djb
❇️ @Commac

🔴 آقای نجفی! بازم اعتراف کن!

▪️محمدرضا میرشاه ولد با انتشار کارتونی در صفحه اینستاگرامی خود، به نحوه برخورد برخی خبرنگاران با محمدعلی نجفی و نحوه پوشش ماجرای قتل میترا استاد توسط شهردار اسبق تهران در برخی رسانه‌ها، واکنش نشان داد و نوشت: «کشتن راه‌های زیادی دارد...»

@Sedaiemardom
🆔 @Commac

🔺🔺نوروزی: خبرنگاران در پرونده «نجفی» تحت تاثیر فضای مجازی نباشند/بهره‌برداری سیاسی و جناحی از چنین پرونده‌ای نهایت بی‌اخلاقی و فرصت‌طلبی است

🔹بعد از اعتراف محمد علی نجفی به قتل همسرش، اخبار متعدد و متناقضی درباره زندگی و جزئیات نجفی و همسرش منتشر می شود. در این میان با توجه به نیاز خبری مخاطب، خبرنگاران بر حسب وظیفه ای که دارند باید به دنبال جزئیات بیشتری درباره ابهامات این پرونده و اطلاعات تکمیلی بروند. اما خبرنگاران از لحاظ قانونی تا چه حد مجاز به انتشار اطلاعات درباره این شخص و جزئیات پرونده می باشند؟ رعایت کردن حریم خصوصی درباره این پرونده به چه صورت باید اعمال شود؟ روزنامه نگاران به دنبال چه سرنخ هایی برای تکمیل اطلاعات خود در این پرونده باشند؟

🔹کامبیز نوروزی، حقوق دان و کارشناس رسانه در این باره به شفقنا رسانه می گوید:

▪️انتشار مطالب مربوط به پرونده اتهامی آقای نجفی-آنچه که تا به الان اتفاق افتاده است- به منزله تجاوز به حریم خصوصی تلقی نمی شود.

▫️به طور کلی وضعیت این پرونده به گونه ای است که از همان ساعات اول خبرش در رسانه ها منفجر شد و همه مردم بحث اصلی ماجرا را در ظرف مدت چند ساعت فهمیدند. الان مطرح نکردن نام آقای نجفی یا نام مقتول و یا انتشار تصویرشان بیشتر به یک مضحکه شبیه می شود. البته از نظر اخلاق حرفه ای بهتر است تصویر تحقیر آمیز منتشر نشود. اما این حق وجود دارد تا همان طور که اسم و اخبارش مطرح می شود، چهره هم منتشر شود.

▪️اولا در جریان خبری این پرونده، روزنامه‌نگاران باید دقت کنند که نباید سخن ناروا و یا هر تهمتی علیه کسی مخصوصاً مقتول گفته شود. در این چند روز شاهد بودم که برخی تهمت های ناروا به مقتول داده اند. خب این کار هم غیر اخلاقی و هم غیر قانونی است، چرا که باید این سخنان و فرضیات، در دادگاه به اثبات برسد.

▫️به نظرم گفتگو با پسر ۱۳ ساله مقتول هم یا نباید انجام شود و یا باید با رعایت شرایط فعلی و قانونی او و در کنار قیم قانونی‌اش انجام شود. چرا که این نوجوان آسیب پذیر است و تحت حمایت قانونی قرار دارد.

▪️اینکه با آقای نجفی درباره این حادثه مصاحبه شود یا نه از نظر تکنیکی و فنی به هوشمندی خبرنگاران برمی گردد. چرا که وظیفه اصلی خبرنگاران در چنین حوادثی کشف واقعیت و خبر و پردازش آن است.

▫️از نظر قانونی نمی توان ایرادی به سیاسی برخورد کردن با این پرونده گرفت. ولی بهره برداری سیاسی و جناحی از چنین پرونده‌ای نهایت بی‌اخلاقی و فرصت طلبی است. آقای نجفی گرایش به هر نوع جریان و گرایش سیاسی که داشته باشند، این حادثه هیچ ربطی به سیاسی کردن پرونده او ندارد و این قبیل پرونده ها منحصر به فرد هستند و ربطی به جریان سیاسی متبوع آن فرد ندارد و این بهره برداری ها نوعی سوء استفاده است.

▪️روزنامه نگاران دقت داشته باشند که این حادثه یک پرونده بی نظیر برای مولفه های یک پرونده جنایی و فوق العاده پیچیده است، به همین خاطر ضرورت دارد تا در مواجهه با این پرونده و جزئیات آن با دقت تمام و خلاقیت حرفه ای عمل کنند.

