‍ • چه چیز تکامل مغز انسان را ویژه کرد؟ •

برخی نواحی مغز -چون نواحیِ تخصصی عملکردهای حسّی (صدا، تصویر و ...) و حرکتی- روشی نسبتاً ساده و معمولی در پردازش سیگنال‌های ورودی و خروجی دارند و مدارهای عصبی دخیل در آن‌ها، دارای سیم‌کشی تغییرناپذیر هستند.
در چشم، داده‌هایی مضاعف، از دو چشم به نواحی عقبی مغز ارسال می‌شوند. در نگاه ساده، نیمی از این داده‌ها «زائد» تلقّی می‌شوند، چرا که می‌‌توان با یک چشم هم دید. اما باید توجه کرد که تطبیق داده‌های مضاعف دو چشم، امکانِ دیدِ سه بُعدی و تشخیص عمق و فواصل را به انسان داده. این، مثالی است از نوعِ متفاوت پردازش داده‌ها در مغز؛ یعنی روشی که در آن، کُلّ، چیزی بیش از مجموع اجزاء است و سیگنال‌های پیچیده از نواحی مختلف، با هم تلفیق شده و پردازشی «سینرژستیک» یا هم‌افزا دارند. نواحیِ مغزیِ درگیر در عملکردهای عالی شناختی مثل توجه، یادگیری، حافظۀ کاری، شناخت اجتماعی و ادراکِ عددی، از پردازشی هم‌افزا پیروی می‌کنند. چنین پردازشی، مداربندی ساختاری و سیم‌کشی مستحکم و تغییرناپذیری ندارد و در پاسخ به تجربیات فرد، انعطاف نشان می‌دهد و تغییر می‌کند.
نواحیِ هم‌افزا، زیر میکروسکوپ، سیناپس‌های بسیار بیشتری دارند و عمدتاً هم متمرکز در نواحی جلویی و میانی کورتکس (لایه خارجی مغز) هستند و ارتباط موثر و گسترده‌ای با سایر نواحی دارند تا داده‌های اوّلیۀ حسی-حرکتی را دریافت و تلفیق کنند.
اکنون پرسش این‌جاست که پردازش هم‌افزا در دیگر نخستی‌ها چگونه است؟
با بررسی تصاویر مغز و آنالیزهای ژنتیکی گونه‌های مختلف، مشخص شد که هرچند هم انسان و هم میمون مکاک، از نظر میزان اتّکا به داده‌های زائد برابرند اما پردازش هم‌افزا در انسان‌ها در مقایسه با میمون‌های مکاک، نسبت بالاتری از کل جریان اطلاعات مغز را تشکیل می‌دهد. قشر Prefrontal -یا پیش‌پیشانی، مرکز عملکردهای پیشرفتۀ شناختی- در انسان، بیشتر متّکی بر پردازش هم‌افزا، و در مکاک، محل پردازش اطلاعات زائد است. هم‌چنین این قشر، در طی تکامل انسان، توسعۀ قابل توجهی به نسبت شامپانزه‌ها داشته و به نظر می‌رسد هر ناحیه که طی تکامل، بیشتر توسعه یافته باشد، پردازش هم‌افزای بیشتری دارد.
بررسی‌های ژنتیکی نشان می‌دهد میزان بیان ژن‌های منحصر به انسان در بافت‌های نواحی هم‌افزا، بسیار بیشتر است و این یعنی می‌توان تصور کرد پردازش هم‌افزای داده‌ها در مغز، گامی مهم در تکامل شناختی انسان بوده باشد.
منبع و مقاله

@Evolps 🌱

• پاسخ و منابع •

🔸گزینۀ اول: در آثار ابوریحان بیرونی مانند اَلجَماهِر فی الجَواهِر و تَحقیقُ مالِلهِند، اشاراتی به مفاهیم انتخاب طبیعی، تنازع برای بقا و ... شده است. (میانداری، ۱۳۹۵)

🔹گزینۀ دوم: برای بسیاری، باورش سخت است که چارلز داروین، اصل توارث صفات اکتسابی را می‌پذیرفت و از آن‌جا که به اقتضای عصر خود، علمی از ژنتیک و توارث نداشت، چیزی به نام Gemmule را آن عاملی می‌دانست که در اندام‌های گوناگون، صفاتِ اکتساب‌شده از محیط را به نوعی در خود ذخیره و به زادگان منتقل می‌کند. (دانشنامۀ بریتانیکا، مدخل لامارکیسم)

