‏✳️ ‌با انواع مختلف پروتئین‌ها آشنا شوید

‏پروتئین‌ها گروهی از درشت مولکول‌ها هستند که پلیمر نیز محسوب می‌شوند، یعنی از توالی واحد‌هایی کمابیش یکسان به نام آمینواسید‌ها (مونومر‌های پروتئین‌ها) ساخته شده‌اند که طیف بسیار وسیعی از مواد را شامل می‌‌شود.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ انواع پروتئین‌ها


‏🔸 انواع پروتئین‌ها

‏۱- پروتئین‌ها می‌توانند به عنوان منبع و ذخیره کننده انرژی و ماده به کار روند؛ مانند پروتئین موجود در سفیده تخم مرغ که «آلبومین» نام دارد. آلبومین موجود در این قسمت دارای چند نوع است، که بخش اعظم آن اوآلبومین بوده و ۵۵% از آن را شامل می‌شود و در مقابل کونآلبومین با حدود ۷۰۰ آمینواسید حدود ۱۳% کل پروتئین‌ها را تشکیل می‌دهد. نمونه‌ دیگر از این نوع عملکرد در پروتئین‌ها مربوط به کازئین، پروتئین شیر است که دارای فسفر نیز هست. این پروتئین خاصیت چسبندگی نیز دارد.

‏۲- پروتئین‌ها می توانند پِیکِ شیمیایی باشند؛ یعنی پیامی را در بدن جانوران منتقل کنند. آنها می تواند این کار را به عنوان هورمون انجام دهند، مانند هورمون «گرلین» که دارای ۲۸ آمینواسید است، از سلول های اِپسیلون جزایر لانگرهانس پانکراس ترشح می شود و ایجاد کننده‌ حس گرسنگی محسوب می‌شود.

‏از دیگر پروتئین‌های اینگونه می‌توان به هورمون های تیروئیدی، یعنی تیروکسن (T۴) و تری یدو تیرونین (T۳) اشاره داشت که محرک رشد اندام ها و بافت‌های مختلف بدن به حساب می‌آیند و موجب رشد مغز، ماهیچه‌ها، استخوان‌های دراز و… می‌شوند.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

‏🔗 با انواع مختلف پروتئین‌ها آشنا شوید — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی زیست‌شناسی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیست‌شناسی را در کانال اختصاصی [@FaraBio] دنبال کنید. 👇

@FaraBio — مطالب و آموزش‌های زیست‌شناسی فرادرس

‌

‌
📣 معرفی «کانال‌های موضوعی فرادرس» در رشته‌های مختلف تحصیلی و تخصصی

🌟 برای دسترسی به مطالب و مقالات آموزشی رایگان فرادرس، عضو کانال مورد نظر خود شوید👇👇👇


📌کانال آموزش برنامه‌نویسی:
@FaraProg

📌کانال آموزش برنامه‌نویسی پایتون:
@FaraPython

📌کانال آموزش برنامه‌نویسی اندروید:
@FaraAnd

📌کانال آموزش برنامه‌نویسی جاوا:
@Fara_Java

📌کانال آموزش طراحی و توسعه وب:
@FaraWebDev

📌کانال آموزش متلب و سیمولینک:
@FaraMatlabSim

📌کانال آموزش رباتیک:
@FaraRobotics

📌کانال آموزش هوش مصنوعی:
@FaraAI

📌کانال آموزش علم داده:
@Fara_DS

📌کانال آموزش علوم مهندسی:
@FaraEng

📌کانال آموزش مهندسی مکانیک:
@FaraMechanical

📌کانال آموزش مهندسی برق:
@FaraElectrical

📌کانال آموزش مهندسی عمران:
@FaraCivil

📌کانال آموزش معماری:
@FaraArch

📌کانال آموزش شیمی:
@FaraChem

📌کانال آموزش مهندسی و علوم کامپیوتر:
@FaraCompEng

📌کانال آموزش طراحی گرافیک:
@FaraGraphDesign

📌کانال آموزش زبان‌های خارجی:
@FaraLang

📌کانال آموزش زیست‌شناسی:
@FaraBio

📌کانال آموزش فیزیک:
@FaraPhys

📌کانال آموزش ریاضیات:
@FaraMathematic

📌کانال آموزش آمار و احتمالات:
@FaraStatistics

📌کانال آموزش نرم افزارهای آفیس:
@FaraOffice

📌کانال آموزش بورس و بازار سهام:
@FaraVest

📌کانال آموزش بازاریابی دیجیتال:
@Kaprila


@FaraDars — کانال اصلی فرادرس
‌

‏✳️ ‌گلبول سفید — به زبان ساده

‏گلبول سفید (White Blood Cell) یا (WBC) که به آن «لکوسیت» (Leukocyte) نیز گفته می‌شود، یکی از اجزای سلولی خون است که بر خلاف گلبول‌های قرمز هموگلوبین ندارد. گلبول سفید یک سلول هسته دار است و توانایی حرکت دارد. این سلول‌ها بدن را در برابر عوامل بیماری‌زا و بیگانه و سلول‌های سرطانی حفظ می‌کنند و همچنین سلول‌های مرده و آسیب دیده بدن توسط این سلول‌ها از آن حذف می‌شوند.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ خون
‏ ○ ویژگی‌های گلبول‌ سفید
‏ ○ انواع گلبول سفید
‏ ○ شمارش گلبول‌های سفید
‏ ○ عواملی که در میزان طبیعی گلبول‌های سفید اختلال ایجاد می‌کنند


‏🔸 خون

‏به طور کلی خون از گلبول‌های قرمز، گلبول‌های سفید، پلاکت‌ها و پلاسما تشکیل شده است. گلبول‌های سفید خون در انسان فقط حدود ۱ درصد از کل سلول‌های خون را تشکیل می‌دهد، اما تأثیر آنها بسیار زیاد است. این سلول‌ها از بدن در برابر بیماری و عفونت‌های ناشی از حمله پاتوژن‌ها محافظت می‌کنند.

‏گلبول‌های سفید خون به عنوان سلول‌های سیستم ایمنی در نظر گرفته می‌شوند، چرا که آن‌ها همیشه در حال مبارزه با عوامل بیگانه هستند. گلبول‌های سفید از طریق جریان خون برای مبارزه با ویروس‌ها، باکتری‌ها و سایر مهاجمان خارجی به سراسر بدن می‌روند. هنگامی که بدن دچار عفونت می‌شود و ناحیه خاصی مورد حمله قرار می‌گیرد، گلبول‌های سفید از رگ‌های خونی خارج شده تا با مبارزه و نابودی عوامل عفونت از بیماری بدن جلوگیری کنند. گلبول‌های سفید در مغز استخوان ساخته شده و در خون و بافت‌های لنفاوی بدن ذخیره می‌شوند. از آن جا که برخی از گلبول‌های سفید ۱ تا ۳ روز عمر کوتاه دارند، مغز استخوان به طور مداوم در حال تولید گلبول‌های سفید است.


‏🔸 ویژگی‌های گلبول‌ سفید

‏یک انسان بالغ سالم بین ۴۵۰۰ تا ۱۱۰۰۰ گلبول سفید در هر میلی‌متر مکعب خون دارد. نوساناتی در تعداد سلول‌های سفید به صورت روزانه رخ می‌دهند؛ مقادیر پایین‌تر گلبول سفید در حالت استراحت وجود دارد اما زمانی که فرد در حالت ورزش و فعالیتی فیزیکی است میزان گلبول‌های سفید در خون افزایش می‌یابد. افزایش غیرطبیعی در تعداد گلبول‌های سفید به عنوان «لکوسیتوز» (Leukocytosis) شناخته می‌شود، در حالی که کاهش غیر عادی در تعداد گلبول‌های سفید «لکوپنی» (Leukopenia) نام دارد.