▫️این پرونده نباید به سبک پرونده های قتل خانوادگی دیده و مقایسه شود. در شرایط فعلی که فضای مجازی غلبه خبری پیدا کرده و اخبار و تحلیل های فضای مجازی اغلب غیرحرفه ای و غیرمسئولانه است، روزنامه نگاران باید به تهیه گزارش های تحقیقی بپردازند.

▪️یک روزنامه نگار حرفه ای در چنین وقایعی باید تمام تلاش خود را بکند که تحت تاثیر فضای مجازی قرار نگیرد و استقلال حرفه ای خود را در اینجا حفظ کند.

▪️▫️متن کامل را در سایت بخوانید👇👇
https://media.shafaqna.com/news/481663
🆔@Commac

✴️درباره مواجهه با تصاویر و پیام‌هایی که یکطرفه ارسال می‌شوند

⭕️مخاطب کجا ایستاده است؟
 
✍️پژمان موسوی|روزنامه شرق|۱۱خرداد
 
◀️همه‌ی ما تصویر نامتوازن خبرنگاری میکروفن به دست که بی‌شرمانه و ناسخاوت‌مندانه تمام قاب تصویر را پر کرده و در یک سو متهم و در سوی دیگر اسلحه‌ی متهم را برانداز می‌کند را دیده‌ایم.

◀️همه‌ی ما دیده‌ایم چشمان
خالی مردی تباه شده را که از تنها گوشه‌ی باقی مانده از هیبت خبرنگار در قاب، گردن خم کرده و به محشر روبرو و به ما نگاه می‌کند. تصویری که اگر راه داشت و تا عمق‌ دالان‌اش می‌رفتی، می‌دیدی کلمات و اعتراف‌ها و حسرت‌هایی را که پنهان شده‌اند لابلای لایه‌های نور و تصویر.

◀️در این سوی ماجرا اما مخاطبان بودند؛مخاطبانی که قرار بود از این قاب‌ها به نتیجه‌ای برسند که دلخواهِ سیاستگزارانِ رسانه‌ای بود که این تصاویر بارها و بارها از آن پخش شد و از کانالی به کانال دیگر دست به دست شد.
آن شب و آن قاب،بحثی قدیمی را پیش می‌آورد؛اینکه مخاطبان کجای داستان ایستاده‌اند و نوع مواجهه‌شان با پیام‌های رسانه‌ای چگونه بایست باشد؟

◀️زماني كه روزنامه يا مجله‌اي را مي خريم،شبكه اي تلويزيوني را تماشا مي‌كنيم،به برنامه‌ای راديویی گوش مي‌دهیم،به کانالی در تلگرام مراجعه می‌کنیم یا توییتر را دنبال می‌کنیم،اين ما هستيم كه آن رسانه خاص را انتخاب مي‌كنيم يا اين آنها هستند كه خود را به هر نحوي به ما تحميل مي كنند؟ماجرا از چه
قرار است؟

◀️به نظر مي‌رسد پاسخ به اين پرسش در مفهومي نهفته است كه اين روزها به «سواد رسانه اي» تعبير مي شود.
اين مفهوم اگرچه در بين مردم مفهوم چندان شناخته شده و قابل استفاده اي نيست اما آگاهي از زواياي پيدا و پنهان آن چنان تاثير قابل توجهي در ارتباطات دوجانبه اهالي رسانه و مخاطبان خواهد گذارد و حتي يك روز بي توجهي به آن مي تواند لطمات جبران ناپذيري را بر مخاطبان به عنوان يگانه استفاده كننده و بهره گيرنده از رسانه ها وارد کند.

◀️اما سواد رسانه اي چيست و چه مختصاتي دارد؟ در يك تعريف ساده سواد رسانه اي «می‌تواند به مخاطبان رسانه‌ها بیاموزد که از حالت انفعالی و مصرفی خارج شده و به معادله متقابل و فعالانه‌ای وارد شوند که در نهایت به نفع خود آنان باشد؛ به دیگر سخن، سواد رسانه‌ای کمک می‌کند تا از سفره رسانه‌ها به گونه‌ای هوشمندانه و مفید بهره‌مند شد.»اين تعريف را وقتي در كنار رفتار مسلط در بين بخش قابل توجهي از مردم ايران قرار دهيم،آنگاه به نتايج قابل تاملي مي رسيم.

