DATA HUB Қазақша – Telegram
DATA HUB Қазақша
203 subscribers
718 photos
1 video
403 links
DATA HUB Powered by FCBK

Қаржылық, қаржыға жақын және әлеуметтік тақырыптар бойынша ең өзекті деректері бар аналитикалық арна.
Осында барлық нарықтық талдаулар бар.

Иесі – Бірінші кредиттік бюро.

Байланысу үшін - @DataHubFCBK_bot
Download Telegram
💸Қазақстандағы әр үшінші теңгедегі қолма-қол ақша Алматыда шығарып алынады

Өткен жылы ҚР аумағында ақшаны шығарып алу бойынша 238,4 млн операция жасалынған. Бұл операциялардың жалпы сомасы 25,4 трлн тг жуық болды және шамамен үштен бірі — 32%, яғни жалпы көрсеткіштің 8,1 трлн тг жуығы оңтүстік астанаға тиесілі.

Одан кейінгі орында Астана тұр. Алайда үлесі әлдеқайда төмен: 10%-дан сәл асады, яғни 2,6 трлн тг. Шымкент те Астанадан қалыс қалмай келеді – 2,1 трлн тг, шамамен 8%. Жалпы үш ірі қаламыздың үлесі қалған 17 өңірдің барлығын бірге есептегендегі көрсеткіштен көбірек.

🏧Егер ақшаның сомасы бойынша емес, жасалынған операция саны бойынша есептесек, Алматы бәрібір көш басында тұр. Бірақ үлесі төмендеу – 21% немесе әр бесінші операция. Астанаға 9%, Шымкентке 8% тиесілі.

Ақшаны шығарып алу бойынша жасалынған бір операцияның орташа сомасы бойынша қарағанда, өздеріңіз де түсінгендей, тағы да Алматы алда (161 тыс. тг). Екінші орында тағы да елорда (121 тыс.), ал үшінші орынға Маңғыстау облысы (109 тыс.) тұрақтаған. Ал Шымкентке үштікке кіру үшін сәл ғана жетпей қалыпты: мұнда бір операцияның орташа сомасы – 108 тыс. тг

Бір ақпарат қоса кетейік: өткен жылмен салыстырғанда еліміз бойынша ақшаны шығарып алу көлемі аса қатты өзгере қоймаған. Жылдан жылға өсім 11%-ды құрады, бұл инфляциядан сәл ғана жоғары. Үш ірі мегаполистің ішінде ең қарқынды өсім Алматы мен Шымкентте байқалды (екеуінде де өсім 20%-дан асады), ал Астанада өсім – біршама бәсең (+8%).

ҚР Ұлттық Банкі деректері, қазақстандық және шетелдік эмитенттердің төлем карталарымен жасалған операциялар негізінде құралған. Келтірілген аймақтар операция жасалынған құрылғының орналасқан жеріне байланысты.

@DataHub_KZ
🥰1
ҚР-дағы ХААЖ арқылы аударымдар көлемі көпжылдық антирекорд орнатты

2024 жылдың 12 айында елге халықаралық ақша аударымдары жүйелері арқылы 236,7 млрд теңге түсті, бұл өткен жылмен салыстырғанда номиналды түрде 23%-ға аз. Қаңтар-желтоқсан айларындағы жылдық инфляцияны ескерсек, құлдырау 29%-ға дейін жетеді.

Соңғы рет жалпы көрсеткіш номиналды түрде тоғыз жыл бұрын, 2015 жылы аз болған, бірақ егер теңгемен салыстырмалы бағаға аударсақ – содан бері инфляция 100%-ға шығуда, – онда осы барлық 10 жыл ішінде антирекорд орнатылуда.

Шетелден аударымдардың жалпы құрылымындағы ең үлкен жеке үлес Ресей Федерациясына тиесілі (61,8 млрд тг) және егер есептеулерді салыстырмалы бағамен жүргізсек, сол жерден түсетін түсімдер де онжылдық минимумында болады.

