روز پنجشنبه ۱۹ آذر، ماشین عظیم یک میلیارد یورویی که آلمانیها برای ۲۰ سال روی آن کار میکردند، به کار افتاد. این ماشین نوعی رآکتور همجوشی هستهای به نام «استلاریتور» (Stellarator) است؛ ماشینی که آلمانیها اسمش را «وندلشتاین ۷ ایکس» (Wendelstein 7-X) گذاشتهاند. در آغاز، دانشمندان به مدت دو ماه این ماشین را با گاز هلیوم پر میکنند. هلیوم یک گاز بیاثر است و پژوهشگران با استفاده از آن میخواهند مطمئن شوند که میتوانند به طور موثر، این گاز را کنترل کنند و دمای آن را بالا ببرند. در پایان ماه ژانویهی سال بعد، آزمایشها با گاز هیدروژن آغاز میشود. بدین ترتیب دانشمندان میتوانند با همجوشی ایزوتوپهای هیدروژن، به منبعی قابل اعتماد برای استحصال انرژی پاکیزه و بی انتها دست یابند. در ادامه بیشتر دربارهی این ماشین توضیح میدهیم.@ElectricallEngineers
اگر دربارهی انرژی همجوشی هستهای مطالعه کرده باشید، حتما در مورد توکامکها هم خواندهاید. این ماشینهای دوناتی شکل (حلقوی)، برای این ساخته شدهاند که بتوانند گاز یونیزه شده به نام پلاسما را در میدانهای مغناطیسی به دام بیندازند و آن را به دمای بسیار زیاد برسانند. بدین ترتیب هستههای هیدروژن به هم جوش میخورند. توکامکها، ستون فقرات پیشبرد پژوهشهای هستهای هستند و ساخت آنها نسبتا آسان است، با این حال از زمانی که بوجود آمدهاند، پیشرفت خیلی زیادی نکردهاند.
ولی بیایید توکامکها را کنار بگذاریم، جایی در شمال شرقی آلمان، پژوهشگران یک ماشین همجوشی هستهای خیلی عظیم و متفاوت به نام استلاریتور ساختهاند. این ماشین یک میلیارد یورویی وندلشتاین 7-X نام دارد و در حقیقت حلقهای به قطر ۱۶ متر است که تجهیزات مختلف عجیب و غریبی به بدنهی آن نصب شده و سیمهای زیادی از آن آویزان است. در ضمن تکنسینهای زیادی مرتب در حال کار کردن با قسمتهای مختلف آن هستند. درون این ماشین که بیشتر به ماشینهای موجود در فیلمهای علمی-تخیلی شبیه است، ۵۰ آهنربای الکتریکی هرکدام به وزن ۶ تن قرار دارد.
@ElectricallEngineers
هرچند اساس کار استلاریتورها با توکامکها یکسان است، ولی تا به حال توجه کمی به آنها میشد. توکامکها خیلی بهتر میتوانند گاز را به دام بیندازند و دمای آن را بالا ببرند. با این حال استلاریتور ویژگیهایی دارد که میتواند باعث شود به هنگام استفاده به صورت اقتصادی، ماشین بهتری نسبت به توکامک باشد. استلاریتورها به هنگام کارکرد خیلی با ثباتتر هستند و برخلاف توکامکها، هر از گاه دچار فروپاشی نمیشوند. با این حال ساخت استلاریتورها مشکلتر است و ممکن است برخلاف انتظار، هزینه و تاخیر در ساخت آنها بیشتر از ساخت توکامکها شود. «توماس کلینگر» (Thomas Klinger) که سرپرست گروه آلمانی سازندهی وندلشتاین 7-X است میگوید: «کسی متوجه معنی ساخت استلاریتور نمیشد.»
اساس کار استلاریتورها با توکامکها یکسان است ولی بعضی از نقاط ضعف آنها را ندارد.
وندلشتاین 7-X میتواند یک نقطهی عطف باشد. این ماشین که در موسسهی تحقیقات فیزیک پلاسمای مکسپلانک آلمان قرار دارد، اولین مثال بزرگ از استلاریتورهایی است که توسط ابرکامپیوترها طراحی شدهاند. اگر این ماشین بتواند مثل توکامکی در همین اندازه عملکرد داشته باشد، پژوهشگران این حوزه میتوانند مسیر جدیدی در همجوشی هستهای ترسیم کنند. «دیوید اندرسون» (David Anderson) از دانشگاه ویسکانسین مدیسون میگوید: «کسانی که روی توکامکها کار میکنند، خیلی دوست دارند ببینند نتیجه چه میشود و هیجانزده هستند.» وندلشتاین 7-X نخستین استلاریتور بزرگ جهان است و ساخت آن ۱.۱ میلیون ساعت کار برده است. این ماشین با استفاده از پیچیدهترین مدلهای مهندسی ساخته شده و میتواند بازههای دمایی خیلی زیاد و نیروهای شدید را تحمل کند.@ElectricallEngineers
استلاریتورها در برابر همان چالشهایی قرار دارند که دیگر ماشینهای همجوشی مثل توکامکها با آنها درگیر هستند. آنها باید بتوانند دمای گاز را تا ۱۰۰ میلیون درجهی سانتیگراد، یعنی هفت برابر دمای هستهی خورشید بالا ببرند و آن را نگه دارند. این میزان دما، الکترونها را از اتمها جدا میکند و پلاسمایی از الکترونها و یونها برجای میگذارد. این باعث میشود یونها بتوانند آنقدر سریع حرکت کنند که با یکدیگر برخورد کنند و به هم جوش بخورند. با این حال این کار باعث بیثبات شدن گاز میشود. به همین دلیل گاز را در یک قفس مغناطیسی نگه میدارند. سیمپیچی به دور تونلهای مملو از گاز پیچیده شده که وقتی جریان برق از آن عبور میکند، میدان مغناطیسی ایجاد میشود و در نتیجه گاز از بدنهی تونل دور میماند و درون آن هدایت میشود. در ضمن تونل به صورت حلقه ساخته شده تا هیچ خط پایانی برای گاز وجود نداشته باشد.@ElectricallEngineers
اگر دربارهی انرژی همجوشی هستهای مطالعه کرده باشید، حتما در مورد توکامکها هم خواندهاید. این ماشینهای دوناتی شکل (حلقوی)، برای این ساخته شدهاند که بتوانند گاز یونیزه شده به نام پلاسما را در میدانهای مغناطیسی به دام بیندازند و آن را به دمای بسیار زیاد برسانند. بدین ترتیب هستههای هیدروژن به هم جوش میخورند. توکامکها، ستون فقرات پیشبرد پژوهشهای هستهای هستند و ساخت آنها نسبتا آسان است، با این حال از زمانی که بوجود آمدهاند، پیشرفت خیلی زیادی نکردهاند.