◀️مي دانيد و مي دانيم كه طيف وسيعي از مخاطبان عام در ايران،تنها مصرف كننده صرف برنامه هاي توليد شده در راديو و تلويزيون و يا مطالب منتشر شده در روزنامه ها و مجلات هستند و اين دقيقا در تضاد با آن چيزي است كه ما از آن تحت عنوان «سواد رسانه اي» نام مي بريم.

◀️رسانه ها در ايران يا در هر كجاي جهان معمولا با اهدافي از پيش تعيين شده به فعاليت مي پردازند و در بيشتر موارد هم اهداف تعيين شده رسانه ها،فراتر از اطلاع رساني و آگاهي بخشي صرف است.
از آنجا كه معمولا رسانه‌ها واقعيت را بازسازي مي‌كنند و مخاطبان مفهوم مورد نظر خود را از رسانه‌ها مي‌گيرند،رسانه ها و گردانندگان اصلي هر رسانه اي،نقشي بي بديل را در شكل دهي به افكار عمومي يا آنچه از آن به عنوان جهت دهي فكري به آنها ياد مي شود،بر عهده دارند:اين يك قانون است نه صرف يك فرضيه قابل رد.

◀️از سوي ديگر با توجه به اينكه سواد رسانه ای به رویه های درک رسانه های جمعی و کاربرد آن می پردازد،شناخت رسانه هاي جمعي يا رسانه هاي توده وار در اين بين بسيار ضروري است.

◀️وضعيت مخاطبان اما در اين بين چگونه است؟به واقع چند درصد از مخاطبان ايراني از مفهومي به نام «سواد رسانه‌اي»مطلعند و يا حداقل لوازم ضرور عمل به آن را در استفاده از انواع رسانه ها به كار مي بندند؟وضعيت اهالي رسانه هاي ما در اين بين به چه صورت است؟ آيا تا به حال نیازي به تولید ادبیات نظري در اين حوزه وجود داشته است؟اگر پاسخ منفي است علت آن چيست؟ سخن اما اين نيست كه مخاطبان اساسا برنامه هاي رسانه اي خاص را نبينند يا به فلان راديو گوش ندهند و يا مطالب فلان روزنامه يا مجله را دنبال نكنند بلكه سخن اين است كه با نگاهي تحليلي و نقادانه به پيام‌هاي منتشر شده از سوي رسانه ها توجه شود.

◀️در واقع آنچه ضرورت دارد، برقراری ارتباطی متفکرانه و آگاهانه با رسانه‌هاست.براي اين مهم هم آنچه بيش از هر چيز اولويت دارد،فرايند آموزش است:آموزشي كه تنها و تنها به مخاطبان رسانه ها بياموزد كه در برخورد با رسانه ها مصرف كننده صرف نبوده و با نقد و تحليل پيام هاي رسانه اي،خود رسانه مورد قبول خود را برگزينند و پيام هاي آن رسانه را نيز،از موضعي مستقل مورد تحليل و ارزيابي قرار دهند.
 🆔@Commac

🔺ماجرای نجفی و ضرورت مراعات اخلاق رسانه ای

▫▪ امیرعبدالرضا سپنجی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در یادداشتی که در اختیار شفقنا رسانه قرار داده است به ارزیابی پوشش رسانه‌ای پرونده «محمد علی نجفی» و لحاظ نشدن موارد اخلاقی و حقوقی در انعکاس اخبار این حادثه در رسانه ها، پرداخته است.این یادداشت را در ادامه بخوانید …


▪به نظر می رسد که صداوسیما و رسانه های آنلاین به نیاز اجمالی مخاطبان و کاربران درباره این پرونده پاسخ داده اند. اما نکته ای که در این میان مهم است و رسانه ها به آن بی توجه بودند، رعایت حقوق متهم، مقتول و خانواده آنها است. رسانه ها باید این را در نظر داشته باشند که کار آن‌ها شناخت یا کیفر دادن قاتل، مجرم یا متهم نیست و این موارد از وظایف مراجع قضائی است. متاسفانه در این حادثه برخی رسانه ها مطامع سیاسی و جناحی خود را برای پوشش دادن این پرونده به میان آوردند و همین مساله باعث قضاوت های نادرستی شد که از منظر حقوقی و اخلاقی محل بحث است.