‏تعداد سلول‌های سفید ممکن است در پاسخ به فشار شدید بدنی، تشنج، واکنش‌های حاد، درد، حاملگی، زایمان و بیماری‌های خاص مانند عفونت‌ها و مسمومیت‌ها افزایش یابد. این تعداد ممکن است در پاسخ به برخی از عفونت‌ها یا داروها یا در ارتباط با شرایط خاصی مانند «کم خونی مزمن» (Anemia)، «سوء تغذیه» (Malnutrition) یا «آنافیلاکسی» (Anaphylaxis) کاهش یابد.

‏با اینکه محل اصلی قرارگیری گلبول‌های سفید در گردش خون است اما گاهی اوقات این سلول‌ها در بافت‌هایی یافت می‌شوند که مورد حمله پاتوژن‌ها قرار گرفته‌اند. برای مبارزه با عوامل عفونی گلبول‌های سفید از گردش خون خارج شده و به بافت‌های آلوده می‌روند.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

‏🔗 گلبول سفید — به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی زیست‌شناسی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیست‌شناسی را در کانال اختصاصی [@FaraBio] دنبال کنید. 👇

@FaraBio — مطالب و آموزش‌های زیست‌شناسی فرادرس

‌

‏✳️ ‌فتوسنتز چیست؟ — به زبان ساده

‏به تبدیل انرژی نور خورشید به انرژی شیمیایی از طریق بافت‌های زنده «فتوسنتز» (Photosynthesis) گفته می‌شود. در بیشتر موارد، مواد خام مورد نیاز چنین فرایندی آب و دی‌اکسید کربن به شمار می‌رود؛ همچنین منبع اولیه انرژی، نور خورشید و محصول نهایی اکسیژن و کربوهیدرات‌ها (برای مثال نشاسته و قند) هستند.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ بررسی اجمالی واکنش‌ها
‏ ○ محل اصلی عمل فتوسنتز
‏ ○ فتوسنتز دو مرحله‌ای
‏ ○ فتوسنتز در باکتری‌ها
‏ ○ بهره‌وری انرژی در عمل فتوسنتز
‏ ○ عوامل مؤثر در فتوسنتز
‏ ○ سیر تکاملی فتوسنتز
‏ ○ کشف علمی واکنش‌های فتوسنتز


‏🔸 بررسی اجمالی واکنش‌ها

‏در اصطلاح شیمیایی، فتوسنتز نمونه‌ای از فرآیند «اکسایش – کاهش» (oxidation-reduction) است. در گیاهان، فتوسنتز از انرژی نور برای اکسیداسیون آب (به عنوان مثال حذف الکترون‌ها) برای تولید اکسیژن مولکولی، یون‌های هیدروژنی و الکترون‌ها استفاده می‌کند. بیشتر یون‌های هیدروژن و الکترون‌ها به دی‌اکسید کربن تبدیل می‌شوند تا (به عنوان مثال، الکترون‌ها را جذب می‌کند) به محصولات ارگانیک تبدیل شوند.

‏به طور خاص، دی‌اکسید کربن به منظور تولید فسفات سه‌گانه (G۳P) کاهش می‌یابد که به طور کلی محصول اصلی فتوسنتز محسوب می‌شود. همچنین این ماده می‌تواند به عنوان ماده مغذی مورد استفاده قرار گیرد یا واسطه‌ی تولید تولید قندهای «مونو ساکارید» (monosaccharide)، مانند «گلوکز» (glucose) باشد. گلوکز نیز می‌تواند به سایر سلول‌ها منتقل شود یا برای ذخیره‌سازی به عنوان یک «پلی ساکارید« (polysaccharide) نامحلول مانند نشاسته بسته‌بندی گردد.

‏معادله شیمیایی کلی برای فتوسنتز عموما به صورت ساده زیر بیان می‌شود:


‏🔸 محل اصلی عمل فتوسنتز

‏واکنش‌های فتوسنتز در قسمت‌های کوچک سلول به نام کلروپلاست‌ها رخ می‌دهد، که خودشان نیز از طریق غشاهای داخلی و خارجی به‌وسیله فضای بین غشایی به قسمت‌های کوچک‌تر تقسیم می‌شوند. فضای داخلی غشاء «استروما» (stroma) نامیده می‌شود. استروما با یک مایع غنی از آنزیم‌ها پر شده و واکنش‌های نوری فتوسنتز را پشتیبانی می‌کند که در داخل بسته‌های مسطح غشایی «تالکوکید» (thylakoids) رخ می‌دهد. بسته‌های تیلاکوئید، «گرانا» (grana) – تک: گرانوم – نامیده می‌شوند.

‏مجموعه‌ای از «شاخک‌های درهم‌تنیده» (antenna complex) حاوی پروتئین‌ها و رنگ‌دانه‌های جذب کننده نور در غشای تیلاکوئید قرار دارد. گرچه گیاهان نور را عمدتا از طریق «کلروفیل رنگ‌دانه« (pigment chlorophyll) جذب می‌کنند، عملکرد جذب نور توسط دیگر رنگ‌دانه‌های جانبی مانند «کاروتن» (carotene) و «زانتوفیلی« (xanthophyll) نیز صورت می‌گیرد. هر دوی آن‌ها سطح را برای جذب نور افزایش و اجازه می‌دهند تا فوتون‌ها با طیف گسترده‌ای از طول‌موج‌ها جذب شوند. در شکل زیر یک کلروپلاست را مشاهده می‌کنید (+).

‏اگر چه تمام سلول‌های بخش سبز‌رنگ گیاه دارای کلروپلاست هستند، بیشتر انرژی نور در برگ‌ها جذب می‌شود. سلول‌های داخل بافت یک برگ، به نام «مزوفیل» (mesophyll)، می‌تواند حاوی ۴۵۰،۰۰۰ تا ۸۰۰،۰۰۰ کلروپلاست برای هر میلی متر مربع در هر برگ باشد. سطح برگ به طور یکنواخت با «کوتیکول چرب ضد آب» (water-resistant waxy cuticle) پوشش داده می‌شود تا از تبخیر بیش از حد آب جلوگیری کند و جذب نور ماوراء بنفش یا آبی را کاهش می‌دهد تا گرمای اضافی کمتری روی برگ تولید شود.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

‏🔗 فتوسنتز چیست؟ — به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی زیست‌شناسی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیست‌شناسی را در کانال اختصاصی [@FaraBio] دنبال کنید. 👇

@FaraBio — مطالب و آموزش‌های زیست‌شناسی فرادرس

‌

‏✳️ ‌آنزیم چیست؟ — به زبان ساده

‏آنزیم یک نوع «کاتالیست» (catalyst) بیولوژیکی است که سرعت واکنش شیمیایی را در موجود زنده تنظیم می‌کند. اکثر آنزیم‌ها پروتئین‌ها هستند؛ اگرچه برخی نوکلئیک اسیدها به نام ریبوزوم‌ها هم قادر به انجام فعالیت کاتالیز محسوب می‌گردند.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ ساختار آنزیم‌ها
‏ ○ چگونه آنزیم‌ها واکنش‌ها را کاتالیز می‌کنند؟
‏ ○ تنظیم فعالیت آنزیم
‏ ○ دگرریختاری یا آلوستریسم
‏ ○ قوانین نامگذاری آنزیم
‏ ○ ریشه‌شناسی و تاریخچه
‏ ○ سینتیک آنزیم
‏ ○ کاربردهای صنعتی


