Abu Hatim (rahimahullah) stated;
Spying (on others) is from the branches of hypocrisy just as having good thoughts (about others) is from the branches of faith.
[Rawdat al-Uqalaa, 1/126, Ibn Hibbaan (rahimahullah)]
@FadingShadow
Spying (on others) is from the branches of hypocrisy just as having good thoughts (about others) is from the branches of faith.
[Rawdat al-Uqalaa, 1/126, Ibn Hibbaan (rahimahullah)]
@FadingShadow
❤3
Al-Anbiya 21:87
وَذَا ٱلنُّونِ إِذ ذَّهَبَ مُغَٰضِبًا فَظَنَّ أَن لَّن نَّقۡدِرَ عَلَيۡهِ فَنَادَىٰ فِى ٱلظُّلُمَٰتِ أَن لَّآ إِلَٰهَ إِلَّآ أَنتَ سُبۡحَٰنَكَ إِنِّى كُنتُ مِنَ ٱلظَّٰلِمِينَ
And (remember) Dhan-Nun (Jonah), when he went off in anger, and imagined that We shall not punish him (i.e. the calamites which had befallen him)! But he cried through the darkness (saying): La ilaha illa Anta [none has the right to be worshipped but You (O Allah)], Glorified (and Exalted) are You [above all that (evil) they associate with You]. Truly, I have been of the wrong-doers."
Divehi - Abu Bakr Ibrahim Ali (Bakurube)
(87) އަދި މަހުގެވެރި ކަލޭގެފާނު يعني: يُونُسُ عليه السَّلام ހަނދުމަފުޅުކުރައްވާށެވެ! އެކަލޭގެފާނު ކޯފާވެވަޑައިގެން ވަޑައިގެންނެވިހިނދު އެކަލޭގެފާނު ހީފުޅުކުރެއްވީ ތިމަންރަސްކަލާނގެއަށް އެކަލޭގެފާނުންގެ މައްޗަށް ކުޅަދުންވަންތަވެވޮޑި ނުގަންނަވާނެކަމަށެވެ. ދެންފަހެ އަނދިރިތަކުގެ ތެރޭގައި (މަހުބަނޑުގެ އަނދިރިޔާ ރޭގަނޑުގެ އަނދިރިޔާ ކަނޑުގެ އަނދިރިޔާމިހުރިހާއަދިރީ ގައި އޮންނަވައިގެން) އެކަލޭގެފާނު އެކަލޭގެފާނުންގެ ربّ އަށް دعاء ދަންނަވައި توبة ވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ދެންނެވިއެވެ. އިބަރަސްކަލާނގެ މެނުވީ އަޅުކަންވެވުން حقّ އެހެން އެއްވެސް إله އަކުނުވެއެވެ. އިބަރަސްކަލާނގެ ހުސް طاهر ވަންތައެވެ. ހަމަކަށަވަރުން މިއަޅާމިވަނީ އަނިޔާވެރިންގެތެރެއިންނެވެ.
@FadingShadow
وَذَا ٱلنُّونِ إِذ ذَّهَبَ مُغَٰضِبًا فَظَنَّ أَن لَّن نَّقۡدِرَ عَلَيۡهِ فَنَادَىٰ فِى ٱلظُّلُمَٰتِ أَن لَّآ إِلَٰهَ إِلَّآ أَنتَ سُبۡحَٰنَكَ إِنِّى كُنتُ مِنَ ٱلظَّٰلِمِينَ
And (remember) Dhan-Nun (Jonah), when he went off in anger, and imagined that We shall not punish him (i.e. the calamites which had befallen him)! But he cried through the darkness (saying): La ilaha illa Anta [none has the right to be worshipped but You (O Allah)], Glorified (and Exalted) are You [above all that (evil) they associate with You]. Truly, I have been of the wrong-doers."
Divehi - Abu Bakr Ibrahim Ali (Bakurube)
(87) އަދި މަހުގެވެރި ކަލޭގެފާނު يعني: يُونُسُ عليه السَّلام ހަނދުމަފުޅުކުރައްވާށެވެ! އެކަލޭގެފާނު ކޯފާވެވަޑައިގެން ވަޑައިގެންނެވިހިނދު އެކަލޭގެފާނު ހީފުޅުކުރެއްވީ ތިމަންރަސްކަލާނގެއަށް އެކަލޭގެފާނުންގެ މައްޗަށް ކުޅަދުންވަންތަވެވޮޑި ނުގަންނަވާނެކަމަށެވެ. ދެންފަހެ އަނދިރިތަކުގެ ތެރޭގައި (މަހުބަނޑުގެ އަނދިރިޔާ ރޭގަނޑުގެ އަނދިރިޔާ ކަނޑުގެ އަނދިރިޔާމިހުރިހާއަދިރީ ގައި އޮންނަވައިގެން) އެކަލޭގެފާނު އެކަލޭގެފާނުންގެ ربّ އަށް دعاء ދަންނަވައި توبة ވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ދެންނެވިއެވެ. އިބަރަސްކަލާނގެ މެނުވީ އަޅުކަންވެވުން حقّ އެހެން އެއްވެސް إله އަކުނުވެއެވެ. އިބަރަސްކަލާނގެ ހުސް طاهر ވަންތައެވެ. ހަމަކަށަވަރުން މިއަޅާމިވަނީ އަނިޔާވެރިންގެތެރެއިންނެވެ.
@FadingShadow
❤1👍1
Forwarded from Galandān ގަލަންދާނު
➊
[2] ހަވާނަފްސަށް ތަބައުވުމާއި އެއަށް އަޅުކަންކުރުން
ހަވާނަފްސަށް ތަބައުވުން ވަނީ ތަފާތު ދަރަޖައަށެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ދީނުން ބޭރުވެ މުރުތައްދުވާފަދަ ބޮޑު ކުފުރާއި ޝިރުކު ވެސް ހިމެނެއެވެ. އަދި ބޮޑު ފާފަ އާއި ކުދި ފާފަވެސް ހިމެނެއެވެ.
(ހ.) ބޮޑު ކުފުރާއި ބޮޑު ޝިރުކަށް ދާކަންކަން:
އެމީހެއްގެ ހަވާނަފްސަށް ތަބައުވެ، ﷲ ގެ ރަސޫލުގެ އަމުރަށް އިންކާރުކޮށް، ނޫނީ އެއަށް ހަޖޫޖަހައި، ނޫނީ ބޮޑާވެ އެއަށް ފުރަގަސްދީފިނަމަ، އެއީ ފުރުޤާން ސޫރަތުގެ 43 ވަނަ އާޔަތާއި އަލްޖާޡިޔާ ސޫރަތުގެ 23 ވަނަ އާޔަތާއި ޤަޞަޞް ސޫރަތުގެ 50 ވަނަ އާޔަތުގައި ވާފަދައިން،އެހެންވެއްޖެނަމަ މިއީ ޝިރުކެވެ. ހަމަ މިފަދައިން، ހަވާނަފްސުގެ އެދުމަށް ތަބައުވެ، ބޮޑު ކުފުރަކަށް ނޫނީ ޝިރުކަކަށް މީހަކު އަރައިގަނެފިނަމަ، މިއީ ހަވާނަފްސުގެ ސަބަބުން މުރުތައްދުވުމެކެވެ.
(ށ.) ކުޑަ ޝިރުކު ކުފުރު:
ހަމަ މިފަދައިން ޤުރުއާނާއި ސުންނަތުން ސާބިތުވަނިވި، ދީނުން ބޭރުނުވާ ކުފުރާއި ޝިރުކު ތަކަށް ހަވާނަފްސުގެ ސަބަބުން އަރައިގެންފި މީހަކީ އެފަދަ ދީނުން ބޭރުނުވާ ފާފައެއް ކުރި މީހެކެވެ. މީގެ މިސާލަކީ އަޅުކަމުގައި ދެއްކުންތެރިކަން ( އައްރިޔާ ) ވަނުމެވެ. ހަމަ އެފަދައިން ﷲ ނޫން ފަރާތެއް ގަންދީ ހުވައެއް ކުރުންވެސް ކުޑަ ޝިރުކުތެރޭ ހިމެނެއެވެ. މިފަދަ ކަންކަމީ ބޮޑުފާފައަށްވުރެ ނުބައި ކަންކަމެވެ.