Жыл өткен сайын ресейлік көрсеткіш тіпті номиналды түрде 43%-ға төмендеді. Айтпақшы, басқа белсенді жөнелтуші елдерден Оңтүстік Корея (24,5 млрд теңге, -25% номиналды) және Өзбекстан (-30% номиналды, 23,6 млрд) бойынша көрсеткіштердің айтарлықтай төмендеуі көңіл аударуға тұрарлық.

ҚР Ұлттық Банкі деректері

@DataHub_KZ
🥰1
Негізгі жөнелтуші елдер өткен жылдың қорытындысы бойынша графикте көрсетілген

@DataHub_KZ
🥰1
ЕДБ-ның қаржылық көрсеткіштері бойынша жаңа деректер шықты, демек, еліміздегі банктер өткен жылдың соңғы тоқсанын қалай өткізгенін қарастыратын кез келді – сондай-ақ, жалпы алғанда, 1 қаңтарға қарай қандай көрініс қалыптасқанын бағалайық.

Сонымен:

🔸Жыл қорытындысы бойынша пайда – 2,56 трлн тг, 2023 жылға қарағанда 17%-ға жоғары. Айтпақшы, осы соманың төрттен үшке жуық бөлігі пайда көлемі бойынша көш бастап тұрған бес банкке тиесілі болды.
🔸Активтер 61,6 трлн тг жетіп, өткен тоқсанда шамамен 6%-ға өсті. Несие портфелінің өсімі активтерге қарағанда жылдамырақ жүрген: өткен тоқсанда +7,4%, қазіргі деңгейі – 35,8 трлн тг.
🔸Жеке және заңды тұлғалардың салымдары 1 қазандағы деңгейінен шамамен 10%-ға артқан. Үшінші тоқсанмен салыстырғанда өсім қарқыны жеделдеген (ол кезде шамамен 3% болған еді).
🔸Жеке тұлғалардың салымдарының қазіргі деңгейі – 24,6 трлн тг, оның шамамен 80%-ы көлемі бойынша көшбасшы бестікке тиесілі. Ал заңды тұлғалардың салымдары 17,9 трлн тг деңгейінде, мұнда үздік бестік үлесі біршама төмен – 67%.

ҚР Ұлттық Банкі деректері

@DataHub_KZ
🥰1
Әдеттегідей, банктер бойынша толық мәліметтер суреттерде

@DataHUB_KZ
1🥰1
Жылдық инфляция жеделдеп барады

Қаңтарда тұтыну бағаларының жылдық өсім қарқыны 8,9%-ды құрады, бұл желтоқсандағы көрсеткіштен 0,3 п.т. жоғары. Айта кетейік, желтоқсанда да инфляция қарашамен салыстырғанда өскен болатын. Қазіргі 0,3 п.т. жеделдеуі 2023 жылдың ақпанынан бергі ең айқын өсім болып тұр.

Бұл ретте бағаның жылдық өсу қарқыны барлық үш топ бойынша артқан: азық-түлік тауарлары, азық-түлік емес тауарлар және ақылы қызметтер.

🥔 Азық-түлік жылдан жылға 5,8%-ға қымбаттады – бұл 2024 жылдың сәуірінен бергі ең жоғары көрсеткіш. Әсіресе, картоп (+59,3%) пен пияздың (+25,1%) бағасы қатты өсуде.

📺 Азық-түлік емес тауарлары 8,4%-ға қымбаттады (2024 жылдың ақпанынан бергі ең жоғары қарқын). Едәуір қымбаттаған тауарлар қатарында аудиовизуалды жабдықтар (+41,5%), зергерлік бұйымдар (+24,9%) және Қазақстанда құрастырылған жаңа жеңіл автокөліктер (+22,9%) бар.

🏠 Ақылы қызметтер 13,8%-ға қымбаттауда. ТКШ тарифтерінің тұрақты өсуімен қатар кешенді демалыс ұйымдастыру қызметтерінің бағасы да (+26%) айтарлықтай өскен.