‏🔸 ساختار آنزیم‌ها

‏ساختار آنزیم مهم است، زیرا عملکرد خاص آنزیم در بدن را تعیین می‌کند. آنزیم‌ها (و سایر پروتئین‌ها) از زنجیره‌های اسید آمینه به نام زنجیره‌های «پلی‌پپتیدی» (polypeptide) تشکیل شده‌اند. دنباله‌ی خطی آمینواسیدها تعیین‌کننده‌ی مشخصات تاشدگی زنجیره‌ها به یک ساختار سه بعدی است. یک آنزیم ممکن است فقط یک زنجیره‌ی پلی‌پپتیدی داشته باشد که معمولا یک صد آمینواسید یا تعداد بیشتری را به هم پیوند می‌دهد یا ممکن است شامل چندین زنجیره‌ی پلی‌پپتیدی باشد که با هم به عنوان یک واحد عمل می‌کنند. اکثر آنزیم‌ها بزرگ‌تر از زیرلایه‌هایی هستند که روی آن عمل می‌کنند. فقط یک قسمت خیلی کوچک از آنزیم، تقریبا ۱۰ آمینواسید، دارای تماس مستقیم با زیرلایه‌ها است. این ناحیه، جایی که پیوند بین زیرلایه‌ها و واکنش اتفاق می‌افتد، به عنوان سایت فعال آنزیم شناخته می‌شود.

‏آنزیم‌ها معمولا در واکنش‌هایی که کاتالیز می‌کنند و زیرلایه‌هایی که در این واکنش‌ها دخیل هستند، خاص و منحصر به فرد هستند؛ یعنی فعالیت آنزیم اختصاصی است. یک آنزیم با زیرلایه‌اش برای تشکیل یک کمپلکس آنزیم-زیرلایه کم دوام، ترکیب می‌گردد. دو مدل برای توضیح چگونگی ایجاد پیوند بین آنزیم و زیرلایه وجود دارد: مدل «قفل و کلید» (lock and key) و «تناسب القایی» (induced fit).

‏برای شناخت اختصاصی بودن آنزیم‌ها، «امیل فیشر» (Emil Fischer) شیمی‌دان آلمانی، پیشنهاد داد که آنزیم یک شکل خاص دارد که زیرلایه‌ها دقیقا متناسب آن هستند. این مدل تناسب دقیق که در سال ۱۸۹۰ معرفی شد، غالبا به عنوان مدل قفل و کلید شناخته می‌شود؛ زیرا پیوند آنزیم به یک زیرلایه شبیه به تناسب خاصی از یک قفل در یک کلید است.


‏🔸 چگونه آنزیم‌ها واکنش‌ها را کاتالیز می‌کنند؟

‏یک واکنش کاتالیز شده توسط آنزیم‌ها باید به‌ صورت خود به خودی باشد. بدین معنا که با میل طبیعی بدون نیاز به فشار خارجی صورت پذیرد (از دید ترمودینامیکی، واکنش باید دارای یک انرژی خالص منفی گیبس باشد). به عبارت دیگر، واکنش بدون آنزیم در جهت یکسان با حالت آنزیم‌دار صورت می‌گیرد. منتها در حالت بدون آنزیم، واکنش به میزان قابل توجهی کندتر اتفاق می‌افتد. به عنوان مثال، تجزیه‌ی ذرات مواد غذایی مانند «کربوهیدرات‌ها» (carbohydrates) به اجزای کوچک‌تر قند به صورت خود به خودی صورت می‌گیرد، اما افزودن آنزیم‌ها همانند «آمیلازها» (amylases) در بزاق ما باعث می‌شود واکنش سریع‌تر رخ دهد.

‏آنزیم‌ها می‌توانند دو یا چند واکنش را با هم جفت کنند، به طوری که یک واکنش خود به خودی می‌تواند برای انجام یک واکنش نامطلوب مورد استفاده قرار گیرد. به عنوان مثال، با آزادسازی ترکیب انرژی بالا «آدنوزین تری فسفات» (Adenosine triphosphate, ATP) انرژی واکنش‌های شیمیایی نامطلوب مانند ساخت پروتئین‌ها فراهم می‌گردد.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

‏🔗 آنزیم چیست؟ — به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی زیست‌شناسی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیست‌شناسی را در کانال اختصاصی [@FaraBio] دنبال کنید. 👇

@FaraBio — مطالب و آموزش‌های زیست‌شناسی فرادرس

‌

‏✳️ ‌فسیل چیست؟ — به زبان ساده

‏شواهد موجود از شکل‌گیری حیات و تاریخچه زمین، به صورت اثرات باقی مانده از ارگانیسم‌ها، در ساختارهایی به نام فسیل قابل ردیابی هستند. از طریق همین مستندات، می‌توان به چگونگی تکامل موجودات و شرایط زمین از ابتدای حیات تا کنون پی برد. برخی فسیل‌ها، چگونگی تکامل موجودات و برخی دیگر تنها سرنوشت زمین‌شناختی حیات را نشان می‌دهند.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ فسیل یا سنگواره چیست؟
‏ ○ دیرینه شناسی چیست؟
‏ ○ تکامل و فسیل شناسی
‏ ○ کاربرد سنگواره‌ها در زمین شناسی چیست؟
‏ ○ فسیل چگونه تشکیل می شود؟
‏ ○ زمان لازم برای تشکیل سنگواره چقدر است؟
‏ ○ اندازه فسیل ها چقدر است؟
‏ ○ سنگ فسیلی چیست؟
‏ ○ قدیمی ترین فسیل چیست؟
‏ ○ شبه فسیل یا فسیل کاذب
‏ ○ فسیل زنده چیست؟
‏ ○ فسیل گیاهان


‏🔸 فسیل یا سنگواره چیست؟

‏کلمه «فسیل» (Fossil) یا سنگواره، از کلمه لاتین «fossus» به معنای حفاری شده، ریشه گرفته است. فسیل‌ها از روش‌های مختلفی به وجود می‌آیند اما بیشتر آن‌ها حاصل از معدنی شدنِ بقایا و اثرات برجای مانده از ارگانیسم‌ها بوده‌اند. موجوداتی با بدن نرم، گونه‌هایی با جمعیت کم یا منقرض شده، منابع محدودتری برای تشکیل فسیل هستند.