ولی بیایید توکامکها را کنار بگذاریم، جایی در شمال شرقی آلمان، پژوهشگران یک ماشین همجوشی هستهای خیلی عظیم و متفاوت به نام استلاریتور ساختهاند. این ماشین یک میلیارد یورویی وندلشتاین 7-X نام دارد و در حقیقت حلقهای به قطر ۱۶ متر است که تجهیزات مختلف عجیب و غریبی به بدنهی آن نصب شده و سیمهای زیادی از آن آویزان است. در ضمن تکنسینهای زیادی مرتب در حال کار کردن با قسمتهای مختلف آن هستند. درون این ماشین که بیشتر به ماشینهای موجود در فیلمهای علمی-تخیلی شبیه است، ۵۰ آهنربای الکتریکی هرکدام به وزن ۶ تن قرار دارد.
@ElectricallEngineers
هرچند اساس کار استلاریتورها با توکامکها یکسان است، ولی تا به حال توجه کمی به آنها میشد. توکامکها خیلی بهتر میتوانند گاز را به دام بیندازند و دمای آن را بالا ببرند. با این حال استلاریتور ویژگیهایی دارد که میتواند باعث شود به هنگام استفاده به صورت اقتصادی، ماشین بهتری نسبت به توکامک باشد. استلاریتورها به هنگام کارکرد خیلی با ثباتتر هستند و برخلاف توکامکها، هر از گاه دچار فروپاشی نمیشوند. با این حال ساخت استلاریتورها مشکلتر است و ممکن است برخلاف انتظار، هزینه و تاخیر در ساخت آنها بیشتر از ساخت توکامکها شود. «توماس کلینگر» (Thomas Klinger) که سرپرست گروه آلمانی سازندهی وندلشتاین 7-X است میگوید: «کسی متوجه معنی ساخت استلاریتور نمیشد.»
اساس کار استلاریتورها با توکامکها یکسان است ولی بعضی از نقاط ضعف آنها را ندارد.
وندلشتاین 7-X میتواند یک نقطهی عطف باشد. این ماشین که در موسسهی تحقیقات فیزیک پلاسمای مکسپلانک آلمان قرار دارد، اولین مثال بزرگ از استلاریتورهایی است که توسط ابرکامپیوترها طراحی شدهاند. اگر این ماشین بتواند مثل توکامکی در همین اندازه عملکرد داشته باشد، پژوهشگران این حوزه میتوانند مسیر جدیدی در همجوشی هستهای ترسیم کنند. «دیوید اندرسون» (David Anderson) از دانشگاه ویسکانسین مدیسون میگوید: «کسانی که روی توکامکها کار میکنند، خیلی دوست دارند ببینند نتیجه چه میشود و هیجانزده هستند.» وندلشتاین 7-X نخستین استلاریتور بزرگ جهان است و ساخت آن ۱.۱ میلیون ساعت کار برده است. این ماشین با استفاده از پیچیدهترین مدلهای مهندسی ساخته شده و میتواند بازههای دمایی خیلی زیاد و نیروهای شدید را تحمل کند.@ElectricallEngineers
استلاریتورها در برابر همان چالشهایی قرار دارند که دیگر ماشینهای همجوشی مثل توکامکها با آنها درگیر هستند. آنها باید بتوانند دمای گاز را تا ۱۰۰ میلیون درجهی سانتیگراد، یعنی هفت برابر دمای هستهی خورشید بالا ببرند و آن را نگه دارند. این میزان دما، الکترونها را از اتمها جدا میکند و پلاسمایی از الکترونها و یونها برجای میگذارد. این باعث میشود یونها بتوانند آنقدر سریع حرکت کنند که با یکدیگر برخورد کنند و به هم جوش بخورند. با این حال این کار باعث بیثبات شدن گاز میشود. به همین دلیل گاز را در یک قفس مغناطیسی نگه میدارند. سیمپیچی به دور تونلهای مملو از گاز پیچیده شده که وقتی جریان برق از آن عبور میکند، میدان مغناطیسی ایجاد میشود و در نتیجه گاز از بدنهی تونل دور میماند و درون آن هدایت میشود. در ضمن تونل به صورت حلقه ساخته شده تا هیچ خط پایانی برای گاز وجود نداشته باشد.@ElectricallEngineers
با این حال این شکل حلقوی مشکلاتی هم ایجاد میکند. مشکل این است که سیمپیچهای نزدیک به مرکز دونات به هم نزدیکتر هستند و در نتیجه،مغناطیسی در آنجا قویتر است. این عدم تعادل مغناطیسی باعث میشود که پلاسما به دیوارههای تونل برخورد کند. راهحل، نصب آهنرباهای الکتریکی دیگری در قسمت بیرونی تونل است که بتواند با بوجود آوردن نوعی پیچش در جریان پلاسما، آن اثر مغناطیسی اضافه را خنثی و تعادل را برقرار کند.
@ElectricallEngineers
نخستین استلاریتور در سال ۱۹۵۱ توسط اخترفیزیکدانی به نام «لیمان اسپیتزر» (Lyman Spitzer) در دانشگاه پرینستون ساخته شد. استلاریتور او به شکل عدد 8 انگلیسی بود. تومامکها اولین بار دههی ۱۹۵۰ در اتحاد جماهیر شوروی ساخته شدند. تومکامکها هم پیچش را بر روی تودهی پلاسما ایجاد میکنند، با این حال این پیچش از درون ایجاد میشود. آنها از دستگاههایی مثل ترنسفورماتور برای تحریک الکترونها و یونها جهت حرکت مثل جریان الکتریکی در تونل استفاده میکنند. این جریان، نوعی میدان مغناطیسی عمومی چنبرهای ایجاد میکند که وقتی به میدان موجود در طول تونل اضافه میشود، خطوط مارپیچی میدان درون تونل را ایجاد میکند.
