Abdul-Wahhab bin Al-Ward narrated from a man among the inhabitants of Al-Madinah who said:
"Mu'awiyah wrote a letter to 'Aishah, that: 'Write a letter to advise me , and do not overburden me.'" He said: "So 'Aishah [may Allah be pleased with her]wrote to Mu'awiyah: 'Peace be upon you. As for what follows: Indeed I heard the Messenger of Allah ﷺ saying: Whoever seeks Allah's pleasure by the people's wrath, Allah will suffice him from the people. And who ever seeks the people's pleasure by Allah's wrath, Allah will entrust him to the people. And Peace be upon you.'"
[Jami` at-Tirmidhi 2414]

@FadingShadow

📌 ވިތުރީގައި ޤުނޫތުކިޔުމުގެ ޞައްޙަ ކަމާއި ބެހޭގޮތުން ޚުލާސާ

"ވިތުރީގައި ޤުނޫތު ކިޔުން ނަބިއްޔާ ﷺ އަރިހިން ޘާބިތުނުވެއެވެ. ނަބިއްޔާ އަރިހުން ޙަދީޘްއެއް މިކަމުގައި ޢަމަލުން ކުރެއްވިކަމަށް ރިވާވެފައިނުވެއެވެ. އަދި މިކަމުގެ މައްޗަށް އެއް އިމާމަށްވުރެ ގިނަ ބޭފުޅުން ވާހަކަދައްކަވާފައިވެއެވެ. އަދި ނަބިއްޔާ ﷺ ވިތުރީގައި އެކިޔުއްވިކަމަށް ޘާބިތުވެގެން ނުވާ ކަމަށް އިމާމް އަޙްމަދު ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި ހަމައެފަދައިން އިބްނި ޚުޒައިމާ ވެސް މިބާބުގައި ނަބިއްޔާ ﷺ އަރިހުން ސައްޙަ އެއްޗެއްރިވާވެފައިނުވާކަމަށްވިދާޅުވިއެވެ. އަދި މީގެ މައްޗަށް ޢަމަލުކުރުންވެސް ހަމަ އެފަދައެވެ. (ޞައްޙަ ނޫނެވެ.) އަލްޙަސަން އިބްނި ޢަލީ ގެ ޙަދީޘް އިމާމް އަޙްމަދު އަރިހުން އަދި އައްތިރުމިޛީ އަރިހުންވެސް ޢައިސްފައިވެއެވެ: އަލްޙަސަން އިބްނު ޢަލީ އަށް، ނަބިއްޔާ ﷺ "ވިތުރީގައި ކިޔުމަށް" ދުޢާ އެއް "اللَّهُمَّ اهْدِنِي فِيمَنْ هَدَيْتَ..." ދަސްކޮށްދެއްވިކަމަށް އޮތް ޙަދީޘްއެވެ. ބައެއްބޭފުޅުން މިއީ ވިތުރީގައި ގުނޫތުކިޔުމަށް އޮތް ދަލީލެއް ކަމުގައި ވިދާޅުވިއެވެ. އަހަރެމެން ބުނަމެވެ: މިރިވާޔަތުގައި "ގުނޫތުގައި" ކަމަށް އޮތް ބައި ޘާބިތެއް ނޫނެވެ. އެހެނީ އެ އައިސްފައިވަނީ ޔޫނުސް ބިން އަބޫ އިސްޙާޤް (ގެ މަގުން އައި) ރިވާޔަތުގައި ބުރައިދު ބުނު އަބީ މަރްޔަމް އަރިހުންނެވެ. އެހެނަސް މިކަމުގައި ޚިލާފުވެއެވެ. އެހެނީ ޝުޢައިބް ބުނު ޙައްޖާޖް ހަމަ ބުރައިދާ ބުނު މަރްޔަމް އަރިހުން (މި ޙަދީޘް) ރިވާކުރެއްވިއިރު އޭގައި "ޤުނޫތު"ގެ ވާހަކައެއް ޛިކުރެއްނުކުރައްވައެވެ. އަދި އެހެނަސް ބަޔާންވެފައިވަނީ ޢާންމު ދުޢާއެއްގޮތުގައި އެވެ. އެހެންކަމުން ވިތުރީގައި ކަމަށް މަޙްފޫޡު (ސާބިތު) އެއްނޫނެވެ. އެހެނަސް ބަޔެއް ޞަޙާބީންގެ އަރިހުން މިކަން އައިސްފައިވެއެވެ. އެބޭކަލުން ވިތުރީގައި ޤުނޫތު ކިޔުއްވައި އެއަށް އަމުރުކުރެއްވިކަމުގައެވެ. މިކަން ބައެއް ސަލަފުންގެ އަރިހުން އައިސްފައިވެއެވެ. އަދި ޢުމަރު ބުނު ޚައްޠާބް އާއި ޢަލީ ބިން އަބީ ޠާލިބްގެ އަރިހުންވެސް އެވެ. އަދި ޞަހާބީންގެ އަރިހުން މިޢަމަލުފުޅު ޢަތާއު ބިން އަބީ ރަބާހު ނަންގެންނެވިއެވެ. އެބޭކަލުން ޤުނޫތުކުރައްވާކަމަށެވެ. އެހެނަސް ވިތުރީގެ ޤުނޫތާއިމެދު ޚިލާފުވިއެވެ. ޤުނޫތު ކިޔުންވަނީ މުޅި ރަމަޟާން މަހަށް ހެއްޔެވެ؟ ނޫނީ އޭގެ (ދެބައިކޮށް) ފަހު ބައިގައި ހެއްޔެވެ؟ އައްޒުހުރީ އާއި ޢަބްދުލް ރައްޒާޤު އަރިހުން އައިސްފައިވޭ، އެބޭކަލުން ޤުނޫތު ނުކުރައްވާކަމަށް އެހެނަސް ރަމަޟާންމަހުގެ ފަހުބައިގައި މެނުވީއެވެ. އަދި މިއީ ޢަބްދުﷲ ބުނި މަސްޢޫދުގެ ޢަމަލުފުޅުންވެސް އައިސްފައިވާ ގޮތެވެ. އެހެންކަމުން ޤުނޫތުވަނީ ރަމަޟާންމަހުގެ އެންމެ ފަހުބައިގައެވެ. އަދި އިމާމް އަޙްމަދުގެ އަރިހުން މިކަމުގައި ރިވާޔަތްތަކެއް އައިސްފައިވެއެވެ. އެއްރިވާޔަތުގައި އެންމެ ފަހުބައިގައިކަމެވެ. އެހެން ރިވާޔަތެއްގައި މުޅި ރަމަޟާންކަމުގައެވެ. އަދި މީގައި އެންމެ ފާޅުކަންބޮޑީ، ޤުނޫތުވަނީ ރަމަޟާންމަހުގެ އެންމެ ފަހުބައިގައިކަމެވެ. ފުރަތަމަ ބައިގައެއްނޫންކަމެވެ. އެހެނީ ޞަޙާބީންގެ ޢަމަލުފުޅާއި ހަމައެފަދައިން ޚުލާފާއުއްރާޝިދީންގެ ޢަމަލުފުޅުވީ މިފަދައިންނެވެ..." (އައްޠަރީފީ ގެ ޖަވާބު މިހިސާބަށް)