ҚР СЖРА ҰСБ деректері

@DataHub_KZ
🥰1
Суретте — соңғы жылдардағы тұтыну бағаларының индексінің динамикасы

@DataHub_KZ
🥰1
💪 Теңге төрт айда алғаш рет нығая түсті


Бір айда, 1 қаңтардан 1 ақпан аралығында доллардың ресми бағамы 1,3%-ға (6,97 теңге), 518,14 теңгеге дейін төмендеді. Бұл соңғы төрт айдағы теңге позициясының алғашқы қалпына келуі болды, оның үстіне ол айтарлықтай елеулі болып шықты. Ұлттық валюта мұндай қарқынмен жағдайы әлі де тұрақты болған кез - 2024 жылдың ең басында нығайды.

Естеріңізге сала кетейік, теңге өткен жылдың мамыр айының ортасында әлсірей бастады. Қыркүйек айында бұл процесс уақытша тоқтады деп айтуға болады, бірақ одан әрі жаңа күшпен қарқын ала бастады. Нәтижесінде жалпы алғанда жылдың соңы ұлттық валюта үшін сәтсіз болып шықты, әсіресе – қараша мен желтоқсан. Осы айлардың қорытындысы бойынша ҚРҰБ валюта нарығындағы қатты ауытқуларды тегістеу мақсатында интервенциялар жүргізуге тура келді. Айтпақшы, 2022 жылдың көктемінен бері алғаш рет.

Қалай болғанда да, теңгенің позициясы қаңтарда да нашарлай берді. Айдың ортасына қарай жаңа тарихи рекорд орнатылды - 530,24 теңге. Алайда бұл сәт сонымен бірге бетбұрысты болды. Содан бері доллар бағамы желтоқсанның төменгі мәндеріне қарай жылжи бастады.

Айта кетейік, ҚРҰБ өзі ұлттық валютаның әлсіреуін сыртқы факторлардың әсерімен қатар (доллардың жаһандық нығаюы, сақталып отырған геосаяси шиеленіс және негізгі экспорттық тауарлар бағасының құбылмалылығы) долларларға деген дүрбелең сұраныспен түсіндірді. Ол таратқан ақпарат бойынша теңге бағамын тұрақтандыруға бірқатар шаралар көмектесті. Интервенциялардан бөлек, олардың қатарына мыналар кірді:

🔸 алтын экспортынан доллар сату ниеті туралы хабарлама;
🔸 КМС валюталық түсімінің 50%-ын міндетті сату;
🔸 12 қаржы ұйымындағы тексерулер;
🔸 валюталық операциялардың комплаенсын күшейту;
🔸 айырбастау пункттеріндегі спредті реттеу;
🔸 банктердің валюталық операциялар бойынша есептілік мерзімін қысқарту.

Сонымен қатар, бүгін жарияланған ақпараттық хабарламада ҚРҰБ интервенциялардың нақты қаңтар айында жүргізілгенін нақтыламайды. Алайда өткен айдың қорытындысы бойынша ҚР ҰБ РБ-ға трансферттерді қамтамасыз ету және «Талдықорған-Үшарал» магистральдық газ құбырының құрылысын қаржыландыру үшін Ұлттық қордан $850 млн сатқаны белгілі. Бұл ретте ол БЖЗҚ зейнетақы активтерінің валюталық үлесін ұстап тұру үшін валюта сатып алған жоқ.

Ақпан айында РБ-ға трансферттерді қамтамасыз ету үшін валютаны сату $550-ден $650 млн-ға дейінгі деңгейде күтіледі. Бұдан басқа, ҚР ҰБ бұрын отандық алтын өндіруші кәсіпорындардан сатып алынған алтынды сату нәтижесінде алынған шамамен 250 млрд теңге баламасында валютаны сатуды жоспарлап отыр. Бұның алдында, қаңтар айында, осы механизмнің шеңберінде 244 млрд теңге стерилденді. Ол әлі де БЖЗҚ үшін валюта сатып алуды жоспарламайды.

ҚР Ұлттық Банкінің деректері

@DataHub_KZ
🥰1
Алдыңғы жазбаға қосымша. Графикте 12 айдағы ресми доллар бағамының динамикасы көрсетілген.

@DataHub_FCBK
🥰1
😱Қазақстан ауылдарынан халықтың көшуінің таза көрсеткіші 25 жылдағы антирекордты жаңартты

2024 жылы ауыл халқының көші-қон сальдосы (келгендерден кеткендерді шегергенде) 111,4 мың адамды құрады. Бұл 2000 жылдан бергі, яғни қолжетімді бүкіл бақылау тарихындағы, ең төменгі көрсеткіш.