🔸 گزینۀ سوم: داروینیسم اجتماعی، از اندیشه‌های هربرت اسپنسر منشأ گرفت. (دانشنامۀ بریتانیکا، مدخل داروینیسم اجتماعی)

🔹 گزینۀ چهارم: اصلی‌ترین عدم توافقی که بین داروین و آلفرد راسل والاس وجود داشت، بر سر تکامل انسان بود. والاس، تصور نمی‌کرد خصوصیات عالی انسانی هم‌چون آگاهی، نظام‌های فرهنگی و اجتماعی و ... توانسته باشند به سادگی در اثر انتخاب طبیعی یا جنسی پدیدار شده باشند. به همین دلیل بود که داروین، در نامه‌ای به والاس نوشت: «امیدوارم فرزند خودت و من را، تمام و کمال نَکُشته باشی». چرا که نسبت دادن خصوصیات انسانی به خاستگاه‌های ماورایی از سوی والاس، می‌توانست ضربه‌ای بزرگ برای اندیشه هردوی آن‌ها باشد. (ر.ب. تکامل و رفتار انسان، جان کارترایت؛ ص ۳۵، به نقل از Desmond & Moor, 1991)

@Evolps 🌱

• سخنرانی زنده در گروه Modern cogitation •

🧠 موضوع سخنرانی: روان‌شناسی تکاملی

👤 ارائه‌دهنده: محمدامین موفق - پژوهشگر علوم‌ شناختی و مؤسس گروه مطالعاتی روان‌شناسی تکاملی Evolps

🕙 زمان: پنجشنبه، ١٢ خردادماه، ساعت ۲۲ به‌ وقت تهران

🆔 محل برگزاری ◀️ b2n.ir/b54179

@Evolps 🌱

• هم‌رنگِ جماعت نشو! •

پژوهشگران، طی مقاله‌ای که در ژورنال نیچر (شاخۀ رفتار انسان) منتشر شده، به مسئلۀ اُفت و خیزِ میزان محبوبیت نام کودکان میان والدین و نام سگ‌ها میان صاحبانشان پرداخته‌اند. طبق نتایج، اکثرِ اسامی نوین و متفاوت -برخلاف اسامی رایج و پرطرفدار- به سرعت، فراگیر و محبوب می‌شوند و زمانی که به اوج رسیدند، محبوبیتشان افت پیدا می‌کند و راه برای ترقّی اسامی نوین باز می‌شود. این الگو، درست شبیه نوعی از انتخاب طبیعی، موسوم به «انتخاب وابسته به فراوانی» است که طی آن، در یک جمعیت، صفاتی انتخاب و فراوان می‌شوند که نوپدید باشند و منجر به تنوع در صفات شوند؛ چرا که «هم‌رنگی با جماعت» باعث کاهش تنوع می‌شود. مثلاً اگر سیستم ایمنی تمام ما دقیقاً یکسان بود، در برابر بیماری‌های یکسان، به یک اندازه آسیب‌پذیر می‌بودیم. بنابراین اگر امروز، میلیون‌ها نام برای افراد داریم، حاکی از تکاملِ اسامی به شیوۀ وابسته به فراوانی و هم‌رنگ نشدن با جماعت است!
اگر نامی، به اندازۀ ۱ در ۱۰۰۰۰ نادر باشد، با نرخ سالانه ۱.۴ درصد رشد و اگر به اندازۀ ۱ در ۱۰۰ رایج شود، با نرخ ۱.۶ درصد افت می‌کند.