(ނ.) ފާފަތައް:
އެމީހެއްގެ ހަވާނަފްސުގެ އެދުމަށް، ޒިނޭ ނުވަތަ ދޮގުހެދުން ފަދަ ފާފަ ތަކަށް އަރައިގަންނަ މީހަކީ ބޮޑު ފާފަވެރިއެކެވެ. މިއީ ފާސިޤުންނެވެ. ބޮޑު ފާފައިގެ ތެރޭ ނުހިމެނޭ އުރެދުންތަކަށް އަރައިގަންނަ މީހަކީ ފާފަވެރިއެކެވެ.
ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ބަޔާން ކުރައްވާ ގޮތުން މިއީވެސް ޝިރުކުގެ ބާވަތެކެވެ. އެހެނީ ހަވާނަފްސުގެ ސަބަބުން ﷲ އަށް އުރެދުމެވެ. އެހެނަސް ބޮޑު ޝިރުކާއި ޚިލާފަށް، ފާފަތަކާއި އުރެދުންތަކަކީ ﷲ ގެ އިރާދައާއި އެކު އެހެންޏާ ޢަފޫ ކުރައްވާނޭ ނޫނީ ޢަޒާބަށްފަހު ފުއްސަވާނޭ ކަންކަމެވެ.
ﷲ تعالى ވަޙީ ކުރެއްވިއެވެ:
{أَرَءَيْتَ مَنِ ٱتَّخَذَ إِلَٰهَهُۥ هَوَىٰهُ}
”އެމީހެއްގެ އިލާހެއްކަމަށް ހަވާނަފްސު ނެގި މީހާ ކަލޭގެފާނު ދެކިލެއްވިންތޯއެވެ.؟“
މި އާޔަތް ނިޞްބަތްވަނީ ބޮޑު ޝިރުކު އާއި ކުޑަ ޝިރުކު ގެ މައްޗަށެވެ. އެހެނީ ﷲ ނޫން އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ތަޢައްލުޤު ވުމީ (ގުޅިލާމެހުމަކީ) އެއިލާހު ނޫން ފަރާތަކަށް އަޅުވެތިވެ އަދި އިލާހުވަންތަ ވުމެކެވެ. އަދި މިކަންތަކަކީ އެހެންޏާ ބޮޑު ކުފުރު ނޫނީ ކުޑަ ކުފުރަށް ވާ ކަމެކެވެ. (އަދި ބައެއް ޖާހިލުން ދެކޭ ފަދައިން، ހަވާނަފްސަށް ތަބައުވާ ކޮންމެ މީހަކީ ހަމައެކަނި ދީނުން ބޭރުވާ ކުފުރަށް ވެއްޓޭ މީހެއް ކަމުގައެއް ނޫނެވެ.)
މިހެން ކަމުން ބައެއް ޢިލްމުވެރިން އެންމެހާ އުރެދުމަކީ ޢާންމު މަފްހޫމުގައި ޝިރުކު ތެރެއަށް ވަންނަ އެއްޗެއް ކަމުގައި ކަނޑައެޅުއްވިއެވެ. އެހެނީ ﷲ تعالى އަށް އުރެދޭ ކޮންމެ މީހަކީ، އޭނާގެ ހަވާ ނަފުސަށް ތަބަޢަވެގެން ހުރި މީހެކެވެ. އަދި ހަވާ ނަފުސަށް އަޅުވެތި ވެއްޖެ މީހެކެވެ. މިއީ ރަސޫލު ﷲ ﷺ ގެ މިޙަދީޘް އިން މިއަށް ދަލީލު ކުރާ ފަދައިން ނެވެ:
«تعس عبد الدينار، تعس عبد الدرهم، تعس عبد الخميصة، تعس عبد الخميلة، ان اعطي رضي، وان لم يعط سخط، تعس وانتكس» —رواه البخاري
”ދީނާރާއި، ދިރުހަމުގެ އަޅާއަށް ހަލާކު ހުއްޓެވެ. މަޚުމަލުގެ ސާލައި، ޖަރީކުރެވިފައިވާ ސާލުގެ އަޅާއަށް ހަލާކު ހުއްޓެވެ. (އެބަހީ: ދުނިޔޭގެ މުދަލަށް އާޅުދާސްތުވެފައިވާ މީހާއަށް ހަލާކު ހުއްޓެވެ) އޭނާއަށް، (އެތަކެތި) ލިބިއްޖެނަމަ ރުހެއެވެ. އަދި ނުލިބިއްޖެނަމަ ރުޅިއާދެއެވެ. އޭނާއަށް ހަލާކު ހުއްޓެވެ. އަދި އޭނާ މޫނުވަތަށްޖެހޭ ހުއްޓެވެ. (އެބަހީ ބަރުބާދުވާ ހުއްޓެވެ).“
އެހެނަސް ކަމެއްގެ މައްޗަށް ހަވާނަފުސު ވެރިވި ޢަމަލުގެ މައްޗަށް — އެއީ ބޮޑު ކުފުރު ކަން ނޫނީ ކުޑަ ކުފުރު ކަން — ކަނޑައެޅުމަށް ޙުކުމް ކުރެވުން ރުޖޫޢަވަނީ، ޝަރުޢީ ޤަވާޢިދާއި ދަލީލާއި އެހެނިހެން ތަފްޞީލުތަކުގެ މައްޗަށެވެ.
އައްޝަންޤީޠީ أضواء البيان ގައި މިއާޔަތުގެ ތަފްސީރުގައި ވިދާޅުވިއެވެ: އިބްނު ކަޘީރު رحمه الله މިއާޔަތުގެ ތަފްސީރުގައި ވިދާޅުވިއެވެ: ... އެބަހީ: އެއްޗެއް އެމީހަކަށް ރަނގަޅުވެލާއިރަށް، އަދި އޭނާގެ ހަވާ ނަފުސުގައި އެކަމެއް ހެޔޮކަމަށް ދެކެވޭ އިރަށް، އެއީ އޭނާގެ ދީން ކަމުގައި އަދި މަޛުހަބު ކަމުގައި ނެގުމެވެ. ...އިބްނު ޢައްބާސް ވިދާޅުވިއެވެ.: ”ޖާހިލިއްޔަތުގައި މީހަކު ހުދު ހިލަޔަކަށް ޒަމާނެއް ވަންދެން އަޅުކަންކޮށް އުޅުނެވެ. ފަހެ ދެން އެއަށްވުރެ ރީތި ހިލައެއް އޭނާ އަށް ފެނިއްޖެނަމަ، މިދެވަނަ ހިކަޔަށް އަޅުކަންކޮށް ފުރަތަމަ ހިލަ ދޫކޮށްލައެވެ.“
”އައްދުއްރުލް މަންޘޫރު“ ގައި ޛިކުރުވެފައިވެއެވެ: އަބޫ ޙާތިމް އާއި އިބްނު މަރްދަވީހި ރިވާކުރެއްވިޔޭ، އިބްނު ޢައްބާސް އަރިހުން: ”މިއާޔަތް ބާއްވައިލެއްވެވުނު ސަބަބަކީ ފުރަތަމަ ހިލައިގެ މަޤާމުގައި ދެވަނަ ހިލަޔަށް ކާފަރުން އަޅުކަން ކުރުމެވެ.“
=
[2] ހަވާނަފްސަށް ތަބައުވުމާއި އެއަށް އަޅުކަންކުރުން
ހަވާނަފްސަށް ތަބައުވުން ވަނީ ތަފާތު ދަރަޖައަށެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ދީނުން ބޭރުވެ މުރުތައްދުވާފަދަ ބޮޑު ކުފުރާއި ޝިރުކު ވެސް ހިމެނެއެވެ. އަދި ބޮޑު ފާފަ އާއި ކުދި ފާފަވެސް ހިމެނެއެވެ.