‏🔸 دیرینه شناسی چیست؟

‏علم «دیرینه شناسی» (Paleontology) با مطالعه بر روی سنگواره‌ها، به کشف تاریخچه زندگی گیاهان و جانوران می‌پردازد.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

‏🔗 فسیل چیست؟ — به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی زیست‌شناسی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیست‌شناسی را در کانال اختصاصی [@FaraBio] دنبال کنید. 👇

@FaraBio — مطالب و آموزش‌های زیست‌شناسی فرادرس

‌

‏✳️ ‌سلول چیست؟ — به زبان ساده

‏سلول یا یاخته، بنیادی‌ترین واحد سازنده بدن موجودات زنده است. بدن انسان دارای میلیاردها سلول با عملکردهای متفاوت است. در واقع، سلول‌ها ساختمان کلی بدن موجودات زنده را می‌سازند. مواد مورد نیاز سلول‌ها از مواد غذایی مصرف شده تامین می‌شود. سلول‌ها اعمال و وظایف مختلفی را در بدن انجام می‌دهند. برخی از موجودات دارای یک سلول هستند که به این موجودات تک سلولی گفته می‌شود. از جمله این موجودات می‌توان به «باکتری‌ها» (Bacteria) و «پروتوزوا» (Protozoa) اشاره کرد. اندازه سلول در موجودات تک سلولی‌ به دلیل اینکه تمام اطلاعات ژنتیکی و وظایف حیاتی جاندار را برعهده دارد، بسیار بزرگ است. در حالی که اندازه سلول در بدن موجودات پرسلولی بسیار کوچک بوده و تنها با میکروسکوپ‌های نوری قابل مشاهده است.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ ساختار سلول‌
‏ ○ انواع سلول‌ها
‏ ○ اندامک‌های سلول
‏ ○ اندازه سلول


‏🔸 ساختار سلول‌

‏سلول‌ها واحدهایی از بدن موجودات هستند که با غشاهای سلولی از هم جدا می‌شوند و هر یک دارای فضای جداگانه و عملکرد متفاوت هستند. این ساختارها اشکال و اندازه‌های بسیار متنوعی دارند. هر سلول درون خود «اندامک‌های» (Organelles) مختلفی دارد که برخی از این اندامک‌ها توسط غشا از محیط داخلی سلول جدا شده‌اند. اندامک‌ها، ساختارهای عملکردی سلول هستند، به عبارت دیگر هر یک از اندامک‌ها درون سلول‌ وظیفه خاصی مانند تولید پروتئین، پردازش مواد شیمیایی و تولید انرژی را بر عهده دارند.

‏یکی از مهمترین اندامک‌های سلول، «هسته» (Nucleus) نام دارد. هسته در واقع اتاق کنترل سلول است و تقریبا تمام اطلاعات ژنتیکی سلول در آن جای می‌گیرد. پیام‌ها از هسته در غالب کدهای ژنتیکی برای تولید پروتئین یا سایر عملکردهای سلولی به اندامک‌های دیگر ارسال می‌شود. ساختار و شکل سلول‌ها با توجه به عملکردشان متفاوت است. به طور مثال، سلول‌های عصبی ساختار بلند و طویل دارند؛ این ساختمان به دلیل عملکرد بهتر این سلول‌ها در انتقال پیام‌های عصبی ایجاد شده است. در بدن جانداران پرسلولی، سلول‌ها به صورت گروهی وظایف و عملکردهای خاصی را انجام می‌دهند که به این گروه‌های سلولی «بافت» (Tissue) می‌گویند. بافت‌هایی که در کنار هم هدف خاصی را دنبال می‌کنند، «اندام‌ها» (Organ) را می‌سازند.


‏🔸 انواع سلول‌ها

‏سلول‌ها براساس دیواره هسته به دو دسته تقسیم می‌شوند. سلول‌هایی که فاقد دیواره هسته هستند، پروکاریوت‌ها نام دارند و به سلول‌هایی که دارای ساختار هسته غشادار هستند، یوکاریوت می‌گویند.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

‏🔗 سلول چیست؟ — به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی زیست‌شناسی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیست‌شناسی را در کانال اختصاصی [@FaraBio] دنبال کنید. 👇

@FaraBio — مطالب و آموزش‌های زیست‌شناسی فرادرس

‌

‌
🔴 رایگان آموزش ببینید و مهارت کسب کنید.

🌟 معرفی آموزش‌های رایگان و پرطرفدار فرادرس

♨️ صدها عنوان آموزش رایگان فرادرس در دسترس هستند که در طول ماه، توسط ده‌ها هزار دانشجو مورد مطالعه قرار می‌گیرند.
شما عزیزان نیز می‌توانید با مراجعه به لینک‌های زیر، آموزش‌های پرمخاطب در دسته‌بندی مورد نظر خود را مشاهده کرده و رایگان دانلود کنید👇


✅ آموزش‌های رایگان زیست‌شناسی [+]


📚 تمامی آموزش‌های رایگان و پرمخاطب [+]


@FaraDars - فرادرس

‏✳️ ‌نورون چیست؟ | ساختار، انواع و عملکرد | به زبان ساده

‏توانایی در ادراک محیط اطراف، یادگیری، حافظه، تحلیل، تخیل، احساسات و حواس پنج‌گانه به سیستم عصبی وابسته هستند. تمامی واکنش‌های خودآگاه و ناخوداگاه نیز به عملکرد این سیستم مربوط می‌شود. نورون که با اسامی دیگری همچون سلول عصبی یا یاخته عصبی نیز شناخته می‌شود، از اجزای اصلی و عملکردی این سیستم برای انتقال پیام عصبی است. در این مطلب به انواع، ساختار، عملکرد و بیماری‌های مرتبط با این سلول‌ها می‌پردازیم.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ سیستم عصبی انسان
‏ ○ انواع نورون
‏ ○ عملکرد نورون چیست؟
‏ ○ ساختار نورون
‏ ○ تفاوت دندریت و آکسون چیست؟
‏ ○ سیناپس چیست؟
‏ ○ نحوه انتقال پیام در سیناپس
‏ ○ پتانسیل محرک یا مهاری پس سیناپسی
‏ ○ نوروترانسمیترها
‏ ○ رسپتور نوروترانسمیترها
‏ ○ انواع نورون
‏ ○ تغییرات ظاهری نورون ها
‏ ○ مدار عصبی
‏ ○ سلول های گلیال
‏ ○ غلاف میلین چیست؟


‏🔸 سیستم عصبی انسان

‏قبل از توضیح درباره نورون بهتر است کمی در مورد سیستم عصبی بدانیم. در انسان و دیگر مهره‌داران دستگاه عصبی به دو بخش تقسیم می‌شود:

‏– «سیستم عصبی مرکزی» (Central Nervous System | CNS): ادراک اطلاعات دریافتی از محیط توسط این بخش انجام می‌شود که شامل مغز و نخاع است.

‏– «سیستم عصبی محیطی» (Peripheral Nervous System | PNS): شامل نورون‌هایی است که خارج از سیستم عصبی مرکزی اما در ارتباط با آن هستند مانند نورون‌های عصبی و نورون‌های حرکتی.


‏🔸 انواع نورون

‏نورون‌ها را می‌توان بر اساس عملکرد، در انسان به سه گروه تقسیم‌بندی کرد:

‏– نورون حسی

‏– نورون حرکتی

‏– نورون بینابینی

‏این سلول‌ها اطلاعات را از محیط دریافت و به سیستم عصبی مرکزی منتقل می‌کنند. مثلا وقتی شما یک فنجان داغ را بلند می‌کنید، نورون‌های حسی پوست که در تماس با فنجان هستند، با انتقال پیام به مغز، موجب درک حس گرما می‌شوند.