@ElectricallEngineers
قطعات عجیب وندلشتاین ۷ ایکس باید با دقت میلیمتری به یکدیگر متصل شوند. همهی جوشکاریها با کامپیوتر انجام میشد و با لیزر نظارت میشد.
توکامک و استلاریتور هر دو به خوبی کار میکنند، ولی توکامکها در با ثبات نگه داشتن پلاسما بهتر هستند. قسمتی از آن به دلیل تقارن مغناطیسی توکامکها است که باعث میشود ذرات گاز مسیر مستقیمتری را بپیمایند. اندرسون میگوید که در استلاریتورها «ذرات دچار تکان و انحراف زیادی میشوند» این باعث میشود که بسیاری از آنها از مسیر خارج شوند. به همین دلیل بیشتر تحقیقات همجوشی در دههی ۱۹۷۰ روی توکامکها متمرکز شد. نتیجهی آن را میتوانیم در توکامک عظیمی به نام ITER که در فرانسه ساخته میشود ببینیم. این ماشین عظیم ۱۶ میلیارد یورویی، با تلاش کنسرسیومی بینالمللی ساخته میشود و قرار است بتواند انرژی بیشتر از آنچه مصرف میکند را تولید کند. این توکامک میتواند راه ما به سوی رسیدن به رآکتورهای همجوشی اقتصادی را هموار کند.
ولی توکامکها هم مشکلات زیادی دارند. یک ترنسفورماتور میتواند در پالسهایی کوتاه جریان را از درون پلاسما عبور دهد و این برای ساخت رآکتورهای اقتصادی مناسب نیست. جریان موجود در پلاسما ممکن است دچار مشکل شود و در نتیجه به فروپاشی مغناطیسی بینجامد. بدین ترتیب که قوام پلاسما از دست برود و نیروهای مغناطیسی آنقدر زیاد شوند که به توکامک آسیب برسد.
در عوض استلاریتورها خیلی ایمن هستند. میدان مغناطیسی آنها به طور کامل از سیمپیچهای خارجی تامین میشود که نیاز به پالسهای جریان الکتریکی ندارند. در ضمن هیچ جریان پلاسمایی وجود ندارد که منجر به فروپاشی شود. این دو عامل باعث شده که بعضی گروههای پژوهشی، استلاریتورها را رها نکنند.
پیش از استلاریتور آلمانی، بزرگترین استلاریتور جهان به نام «ماشین عظیم مارپیچی» (LHD) سال ۱۹۹۸ در ژاپن ساخته شده بود. این استلاریتور، نوعی از همان طراحی کلاسیک استلاریتوری است که لیمان اسپیتزر ساخته بود. LHD نیز دارای دو سیمپیچ مارپیچی بزرگ برای اعمال نیرو به پلاسما و سیمپیچهای دیگر جهت کنترل آن است. این استلاریتور همهی رکوردها را از آن خود کرده است. این استلاریتور کاملا با ثبات است و تقریبا با توان توکامکی به اندازهی خودش کار میکند.
@ElectricallEngineers
دو پژوهشگر آلمانی به نام «یورگن نورنبرگ» (Jurgen Nuhrenberg) و «آلن بوزر» (Allan Boozer) فکر کردند میتوانند با نوعی طراحی متفاوت کاری کنند که پلاسما در میدان مغناطیسی با نیروی ثابت ولی جهات متغیر، پایدار بماند. «پر هرالندر» (Per Helander) از موسسهی تحقیقات فیزیک پلاسمای مکس پلانک میگوید: «این میدان شبه متقارن برای به دام انداختن ذرات کاملا مناسب نیست. ولی میتوانید با آن به حالت کامل نزدیک شوید و به سطحی قابل قبول برسید.» به طور کلی میتوان کاری کرد که یک استلاریتور به خوبی توکامک کار کند.
استراتژی طراحی این ماشین که با نام «بهینهسازی» (Optimization) شناخته میشود، یافتن بهترین شکل میدان مغناطیسی که میتواند پلاسما را به دام بیندازد است. سپس باید آهنرباهایی طراحی کرد که بتوانند این میدان را بوجود بیاورند. این کار نیاز به توان پردازشی بالایی دارد و تا دههی ۱۹۸۰ ابرکامپیوترهایی که بتوانند این کار را انجام دهند، ساخته نشده بود.
@ElectricallEngineers
@ElectricallEngineers
نخستین استلاریتور در سال ۱۹۵۱ توسط اخترفیزیکدانی به نام «لیمان اسپیتزر» (Lyman Spitzer) در دانشگاه پرینستون ساخته شد. استلاریتور او به شکل عدد 8 انگلیسی بود. تومامکها اولین بار دههی ۱۹۵۰ در اتحاد جماهیر شوروی ساخته شدند. تومکامکها هم پیچش را بر روی تودهی پلاسما ایجاد میکنند، با این حال این پیچش از درون ایجاد میشود. آنها از دستگاههایی مثل ترنسفورماتور برای تحریک الکترونها و یونها جهت حرکت مثل جریان الکتریکی در تونل استفاده میکنند. این جریان، نوعی میدان مغناطیسی عمومی چنبرهای ایجاد میکند که وقتی به میدان موجود در طول تونل اضافه میشود، خطوط مارپیچی میدان درون تونل را ایجاد میکند.
@ElectricallEngineers
قطعات عجیب وندلشتاین ۷ ایکس باید با دقت میلیمتری به یکدیگر متصل شوند. همهی جوشکاریها با کامپیوتر انجام میشد و با لیزر نظارت میشد.
توکامک و استلاریتور هر دو به خوبی کار میکنند، ولی توکامکها در با ثبات نگه داشتن پلاسما بهتر هستند. قسمتی از آن به دلیل تقارن مغناطیسی توکامکها است که باعث میشود ذرات گاز مسیر مستقیمتری را بپیمایند. اندرسون میگوید که در استلاریتورها «ذرات دچار تکان و انحراف زیادی میشوند» این باعث میشود که بسیاری از آنها از مسیر خارج شوند. به همین دلیل بیشتر تحقیقات همجوشی در دههی ۱۹۷۰ روی توکامکها متمرکز شد. نتیجهی آن را میتوانیم در توکامک عظیمی به نام ITER که در فرانسه ساخته میشود ببینیم. این ماشین عظیم ۱۶ میلیارد یورویی، با تلاش کنسرسیومی بینالمللی ساخته میشود و قرار است بتواند انرژی بیشتر از آنچه مصرف میکند را تولید کند. این توکامک میتواند راه ما به سوی رسیدن به رآکتورهای همجوشی اقتصادی را هموار کند.