Бұл көрсеткіш жыл сайын теріс мәнді көрсетеді. Алайда биылғы жағдайдың ерекшелігі – бұған дейінгі жылдардағыдай ондаған мың емес, жүздеген мың адам деңгейінде болуы.

☝️Айта кетерлік жайт, ауыл халқының көші-қон сальдосы барлық өңірде дерлік, Алматы (7,6 мың адам) және Атырау (275 адам) облыстарын қоспағанда, нөлден төмен деңгейде тіркелген. Бұл орайда жалпы көрсеткіштің қалыптасуында халқы ең тығыз шоғырланған өңір – Түркістан облысы шешуші рөл атқарып отыр. Оның үлесі 26%-ды құрады (-29,2 мың адам).

Табиғи өсім теріс мәндегі көші-қон сальдосын өтей алмады: туғандар мен қайтыс болғандар арасындағы айырмашылық 96,8 мың адам деңгейінде болды. Осылайша, көші-қон мен табиғи қозғалыс нәтижесінде ауыл халқы өткен жылмен салыстырғанда 14,6 мың адамға азайды. Бұл ретте қаладағы халық саны, керісінше, 266,8 мың адамға өсті.

Нәтижесінде, жалпы халық құрамындағы қалалықтардың үлесі 0,8 п.т артып, 63%-ға дейін жетті. Урбанизация деңгейі бұған дейін мұндай жоғары көрсеткішке жетпеген сияқты: бұл жерде де 2000 жылдан бергі рекорд.

ҚР СЖРА ҰСБ деректері

@DataHub_KZ
🥰1😢1
Суреттен ауыл халқының көші-қон сальдосы әр жылы қалай өзгергенін көре аласыздар.

@DataHub_KZ
🥰1
Қазақстандықтар бір айда баспанаға және емделуге 80 млрд теңгеге жуық зейнетақыны шешіп алды

Қаңтар айында тұрғын үй жағдайларын жақсартуға арналған орындалған өтініштер сомасы 48,4 млрд теңгені құрады, өтініштер саны — 58,9 мың бірлік.Өте белсенді желтоқсан айымен салыстырғанда көрсеткіштер үштен біріне төмендеді, бірақ жарты жылдан астам уақыт бойы жалғасып келе жатқан зейнетақы шешіп алу бумы тоқтауды ойламайтын да сияқты.

Емделу мақсатында шешіп алу бойынша қаңтар айындағы мәндер қатты өсу байқалған желтоқсан айындағы мәндерден соншалықты төмен емес. Жалпы сомасы – 30,2 млрд теңге (-8%), орындалған өтініштер саны – 31,1 мың (-15%).

Жалпы алғанда, қаңтар айындағы көрсеткіштер екі бап бойынша да алдыңғы бумдық айлардағы көрсеткіштерден жоғары — жоғарыда аталған желтоқсанды қоспағанда (келесі жазбадағы графиктен нақты бағалауға болады).

Естеріңізге сала кетейік, осы соңғы белсенділіктің себебі жазда басталған болашақта шешіп алуды шектеу туралы пікірталас болды, содан кейін зейнетақы жүйесіндегі өзгерістер туралы басқа да ұсыныстар айтылды.

БЖЗҚ деректері, есептеулер ЖТС қоспағандағы сомалар бойынша

@DataHub_KZ
🥰1
Ал мынау айлар бойынша төлемдер динамикасы көрсетілген график

@DataHub_KZ
🥰1
Қазақстанда киім, аяқ киім және автокөліктер ЕАЭО бойынша ең жоғары қарқынмен қымбаттаған

2024 жылдың қорытындысы бойынша (желтоқсаннан желтоқсанға дейін) ҚР-да азық-түлік емес тауарлары, орта есеппен, 8,3%-ға қымбаттады, бұл Еуразиялық экономикалық одақ елдері арасында ең жоғары көрсеткіш болып тұр.