▫لازم است این نکته مدنظر قرار گیرد که پوشش دادن چنین رخدادهایی چه در روزنانه نگاری تحقیقی و حتی در روزنامه نگاری زرد، نیازمند مراعات چارچوب های اخلاقی و حقوقی است و نحوه مراعات این موضوع هم باید رصد و پایش شود. در بسیاری از کشورهای دنیا، رصد این موارد بر عهده نهادهای صنفی و مدنی است، اما به دلایل مختلف در ایران، نهادهای حکومتی و قوه قضائیه این کار را انجام می دهند. مثلا در کشوری نظیر انگلیس، نهادی مثل آفکام این موارد را رصد و پایش می کند و از بعد اخلاقی و حقوقی رسانه ها را ارزیابی می کند، ولی در کشور ما جای چنین نهادهایی خالی است.

▪به نظرم از منظر اخلاق رسانه ای نیز، بسیاری از رسانه ها در خبر رسانی و تحلیل های خود از این حادثه، اخلاقیات را زیر پا گذاشتند. البته شاید شرایط این حادثه یا عوامل دخیل در این پرونده، باعث لحاظ نکردن موارد اخلاقی در رسانه ها شد، اما رسانه ها لازم است از قضاوت های زود هنگام و شتاب زده درباره چنین پرونده هایی بپرهیزند و در عین حال، خبرنگاران حقوق متهم را پیش و حتی پس از صدور حکم دادگاه مراعات کنند، هر چند تا الان این اتفاق نیافتاده است.

▫به همین دلیل، ضروری است که رسانه های ما برای چنین اتفاق هایی دارای پروتکل های رسانه ای و البته مشاوران حقوقی باشند که در هنگام تحلیل وقایع و حتی انتخاب واژگان دقیق، دچار مشکل نشوند. انتخاب واژگان و روند تحلیل ها هم باید کاملا بی طرفانه، بدون سوگیری و حرفه ای باشد. البته باید قوه قضائیه نیز، چارچوب های مشخصی برای فعالیت و خبررسانی رسانه ها در این حوادث جنایی داشته باشد تا آن‌ها هر مساله ای را پوشش ندهند و اطلاع رسانی نکنند. برای مثال، چهره متهم یا چهره خانواده مقتول، همچنین حقوق کودکان مرتبط در حادثه حتماً باید رعایت شود تا این افراد در آینده دچار مسایل و مشکلات بعدی نشوند.

▪از منظری دیگر، قطعا پوشش رسانه ای رخدادهای مختلف اهمیت دارد، اما نباید از درک، فهم و سواد رسانه ای مخاطبان نیز چشم پوشی کرد. مخاطبی که امروزه دانش کافی و دسترسی مناسب به رسانه های مختلف دارد، در مجموع می تواند یک ارزیابی اجمالی از حوادث این چنینی داشته باشد. اما یادمان باشد که ما مخاطب و کاربر هستیم، ولی قاضی نیستیم و نمی توانیم محکمه تشکیل بدهیم تا فردی را محکوم یا تبرئه کنیم.

▪️به عنوان یک مخاطب باید از اقتصاد سیاسی رسانه ها، تعلقات فکری و جناحی آن‌ها با خبر باشیم و بدانیم که رسانه ها این موارد را در پوشش اخبار و اطلاع رسانی های خود لحاظ می کنند و این بخش ویژه ای از سواد رسانه ای مورد نیاز مخاطبان است. به عنوان مخاطب باید بدانیم، اگر در حال پیگیری یک خبر هستیم این خبر می تواند صد در صد درست یا غلط نباشد و اخبار، لایه های پنهانی دارند.

▫مخاطب باید بداند که رسانه های مختلف برای این خبر و اطلاع رسانی آن، چارچوب ها و دروازه بانی خاص خود را دارند و از دوربین آن رسانه خاص، این پرونده روایت می شود؛ در نتیجه ممکن است برخی زوایای این پرونده یا هر خبری مورد توجه قرار گیرد یا مغفول واقع شود.

▫▪متن کامل یادداشت را در سایت بخوانید 👇👇

https://media.shafaqna.com/news/481707
@Commac

⬛️ ◼️◾️▪️هو الباقی ▪️◾️◼️ ⬛️
با نهایت تاسف و تاثر درگذشت استاد فرزانه جناب آقای دکتر پرویز علوی استاد ارتباطات، حقوق و علوم سیاسی را به اطلاع می رساند. از خداوند متعال برای آن مرحوم طلب مغفرت و علو درجات و برای بازماندگان داغدار صبر و اجر مسئلت داریم.
13 خرداد 1398
🔳 کانال آکادمی ارتباطات 🔳
🔉 @Commac