ولی توکامکها هم مشکلات زیادی دارند. یک ترنسفورماتور میتواند در پالسهایی کوتاه جریان را از درون پلاسما عبور دهد و این برای ساخت رآکتورهای اقتصادی مناسب نیست. جریان موجود در پلاسما ممکن است دچار مشکل شود و در نتیجه به فروپاشی مغناطیسی بینجامد. بدین ترتیب که قوام پلاسما از دست برود و نیروهای مغناطیسی آنقدر زیاد شوند که به توکامک آسیب برسد.
در عوض استلاریتورها خیلی ایمن هستند. میدان مغناطیسی آنها به طور کامل از سیمپیچهای خارجی تامین میشود که نیاز به پالسهای جریان الکتریکی ندارند. در ضمن هیچ جریان پلاسمایی وجود ندارد که منجر به فروپاشی شود. این دو عامل باعث شده که بعضی گروههای پژوهشی، استلاریتورها را رها نکنند.
پیش از استلاریتور آلمانی، بزرگترین استلاریتور جهان به نام «ماشین عظیم مارپیچی» (LHD) سال ۱۹۹۸ در ژاپن ساخته شده بود. این استلاریتور، نوعی از همان طراحی کلاسیک استلاریتوری است که لیمان اسپیتزر ساخته بود. LHD نیز دارای دو سیمپیچ مارپیچی بزرگ برای اعمال نیرو به پلاسما و سیمپیچهای دیگر جهت کنترل آن است. این استلاریتور همهی رکوردها را از آن خود کرده است. این استلاریتور کاملا با ثبات است و تقریبا با توان توکامکی به اندازهی خودش کار میکند.
@ElectricallEngineers
دو پژوهشگر آلمانی به نام «یورگن نورنبرگ» (Jurgen Nuhrenberg) و «آلن بوزر» (Allan Boozer) فکر کردند میتوانند با نوعی طراحی متفاوت کاری کنند که پلاسما در میدان مغناطیسی با نیروی ثابت ولی جهات متغیر، پایدار بماند. «پر هرالندر» (Per Helander) از موسسهی تحقیقات فیزیک پلاسمای مکس پلانک میگوید: «این میدان شبه متقارن برای به دام انداختن ذرات کاملا مناسب نیست. ولی میتوانید با آن به حالت کامل نزدیک شوید و به سطحی قابل قبول برسید.» به طور کلی میتوان کاری کرد که یک استلاریتور به خوبی توکامک کار کند.
استراتژی طراحی این ماشین که با نام «بهینهسازی» (Optimization) شناخته میشود، یافتن بهترین شکل میدان مغناطیسی که میتواند پلاسما را به دام بیندازد است. سپس باید آهنرباهایی طراحی کرد که بتوانند این میدان را بوجود بیاورند. این کار نیاز به توان پردازشی بالایی دارد و تا دههی ۱۹۸۰ ابرکامپیوترهایی که بتوانند این کار را انجام دهند، ساخته نشده بود.
@ElectricallEngineers
نخستین تلاش برای ساخت استلاریتوری بهینهسازی شده، به ماشین وندلشتاین 7-AS انجامید که توسط موسسهی مکس پلانک آلمان ساخته شد و بین سالهای ۱۹۸۸ تا ۲۰۰۲ کار کرد. این ماشین توانست همهی رکوردهای استلاریتورها تا آن زمان را بشکند. سپس پژوهشگران دانشگاه ویسکانسین مدیسون در سال ۱۹۹۳ تصمیم گرفتند نخستین استلاریتور کاملا بهینهسازی شده را بسازند. نتیجهی آن ماشینی به نام «آزمایش مارپیچی متقارن» (HSX) شد که در سال ۱۹۹۹ کار خود را آغاز کرد. «دیوید گیتس»
vid Gates) سرپرست فیزیک استلاریتور از آزمایشگاه فیزیک پلاسمای پرینستون میگوید: «W7-AS و HSX نشان دادند که این ایده کار میکند.»
@ElectricallEngineers
این موفقیتها باعث شد که پژوهشگران آمریکایی برای ساختن ماشینی بزرگتر روحیه بگیرند. آزمایشگاه فیزیک پلاسمای پرینستون تصمیم گرفت در سال ۲۰۰۴ و با استفاده از استراتژی بهینهسازی ولی متفاوت با آنچه در موسسهی تحقیقات فیزیک پلاسمای مکس پلانک صورت گرفته بود، ماشین «آزمایش استلاریتور ملی کوچک» (NCSX) را بسازد. ولی مشکلات در قطعات پیچیدهی ماشین، باعث شد که هزینهها بالا برود و برنامه عقب بیفتد. سال ۲۰۰۸ درحالی که ۸۰ درصد قسمتهای مهم این دستگاه ساخته یا خریده شده بود، وزارت انرژی آمریکا این پروژه را متوقف کرد. مدیر NCSX «هاچ نیلسون» (Hutch Neilson) میگوید: «ما هزینهها را دست کم گرفته بودیم و از برنامه عقب افتادیم.»
همان زمان، پروژهی W7-X در آلمان انجام میشد. دولت این کشور که با فروپاشی دیوار برلین تازه یکپارچه شده بود، در سال ۱۹۹۳ به پروژه چراغ سبز نشان داد. آلمانیها در سال ۱۹۹۴ تصمیم گرفتند شعبهی جدیدی از موسسهی مکس پلانک را در «گرایفسوالد» (Greifswald) جایی که قبلا در آلمان شرقی بود راهاندازی کند و ماشین را در آنجا بسازد. پنجاه نفر از پژوهشگران و تکنسینهای موسسهی مکس پلانک به گرایفسوالد رفتند و بقیه نیز مرتب رفت و آمد میکردند. بعدها افراد دیگری هم استخدام شدند و در کل تعداد نفراتی که روی ماشین کار میکردند به ۴۰۰ نفر رسید. قرار بود که W7-X در سال ۲۰۰۶ با هزینهای ۵۵۰ میلیون یورویی آغاز به کار کند.