(ހ.) ބޮޑު ކުފުރާއި ބޮޑު ޝިރުކަށް ދާކަންކަން:
އެމީހެއްގެ ހަވާނަފްސަށް ތަބައުވެ، ﷲ ގެ ރަސޫލުގެ އަމުރަށް އިންކާރުކޮށް، ނޫނީ އެއަށް ހަޖޫޖަހައި، ނޫނީ ބޮޑާވެ އެއަށް ފުރަގަސްދީފިނަމަ، އެއީ ފުރުޤާން ސޫރަތުގެ 43 ވަނަ އާޔަތާއި އަލްޖާޡިޔާ ސޫރަތުގެ 23 ވަނަ އާޔަތާއި ޤަޞަޞް ސޫރަތުގެ 50 ވަނަ އާޔަތުގައި ވާފަދައިން،އެހެންވެއްޖެނަމަ މިއީ ޝިރުކެވެ. ހަމަ މިފަދައިން، ހަވާނަފްސުގެ އެދުމަށް ތަބައުވެ، ބޮޑު ކުފުރަކަށް ނޫނީ ޝިރުކަކަށް މީހަކު އަރައިގަނެފިނަމަ، މިއީ ހަވާނަފްސުގެ ސަބަބުން މުރުތައްދުވުމެކެވެ.
(ށ.) ކުޑަ ޝިރުކު ކުފުރު:
ހަމަ މިފަދައިން ޤުރުއާނާއި ސުންނަތުން ސާބިތުވަނިވި، ދީނުން ބޭރުނުވާ ކުފުރާއި ޝިރުކު ތަކަށް ހަވާނަފްސުގެ ސަބަބުން އަރައިގެންފި މީހަކީ އެފަދަ ދީނުން ބޭރުނުވާ ފާފައެއް ކުރި މީހެކެވެ. މީގެ މިސާލަކީ އަޅުކަމުގައި ދެއްކުންތެރިކަން ( އައްރިޔާ ) ވަނުމެވެ. ހަމަ އެފަދައިން ﷲ ނޫން ފަރާތެއް ގަންދީ ހުވައެއް ކުރުންވެސް ކުޑަ ޝިރުކުތެރޭ ހިމެނެއެވެ. މިފަދަ ކަންކަމީ ބޮޑުފާފައަށްވުރެ ނުބައި ކަންކަމެވެ.
(ނ.) ފާފަތައް:
އެމީހެއްގެ ހަވާނަފްސުގެ އެދުމަށް، ޒިނޭ ނުވަތަ ދޮގުހެދުން ފަދަ ފާފަ ތަކަށް އަރައިގަންނަ މީހަކީ ބޮޑު ފާފަވެރިއެކެވެ. މިއީ ފާސިޤުންނެވެ. ބޮޑު ފާފައިގެ ތެރޭ ނުހިމެނޭ އުރެދުންތަކަށް އަރައިގަންނަ މީހަކީ ފާފަވެރިއެކެވެ.
ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ބަޔާން ކުރައްވާ ގޮތުން މިއީވެސް ޝިރުކުގެ ބާވަތެކެވެ. އެހެނީ ހަވާނަފްސުގެ ސަބަބުން ﷲ އަށް އުރެދުމެވެ. އެހެނަސް ބޮޑު ޝިރުކާއި ޚިލާފަށް، ފާފަތަކާއި އުރެދުންތަކަކީ ﷲ ގެ އިރާދައާއި އެކު އެހެންޏާ ޢަފޫ ކުރައްވާނޭ ނޫނީ ޢަޒާބަށްފަހު ފުއްސަވާނޭ ކަންކަމެވެ.
ﷲ تعالى ވަޙީ ކުރެއްވިއެވެ:
{أَرَءَيْتَ مَنِ ٱتَّخَذَ إِلَٰهَهُۥ هَوَىٰهُ}
”އެމީހެއްގެ އިލާހެއްކަމަށް ހަވާނަފްސު ނެގި މީހާ ކަލޭގެފާނު ދެކިލެއްވިންތޯއެވެ.؟“
މި އާޔަތް ނިޞްބަތްވަނީ ބޮޑު ޝިރުކު އާއި ކުޑަ ޝިރުކު ގެ މައްޗަށެވެ. އެހެނީ ﷲ ނޫން އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ތަޢައްލުޤު ވުމީ (ގުޅިލާމެހުމަކީ) އެއިލާހު ނޫން ފަރާތަކަށް އަޅުވެތިވެ އަދި އިލާހުވަންތަ ވުމެކެވެ. އަދި މިކަންތަކަކީ އެހެންޏާ ބޮޑު ކުފުރު ނޫނީ ކުޑަ ކުފުރަށް ވާ ކަމެކެވެ. (އަދި ބައެއް ޖާހިލުން ދެކޭ ފަދައިން، ހަވާނަފްސަށް ތަބައުވާ ކޮންމެ މީހަކީ ހަމައެކަނި ދީނުން ބޭރުވާ ކުފުރަށް ވެއްޓޭ މީހެއް ކަމުގައެއް ނޫނެވެ.)
މިހެން ކަމުން ބައެއް ޢިލްމުވެރިން އެންމެހާ އުރެދުމަކީ ޢާންމު މަފްހޫމުގައި ޝިރުކު ތެރެއަށް ވަންނަ އެއްޗެއް ކަމުގައި ކަނޑައެޅުއްވިއެވެ. އެހެނީ ﷲ تعالى އަށް އުރެދޭ ކޮންމެ މީހަކީ، އޭނާގެ ހަވާ ނަފުސަށް ތަބަޢަވެގެން ހުރި މީހެކެވެ. އަދި ހަވާ ނަފުސަށް އަޅުވެތި ވެއްޖެ މީހެކެވެ. މިއީ ރަސޫލު ﷲ ﷺ ގެ މިޙަދީޘް އިން މިއަށް ދަލީލު ކުރާ ފަދައިން ނެވެ:
«تعس عبد الدينار، تعس عبد الدرهم، تعس عبد الخميصة، تعس عبد الخميلة، ان اعطي رضي، وان لم يعط سخط، تعس وانتكس» —رواه البخاري
”ދީނާރާއި، ދިރުހަމުގެ އަޅާއަށް ހަލާކު ހުއްޓެވެ. މަޚުމަލުގެ ސާލައި، ޖަރީކުރެވިފައިވާ ސާލުގެ އަޅާއަށް ހަލާކު ހުއްޓެވެ. (އެބަހީ: ދުނިޔޭގެ މުދަލަށް އާޅުދާސްތުވެފައިވާ މީހާއަށް ހަލާކު ހުއްޓެވެ) އޭނާއަށް، (އެތަކެތި) ލިބިއްޖެނަމަ ރުހެއެވެ. އަދި ނުލިބިއްޖެނަމަ ރުޅިއާދެއެވެ. އޭނާއަށް ހަލާކު ހުއްޓެވެ. އަދި އޭނާ މޫނުވަތަށްޖެހޭ ހުއްޓެވެ. (އެބަހީ ބަރުބާދުވާ ހުއްޓެވެ).“
އެހެނަސް ކަމެއްގެ މައްޗަށް ހަވާނަފުސު ވެރިވި ޢަމަލުގެ މައްޗަށް — އެއީ ބޮޑު ކުފުރު ކަން ނޫނީ ކުޑަ ކުފުރު ކަން — ކަނޑައެޅުމަށް ޙުކުމް ކުރެވުން ރުޖޫޢަވަނީ، ޝަރުޢީ ޤަވާޢިދާއި ދަލީލާއި އެހެނިހެން ތަފްޞީލުތަކުގެ މައްޗަށެވެ.