ЕЭК-тің тауарларды бөліп қарастырған толық талдауына сүйенсек, бізде бірқатар азық-түлік емес тауарларының қымбаттауы ЕАЭО елдерінің арасында ең айқын байқалған.

👗ҚР-да киім мен іш киімнің бағасы 9,9%-ға өскен, ал ЕАЭО бойынша орташа көрсеткіш 4,1%-ды құрап отыр.

🥾Қазақстанда аяқ киім бір жылда 11,4%-ға қымбаттаған, ЕАЭО бойынша орташа қарқын - 4,8%. Балалардың аяқ киімі бойынша айырмашылық тіптен үлкен: бізде - 13,3%, ал одақ елдерінде - 3,6%.

🪡Қазақтандық тұтынушылар үшін мата 8,0%-ға қымбаттады, ал ЕАЭО бойынша орташа көрсеткіш - 3,5%.

🚗Жеңіл автокөліктер елімізде 6,4%-ға қымбаттады, ал ЕАЭО бойынша орташа көрсеткіш - 3,3%. Бұл орайда одақтың бес елінің үшеуінде - Армения, Беларусь, Қырғызстанда - көліктердің бағасы бір жылда біршама арзандаған.

🪑ҚР-да жиһаз 10,2%-ға қымбаттаған, ЕАЭО бойынша көрсеткіш - 6,9%.

📺 Ресми статистикаға сәйкес теледидарлар бағасының өсуі, тіпті, оғаш көрінеді: Қазақстанда бағасы 37,5%-ға, ал ЕАЭО бойынша 5,3%-ға өскен. Дегенмен, теледидарларға қатысты ақпарат анық болмауы мүмкін: көктемде ҰСБ-ның эксперименттік статистикасы мен дәстүрлі статистика арасында осы тауар бойынша үлкен айырмашылық байқалған болатын (бұл туралы біз осы жерде талқыладық).

@DataHub_KZ
🥰1
DATA HUB Қазақша
Қазақстанда киім, аяқ киім және автокөліктер ЕАЭО бойынша ең жоғары қарқынмен қымбаттаған 2024 жылдың қорытындысы бойынша (желтоқсаннан желтоқсанға дейін) ҚР-да азық-түлік емес тауарлары, орта есеппен, 8,3%-ға қымбаттады, бұл Еуразиялық экономикалық одақ…
Айтпақшы, ЕАЭО елдеріндегі азық-түлік, азық-түлік емес тауарлар және ақылы қызметтер бағасының өсуі туралы деректерді иллюстрациядан көре аласыздар. Бірінші сегмент бойынша жағдайды талқыладық, енді қысқаша қалған екі сегментке тоқтала кетейік.

📈Ақылы қызметтер бойынша біздің күмәнді түрде “көшбасшы” болуымызға, көбінесе, ТКШ тарифтерін реформалау себеп болып отыр, бірақ тек бұл ғана емес. Сонымен қатар теміржол көлігі қызметтерінің қымбаттауы бойынша (Қазақстанда желтоқсаннан желтоқсанға дейін – 24,9%, ЕАЭО бойынша – 12,1%) және
байланыс қызметтері бойынша (бізде - 16,8%, одақта орта есеппен - 8,1%) айтарлықтай айырмашылық бар.

👌🏼 Есесіне, азық-түлік бойынша жағдай салыстырмалы түрде жақсырақ. ЕЭК қарастырған тауарлар бойынша қымбаттау біздің елімізде басқа елдерге қарағанда баяуырақ жүрген. Тіпті Қазақстанда бағасы едәуір өскен картоптың қымбаттауы (37,7%-ға) басқа елдерге қарағанда біршама баяу: мысалға, РФ-да бұл өнім бір жылда екі есе қымбаттаған.

@DataHub_KZ
🥰1
📈💸Қазақстанда ЖК өнімдерінің шығарылымы күрт көтерілді

Қаңтар-қыркүйек айларында ЖК 2023 жылдың осы кезеңімен салыстырғанда өнімнің шығарылымын 73%-ға, 11,5 трлн теңгеге дейін арттырды. Нәтижесінде кем дегенде тоғыз жылдағы рекорд орнатылды.

Жекелей алынған III тоқсанның көрсеткіші 4,7 трлн теңгеге жетті, бұл көпжылдық максимумға сәйкес келеді.