ولی درست مثل استلاریتور آمریکایی NCSX، پروژهی آلمانیها هم دچار مشکلاتی وخیم شد. این ماشین دارای ۴۲۵ تن آهنربای ابررسانا است که باید تا دمای نزدیک به صفر مطلق سرد شوند. کلینگر میگوید که سرد کردن آهنرباها با هلیوم مایع، مثل ساختن جهنم روی زمین است. همهی اجزاء سرد شده باید به خوبی کار کنند. نباید هیچگونه نشتی داشته باشند و به دلیل ساختار پیچیده، دسترسی به قسمتهای مختلف آن مشکل است. در میان آهنرباهای عجیب و غریب، مهندسان باید ۲۵۰ پنجرهی دسترسی برای تغذیه و تخلیهی سوخت، داغ کردن پلاسما و دسترسی به دستگاههای سنجش در نظر بگیرند. همهچیز نیازمند یک مدلسازی سه بعدی بسیار پیچیده است. گلینگر میگوید: «این کار را فقط کامپیوتر میتواند انجام دهد.»
@ElectricallEngineers
در سال ۲۰۰۳، پروژهی W7-X به مشکل خورد. یک-سوم آهنرباهایی که ساخته شده بودند در آزمایشها نتوانستند عملکرد درستی داشته باشند و بدین ترتیب کار به تاخیر افتاد. نیروهایی که به رآکتور اعمال میشدند، بیشتر از مقدار محاسبه شده بود. کلینگر میگوید که ممکن بود کل ماشین آسیب ببیند. بنابراین بعضی از قطعات اصلی نیازمند طراحی و ساخت دوباره شدند. در همین حین یکی از سازندگان آهنرباها ورشکست شد. کلینگر میگوید که سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۷ بحران اقتصادی شدید حاکم بود و پروژه نزدیک بود متوقف شود. ولی با تلاشی که همه انجام دادند، وزیر علوم اجازه داد که پروژه با سقف بودجهی ۱.۰۶ میلیارد یورو ادامه پیدا کند و در سال ۲۰۱۵ به نتیجه برسد.
بالاخره با صرف ۱.۱ میلیون ساعت کار، این ماشین در سال ۲۰۱۴ آماده به کار شد و یک سال زمان برد که قسمتهای مختلف آن چک شود. خوشبختانه همهی اجزای آن بدون هیچ مشکلی کار میکرد. آزمایشهای الکترونی نشان میدهد که میدان مغناطیسی در رآکتور به شکلی درست قرار دارد. «توماس سان پدرسن» (Thomas Sunn Pedersen) از موسسهی تحقیقات فیزیک پلاسمای مکس پلانک میگوید: «همهچیز در بالاترین دقت خود همانطور که انتظار میرفت وجود دارد.»@ElectricallEngineers
موفقیت در این زمینه، به معنی تغییر در آیندهی همجوشی است. قرار است در آینده نیروگاهی آزمایشی به نام DEMO را بسازیم. بیشتر کارشناسان میگویند که این نیروگاه نوعی توکامک خواهد بود. ولی اکنون با موفقیت وندلشتاین 7-X بعضیها فکر میکنند که شاید این نیروگاه نوعی استلاریتور باشد.
@ElectricallEngineers
vid Gates) سرپرست فیزیک استلاریتور از آزمایشگاه فیزیک پلاسمای پرینستون میگوید: «W7-AS و HSX نشان دادند که این ایده کار میکند.»
@ElectricallEngineers
این موفقیتها باعث شد که پژوهشگران آمریکایی برای ساختن ماشینی بزرگتر روحیه بگیرند. آزمایشگاه فیزیک پلاسمای پرینستون تصمیم گرفت در سال ۲۰۰۴ و با استفاده از استراتژی بهینهسازی ولی متفاوت با آنچه در موسسهی تحقیقات فیزیک پلاسمای مکس پلانک صورت گرفته بود، ماشین «آزمایش استلاریتور ملی کوچک» (NCSX) را بسازد. ولی مشکلات در قطعات پیچیدهی ماشین، باعث شد که هزینهها بالا برود و برنامه عقب بیفتد. سال ۲۰۰۸ درحالی که ۸۰ درصد قسمتهای مهم این دستگاه ساخته یا خریده شده بود، وزارت انرژی آمریکا این پروژه را متوقف کرد. مدیر NCSX «هاچ نیلسون» (Hutch Neilson) میگوید: «ما هزینهها را دست کم گرفته بودیم و از برنامه عقب افتادیم.»
همان زمان، پروژهی W7-X در آلمان انجام میشد. دولت این کشور که با فروپاشی دیوار برلین تازه یکپارچه شده بود، در سال ۱۹۹۳ به پروژه چراغ سبز نشان داد. آلمانیها در سال ۱۹۹۴ تصمیم گرفتند شعبهی جدیدی از موسسهی مکس پلانک را در «گرایفسوالد» (Greifswald) جایی که قبلا در آلمان شرقی بود راهاندازی کند و ماشین را در آنجا بسازد. پنجاه نفر از پژوهشگران و تکنسینهای موسسهی مکس پلانک به گرایفسوالد رفتند و بقیه نیز مرتب رفت و آمد میکردند. بعدها افراد دیگری هم استخدام شدند و در کل تعداد نفراتی که روی ماشین کار میکردند به ۴۰۰ نفر رسید. قرار بود که W7-X در سال ۲۰۰۶ با هزینهای ۵۵۰ میلیون یورویی آغاز به کار کند.
ولی درست مثل استلاریتور آمریکایی NCSX، پروژهی آلمانیها هم دچار مشکلاتی وخیم شد. این ماشین دارای ۴۲۵ تن آهنربای ابررسانا است که باید تا دمای نزدیک به صفر مطلق سرد شوند. کلینگر میگوید که سرد کردن آهنرباها با هلیوم مایع، مثل ساختن جهنم روی زمین است. همهی اجزاء سرد شده باید به خوبی کار کنند. نباید هیچگونه نشتی داشته باشند و به دلیل ساختار پیچیده، دسترسی به قسمتهای مختلف آن مشکل است. در میان آهنرباهای عجیب و غریب، مهندسان باید ۲۵۰ پنجرهی دسترسی برای تغذیه و تخلیهی سوخت، داغ کردن پلاسما و دسترسی به دستگاههای سنجش در نظر بگیرند. همهچیز نیازمند یک مدلسازی سه بعدی بسیار پیچیده است. گلینگر میگوید: «این کار را فقط کامپیوتر میتواند انجام دهد.»