‏این نورون‌ها اطلاعات را از دیگر سلول‌های عصبی (نورون‌های حسی یا بینابینی) دریافت و به عضلات بدن دستور حرکت را ارسال می‌کنند. در مثال فنجان، پس از انتقال حس داغی از طریق نورون‌های حسی به نورون‌های بینابینی در نخاع، نورون‌های حرکتی پیام انقباض را به ماهیچه‌های دست منتقل می‌کنند که موجب واکنش ناگهانی و کشیدن دست به عقب می‌شود. به این ترتیب بخشی از سیستم عصبی با ایجاد واکنش‌های ناخوداگاه، از بدن در برابر آسیب محافظت می‌کند.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

‏🔗 نورون چیست؟ | ساختار، انواع و عملکرد | به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی زیست‌شناسی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیست‌شناسی را در کانال اختصاصی [@FaraBio] دنبال کنید. 👇

@FaraBio — مطالب و آموزش‌های زیست‌شناسی فرادرس

‌

‌
🧬 معرفی رشته ژنتیک
‌
ژنتیک یکی از پنج زیرشاخه (گرایش) رشته زیست سلولی-مولکولی در مقطع کارشناسی است و به عنوان عضوی از خانواده رشته‌های علوم پایه نقش عمده‌ای در صنعت، پزشکی، کشاورزی، دام و غیره ایفا می‌کند.‌

اگر به کارهای تحقیقاتی علاقه‌مندید و مایل هستید هر روز با یک چالش جدید روبرو شوید، این رشته برای شما مناسب است. یک محقق، باید با انرژی پایان ناپذیر خود مسائل پیشِ رویش را در ابعاد مختلف بررسی کرده و اِبایی از مشکلات دشوار و طاقت فرسا نداشته باشد؛ چراکه این مشکلات، شیرین‌ترین بخش کارهای تحقیقاتی هستند.

✅ ‌برای آشنایی بیشتر با این رشته و مشاهده ویدئو، روی لینک زیر کلیک کنید👇👇👇

🔗 آشنایی با رشته ژنتیک - [کلیک کنید]



@FaraDars - فرادرس

‏✳️ ‌مولکول DNA چیست؟ — از صفر تا صد

‏مولکول DNA ( دی ان ای) یا «دئوکسی‌ریبونوکلئیک اسید» (Deoxyribo Nucleic Acid) نام شیمیایی ترکیبی است که تمام اطلاعات ژنتیکی و ویژگی‌های وراثتی موجودات زنده را در بر دارد. این مولکول دارای دو رشته بسیار بلند است که به طور مارپیچ در کنار هم قرار می‌گیرند و ساختاری به شکل «مارپیچ دو‌تایی» (Double-Helix) را ایجاد می‌کنند. DNA در تمام سلول‌های موجودات زنده یافت می‌شود و از سلول‌های والدی به فرزندان انتقال می‌یابد.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ DNA چیست؟
‏ ○ ساختمان DNA
‏ ○ DNA در کدام قسمت از بدن موجودات مختلف وجود دارد؟
‏ ○ مراحل متراکم شدن مولکول DNA
‏ ○ ژن چیست؟
‏ ○ داستان کشف ساختار DNA
‏ ○ مدل واتسون و کریک
‏ ○ ساختمان‌های سه بعدی


‏🔸 DNA چیست؟

‏دی ان ای تمام کدها و اطلاعات ژنتیکی جانوران، گیاهان و حتی ویروس‌ها را حمل می‌کند که این اطلاعات برای رشد، تکامل، بقا، تولید مثل و سایر عملکردهای موجودات، حیاتی است. محل قرارگیری DNA سلول‌های جانوران مختلف هسته سلول است که به عنوان مرکز ارسال دستورالعمل‌های ساخت پروتئین‌ها و انواع RNAهای موجود در بدن جانداران شناخته می‌شود. این مولکول به دلیل ساختمان و اجزای سازنده آن DNA نام گرفته است. در واقع ماکرومولکول DNA یک پلیمر بلند است از مولکول‌های قند ۵ کربنی (پنتوز)، فسفات به همراه بازهای آلی نیتروژن‌دار تشکیل می‌شود. دئوکسی‌ریبوز نام قند پنتوز و اسید نوکلئیک نشان‌ دهنده فسفات و بازهای آلی موجود در مولکول است. بازهای آلی نیتروژن‌دار ساختار حلقوی دارند و به چهار شکل در مولکول DNA دیده می‌شوند: آدنین (A)، گوانین (G)، سیتوزین (C) و تیمین (T).

‏این بازها به دو گروه پورین یا دو حلقه‌ای (A,G) و گروه پیریمیدین یا تک حلقه‌ای (C,T) تقسیم می‌شوند. با وجود اینکه DNA با داشتن سه بخش قند، فسفات و بازهای نیتروژنی ساختمان ساده‌ای دارد، اما نحوه و ترتیب قرارگیری همین بازها باعث ایجاد پیچیدگی‌های بی‌شماری در این مولکول می‌شود، به طوری که همه تفاوت‌ها و تنوع در جانداران به دلیل ترتیب قرارگیری و توالی این بازها به وجود آمده است.


‏🔸 ساختمان DNA

‏مولکول دی ان ای از واحدهایی به نام «نوکلئوتید» (Nucleotide) ساخته می‌شود. نوکلئوتیدها از یک قند پنج کربنه، فسفات و یک باز آلی تشکیل شده‌اند، به طوری که یک باز آلی با پیوند کووالانسی به قند متصل می‌شود و یک گروه فسفات از سمت دیگر با پیوند کووالانسی به قند اتصال می‌یابد. نوکلئوتیدها با پیوند فسفودی‌استر از طریق فسفات یک نوکلئوتید و OH قند نوکلئوتید دیگر به هم متصل شده و رشته‌های پلی نوکلئوتیدی را می‌سازند.

‏مولکول دی ان ای ساختمان دو رشته‌ای دارد و هر رشته پلی‌نوکلئوتیدی طویل است که از طریق پیوندهای هیدورژنی موجود بین بازهای آلی به هم متصل می‌شوند. پیوند هیدروژنی بین بازهای نیتروژنی کاملا اختصاصی است؛ به این صورت که بازهای آدنین و تیمین با دو پیوند هیدروژنی به هم اتصال می‌یابند و سه پیوند هیدروژنی بین دو باز سیتوزین و گوانین تشکیل می‌شود. در این ساختمان نردبانی شکل، ساختارهای قند-فسفات به عنوان ستون‌ها و بازهای آلی به همراه پیوندهای هیدروژنی پله‌های این نردبان را می‌سازند. در ساختمان DNA هر کدام از دو رشته به صورت موازی و ناهمسو روبروی هم قرار دارند؛ به این ترتیب که اگر یک رشته در ابتدا دارای گروه فسفات (‘۵) و در انتهای رشته هیدروکسیل (‘۳) باشد، وضعیت در رشته مقابل برعکس است؛ به این معنی که در ابتدای رشته دوم، گروه هیدروکسیل و در انتهای آن گروه فسفات قرار دارد. در باکتری‌ها گاهی دو سر رشته‌ها با پیوند فسفودی‌استر به هم متصل می‌‌شوند و ساختار DNA حلقوی را می‌سازند.