އައްޝަންޤީޠީ أضواء البيان ގައި މިއާޔަތުގެ ތަފްސީރުގައި ވިދާޅުވިއެވެ: އިބްނު ކަޘީރު رحمه الله މިއާޔަތުގެ ތަފްސީރުގައި ވިދާޅުވިއެވެ: ... އެބަހީ: އެއްޗެއް އެމީހަކަށް ރަނގަޅުވެލާއިރަށް، އަދި އޭނާގެ ހަވާ ނަފުސުގައި އެކަމެއް ހެޔޮކަމަށް ދެކެވޭ އިރަށް، އެއީ އޭނާގެ ދީން ކަމުގައި އަދި މަޛުހަބު ކަމުގައި ނެގުމެވެ. ...އިބްނު ޢައްބާސް ވިދާޅުވިއެވެ.: ”ޖާހިލިއްޔަތުގައި މީހަކު ހުދު ހިލަޔަކަށް ޒަމާނެއް ވަންދެން އަޅުކަންކޮށް އުޅުނެވެ. ފަހެ ދެން އެއަށްވުރެ ރީތި ހިލައެއް އޭނާ އަށް ފެނިއްޖެނަމަ، މިދެވަނަ ހިކަޔަށް އަޅުކަންކޮށް ފުރަތަމަ ހިލަ ދޫކޮށްލައެވެ.“
”އައްދުއްރުލް މަންޘޫރު“ ގައި ޛިކުރުވެފައިވެއެވެ: އަބޫ ޙާތިމް އާއި އިބްނު މަރްދަވީހި ރިވާކުރެއްވިޔޭ، އިބްނު ޢައްބާސް އަރިހުން: ”މިއާޔަތް ބާއްވައިލެއްވެވުނު ސަބަބަކީ ފުރަތަމަ ހިލައިގެ މަޤާމުގައި ދެވަނަ ހިލަޔަށް ކާފަރުން އަޅުކަން ކުރުމެވެ.“
=
Forwarded from Galandān ގަލަންދާނު
➋
އަދި އިބްނުލް މުންޛިރު، އިބްނު އަބީ ޙާތިމް އަރިހުން އިބްނު ޢައްބާސް އަރިހުން މިއާޔަތާއި މެދު ރިވާކުރެއްވިއެވެ: ”ﷲ ގެ ހިދާޔަތެއް، ބުރުހާނު ދަލީލެއް ނެތި އެމީހެއްގެ ދީން ނަގާ ކާފަރުގެ ވާހަކައެވެ.“
އިބްނު އަބީ ޝައިބާ އަދި އިބްނުލް މުންޛިރު އަދި އިބްނު އަބީ ޙާތިމް، އަލްޙަސަން ގާތުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ: ”އޭނާގެ ހަވާ ނަފުސު އެއްޗަކަށް ނޭދެޔޭ ދެން އެޔަކަށް އޭނާ ތަބަޢުވާ ގޮތުގައި މެނުވީ“ މިއެވެ.
އަދި ޢަބްދު ބުނު ޙުމައިދު އާއި އިބްނު އަބީ ޙާތިމް، ޤަތާދާ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ: ”އޭނާގެ ހަވާ ނަފުސު އެއްޗަކަށް އެދޭ އިރަށް އެޔަށް ސަވާރުވެއެވެ. އަދި ކަމަކަށް ޝަހުވަތްތެރިވާ އިރަށް އެއަށް ގާތްވެއެވެ. ވަރަޢަ ވެރިކަމެއް ވެސް ތަޤުވާވެރިކަމެއް ވެސް އޭނާ އެކަން ކަމުން ހުރަހެއް ނާޅުވައެވެ.“
ޢަބްދު ބުނު ޙުމައިދު، އަލްޙަސަން އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ: އެކަލޭގެފާނަށް ބުނެވުނެވެ: ޤިބުލައިގެ އަހުލުން ތެރޭ ޝިރުކު ވޭ ހެއްޔެވެ؟ ވިދާޅުވިއެވެ: ”އާއެކެވެ. މުނާފިޤަކީ މުޝްރިކެކެވެ. ހަމަކަށަވަރުން މުޝްރިކު ސަޖިދަ ކުރާނީ ﷲ ފިޔަވައި އިރާއި ހަނދަށެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން މުނާފިޤަކީ ހަވާ ނަފުސުގެ އަޅެކެވެ. ދެން މިއާޔަތް ކިޔަވައި ވިދާޅުވިއެވެ...“
އައްޝަންޤީޠީ ވިދާޅުވިއެވެ: ”މިއާޔަތުގެ މައްޗަށް ޢިލްމުވެރިން ޛިކުރުކުރެއްވި ބަސްފުޅުތަކުގެ މައްޗަށް ޢަމަލު ކުރުން ލާޒިމުވެގެންވާ ގޮތަކީ، އެކަންކަމަށް އަމުރުވެވިފައިވާ އެންމެހާ ކަމެއް، އެ ޢަމަލެއް އަމުރުކުރެއްވި، އަޅުވެތިވެވޭ ފަރާތް جل وعلا އަށް ކުއްތަން ކުރެވިފައި ވުމެވެ. އެހެންކަމުން އެ އެންމެހާ ޢަމަލަކީ ހަވާނަފުސަށް ކުއްތަން ކުރެވިފައިވާ އެއްޗެއް ނަމަ، އޭނާގެ ޚާލިޤު އޭނާ މައްޗަށް ޙައްޤު ކުރެއްވި އެންމެހާ އަޅުކަމަކާއި ކިޔަމަންގަތުމެއް އޭނާގެ އަމިއްލަ ހަވާނަފުސަށް އަނބުރާލައިފިއެވެ. އެހެންކަމަށް ވެއްޖެ ހިނދު، ވަރަށް ސާފުވެގެންވާ ފަދައިން އޭނާ އެވަނީ އޭނާގެ ހަވާނަފުސު އިލާހެއް ކަމުގައި ނަގައިފައެވެ.“
— މިއާޔަތުގެ ޝަރަޙައިގެ މައްޗަށް އިސްލާމް: ސުވާލާއިޖަވާބުން އަލިއަޅުވާލެވުނު މިންވަރު މިހިސާބަށް ނިމުނީ⁽⁴⁾
”އަދި ކުފުރަށް ނުވާ ފާފަތަކަކީ، އެއީ އިސް ތިރި ކުރުމާއި، ދޮގާއި، ރާބުއިމާއި، މިޔުޒިކީ ލަވަ އަޑު އެހުން އަދި މިފަދަ ކަންކަން، ފަހެ މިއީ އުރެދުމުގެ ތެރެއިން ހިމެނޭ ފާފަތަކެވެ. އަދި އެކަން ކުރާ މީހަކީ ﷲ އާއި ރަސޫލާ އަށް މުއުމިނުވެ ތެދު ކުރާ މުސްލިމެއް ނަމަ، އަދި އެކަން ކުރަނީ އެކަން (ޙަރާމް ކަމުގެ އަމުރު ދަނެހުރެ) ޙަލާލު ނުކުރާ ޙާލުގައިނަމަ، އޭނާގެ މައްޗަށް ވަނީ އެއުރެދުމަކާއި އެއްފަދަ ޙުކުމެވެ. ބޮޑުފާފައެއް އަދި ކުޑަ ފާފައެއްގައިވިޔަސް އެވެ. އެހެނަސް މި އުރެދުމަށް އަރައިގަތުމުގެ ސަބަބުން އެކަންޏެއް އޭނާ ކުފުރެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. އެއީ ބޮޑު ފާފައަށް ވިޔަސް އެވެ. އަދި މިއީ أهل السنة والجماعة ގެ ޢަޤީދާއެވެ. އެކަން ކުރީ އަމިއްލަ ހަވާ ނަފުސަށްޓަކައި ވިޔަސް އެވެ. ނުވަތަ އެހެން މީހަކަށް ދެއްކުމަށްޓަކައި ވިޔަސް އެވެ. ނުވަތަ އަނެކެއް ފުށުން މޮޅެއް ހޯދުމަށްޓަކައި ވިޔަސް އެވެ. އަދި މިކަހަލަ މިފަދަ މަޤުޞަދުތަކާއި ހަވާނަފުސުގެ އެދުންތަކަށް ވިޔަސް އެވެ.“⁽⁵⁾