@ElectricallEngineers
در سال ۲۰۰۳، پروژهی W7-X به مشکل خورد. یک-سوم آهنرباهایی که ساخته شده بودند در آزمایشها نتوانستند عملکرد درستی داشته باشند و بدین ترتیب کار به تاخیر افتاد. نیروهایی که به رآکتور اعمال میشدند، بیشتر از مقدار محاسبه شده بود. کلینگر میگوید که ممکن بود کل ماشین آسیب ببیند. بنابراین بعضی از قطعات اصلی نیازمند طراحی و ساخت دوباره شدند. در همین حین یکی از سازندگان آهنرباها ورشکست شد. کلینگر میگوید که سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۷ بحران اقتصادی شدید حاکم بود و پروژه نزدیک بود متوقف شود. ولی با تلاشی که همه انجام دادند، وزیر علوم اجازه داد که پروژه با سقف بودجهی ۱.۰۶ میلیارد یورو ادامه پیدا کند و در سال ۲۰۱۵ به نتیجه برسد.
بالاخره با صرف ۱.۱ میلیون ساعت کار، این ماشین در سال ۲۰۱۴ آماده به کار شد و یک سال زمان برد که قسمتهای مختلف آن چک شود. خوشبختانه همهی اجزای آن بدون هیچ مشکلی کار میکرد. آزمایشهای الکترونی نشان میدهد که میدان مغناطیسی در رآکتور به شکلی درست قرار دارد. «توماس سان پدرسن» (Thomas Sunn Pedersen) از موسسهی تحقیقات فیزیک پلاسمای مکس پلانک میگوید: «همهچیز در بالاترین دقت خود همانطور که انتظار میرفت وجود دارد.»@ElectricallEngineers
موفقیت در این زمینه، به معنی تغییر در آیندهی همجوشی است. قرار است در آینده نیروگاهی آزمایشی به نام DEMO را بسازیم. بیشتر کارشناسان میگویند که این نیروگاه نوعی توکامک خواهد بود. ولی اکنون با موفقیت وندلشتاین 7-X بعضیها فکر میکنند که شاید این نیروگاه نوعی استلاریتور باشد.
@ElectricallEngineers
#لامپ_هوشمند BeON
امروزه عرضه لامپ هوشمند اختراع یا ابداع جدیدی نیست، چرا که انواع لامپهای هوشمند در تمامی نقاط دنیا برای کاهش مصرف انرژی یا کاربردهای خاص مورد استفاده قرار میگیرند، اما در میان همه ی آن ها هیچ کدام در زمانی که شما منزل نباشید کاربردی ندارند.
لامپ Beon یک لامپ چند منظوره و هوشمند است که توسط Alexei Erchak و Arvind Baliga طراحی و ساخته شده است.Beon با استفاده از اقدامات پیشگیرانه خیال صاحب خانه را از خیلی جهات راحت می کند@ElectricallEngineers
در قسمت اولیه آن یعنی روشنایی،تفاوتی با یک لامپ معمولی ندارد.اما قسمت اصلی آن،یک ماژول زرد رنگ است که داخل این لامپ قرار میگیرد.یک اپلیکیشن اختصاصی برای سیستم عامل های اندورید و ios وجود دارد که کاربران میتوانند با Beon ارتباط برقرار کنند.در این نرم افزار میتوانید یک الگو را به صورت دستی وارد حافظه کنید و یا حتی مواردی مانند تنظیم نور،زمان روشنایی و شدت آن را نیز تنظیم نمایید.
پس از گذشت مدت زمانی در حدود یک هفته،این لامپ میتواند الگوهای رفتاری صاحب خانه را تقلید کرده و آنها را به صورت هوشمند اجرا نماید.یعنی زمان ورود و خروج کاربران،عادات استفاده از نور و حتی صدای کاربر نیز ذخیره شده و در یک جمع بندی نهایی به مانند یک الگو پیروی میشود.@ElectricallEngineers
لازم به ذکر است که یک باتری داخلی،در صورت قطع برق شهر میتواند انرژی آن را تامین نماید.اما بزرگترین مزیت این محصول،حالت امنیتی آن است.این لامپ میتواند در صورت عدم حضور شما نور را روشن نگاه دارد و سارقان را فراری دهد.یک میکروفون داخلی درون این لامپ قرار گرفته است که در صورت شنیدن صدای زنگ درب واکنش نشان داده و روشن میشود.@ElectricallEngineers
علاوه بر آن هر گونه صدای آلارم که به منظور هشدار به صدا در آید،میکروفون لامپ را تحت تاثیر قرار داده و آن را روشن میسازد.
انرژی که این لامپ انرژی مصرف می کند از یک لامپ 60 وات هم کمتر است. 10 وات برای روشنایی خانه ، و3 وات برای مسئولیت های امنیتی خود استفاده می کند. از طریق برنامه ای که این محصول دارد براحتی می توان آن را کنترل نمود از و وضعیت خانه خود با خبر شد.
@ElectricallEngineers
امروزه عرضه لامپ هوشمند اختراع یا ابداع جدیدی نیست، چرا که انواع لامپهای هوشمند در تمامی نقاط دنیا برای کاهش مصرف انرژی یا کاربردهای خاص مورد استفاده قرار میگیرند، اما در میان همه ی آن ها هیچ کدام در زمانی که شما منزل نباشید کاربردی ندارند.
لامپ Beon یک لامپ چند منظوره و هوشمند است که توسط Alexei Erchak و Arvind Baliga طراحی و ساخته شده است.Beon با استفاده از اقدامات پیشگیرانه خیال صاحب خانه را از خیلی جهات راحت می کند@ElectricallEngineers
در قسمت اولیه آن یعنی روشنایی،تفاوتی با یک لامپ معمولی ندارد.اما قسمت اصلی آن،یک ماژول زرد رنگ است که داخل این لامپ قرار میگیرد.یک اپلیکیشن اختصاصی برای سیستم عامل های اندورید و ios وجود دارد که کاربران میتوانند با Beon ارتباط برقرار کنند.در این نرم افزار میتوانید یک الگو را به صورت دستی وارد حافظه کنید و یا حتی مواردی مانند تنظیم نور،زمان روشنایی و شدت آن را نیز تنظیم نمایید.