‏DNA در سلول‌های بدن انسان از سه میلیارد جفت باز تشکیل شده است، این در حالی است که ۹۹ درصد از این توالی‌ها در تمام انسان‌ها یکسان است. براساس مطالعات انجام شده، کوتاه‌ترین مولکول DNA متعلق به باکتری به نام (Carsonella Ruddi) است که در بدن یک حشره زندگی می‌کند. DNA این باکتری ۱۶۰۰۰۰ جفت باز دارد. بزرگترین مولکول DNA نیز در گیاهی به نام پاریس (Paris Japonica) با طول ۱۵۰ میلیارد جفت باز مشاهده شده است.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

‏🔗 مولکول DNA چیست؟ — از صفر تا صد — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی زیست‌شناسی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیست‌شناسی را در کانال اختصاصی [@FaraBio] دنبال کنید. 👇

@FaraBio — مطالب و آموزش‌های زیست‌شناسی فرادرس

‌

‌
📱 در شبکه‌های اجتماعی فرادرس چه مطالبی منتشر می‌شود؟

✔️ اطلاع‌رسانی فرصت‌های ویژه و جشنواره‌های تخفیف

✔️ اطلاع‌رسانی جدیدترین آموزش‌های منتشر شده همراه با تخفیف ویژه انتشار

✔️ انتشار مطالب، مقالات و ویدئوهای آموزشی رایگان

✔️ اطلاع‌رسانی آخرین رویدادها و وبینارها

✔️ برگزاری مسابقات و طرح‌های تخفیف همراه با هدایای آموزشی


☸️ فرادرس را در شبکه‌های اجتماعی و کانال‌های ارتباطی مختلف دنبال کنید.👇👇👇


📌 اینستاگرام
🔗 instagram.com/FaraDars

📌 یوتیوب
🔗 youtube.com/c/FaraDarsCourses

📌 لینکدین
🔗 linkedin.com/company/FaraDars

📌 توئیتر
🔗 twitter.com/FaraDars

📌 کانال رسمی تلگرام
🔗 t.me/FaraDars

📌 کانال فرصت‌های ویژه (فراپُن)
🔗 t.me/FaraPon

📌 کانال تازه‌های نشر
🔗 t.me/FDPub

📌 کانال‌های موضوعی و تخصصی
🔗 t.me/faradars/5006



_______________‏

📚 فرادرس
دانش در دسترس همه
همیشه و همه جا


@FaraDars — فرادرس
‌

‏✳️ ‌گلبول قرمز خون — به زبان ساده

‏گلبول قرمز خون یا «اریتروسیت‌» (Erythrocyte) یکی از سلول‌های خونی و دارای هموگلوبین است. این سلول‌ها، در مهره‌داران وظیفه انتقال اکسیژن و دریافت دی اکسید کربن را در میان بافت‌های مختلف بر عهده دارد.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ گلبول قرمز چیست؟
‏ ○ گلبول‌های قرمز مهره‌داران
‏ ○ چرخه زندگی
‏ ○ آزمایش‌های گلبول قرمز


‏🔸 گلبول قرمز چیست؟

‏خون شامل سه دسته سلول است. این سلول‌ها هر یک وظایف اختصاصی را در بدن انجام می‌دهند. این سلول‌ها شامل موارد زیر هستند:

‏– گلبول قرمز: انتقال اکسیژن به سراسر سلول‌های بدن را برعهده دارد.

‏– گلبول سفید: به عنوان جزیی از سیستم ایمنی بدن در مبارزه با پاتوژن‌ها و سایر عوامل بیگانه وارد عمل می‌شوند.

‏– پلاکت: مهم‌ترین وظیفه‌ آن‌ها کمک به فرایندهای لخته سازی و انعقاد خون است.

‏در این مطلب به طور اختصاصی به معرفی ساختار، ویژگی‌ها و عملکرد گلبول قرمز خون می‌پردازیم.

‏«گلبول‌های قرمز خون» (Red Blood Cell) در سلول‌های مغز استخوان تولید می‌شوند و در رگ‌های خونی قرار می‌گیرند. این سلول‌ها از متداول‌ترین سلول‌های خونی در مهره‌داران به شمار می‌آیند که وظیفه آن‌ها تحویل اکسیژن از شش‌ها یا آبشش‌ها و انتقال آن به بافت‌های سراسر بدن از طریق خون است.


‏🔸 گلبول‌های قرمز مهره‌داران

‏گلبول‌های قرمز سلول‌هایی هستند که دارای مولکول‌های «هموگلوبین» (Hemoglobin) هستند. هموگلوبین‌ها مولکول‌های پیچیده‌ای هستند که در ساختار خود گروه‌های «هِم» (Heme) دارند. گروه‌های هِم در واقع از اتم‌های آهن تشکیل شده‌اند که به مولکول‌های اکسیژنی که از شش‌ها و آبشش‌ها توسط گلبول‌های قرمز دریافت می‌شوند، اتصال می‌یابند و مولکول‌های اکسیژن را در مجاورت بافت‌های مختلف بدن آزاد می‌کنند. اکسیژن به راحتی از طول غشای سلولی گلبول‌های قرمز به خارج از آن انتشار می‌یابد.

‏هموگلوبین همچنین می‌تواند برخی از مواد دفعی سلول‌ها مانند دی اکسید کربن را از سلول‌های بدن دریافت کند. یک ترکیب مشابه با هموگلوبین به نام «میوگلوبین» (Myoglobin) وظیفه ذخیره اکسیژن را در سلول‌های ماهیچه‌ای بر عهده دارند.

‏رنگ اریتروسیت‌ها به دلیل وجود اتم‌های آهن یا گروه هِم هموگلوبین‌های آن ایجاد شده است. پلاسمای خون به تنهایی به رنگ زرد است، اما گلبول‌های قرمز رنگ آن را با توجه به میزان و شرایط هموگلوبینی که دارند، می‌توانند تغییر دهند. به طوری که اگر اکسیژن به هموگلوبین‌های اریتروسیت‌ها متصل باشد، رنگ پلاسما به قرمز روشن تغییر می‌کند و زمانی که اکسیژن از هموگلوبین‌ها آزاد شده باشد، به دلیل تیرگی رنگ هموگلوبین، پلاسما هم تیره می‌شود، این تغییر رنگ در رگ‌های خونی سطح پوست به رنگ آبی قابل مشاهده است. از این تغییر رنگ برای اندازه‌گیری میزان اشباع اکسیژنی در رگ‌های خونی با استفاده از تکنیک‌های رنگ‌ سنجی (کالریمتری) استفاده می‌شود.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

‏🔗 گلبول قرمز خون — به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی زیست‌شناسی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیست‌شناسی را در کانال اختصاصی [@FaraBio] دنبال کنید. 👇

@FaraBio — مطالب و آموزش‌های زیست‌شناسی فرادرس

‌

‏✳️ ‌دستگاه گوارش انسان ، عملکرد و اجزای آن | به زبان ساده

‏دستگاه گوارش جانوران با استفاده از فعالیت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های مکانیکی و بیوشیمیایی خود، مواد غذایی را در طول عبور از اجزای گوارشی می‌شکند و انرژی و مواد مورد نیاز بدن را از آن‌ها دریافت می‌کند. دستگاه گوارش انسان نیز وظیفه هضم و جذب مواد غذایی و دریافت انرژی مورد نیاز بدن از آن‌ها را بر عهده دارد. سیستم گوارشی از لوله‌های کوتاه و بلند گوارشی و ساختارهایی ساخته شده است که مایعات و مواد غذایی را در هنگام عبور به مواد قابل جذب برای بدن تبدیل کرده و به گردش خون و سلول‌ها ارسال می‌کند. این دستگاه همچنین وظیفه جمع‌آوری و حذف مواد زائد حاصل از گوارش و سایر فعالیت‌های بدنی را بر عهده دارد.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ ساختار و عملکرد دستگاه گوارش انسان
‏ ○ بخش‌های فوقانی دستگاه گوارش انسان
‏ ○ بخش‌های تحتانی دستگاه گوارش
‏ ○ فرآیندهای دستگاه گوارش


‏🔸 ساختار و عملکرد دستگاه گوارش انسان

‏در دستگاه گوارش انسان قسمت‌های زیادی وجود دارد که با هم کار می‌کنند. غذای ورودی به بدن دارای مولکول‌های زیستی بزرگ یا بیوماکرو مولکول‌هایی است که شامل کربوهیدرات‌ها (مانند قندها)، پروتئین‌ها، لیپیدها (مانند تری‌گلیسیریدها) و اسیدهای نوکلئیک هستند. این‌ مولکول‌های پیچیده باید به اشکال ساده‌تر تبدیل شوند تا بدن بتواند آن‌ها را جذب کند. بیوماکرو مولکول‌های مورد اشاره واحدهای ساختاری هستند که برای بدن انسان حیاتی محسوب می‌شوند. این واحدها از مولکول‌های زیستی به همراه آب ساخته می‌شوند.