އިބްނު ޢަބްދުލް ބައްރު رحمه الله ވިދާޅުވިއެވެ: ”އެބޭކަލުންނީ ފިޤުހާއި އަޘަރުގެ ޢިލްމުވެރިންން ކަމުގައިވާ، أهل السنة والجماعة އިއްތިފާޤުވެފައި ވާގޮތުން، ކިތައްމެ ބޮޑުވިޔަސް އެމީހެއް ކުރާ ފާފައެއް ގެ ސަބަބުން އެއްވެސް މީހެއް އިސްލާމް ކަމުން ބޭރެއް ނުވާނެތެވެ.“ — التمهيد ( 17/22 )
އަދި ޝައިޚުލް އިސްލާމް އިބްނު ތައިމިއްޔާ رحمه الله تعالى ވިދާޅުވިއެވެ: ”އަދި މުސްލިމުންގެ އިމާމުން، ހަތަރު މަޛުހަބުގެ އާއި އެނޫން ބޭކަލުން، އަދި އެއީ އެންމެހާ ޞަޙާބީންނާއި އެބޭކަލުންނަށް ހެޔޮގޮތުގައި ތަބައުވި ތާބިޢީންނާއި އެކުމެ، އިއްތިފާޤުވެލައްވާފައިވާ ފައި ވަނީ، ހަމައެކަނި ފާފަ އަކާއި ހެދި މުއުމިނެއް ކާފަރެއް ނުވާނޭ ކަމުގެ މައްޗަށެވެ.“ —مجموع الفتاوى ( 6 / 479 )
އަދިވެސް އެކަލޭގެފާނު رحمه الله تعالى ވިދާޅުވިއެވެ:
”އަހަރެމެން މިފަދައިން ބުނާނަމަ: އަހުލުއް ސުންނަތް ފާފައިގެ މައްޗަށް ކާފަރެއް ނުކުރެތޭ — ފަހެ އެބަހުން އަހަރެމެންގެ މުރާދަކީ، ޒިނޭ އާއި ރާބުއިން ފަދަ (ކުފުރަށް ނުވާ) ފާފަތަކެވެ.“ —مجموع الفتاوى" ( 7 / 302 )
_______
⁽⁴⁾ އިސްލާމް ސުވާލާއި ޖަވާބު (145466)
⁽⁵⁾ އިސްލާމް ސުވާލާއި ޖަވާބު (219244)
=
އަދި އިބްނުލް މުންޛިރު، އިބްނު އަބީ ޙާތިމް އަރިހުން އިބްނު ޢައްބާސް އަރިހުން މިއާޔަތާއި މެދު ރިވާކުރެއްވިއެވެ: ”ﷲ ގެ ހިދާޔަތެއް، ބުރުހާނު ދަލީލެއް ނެތި އެމީހެއްގެ ދީން ނަގާ ކާފަރުގެ ވާހަކައެވެ.“
އިބްނު އަބީ ޝައިބާ އަދި އިބްނުލް މުންޛިރު އަދި އިބްނު އަބީ ޙާތިމް، އަލްޙަސަން ގާތުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ: ”އޭނާގެ ހަވާ ނަފުސު އެއްޗަކަށް ނޭދެޔޭ ދެން އެޔަކަށް އޭނާ ތަބަޢުވާ ގޮތުގައި މެނުވީ“ މިއެވެ.
އަދި ޢަބްދު ބުނު ޙުމައިދު އާއި އިބްނު އަބީ ޙާތިމް، ޤަތާދާ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ: ”އޭނާގެ ހަވާ ނަފުސު އެއްޗަކަށް އެދޭ އިރަށް އެޔަށް ސަވާރުވެއެވެ. އަދި ކަމަކަށް ޝަހުވަތްތެރިވާ އިރަށް އެއަށް ގާތްވެއެވެ. ވަރަޢަ ވެރިކަމެއް ވެސް ތަޤުވާވެރިކަމެއް ވެސް އޭނާ އެކަން ކަމުން ހުރަހެއް ނާޅުވައެވެ.“
ޢަބްދު ބުނު ޙުމައިދު، އަލްޙަސަން އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ: އެކަލޭގެފާނަށް ބުނެވުނެވެ: ޤިބުލައިގެ އަހުލުން ތެރޭ ޝިރުކު ވޭ ހެއްޔެވެ؟ ވިދާޅުވިއެވެ: ”އާއެކެވެ. މުނާފިޤަކީ މުޝްރިކެކެވެ. ހަމަކަށަވަރުން މުޝްރިކު ސަޖިދަ ކުރާނީ ﷲ ފިޔަވައި އިރާއި ހަނދަށެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން މުނާފިޤަކީ ހަވާ ނަފުސުގެ އަޅެކެވެ. ދެން މިއާޔަތް ކިޔަވައި ވިދާޅުވިއެވެ...“
އައްޝަންޤީޠީ ވިދާޅުވިއެވެ: ”މިއާޔަތުގެ މައްޗަށް ޢިލްމުވެރިން ޛިކުރުކުރެއްވި ބަސްފުޅުތަކުގެ މައްޗަށް ޢަމަލު ކުރުން ލާޒިމުވެގެންވާ ގޮތަކީ، އެކަންކަމަށް އަމުރުވެވިފައިވާ އެންމެހާ ކަމެއް، އެ ޢަމަލެއް އަމުރުކުރެއްވި، އަޅުވެތިވެވޭ ފަރާތް جل وعلا އަށް ކުއްތަން ކުރެވިފައި ވުމެވެ. އެހެންކަމުން އެ އެންމެހާ ޢަމަލަކީ ހަވާނަފުސަށް ކުއްތަން ކުރެވިފައިވާ އެއްޗެއް ނަމަ، އޭނާގެ ޚާލިޤު އޭނާ މައްޗަށް ޙައްޤު ކުރެއްވި އެންމެހާ އަޅުކަމަކާއި ކިޔަމަންގަތުމެއް އޭނާގެ އަމިއްލަ ހަވާނަފުސަށް އަނބުރާލައިފިއެވެ. އެހެންކަމަށް ވެއްޖެ ހިނދު، ވަރަށް ސާފުވެގެންވާ ފަދައިން އޭނާ އެވަނީ އޭނާގެ ހަވާނަފުސު އިލާހެއް ކަމުގައި ނަގައިފައެވެ.“
— މިއާޔަތުގެ ޝަރަޙައިގެ މައްޗަށް އިސްލާމް: ސުވާލާއިޖަވާބުން އަލިއަޅުވާލެވުނު މިންވަރު މިހިސާބަށް ނިމުނީ⁽⁴⁾
”އަދި ކުފުރަށް ނުވާ ފާފަތަކަކީ، އެއީ އިސް ތިރި ކުރުމާއި، ދޮގާއި، ރާބުއިމާއި، މިޔުޒިކީ ލަވަ އަޑު އެހުން އަދި މިފަދަ ކަންކަން، ފަހެ މިއީ އުރެދުމުގެ ތެރެއިން ހިމެނޭ ފާފަތަކެވެ. އަދި އެކަން ކުރާ މީހަކީ ﷲ އާއި ރަސޫލާ އަށް މުއުމިނުވެ ތެދު ކުރާ މުސްލިމެއް ނަމަ، އަދި އެކަން ކުރަނީ އެކަން (ޙަރާމް ކަމުގެ އަމުރު ދަނެހުރެ) ޙަލާލު ނުކުރާ ޙާލުގައިނަމަ، އޭނާގެ މައްޗަށް ވަނީ އެއުރެދުމަކާއި އެއްފަދަ ޙުކުމެވެ. ބޮޑުފާފައެއް އަދި ކުޑަ ފާފައެއްގައިވިޔަސް އެވެ. އެހެނަސް މި އުރެދުމަށް އަރައިގަތުމުގެ ސަބަބުން އެކަންޏެއް އޭނާ ކުފުރެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. އެއީ ބޮޑު ފާފައަށް ވިޔަސް އެވެ. އަދި މިއީ أهل السنة والجماعة ގެ ޢަޤީދާއެވެ. އެކަން ކުރީ އަމިއްލަ ހަވާ ނަފުސަށްޓަކައި ވިޔަސް އެވެ. ނުވަތަ އެހެން މީހަކަށް ދެއްކުމަށްޓަކައި ވިޔަސް އެވެ. ނުވަތަ އަނެކެއް ފުށުން މޮޅެއް ހޯދުމަށްޓަކައި ވިޔަސް އެވެ. އަދި މިކަހަލަ މިފަދަ މަޤުޞަދުތަކާއި ހަވާނަފުސުގެ އެދުންތަކަށް ވިޔަސް އެވެ.“⁽⁵⁾