Осының бәрімен бір мезгілде 2023 жылғы 1 қазаннан 2024 жылғы 1 қазанға дейін ЖК саны өзгермеді дерлік. Дәлірек айтсақ, өсім 0,8%-ды құрады - 1,68 млн бірлікке қарсы 1,69 млн бірлік.

🛍Тоғыз айдың қорытындысы бойынша экономикалық қызметтің барлық 19 түрі бойынша ж/ж оң динамикасы байқалады. Бұл ретте жылдық өсімнің едәуір бөлігін сауда-саттық жалғыз өзі қамтамасыз етуде – 4,8 трлн теңгенің 2,1 трлн теңгесі.

Мәлімет үшін: 2025 жылдан бастап ЕДБ өткен жылғы ЖК жеке шоттарына мобильді аударымдар туралы салық деректерін жіберуге міндетті. Бұл деректерді талдау кірістерді жасыру фактілерін анықтауға көмектеседі деп күтілуде.

ҚР СЖРА ҰСБ деректері

@DataHub_FCBK
🥰1
💰Ақтөбе облысы жалақының өсу қарқыны бойынша барлық өңірлерді басып озды

2024 жылы Қазақстандағы орташа жалақы* 402,6 мың тг құрады. Өткен жылға қарағанда 11,6%-ға өскен. Ал нақты өсу қарқыны, яғни инфляцияны қоса есептегенде, әлдеқайда аз — 2,7%. Мұндай деректерді ҚР СЖРА ҰСБ жариялады.

Нақты мәндегі орташа жалақының өсімі 20 өңірдің 18-інде байқалады. Бұл ретте ең жоғары өсімді Ақтөбе облысы көрсетіп отыр, көрсеткіш жылдан жылға 6,6%-ға артқан. Алайда абсолютті мәндегі көрсеткіш, салыстырмалы түрде, аса көп емес - 376,2 мың тг (республика бойынша орташа деңгейден 7%-ға төмен). Айтпақшы, Ақтөбе облысының көш бастауы күтпеген жағдай емес. Соңғы рет 2017 жылы көштің басында болған еді, сол кезде басқа өңірлердің көпшілігінде төмендеу байқалды.

Нақты мәндегі орташа жалақының өсу қарқыны бойынша екінші орынға Алматы орналасқан — 5,8%. Бұл ретте абсолюттік мән, керісінше, республикадағы орташа деңгейден көбірек - 487,9 мың тг. Үздік үштікті Алматы облысы түйіндейді — плюс 4,9%, 326,9 мың тг. Ал Астанада орташа жалақы, бағаның өсуін ескергенде, 4,5%-ға артып, 532,1 мың тг құрады.

↘️Атап өтетін жайт, әдетте орташа жалақы деңгейі жоғары болған өңірлерде нақты төмендеу байқалады. Мәселен, Атырау облысында көрсеткіш 5%-ға (620,4 мың тг дейін) төмендесе, Маңғыстау облысында 0,7%-ға төмендеген (578 мың тг дейін). Алайда оперативтік мәліметтерді нақтылау кезінде (мұндай нәтижелер жыл ортасында жарияланады) Маңғыстау облысы бойынша тіркелген динамика өзгеруі мүмкін: нақтыланған деректер мен оперативті мәліметтер арасындағы айырмашылық әдетте 2 п.т. аспайды.

Жеке қарастырылған төртінші тоқсанға тоқталсақ, оның қорытындысы бойынша еліміздегі орташа жалақы 435 мың тг болды. Инфляцияны ескермегенде, ағымдағы көрсеткіші өткен жылмен салыстырғанда 10,5%-ға жоғары, ал инфляцияны ескергенде — 1,8%-ға. Соңғы көрсеткіш, қоса кетейік, соңғы жеті жылда қазан-желтоқсан айлары аралығында тіркелген ең төменгі деңгей болып отыр. Салыстыра кетейік: бір жыл бұрын бұл көрсеткіш 5,3%-ды құраған болатын.

*Шағын кәсіпорындар есепке алынбаған

@DataHub_KZ
👍2🥰1