پس از گذشت مدت زمانی در حدود یک هفته،این لامپ میتواند الگوهای رفتاری صاحب خانه را تقلید کرده و آنها را به صورت هوشمند اجرا نماید.یعنی زمان ورود و خروج کاربران،عادات استفاده از نور و حتی صدای کاربر نیز ذخیره شده و در یک جمع بندی نهایی به مانند یک الگو پیروی میشود.@ElectricallEngineers
لازم به ذکر است که یک باتری داخلی،در صورت قطع برق شهر میتواند انرژی آن را تامین نماید.اما بزرگترین مزیت این محصول،حالت امنیتی آن است.این لامپ میتواند در صورت عدم حضور شما نور را روشن نگاه دارد و سارقان را فراری دهد.یک میکروفون داخلی درون این لامپ قرار گرفته است که در صورت شنیدن صدای زنگ درب واکنش نشان داده و روشن میشود.@ElectricallEngineers
علاوه بر آن هر گونه صدای آلارم که به منظور هشدار به صدا در آید،میکروفون لامپ را تحت تاثیر قرار داده و آن را روشن میسازد.
انرژی که این لامپ انرژی مصرف می کند از یک لامپ 60 وات هم کمتر است. 10 وات برای روشنایی خانه ، و3 وات برای مسئولیت های امنیتی خود استفاده می کند. از طریق برنامه ای که این محصول دارد براحتی می توان آن را کنترل نمود از و وضعیت خانه خود با خبر شد.
@ElectricallEngineers
تولید LED از نقاط کوانتومی کربنی حاصل پسماند مواد غذایی @ElectricallEngineers
🌟محققان با استفاده از پسماندهای غذایی موفق به تولید نقاط کوانتومی کربنی شده و پس از قرار دادن آنها درون رزین اپوکسی، از ماده حاصل LED ساختند.برای تولید این مواد، محققان پسماندهای غذایی را درون یک حلال ریخته و تحت فشار و دمای بالا، نقاط کوانتومی کربنی تولید کردند. این گروه اقدام به گرمادهی مستقیم و غیرمستقیم پسماندها به مدت 30 تا 90 دقیقه @ElectricallEngineers
پس از تولید این نقاط، محققان به بررسی نشر نور در این نقاط پرداختند. برای کار از طیفسنجی مادون قرمز تبدیل فوریه، طیفسنجی فتوالکترونی اشعه ایکس، رامان و تصویربرداری AFM استفاده شد. محققان با این روشها اقدام به بررسی خواص نوری و ساختاری این ترکیبات کردند.ایسنا @ElectricallEngineers
پس از تولید این نقاط، محققان به بررسی نشر نور در این نقاط پرداختند. برای کار از طیفسنجی مادون قرمز تبدیل فوریه، طیفسنجی فتوالکترونی اشعه ایکس، رامان و تصویربرداری AFM استفاده شد. محققان با این روشها اقدام به بررسی خواص نوری و ساختاری این ترکیبات کردند.ایسنا @ElectricallEngineers
#بمبهای #الکترومغناطیسییک بمب الکترو مغناطیسی سلاحی است که از وابستگی عمیق انسان به برق بهره می بردوبر همین اساس طراحی شده است.با به کارگیری یک نمونه از این بمب های الکترومغناطیسی در یک منطقه ،ژنراتورها از کار خواهند افتاد،موتور اتومبیل ها دیگر روشن نخواهند شدوحتی امکان برقراری ارتباط تلفنی نیز وجود نخواهد داشت.به عبارت دیگریک بمب الکترومغناطیسی اساسی وپیشرفته ی بزرگ می تواند یک شهر را از نظر امکانات وتجهیزات زندگی ،200سال به عقب برگرداند
@ElectricallEngineers
@ElectricallEngineers
میدان مغناطیسی قوی نوسان دار می تواند جریان برق بسیار بزرگی را در هر جسم رسانای دیگر ایجاد نماید.این آنتن های اتفاقی وغیر عمد ،می توانند جریان برف را به تمامی وسایل برقی در ارتباط با خود انتقال دهند.مثلا یک شبکه ی
کامپوتری عظیم را در نظر بگیرید که توسط خطوط تلفن با یکدیگر در ارتباط هستند.در این صورت با به وجود آمدن جریان عظیمی در خطوط تلفن،تمامی شبکه نابود خواهد شد.یک موج بلند خیلی بزرگ می تواند وسایل نیمه رسانا را بسوزاند،سیم کشی ها را ذوب کند،باتری ها را از بین برده وحتی ترانسفورماتورها را منفجر نماید.
@ElectricallEngineers
کامپوتری عظیم را در نظر بگیرید که توسط خطوط تلفن با یکدیگر در ارتباط هستند.در این صورت با به وجود آمدن جریان عظیمی در خطوط تلفن،تمامی شبکه نابود خواهد شد.یک موج بلند خیلی بزرگ می تواند وسایل نیمه رسانا را بسوزاند،سیم کشی ها را ذوب کند،باتری ها را از بین برده وحتی ترانسفورماتورها را منفجر نماید.