އިބްނު ޢަބްދުލް ބައްރު رحمه الله ވިދާޅުވިއެވެ: ”އެބޭކަލުންނީ ފިޤުހާއި އަޘަރުގެ ޢިލްމުވެރިންން ކަމުގައިވާ، أهل السنة والجماعة އިއްތިފާޤުވެފައި ވާގޮތުން، ކިތައްމެ ބޮޑުވިޔަސް އެމީހެއް ކުރާ ފާފައެއް ގެ ސަބަބުން އެއްވެސް މީހެއް އިސްލާމް ކަމުން ބޭރެއް ނުވާނެތެވެ.“ — التمهيد ( 17/22 )
އަދި ޝައިޚުލް އިސްލާމް އިބްނު ތައިމިއްޔާ رحمه الله تعالى ވިދާޅުވިއެވެ: ”އަދި މުސްލިމުންގެ އިމާމުން، ހަތަރު މަޛުހަބުގެ އާއި އެނޫން ބޭކަލުން، އަދި އެއީ އެންމެހާ ޞަޙާބީންނާއި އެބޭކަލުންނަށް ހެޔޮގޮތުގައި ތަބައުވި ތާބިޢީންނާއި އެކުމެ، އިއްތިފާޤުވެލައްވާފައިވާ ފައި ވަނީ، ހަމައެކަނި ފާފަ އަކާއި ހެދި މުއުމިނެއް ކާފަރެއް ނުވާނޭ ކަމުގެ މައްޗަށެވެ.“ —مجموع الفتاوى ( 6 / 479 )
އަދިވެސް އެކަލޭގެފާނު رحمه الله تعالى ވިދާޅުވިއެވެ:
”އަހަރެމެން މިފަދައިން ބުނާނަމަ: އަހުލުއް ސުންނަތް ފާފައިގެ މައްޗަށް ކާފަރެއް ނުކުރެތޭ — ފަހެ އެބަހުން އަހަރެމެންގެ މުރާދަކީ، ޒިނޭ އާއި ރާބުއިން ފަދަ (ކުފުރަށް ނުވާ) ފާފަތަކެވެ.“ —مجموع الفتاوى" ( 7 / 302 )
_______
⁽⁴⁾ އިސްލާމް ސުވާލާއި ޖަވާބު (145466)
⁽⁵⁾ އިސްލާމް ސުވާލާއި ޖަވާބު (219244)
=
Forwarded from Galandān ގަލަންދާނު
➌
މިސާލެއް:
މީހަކު ޒިނޭ ކުރަން ލޯބިކޮށްފާނެއެވެ. އެހެނަސް އެކަމަކީ ހަލާލު ކަމެއްކަމުގައި އޭނާ ނުހަދައެވެ. އަދި އެކަމުގެ ދެވިހިފައި — ނަމާދު އެޅުން ފަދަ — އެހެން ބޮޑު ކުފުރަކަށްވެސް އަރައެއްނުގަނެއެވެ. މިފަދަ މީހަކީ ފާސިޤެކެވެ. އަދި ފާޖިރެކެވެ. އަދި މިއާއި އެކުވެސް އިސްލާމްކަމުގެ ތަރަހައިގައި އޭނާ ދެމިހުރެއެވެ.
އޭނާގެ ލޯބީގެ ސަބަބުން، އެކަން ހަލާލު ކަމަށް ދެކިއްޖެނަމަ، އަދި އޭނާގެ ހިތު އަޑީގައި އެކަމުގެ ( ފާފަ ގެ މައްޗަށްވާ ) ނުރުހުންތެރިކަން ( قبح ) ނެތިގޮސްފިނަމަ ނުވަތަ ޝަރީޢަތުގައި އެކަން ހަރާމް ވުމުގެ އޭނާ ނުރުހިއްޖެނަމަ⁽⁵⁾ އަދި އެކަން ހަރާމްކުރާ ( ޤުރުއާނާއި ސުންތުގެ ) ނައްޞުތަކަށް އޭނާ ގެ ހިތުއަޑީގެ ކިޔަމަންގަތުން ( އިންޤިޔާދު ) ހުއްޓާލައިފިނަމަ ނުވަތަ ހިތްނުތަނަވަސް ކޮށްފިނަމަ އަދި އެނެތިދިޔުމަށް ލޯބިކުރާނަމަ، އަދި އެހެންނޫނީ އެލޯބީގެ ސަބަބުން އޭނާ އެހެން ކުފުރަކަށް — ނަމާދު އެޅުމަށް – އަރައިގެންފިނަމަ އޭނާ އަކީ ކާފަރެކެވެ. އެހެނަސް މިއީ އޭގެ ޒާތުގައި ޒިނޭ ކުރުމަކުންނޫނެވެ. އެހެނަސް އޭނާގެ ނަފްސު ކުފުރު އަކްބަރު ގެ ތެރެއަށް ވައްޓާލުމުންނެވެ. އަދި ކިއެއްހެއްޔެވެ.؟ އޭނާ ދުވަހަކު ޒިނޭ ނުކުރިޔަސް، ޒިނޭ އިސްތިހްލާލު ( ހަލާލު ) ކޮށްފިނަމަ އެކަމުގެ ސަބަބުން އޭނާ ބޮޑު ކުފުރުގެ ތެރެއަށް ވެއްޓެއެވެ. އަދި މިފަދައިން ﷲ ގެ ޝަރުޢުގެ އެއްވެސް ކަމެއްގެ މައްޗަށް އޭނާ ކަންތައްކޮށްފިނަމަ ކުފުރުވެއެވެ. އެއީ ނިސާ ސޫރަތުގެ 65 ވަނަ އާޔަތުގައި އެއިލާހު ވަޙީ ކުރެއްވިފަދައިންނެވެ:
{فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّىٰ يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا۟ فِىٓ أَنفُسِهِمْ حَرَجًا مِّمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا۟ تَسْلِيمًا}
(( އެހެންނެއްނޫނެވެ.! ކަލޭގެފާނުގެ ރައްބު ގަންދެއްވައި ވަޙީ ކުރައްވަމެވެ. އެމީހުން މެދުގައި އުފެދިފައިވާ، އަދި އުފެދޭ ދެބަސްވުންތަކުގައި ކަލޭގެފާނު ހުކުމްވެރި ކޮށްފުމަށް ދާންދެން އެބައިމީހުން އީމާނެއް ނުވެއެވެ.! އަދި އެހިނދު، ކަލޭގެފާނު ނިޔާ ކުރެއްވި ގޮތާއިމެދު އެމީހުންގެ ހިތްތަކުގައި ކުޑަވެސް ދަތިކަމެއް ނުދެކުމަށް ދާންދެނެވެ. އަދި އެ ނިޔާއަށް ފުރިހަމަވެގެންވާ ކިޔަމަންވުމަކުން ކިޔަމަންވުމަށް ދާންދެންނެވެ.))
ހަމަ މިބީދާއިން، އޭނާ އެއަށް ލޯބިކޮށް ( ނޫނީ ދެވިހިފުމުގެ ސަބަބުން ) ނަމާދު އަޅަންފަށައިފިނަމަ، ނަމާދު އެޅުން – މިއީ އޭގެ ޒާތުގައި ކުފުރެކެވެ. އޭނާ ޒިނޭ ކުރިޔަސް ނޫނި ނުކުރިޔަސް އެވެ. އަދި އޭނާ ނަމާދު އެޅީ ޒިނޭގެ ސަބަބުންނަމަ މިއީ އިތުރު ނުބަޔެކެވެ. އަދި ޢަޒާބުގައި އިތުރުވުމެކެވެ.