📰 منبع و مقاله
@Evolps 🌱

‍ ‍ ‍ 🦒 انتخاب جنسی؛ راز گردن بلند زرافه‌ها 🦒

معمای گردنِ بلند زرافه‌ها، از مسائل دیرپا و کلاسیک زیست‌شناسی تکاملی و احتمالاً از مشهورترینِ آن‌هاست؛ مسئله‌ای که حتی راه خود را به کتاب‌های مدارس هم باز کرده و شاید بتوان گفت نمادِ معروفی برای تضارب اندیشه‌ها در زمینۀ تکامل زیستی است. لامارک -دانشمند متقدّم بر داروین- که به نوعی نیروی پیش‌رانِ درونی یا میل ذاتی موجود برای تغییر و تکامل (Vitalism یا Orthogenesis) باور داشت و البته مبدع اصل مشهور اما غلطِ توارث صفات اکتسابی بود، تمایل درونی خودِ زرافه‌ها برای کشیدن گردن جهت خوردن برگ بر سرشاخه‌های بلند درختان و به ارث رسیدن این کشیدگیِ عامدانه را عامل بلندی گردن می‌دانست. از سوی دیگر در توضیحِ معمول انتخاب طبیعی، طی یک تغییر اقلیمی، درخت‌های کوتاه از بین رفتند و زرافه‌هایی زنده و سالم ماندند تا نسل بعد را شکل دهند که از قضا و به تناسب ژنتیکِ‌شان، گردن‌هایی نسبتاً بلندتر داشتند تا به سرشاخه‌های بلند برسند و گرسنه نمانند. اما آیا ممکن است پاسخ، نه در لامارکیسم و نه در انتخاب طبیعی، بلکه در جای دیگری باشد؟
محقّقان با مطالعه بر سنگوارۀ ۱۷ میلیون سالۀ گونه‌ای اجدادی موسوم به Discokeryx و بررسی آناتومی طاق استخوانی بالای کاسۀ سر، مفصل‌بندی خاص و ویژۀ گردن و ضخامت استخوان جمجمه در این نمونۀ مکشوفه از چین، به این نتیجه رسیده‌اند که این گونه، تحت فشارهای شدید انتخاب جنسی بوده و نرها برای دست‌یابی به جفت، نبردهای تن به تن با ضربات گردن انجام می‌دادند و گردن بلندتر و مستحکم‌تر، شرط تولیدمثل با ماده‌ها بود. بنابراین به نظر می‌رسد انتخاب جنسی و رقابت بر سر جفت، توضیح مناسبی برای بلندی گردن زرافه‌ها باشد.
منبع

@Evolps 🌱

🧠 موضوع سخنرانی: روان‌شناسی تکاملی

👤 ارائه‌دهنده: محمدامین موفق - پژوهشگر علوم‌ شناختی و مؤسس گروه مطالعاتی روان‌شناسی تکاملی Evolps

🕙 برگزارشده در گروه Modern cogitation

@Evolps 🌱

کارگاه ترجمهٔ کتاب Universal Minds

کارگاه به‌صورت آنلاین بوده و از اول مرداد ۱۴۰۱ در روزهای شنبه از ساعت ۲۱ (هر جلسه به مدت ۹۰ دقیقه) شروع خواهد شد.

مترجمین این کتاب از شرکت‌کنندگان در این دوره انتخاب می‌شوند.

هزینه‌ٔ شرکت در دوره: ۱۸۰ هزار تومان،
هر دوره ۱۰ جلسه می‌باشد.

❗️ظرفیت محدود

لطفاً جهت ثبت‌نام و کسب اطلاعات بیشتر به @Evolps_Admin پیام دهید.

@Evolps 🌱

❌ آخرین مهلت ثبت‌نام تا فردا ساعت ۱۸

کارگاه ترجمهٔ کتاب «Universal Minds» از فردا (یکم مرداد، ساعت ۲۱) آغاز خواهد شد.
لطفاً همین حالا جهت ثبت‌نام و کسب اطلاعات بیشتر به @Evolps_Admin پیام دهید.
@Evolps 🌱

ایران در خاموشی🕊
https://irandarkhamooshi.net/

‍ ‍ هسته روانشناسی تکاملی انجمن EHIA دانشگاه علوم پزشکی تهران برگزار میکند:
«بوک کلاب روانشناسی تکاملی بر اساس کتاب روانشناسی تکاملی نوشته رابین دانبار»
 

📍جلسه۱:
-چرا به تکامل نیازمندیم؟
-آنچه تکامل برای ما انجام داده است؟
ارائه دهنده: محمدامین موفق
▪️دوشنبه ۳ بهمن، ساعت ۱۶-۱۸:۳۰