‏فرآیند تبدیل مواد غذایی پیچیده (بیوماکرومولکول‌ها) به اشکال ساده‌تر برای تسهیل جذب، هضم نامیده می‌شود. در انسان، این سیستم از بخش‌ها و ارگان‌های زیادی از جمله لوله‌های گوارشی، غدد گوارشی و چند اندام جانبی مانند دندان، غدد بزاقی، زبان، لوزالمعده، کبد، کیسه صفرا و غیره تشکیل شده است.

‏لوله‌های گوارشی در دستگاه گوارش انسان از دهان شروع شده و به مخرج منتهی می‌شوند. دهان شامل دو بخش است: «حفره دهانی» (Oral Cavity) به همراه دندان‌ها که غذا را خرد می‌کند و زبان که آن را با «ترشحات بزاقی» (Saliva) مخلوط و نرم می‌کند. پس از دهان، غذا از راه «گلو» (Throat) وارد «حلق» (Pharynx) شده و از آنجا به «مری» (Esophagus) و «معده» (Stomach) می‌رود. غذا از معده راهی «روده باریک» (Small Intestine) می‌شود که خود دارای سه بخش دوازدهه یا دئودنوم (Duodenum)، «تهی روده» (Jejunum) و «دراز‌روده» (Ileum) است. هر بخش وظیفه خاصی در هضم و جذب غذا بر عهده دارد.


‏🔸 بخش‌های فوقانی دستگاه گوارش انسان

‏دستگاه گوارش انسان، از قسمت معده به دو بخش بالایی و پایینی تقسیم می‌شود. بخش بالایی شامل دهان و بخش‌های درون آن به همراه حلق و مری است و بخش پایینی را معده، کبد (مهم‌ترین تولید کننده ترشحات گوارشی)، روده باریک و روده بزرگ تشکیل می‌دهند.

‏دهان ابتدای لوله‌های گوارشی جای دارد و اولین محل ورود غذا است. غذا در دهان دستخوش هضم مکانیکی شده و به ذرات کوچک تبدیل می‌شود. هضم شیمیایی در دهان از طریق آنزیم‌های موجود در بزاق صورت می‌گیرد که بسیار جزئی است. محرک‌های غذایی مانند بو و تصویر غذا، باعث ترشح بزاق در دهان شده و با ورود غذا به دهان و جویدن آن توسط دندان‌ها، تولید بزاق بیشتر شده و علاوه بر هضم شیمیایی، موجب تشکیل توده نرم و محلول از غذا می‌شود. هرچه جویدن بیشتر صورت گیرد، هضم مواد غذایی راحت‌تر خواهد بود. توده نرم مواد غذایی به کمک زبان و سقف دهان به سمت حلق رفته و از آن جا به کمک دریچه اپی‌گلوت و زبان کوچک مستقیم وارد مری می‌شود.

برای مطالعه بیشتر در مورد هر یک از بخش‌های فوقانی دستگاه گوارش انسان به لینک زیر مراجعه کنید: 👇👇

‏🔗 دستگاه گوارش انسان ، عملکرد و اجزای آن | به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزشی زیست‌شناسی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیست‌شناسی را در کانال اختصاصی [@FaraBio] دنبال کنید. 👇

@FaraBio — مطالب و آموزش‌های زیست‌شناسی فرادرس

‌

‌
📙 دسته زیست شناسی: پربازدیدترین مطالب اخیر «زیست شناسی» مجله فرادرس


1️⃣ کروموزوم چیست؟

‏───────────────

2️⃣ مولکول DNA چیست؟

‏───────────────

3️⃣ گلبول سفید — به زبان ساده

‏───────────────

4️⃣ با انواع مختلف پروتئین‌ها آشنا شوید

‏───────────────

5️⃣ معده چیست؟ | وظایف، کار، جایگاه و ساختمان


#زیست_شناسی


📚 سایر مطالب مجله فرادرس
🔗 fdrs.ir/blog


@FaraDarsMag — مجله فرادرس

‌
❇️ کربوهیدرات‌ها

سیب زمینی از چه ترکیباتی تشکیل شده است؟ علاوه بر آب که درصد زیادی از وزن سیب زمینی را به خود اختصاص داده است، مقدار کمی چربی و پروتئین و مقدار بسیار زیادی از وزن آن را «کربوهیدرات ها» (Carbohydrate) را می‌سازند.


🔹 فهرست مطالب این نوشته

▫️ کربوهیدرات ها چه ترکیباتی هستند؟

▫️ گلوکوز و ایزومرهای آن

▫️ ساختارهای حلقوی قندها

▫️ مونوساکاریدها


🔸 کربوهیدرات ها چه ترکیباتی هستند؟

کربوهیدرات ها مولکول‌های زیستی تشکیل شده از اتم‌های کربن، هیدروژن و اکسیژن هستند یا به عبارت دیگر، کربوهیدرات ها از ترکیب اتم کربن با مولکول آب ایجاد می‌شوند. همین ترکیب باعث نام گذرای این مولکول‌های زیستی شده است.


🔸 گلوکوز و ایزومرهای آن

گلوکوز یکی از مهم‌ترین ترکیبات کربوهیدارت‌ها است. این قند دارای شش اتم کربن با فرمول شیمیایی C6 H12 O6 است. از دیگر قندهای متداول در مونوساکاریدها می‌توان به «گالاکتوز» (Galactose) و «فروکتوز» (Fructose) اشاره کرد. گالاکتوز بخشی از قند «لاکتوز» (Lactose) را می‌سازد که قند موجود در شیر است و فروکتوز قند موجود در میوه محسوب می‌شود.


🔸 ساختارهای حلقوی قندها

تمام کربوهیدرات هایی که تا الان بررسی کردیم، ساختمان کاملا خطی (زنجیره‌ای) داشتند، در حالی که قندها در کتب و منابع مختلف اغلب به شکل ساختارهای حلقوی دیده می‌شوند. در واقع هر دو شکل و ساختمان برای مولکول‌های قند صحیح است. قندهای ۵ و ۶ کربنی به هر دو صورت زنجیره خطی و حلقوی (تک حلقه یا دو حلقه) می‌توانند وجود داشته باشند.