(ނުނިމޭ)
~ ގަލަންދާނު
______
⁽⁵⁾ ކަމެއްގެ ޙުކުމަށް ނުރުހުމާއި ޠަބީޢަތުގައި ނުރުހުން މިއީ ދެކަމެކެވެ. މިސާލަކަށް، ޖިހާދަކީ ﷲ ފަރުޟު ކުރެއްވިކަމެކެވެ. އެހެނަސް މީސްތަކުން އެއަށް ނުރުހިގެން ވާކަމަށް އެއިލާހު އެންގެވިއެވެ. އެހެނަސް މިއީ އެއަމުރަށް ނުރުހުމެއް ނޫނެވެ. އެހެނަސް އިންސާނާ މަރަށް އަދި ބުރަކަމަށް އޮންނަ ނުރުހުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. އެހެން ކަމުން މި ނުރުހުމަކީ ކުފުރެއް ކަމަށް ﷲ ނުއަންގަވައެވެ. މިގޮތުން އަންހެނަކަށް އޭނާގެ ފިރިމީހާ އެހެން މީހަކާއި ކައިވެނި ކުރުމަށް އޮންނަ ނުރުހުން ވެސް މިއީ ތަބީޢީ ނުރުހުމެކެވެ. ހަމަ އެފަދައިން މީހަކު ﷲ ޙަލާލު ކުރެއްވި އެއްޗެއް ކެއުމަށް ނުރުހިދާނެއެވެ. އެއީ އޭނާއަށް އޭގެ ރަހަ ނުބައިވުމުންނެވެ. ވީމާ އެއީ އެ ޙަލާލު ކުރެއްވީތީ ނުރުހުމެއް ނޫނެވެ.
މިސާލެއް:
މީހަކު ޒިނޭ ކުރަން ލޯބިކޮށްފާނެއެވެ. އެހެނަސް އެކަމަކީ ހަލާލު ކަމެއްކަމުގައި އޭނާ ނުހަދައެވެ. އަދި އެކަމުގެ ދެވިހިފައި — ނަމާދު އެޅުން ފަދަ — އެހެން ބޮޑު ކުފުރަކަށްވެސް އަރައެއްނުގަނެއެވެ. މިފަދަ މީހަކީ ފާސިޤެކެވެ. އަދި ފާޖިރެކެވެ. އަދި މިއާއި އެކުވެސް އިސްލާމްކަމުގެ ތަރަހައިގައި އޭނާ ދެމިހުރެއެވެ.
އޭނާގެ ލޯބީގެ ސަބަބުން، އެކަން ހަލާލު ކަމަށް ދެކިއްޖެނަމަ، އަދި އޭނާގެ ހިތު އަޑީގައި އެކަމުގެ ( ފާފަ ގެ މައްޗަށްވާ ) ނުރުހުންތެރިކަން ( قبح ) ނެތިގޮސްފިނަމަ ނުވަތަ ޝަރީޢަތުގައި އެކަން ހަރާމް ވުމުގެ އޭނާ ނުރުހިއްޖެނަމަ⁽⁵⁾ އަދި އެކަން ހަރާމްކުރާ ( ޤުރުއާނާއި ސުންތުގެ ) ނައްޞުތަކަށް އޭނާ ގެ ހިތުއަޑީގެ ކިޔަމަންގަތުން ( އިންޤިޔާދު ) ހުއްޓާލައިފިނަމަ ނުވަތަ ހިތްނުތަނަވަސް ކޮށްފިނަމަ އަދި އެނެތިދިޔުމަށް ލޯބިކުރާނަމަ، އަދި އެހެންނޫނީ އެލޯބީގެ ސަބަބުން އޭނާ އެހެން ކުފުރަކަށް — ނަމާދު އެޅުމަށް – އަރައިގެންފިނަމަ އޭނާ އަކީ ކާފަރެކެވެ. އެހެނަސް މިއީ އޭގެ ޒާތުގައި ޒިނޭ ކުރުމަކުންނޫނެވެ. އެހެނަސް އޭނާގެ ނަފްސު ކުފުރު އަކްބަރު ގެ ތެރެއަށް ވައްޓާލުމުންނެވެ. އަދި ކިއެއްހެއްޔެވެ.؟ އޭނާ ދުވަހަކު ޒިނޭ ނުކުރިޔަސް، ޒިނޭ އިސްތިހްލާލު ( ހަލާލު ) ކޮށްފިނަމަ އެކަމުގެ ސަބަބުން އޭނާ ބޮޑު ކުފުރުގެ ތެރެއަށް ވެއްޓެއެވެ. އަދި މިފަދައިން ﷲ ގެ ޝަރުޢުގެ އެއްވެސް ކަމެއްގެ މައްޗަށް އޭނާ ކަންތައްކޮށްފިނަމަ ކުފުރުވެއެވެ. އެއީ ނިސާ ސޫރަތުގެ 65 ވަނަ އާޔަތުގައި އެއިލާހު ވަޙީ ކުރެއްވިފަދައިންނެވެ:
{فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّىٰ يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا۟ فِىٓ أَنفُسِهِمْ حَرَجًا مِّمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا۟ تَسْلِيمًا}
(( އެހެންނެއްނޫނެވެ.! ކަލޭގެފާނުގެ ރައްބު ގަންދެއްވައި ވަޙީ ކުރައްވަމެވެ. އެމީހުން މެދުގައި އުފެދިފައިވާ، އަދި އުފެދޭ ދެބަސްވުންތަކުގައި ކަލޭގެފާނު ހުކުމްވެރި ކޮށްފުމަށް ދާންދެން އެބައިމީހުން އީމާނެއް ނުވެއެވެ.! އަދި އެހިނދު، ކަލޭގެފާނު ނިޔާ ކުރެއްވި ގޮތާއިމެދު އެމީހުންގެ ހިތްތަކުގައި ކުޑަވެސް ދަތިކަމެއް ނުދެކުމަށް ދާންދެނެވެ. އަދި އެ ނިޔާއަށް ފުރިހަމަވެގެންވާ ކިޔަމަންވުމަކުން ކިޔަމަންވުމަށް ދާންދެންނެވެ.))
ހަމަ މިބީދާއިން، އޭނާ އެއަށް ލޯބިކޮށް ( ނޫނީ ދެވިހިފުމުގެ ސަބަބުން ) ނަމާދު އަޅަންފަށައިފިނަމަ، ނަމާދު އެޅުން – މިއީ އޭގެ ޒާތުގައި ކުފުރެކެވެ. އޭނާ ޒިނޭ ކުރިޔަސް ނޫނި ނުކުރިޔަސް އެވެ. އަދި އޭނާ ނަމާދު އެޅީ ޒިނޭގެ ސަބަބުންނަމަ މިއީ އިތުރު ނުބަޔެކެވެ. އަދި ޢަޒާބުގައި އިތުރުވުމެކެވެ.
(ނުނިމޭ)
~ ގަލަންދާނު
______
⁽⁵⁾ ކަމެއްގެ ޙުކުމަށް ނުރުހުމާއި ޠަބީޢަތުގައި ނުރުހުން މިއީ ދެކަމެކެވެ. މިސާލަކަށް، ޖިހާދަކީ ﷲ ފަރުޟު ކުރެއްވިކަމެކެވެ. އެހެނަސް މީސްތަކުން އެއަށް ނުރުހިގެން ވާކަމަށް އެއިލާހު އެންގެވިއެވެ. އެހެނަސް މިއީ އެއަމުރަށް ނުރުހުމެއް ނޫނެވެ. އެހެނަސް އިންސާނާ މަރަށް އަދި ބުރަކަމަށް އޮންނަ ނުރުހުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. އެހެން ކަމުން މި ނުރުހުމަކީ ކުފުރެއް ކަމަށް ﷲ ނުއަންގަވައެވެ. މިގޮތުން އަންހެނަކަށް އޭނާގެ ފިރިމީހާ އެހެން މީހަކާއި ކައިވެނި ކުރުމަށް އޮންނަ ނުރުހުން ވެސް މިއީ ތަބީޢީ ނުރުހުމެކެވެ. ހަމަ އެފަދައިން މީހަކު ﷲ ޙަލާލު ކުރެއްވި އެއްޗެއް ކެއުމަށް ނުރުހިދާނެއެވެ. އެއީ އޭނާއަށް އޭގެ ރަހަ ނުބައިވުމުންނެވެ. ވީމާ އެއީ އެ ޙަލާލު ކުރެއްވީތީ ނުރުހުމެއް ނޫނެވެ.