📍جلسه۲:
-ژن، رشد، غریزه
ارائه دهنده: محمدامین موفق
▪️دوشنبه ۱۰ بهمن، ساعت ۱۶-۱۸:۳۰

📍جلسه۳:
-چگونه انسان میشویم؟
-همسرگزینی
ارائه دهنده: دکتر عارف عبادی
▪️دوشنبه ۱۷ بهمن، ساعت ۱۶-۱۸:۳۰

📍جلسه۴:
-معضلات پدر و مادر شدن
-چرخه اجتماعی
ارائه دهنده: دکتر مانی رفیعی
▪️دوشنبه ۲۴ بهمن، ساعت ۱۶-۱۸:۳۰

📍جلسه۵:
-زبان و فرهنگ‌
-یگانگی انسان
ارائه دهنده: پویا پاک‌نژاد
▪️دوشنبه ۱ اسفند، ساعت ۱۶-۱۸:۳۰

📍جلسه۶:
-جهان‌های مجازی
-علم اخلاق
ارائه دهنده: سجاد سجودی
▪️دوشنبه ۸ اسفند، ساعت ۱۶-۱۸:۳۰

🛍هزینه شرکت در این بوک کلاب: ۳۴۰ هزار تومان
🛍با ۱۵درصد تخفیف برای ۵ شرکت‌کننده اول: ۲۸۹ هزار تومان

📜همراه با اعطای گواهی از طرف مرکز پژوهشهای دانشگاه علوم پزشکی تهران

📌دوره حضوری است و با ظرفیت محدود و رعایت پروتکل های بهداشتی در مرکز پژوهشهای دانشگاه علوم پزشکی تهران برگزار میشود.

📍تهران ،خیابان وصال شیرازی، تقاطع خیابان ایتالیا، مرکز‌ رشد‌ استعدادهای‌ درخشان دانشگاه‌ علوم‌ پزشکی تهران

❗️این رویداد به پیش نیاز خاصی احتیاج نداشته و ورود برای عموم آزاد است.

❗️ظرفیت محدود

🌐 درگاه ثبت‌نام:
https://evnd.co/JkqZ5

🆔 @EHIATUMS

همراهان گرامی سلام

پرسشنامه پیش‌ رو مربوط به انجام یک پژوهش در خصوص ترجیح موقعیت خواب در یک اتاق فرضی است.

پیش از پاسخگویی ذکر دو نکته ضروری است:

۱. زمان پاسخگویی به پرسشنامه حدودا ۵ دقیقه به طول می‌انجامد.

۲. به دلیل فیلترینگ و اختلال‌های ناشی از قطعی اینترنت، امکان دسترسی به گوگل فرم برای برخی از کاربران بدون استفاده از وی‌پی‌ان امکان‌پذیر نمی‌باشد. چنان‌چه شما هم دچار مشکل مشابه شدید، لطفا لینک پرسشنامه رو در کروم یا فایرفاکس کپی کنید.

پیشاپیش از همکاری شما صمیمانه متشکریم.

عادل بذرام، کارشناس ارشد روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران
راه ارتباطی:
adel.bazram.psy@gmail.com
سعید رضوانی نژاد، دانشجوی دکترای کردارشناسی انسان، دانشگاه کارل، پراگ. راه ارتباطی:
saeed.f.t.93@gmail.com

https://forms.gle/FYDQi2iej1ryerit9

‍ انجمن EHIA دانشگاه علوم پزشکی تهران برگزار میکند:
«کورس روانشناسی تکاملی بر اساس مجموعه هندبوک سه جلدی روانشناسی تکاملی نوشته تاد شکلفورد»

📚رفرنس دوره: The sage hand book of evolutionary psychology

📍جلسه۱:
مدخل روانشناسی تکاملی
مدرس: دکتر هادی صمدی
▪️دوشنبه ۱۲ تیر، ساعت ۱۶-۱۸:۳۰

📍جلسه۲:
مبانی مقدماتی روانشناسی تکاملی
مدرس: دکتر رضا عزیزی‌نژاد
▪️دوشنبه ۱۹ تیر، ساعت ۱۶-۱۸:۳۰