@ElectricallEngineers
یک #بمب #الکترومغناطیسی می تواند باعث خنثی کردن مهمترین نیازهای دشمن در صحنه ی نبرد باشد ؛چنین بمبی می تواند سیستمهای کنترل وسایل نقلیه ی مختلف را از کار انداخته ،سیستمهای هدف یابی موشک ها وبمب ها را از بین ببرد ؛وسایل ارتباطی را نابود سازد؛سیستمهای مختلف هدایت عملیات نیروهای دشمن را از کار انداخته وسنسورهای مختلف پیچیده را خنثی نماید .بمبهای الکترومغناطسیس بهترین گزینه برای حمله به پناه گاههای زیر زمینی دشمن هستند.زیرا چنین سنگرهایی به وسیله ی موشک ها وبمب های معمولی، قابل انهدام نیستند.یک پالس الکترومغناطیسی رها شده از - بمب الکترومغناطیسی می تواند از لایه های زمین عبور کرده وموجب قطع برق آن پناهگاهها شود؛سیستم های تهویه را از کار انداخته ،ارتباط با بیرون را قطع کند وحتی در پناه گاههای پیشرفته ،درهای الکتریکی را از کار بیندازد.در حالی که «ای ام پی»هاجنگ افزار های مرگ آور به حساب نمی ایندولی گاهی از اوقات می توانند یکی از عوامل کشته شدن افراد باشند.برای مثال اگر یک بمب «ای ام پی»،باعث قطع برق یک بیمارستان شود؛بیماران بسیاری در عرض چند ثانیه کشته خواهند شد .همچنین یک «ای ام پی»می تواند باعث اختلال در حرکت تمامی وسایل نقلیه از جمله هواپیماها شود ویک فاجعه ی انسانی از سقوط هواپیما به وقوع بپیوندد.در اخر باید گفت که دور از ذهن ترین اثر بمب الکترومغناطیسی را می توان اثرات روانی آن دانست.یک حمله ی«ای ام پی» بزرگ در کشوری بزرگ می تواند یک زندگی مدرن قرت بیست ویکمی را 200 سال به عقب بازگرداند و آدمی را با زندگی جدیدی رو به رو سازد.تعداد بیشمار بازماندگان حمله ی «ای ام پی»،خود را اسیر دنیایی عجیب وغیر قابل باور خواهند دید؛دنیایی بدون امکان استفاده از نیروی برق
@ElectricallEngineers
@ElectricallEngineers
اطلاعاتی در مورد بمب #الکترومغناطیسی و ویژگی های آن @ElectricallEngineers
نسل جدید آنتنهای نوری؛ تبدیل مستقیم نور به برق
دانشمندان دانشگاه علوم و تکنولوژی جورجیا موفق به ساخت نخستین آنتن یکسوساز نوری شدند. در این تکنولوژی میتوان انرژی نور مصنوعی یا نور بیپایان خورشید را به طور مستقیم به جریان برق مستقیم تبدیل کرد.
به گزارش ایسنا، دانشمندان دانشگاه جورجیا درباره جزئیات فنی اولین آنتن نوری یکسوساز جهان اظهارکردند: آنتن یکسوساز ترکیبی از یک آنتن گیرنده و یک دیود رکتیفایر یا یکسوساز است که قادر است پرتوهای نوری را به طور شگفتانگیزی به جریان برق مستقیم تبدیل کند.
دانشمندان در مورد مزایای سیستم آنتن نوری افزودند: از جمله مهمترین مزیتهای سیستم آنتن نوری در مقایسه با سایر منابع انرژی تجدیدپذیر، تولید مستقیم برق از نور است، اما در سایر سیستمهای تولید الکتریسیته مثل سلولهای خورشیدی و توربینهای بادی انرژی اولیه در طول چند مرحله قابل مصرف میشود.
۲۰۱۵_۱۰_۱_۲۲_۵۲_۱۴_۵۶۹
آنتن مبدل نور به الکتریسیته از یک ساختار به نسبت ساده نانولولههای کربنی برای به دام انداختن نور و دیودهای یکسوساز ساخته شده است.
آنتنهای ساخته شده از نانولولههای کربن پس از برخورد با فوتونهای نور دچار نوسان میشوند و هنگام عبور این نوسان در طول رکتیفایر یا دیودهای یکسوساز جریان اندک الکتریسیته تولید میشود.
دانشمندان معتقدند که با افزایش تعداد نانولولهها در مقیاس بیش از یک میلیارد میتوان مقدار قابل توجهی انرژی الکتریکی را به طور کاملا مستقیم تولید کرد.
پروفسور باراتوند کولا، متخصص مهندسی برق از دانشگاه جورجیا در مورد این دستاورد قابل توجه گفت: موفقیتهای بینظیری از این دست میتواند باعثوو ایجاد انقلابی در صنعت تولید انرژی پاک شود.
وی در ادامه افزود: با این فناوری میتوان سلولهای خورشیدی با بازده دو برابری و کاهش قیمت ۱۰ برابری تولید و به بازار عرضه کرد.
دانشمندان دانشگاه علوم و تکنولوژی جورجیا موفق به ساخت نخستین آنتن یکسوساز نوری شدند. در این تکنولوژی میتوان انرژی نور مصنوعی یا نور بیپایان خورشید را به طور مستقیم به جریان برق مستقیم تبدیل کرد.
به گزارش ایسنا، دانشمندان دانشگاه جورجیا درباره جزئیات فنی اولین آنتن نوری یکسوساز جهان اظهارکردند: آنتن یکسوساز ترکیبی از یک آنتن گیرنده و یک دیود رکتیفایر یا یکسوساز است که قادر است پرتوهای نوری را به طور شگفتانگیزی به جریان برق مستقیم تبدیل کند.
دانشمندان در مورد مزایای سیستم آنتن نوری افزودند: از جمله مهمترین مزیتهای سیستم آنتن نوری در مقایسه با سایر منابع انرژی تجدیدپذیر، تولید مستقیم برق از نور است، اما در سایر سیستمهای تولید الکتریسیته مثل سلولهای خورشیدی و توربینهای بادی انرژی اولیه در طول چند مرحله قابل مصرف میشود.
۲۰۱۵_۱۰_۱_۲۲_۵۲_۱۴_۵۶۹
آنتن مبدل نور به الکتریسیته از یک ساختار به نسبت ساده نانولولههای کربنی برای به دام انداختن نور و دیودهای یکسوساز ساخته شده است.
آنتنهای ساخته شده از نانولولههای کربن پس از برخورد با فوتونهای نور دچار نوسان میشوند و هنگام عبور این نوسان در طول رکتیفایر یا دیودهای یکسوساز جریان اندک الکتریسیته تولید میشود.
دانشمندان معتقدند که با افزایش تعداد نانولولهها در مقیاس بیش از یک میلیارد میتوان مقدار قابل توجهی انرژی الکتریکی را به طور کاملا مستقیم تولید کرد.
پروفسور باراتوند کولا، متخصص مهندسی برق از دانشگاه جورجیا در مورد این دستاورد قابل توجه گفت: موفقیتهای بینظیری از این دست میتواند باعثوو ایجاد انقلابی در صنعت تولید انرژی پاک شود.
وی در ادامه افزود: با این فناوری میتوان سلولهای خورشیدی با بازده دو برابری و کاهش قیمت ۱۰ برابری تولید و به بازار عرضه کرد.