How beautiful is the sinner who silently weeps at night and seeks forgiveness of His Lord when everybody else is sleeping.
Ya Allah make my love for you transcend the love of all other things & make my fear of you be more than the fear of all other things, & make my desire to meet You over ride all the desires of this world. And when the eyes of the worldly people are cooled & comforted by the world, make the coolness & enjoyment of my eyes lie in Your worship.
آمين🤍
@FadingShadow
Ya Allah make my love for you transcend the love of all other things & make my fear of you be more than the fear of all other things, & make my desire to meet You over ride all the desires of this world. And when the eyes of the worldly people are cooled & comforted by the world, make the coolness & enjoyment of my eyes lie in Your worship.
آمين🤍
@FadingShadow
❤3🕊1
Forwarded from Free The Captives
#FreeAmyne
Brother Amyne has a court hearing on June 8 Insha Allah
He has been in remand in solitary confinement for over 3 years now.
Please keep him and other oppressed in your supplications that Allah hasten their release and free them from the hands of the dhalimeen.
Brother Amyne has a court hearing on June 8 Insha Allah
He has been in remand in solitary confinement for over 3 years now.
Please keep him and other oppressed in your supplications that Allah hasten their release and free them from the hands of the dhalimeen.
Forwarded from Free The Captives
Brothers Abu Suha and Thasleem have closing statement on 4th June and sentencing on 19th June insha Allah.
The virtue of sending salah upon the Prophet ﷺ on Friday begins from sunset on the night of Jumuʿah (Thursday night) and finishes at sunset on the night of Saturday (Friday night). Moreover, sending salah upon him during the day of Friday is better than during its night (Thursday night).
تفضيل الصلاة على النبي ﷺ في الجمعة يبدأ من غروب الشمس ليلة الجمعة وينتهي بغروبها ليلة السبت، والصلاة عليه ﷺ في نهار الجمعة أفضل من ليلها
إنَّ اللهَ وملائكَتَهُ يُصَلُّونَ على النَّبي يا أَيُّها الذِّين آمَنوا صَلُّوا عَلَيهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيما ً
Don't forget to send Salah on Prophet ﷺ
Anas bin Maalik رضي الله عنه said: Verily the Prophet ﷺ said:
Whoever sends Salah upon me once Allah will send ten upon him and remove ten of his sins and raise his rank by ten levels.
[Imam Ahmad in his Musnad, Imam Bukharee in Adabul Mufrad #642 and #643. Jami Sagheer #6359
@FadingShadow
تفضيل الصلاة على النبي ﷺ في الجمعة يبدأ من غروب الشمس ليلة الجمعة وينتهي بغروبها ليلة السبت، والصلاة عليه ﷺ في نهار الجمعة أفضل من ليلها
إنَّ اللهَ وملائكَتَهُ يُصَلُّونَ على النَّبي يا أَيُّها الذِّين آمَنوا صَلُّوا عَلَيهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيما ً
Don't forget to send Salah on Prophet ﷺ
Anas bin Maalik رضي الله عنه said: Verily the Prophet ﷺ said:
Whoever sends Salah upon me once Allah will send ten upon him and remove ten of his sins and raise his rank by ten levels.
[Imam Ahmad in his Musnad, Imam Bukharee in Adabul Mufrad #642 and #643. Jami Sagheer #6359
@FadingShadow
❤2
Forwarded from Galandān ގަލަންދާނު
ޝެއިޚް ޢަބްދު الله އައްސަޢްދު ވިދާޅުވި އެވެ:
"ހުކުރު ދުވަހު ކަހްފު ސޫރަތް ކިޔެވުމަށް ވާ ރިވާޔަތަކީ ހުޝައިމް ފަރާތުން އައިސްފައިވާ ރިވާޔަތެކެވެ.
އަދި ސުފްޔާން އާއި ޝުޢުބާ އަރިހުން "ހުކުރު ދުވަސް" ކަމަށް ނަން ނުގެނެވި އައިސްފައި ވެއެވެ. މި އިތުރުވެފައިވާ ތަން ކޮޅު (ހުކުރު ދުވަސް ކަމަށް ބުނެވުން) މީގައި (ރިވާޔަތުގައި) ބަލިކަށި ކަމެއް ވެއެވެ. އަދި ގިނަ ބައިގަނޑު ރިވާ ކުރި ގޮތް (ހުކުރު ދުވަހަށް ޚާއްސަ ނުކޮށް) މިއީ ބޮޑަށް ޞައްޙަ ގޮތެވެ.
އެހެނަސް ބަޔެއް މީހުންނަށް، މިކަން އެންގުމުން ކަހަފު ސޫރަތް ކިޔެވުން ދޫކޮއްލައި، ހުކުރު ދުވަހަކުވެސް ނޫނީ އެނޫން ދުވަހަކުވެސް އެކިޔެވުމަށް ނޫޅެ އެވެ. އަދި ފަހެ، ހުކުރު ދުވަހު އެ ކިޔެވުމުގައި މައްސަލަޔެއް ނެތެވެ. އެއީ ދެ ހެޔޮކަން އޭގައި އެއްކުރާ ގޮތުގަ އެވެ.
~ ގަލަންދާނު
ނޯޓް: ކަހަފު ސޫރަތާއި ބެހޭ ރިވާޔަތް ތަކާއި އޭގެ ތަފްޞީލް އަށް (މިޕޯސްޓް)
"ހުކުރު ދުވަހު ކަހްފު ސޫރަތް ކިޔެވުމަށް ވާ ރިވާޔަތަކީ ހުޝައިމް ފަރާތުން އައިސްފައިވާ ރިވާޔަތެކެވެ.
އަދި ސުފްޔާން އާއި ޝުޢުބާ އަރިހުން "ހުކުރު ދުވަސް" ކަމަށް ނަން ނުގެނެވި އައިސްފައި ވެއެވެ. މި އިތުރުވެފައިވާ ތަން ކޮޅު (ހުކުރު ދުވަސް ކަމަށް ބުނެވުން) މީގައި (ރިވާޔަތުގައި) ބަލިކަށި ކަމެއް ވެއެވެ. އަދި ގިނަ ބައިގަނޑު ރިވާ ކުރި ގޮތް (ހުކުރު ދުވަހަށް ޚާއްސަ ނުކޮށް) މިއީ ބޮޑަށް ޞައްޙަ ގޮތެވެ.
އެހެނަސް ބަޔެއް މީހުންނަށް، މިކަން އެންގުމުން ކަހަފު ސޫރަތް ކިޔެވުން ދޫކޮއްލައި، ހުކުރު ދުވަހަކުވެސް ނޫނީ އެނޫން ދުވަހަކުވެސް އެކިޔެވުމަށް ނޫޅެ އެވެ. އަދި ފަހެ، ހުކުރު ދުވަހު އެ ކިޔެވުމުގައި މައްސަލަޔެއް ނެތެވެ. އެއީ ދެ ހެޔޮކަން އޭގައި އެއްކުރާ ގޮތުގަ އެވެ.
~ ގަލަންދާނު
ނޯޓް: ކަހަފު ސޫރަތާއި ބެހޭ ރިވާޔަތް ތަކާއި އޭގެ ތަފްޞީލް އަށް (މިޕޯސްޓް)