📍جلسه۳:
مبانی متوسطه روانشناسی تکاملی، چرایی رابطه جنسی
مدرس: دکتر رضا ندرلو
▪️دوشنبه ۲۶ تیر، ساعت ۱۶-۱۸:۳۰

📍جلسه۴:
مکانیسم‌های روانی تکامل یافته و سوء تفاهمات در روانشناسی تکاملی
مدرس: دکتر عارف عبادی
▪️دوشنبه ۲مرداد، ساعت ۱۶-۱۸:۳۰

📍جلسه۵:
روانشناسی تکاملی و سیاست
مدرس: دکتر مهدی هاتف
▪️دوشنبه ۹ مرداد، ساعت ۱۶-۱۸:۳۰

📍جلسه۶:
روانشناسی صنعتی و سازمانی تکاملی
مدرس: محمدامین موفق
▪️دوشنبه ۱۶ مرداد، ساعت ۱۶-۱۸:۳۰

📍جلسه۷:
ادبیات روانشناسی تکاملی
مدرس: دکتر غزاله عزیزی
▪️دوشنبه ۲۳ مرداد، ساعت ۱۶-۱۸:۳۰

📍جلسه۸:
روانشناسی تکاملی، دین و اخلاق
مدرس: دکتر حسن میانداری
▪️دوشنبه ۳۰ مرداد، ساعت ۱۶-۱۸:۳۰


📜همراه با اعطای گواهی از طرف مرکز پژوهشهای دانشگاه علوم پزشکی تهران

📌دوره حضوری است و با ظرفیت محدود در مرکز پژوهشهای دانشگاه علوم پزشکی تهران برگزار میشود و ریکورد جلسات نیز در اختیار ثبت‌نام‌کننده‌ها قرار خواهد گرفت.

📍تهران ،خیابان وصال شیرازی، تقاطع خیابان ایتالیا، مرکز‌ رشد‌ استعدادهای‌ درخشان دانشگاه‌ علوم‌ پزشکی تهران

❗️این رویداد به پیش نیاز خاصی احتیاج نداشته و ورود برای عموم آزاد است.

❗️ظرفیت محدود

🌐 درگاه ثبت‌نام:

https://tumsehia.ir/product/9/evolutionary-psychology-course/

🆔 @EHIATUMS
🆔 @SSRC_News

لینک گروه هماهنگی:

https://news.1rj.ru/str/+em3MlO9Il9ozNTA0

دوستان عزیز
آقای رابین دانبار به زودی در یک وبینار راجع به موضوع ارزشِ دوستی سخنرانی خواهند کرد. آقای دانبار یکی از روانشناسان تکاملی صاحب‌نظر هستند و کتاب‌ها و مقالات متعددی در این حوزه منتشر کرده‌اند. علاقه‌مندان می‌توانند به صورت رایگان در این وبینار شرکت کنند.

👨‍🏫 سخنران: رابین دانبار
❇️ موضوع: ارزشِ دوستی
📅 تاریخ: ۱۷ اسفند ۱۴۰۲
🕣 زمان: ۱۹:۳۰ به وقت ایران
🔗 لینک ثبت‌نام

سلام من پژوهشگر روان‌شناسی تکاملی هستم.

تیم ما داره روی یه پروژه‌ی بین فرهنگی کار می‌کنه. که برای انجامش یه پرسش‌نامه‌ برای افراد بالای ۱۸ طراحی کردیم.

پر کردن پرسش‌نامه حدود بیست دقیقه از شما زمان می‌گیره ولی در مقابل کمک خیلی بزرگی به تیم پژوهشی ما می‌کنه.

ما داریم در مورد روان‌شناسی اخلاق پژوهش می‌کنیم. پس لازمه توضیح بدم که به دلیل خصوصی بودن بعضی پرسش‌ها، هیچ اطلاعات هویتی مثل اسم، آدرس و… از شما پرسیده نمی‌شه. همچنین، هیچ اطلاعات دیجیتال مثل ایمیل، آی‌دی، آدرس آی‌پی و… توسط پرسش‌نامه جمع آوری نمی‌شه.

این لینک پرسش‌نامه است:
https://rug.eu.qualtrics.com/jfe/form/SV_9YSGmYXmq66Jyp8