އަދި މިއީ އިމާމް ޝާފިޢިގެވެސް ރައުޔެވެ. އެއީ އައްރައުޟާގައި އައްނަވަވީ ޛިކުރުކުރެއްވި ފަދައިންނެވެ. އަދި އިބްނު ސީރީން އާއި ޤަތާދާގެވެސް ރައުޔެވެ.

އަދި އަލްޙަސަން ބިން ޢަލީގެ ރިވާޔަތް "اللَّهُمَّ اهْدِنِي فِيمَنْ هَدَيْتَ..." އާއި ބެހޭގޮތުން އަލްޢުލްވާން ވިދާޅުވިއެވެ:

ސަނަދު ޖައްޔިދެވެ. (ރަނގަޅެވެ.) އެހެނަސް "ވިތުރީގެ ޤުނޫތުގަ" އޭ އޮތް ބައި ޝާޒް އެވެ. (އާދަޔާއި ޚިލާފު، އެބަހީ ބަލިކާށްޓެވެ.)

ދެން އެއަށްފަހު އެޙަދީޘް ގުނޫތުގެ ލަފުޒާއި ނުލައި، ބުރައިދާ އަރިހުން ގެންނެވި ޝުޢައިބް ބިން ހައްޖާޖް ، އަކީ ބުރައިދާ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި އެންމެހާ ބޭފުޅުން ތެރޭ އެންމެ އިތުބާރުކަން ބޮޑު ބޭފުޅާކަމަށް ބަޔާން ކުރައްވައި އެކަމަށް އިބްނު ޚުޒައިމާގެ ބަސްފުޅުގެންނެވިއެވެ. އެހެންކަމުން ގުނޫތު ނަންގަނެވުނު، ޔޫނުސް ބުނު އަބީ އިސްޙާޤު ގެ ރިވާޔަތް ކުރީގެ ރިވާޔަތް މައްޗަށް ބަލިކަށްޓެވެ.


ފައިދާއެއް:

މިދުޢާ ޝުޢްބާގެ ރިވާޔަތުގައި، އިމާމް އަޙަމަދު #1727 ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތަކީ:

اللَّهُمَّ اهْدِنِي فِيمَنْ هَدَيْتَ ، وَعَافِنِي فِيمَنْ عَافَيْتَ ، وَتَوَلَّنِي فِيمَنْ تَوَلَّيْتَ ، وَبَارِكْ لِي فِيمَا أَعْطَيْتَ ، وَقِنِي شَرَّ مَا قَضَيْتَ ، إِنَّكَ تَقْضِي وَلا يُقْضَى عَلَيْكَ ، إِنَّهُ لا يَذِلُّ مَنْ وَالَيْتَ، تَبَارَكْتَ رَبَّنَا وَتَعَالَيْتَ

ބައްލަވާ: الجامع الصحيح مما ليس في الصحيحين - ج 6 ޞ. 383


__________
ބައްލަވާ، އަލްޢަލްވާންގެ ބަސްފުޅު http://www.ahlalhdeeth.com/~ahl/vb/showthread.php?t=42619

އައްޠަރީފީގެ ސުވާލާއި ޖަވާބު
https://youtu.be/-TVzCnC1b0w