این دو فرم از ساختمان قندها در تعادل با هم هستند اما اغلب این تعادل به سمت ساختارهای حلقوی (به خصوص در محیط‌های آبی یا محلول‌هایی با پایه آب) متمایل است. برای مثال، ساختمان گلوکوز در محلول‌ها بیشتر به شکل حلقه ۶ تایی است. بیش از ۹۹ درصد گلوکوز به همین شکل حلقوی در مواد و محلول‌های مختلف یافت می‌شوند.


🔸 مونوساکاریدها

مونوسارکاریدها (مونو به معنی یک و ساکارید به معنی قند است) گروهی از کربوهیدرات ها با ساختمان ساده‌ای هستند که «گلوکوزها» (Glucose) متداول‌ترین آن‌ها محسوب می‌شوند. تمام مونوساکاریدها در ساختار خود از فرمول CH2 O)n) پیروی می‌کنند. مونوساکارید در حالت کلی بین ۳ تا ۷ اتم کربن دارند.


ادامه این مطلب رایگان را در مجله فرادرس در لینک زیر بخوانید.

🔗 کربوهیدرات ها — به زبان ساده — کلیک کنید.



📌 کانال اختصاصی آموزش‌های رایگان زیست‌شناسی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیست‌شناسی را در کانال اختصاصی زیست‌شناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇

@FaraBio — مطالب و آموزش‌های زیست‌شناسی فرادرس

‌

‏✳️ ‌رشته زیست شناسی جانوری | معرفی گرایش ها، حقوق و درآمد و بازار کار

‏رشته زیست شناسی جانوری یا جانورشناسی یکی از شاخه‌های زیست شناسی است که در مورد نحوه زندگی، عملکرد و تولید مثل جانوران مطالعه می‌کند. کلمه «جانورشناسی» (Zoology) از لغت یونانی (Zoin) به معنای حیوانات و کلمه (Logos) به معنی مطالعه کردن و شناختن، تشکیل شده است.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ تاریخچه رشته زیست شناسی جانوری
‏ ○ شاخه‌های جانورشناسی
‏ ○ گروه‌بندی جانوران
‏ ○ بازار کار رشته زیست شناسی جانوری چگونه است؟
‏ ○ تحصیل در رشته زیست شناسی جانوری به چه صورت است؟


‏🔸 تاریخچه رشته زیست شناسی جانوری

‏از دیرباز، بشر برای شناخت جانوران و حیوانات مختلف به مطالعه بر روی زندگی آن‌ها علاقمند بود. فیلسوف برجسته یونان باستان، «ارسطو» (Aristotle) مشاهدات خود در مورد مطالعه بر جانوران مختلف را در قالب کتاب‌هایی یادداشت می‌کرد و همین نوشته‌ها بعدها الهام بخش و راهنمای بسیاری از دانشمندان در این زمینه قرار گرفت.

‏دانشگاه‌های زیادی در قرن شانزدهم و اواسط قرن هفدهم تاسیس شدند که تنها بر مطالعات جانورشناسی تمرکز داشته و دانشجویان در رشته زیست شناسی جانوری و جانورشناسی در این دانشگاه‌ها تحصیل می‌کردند.

‏در قرن نوزدهم میلادی، میکروسکوپ یکی از رایج‌ترین ابزارها در تحقیقات زیستی به شمار می‌آمد و حوزه‌ای تازه برای شناخت موجودات زنده را در دنیای زیست شناسی به وجود آورده بود. با وجود میکروسکوپ‌ها سلول‌های جانوری قابل مطالعه و مشاهده شدند.


‏🔸 شاخه‌های جانورشناسی

‏زیست شناسی جانوری، زمینه‌های مطالعاتی بسیار گسترده‌ای دارد که در ادامه به بررسی برخی از آ‌ن‌ها می‌پردازیم.

‏جغرافیای جانوری (Zoography) که به آن جانورشناسی توصیفی نیز می‌گویند، شاخه‌ای از جانورشناسی است که به مطالعه جانوران و زیستگاه‌های آن‌ها می‌پردازد. در جغرافیای جانوری بر گستره جغرافیایی که جمعیت‌های به خصوصی از جانوران در آن حضور دارند و زندگی می‌کنند و تاثیر آن‌ها بر محیط و اکوسیستم و همچنین دلایل توزیع گونه‌های مختلف جانوری در نواحی جغرافیایی متفاوت مورد بررسی قرار می‌گیرد.

‏«آناتومی مقایسه‌ای» (Comparative Anatomy) به مطالعه شباهت‌ها و تفاوت‌ها در آناتومی انواع گونه‌های متفاوت جانوری می‌پردازد. خانواده‌های مشابه و نزدیک به هم مانند پستانداران دارای استخوان‌های مشابه و مشترکی هستند، اگرچه ممکن است این استخوان‌ها در گونه‌های مختلف پستانداران به شدت از نظر شکل و ظاهر تغییر کرده باشند.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

‏🔗 رشته زیست شناسی جانوری | معرفی گرایش ها، حقوق و درآمد و بازار کار — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزش‌های رایگان زیست‌شناسی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیست‌شناسی را در کانال اختصاصی زیست‌شناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇

@FaraBio — مطالب و آموزش‌های زیست‌شناسی فرادرس

‌

‏✳️ ‌اسید آمینه — از صفر تا صد

‏اسید آمینه یکی از مهم‌ترین ترکیبات بدن انسان به شمار می‌آید. اسید آمینه‌ها به عنوان واحدهای سازنده پروتئین‌ها، عملکردهای حیاتی بدن را کنترل می‌کنند. هر ویژگی آناتومیکی و فیزیولوژیکی موجودات زنده از طریق وجود اسیدهای آمینه امکان پذیر می‌شود.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ اسید آمینه چیست؟
‏ ○ منابع اسیدهای آمینه
‏ ○ ساختمان اسید آمینه
‏ ○ پروتئین و اسیدهای آمینه
‏ ○ عملکرد اسید‌های آمینه


‏🔸 اسید آمینه چیست؟

‏«اسید آمینه» (Amino Acids) یک مولکول آلی است که سه مؤلفه اصلی دارد: یک گروه آمینه (-NH۲)، یک گروه اسید کربوکسیلیک (-COOH) و یک گروه R یا زنجیره جانبی که برای هر اسید آمینه اختصاصی است.

‏اسیدهای آمینه واحدهای ساختاری اساسی پروتئین را تشکیل می‌دهند. درست همان طور که حروف الفبا را می‌توان به روش‌های مختلفی برای تشکیل انواع بی پایان کلمات ترکیب کرد، تعداد محدودی از اسیدهای آمینه را می‌توان در توالی‌های مختلف با یکدیگر در ارتباط قرار داد، تا بتوانند مجموعه بزرگی از پروتئین‌ها را تشکیل دهند. شکل سه بعدی منحصر به فرد هر پروتئین که از توالی خطی اسیدهای آمینه حاصل می‌شود، عملکرد اختصاصی هر پروتئین را در بدن تعیین می‌کند.

‏گیاهان با استفاده از کربن و اکسیژن موجود در هوا، هیدروژن موجود در آب و نیتروژنی که از طریق تثبیت نیتروژن به شکل قابل استفاده تبدیل شده است، آمینو اسیدهای مورد نیاز خود را می‌سازند.


‏🔸 منابع اسیدهای آمینه

‏اسیدهای آمینه مورد نیاز بدن از راه‌های متفاوتی تامین می‌شوند. در این جا برخی از منابع انواع اسیدهای آمینه می‌پردازیم:

‏در انسان ۲۰ اسید آمینه به عنوان اسیدهای آمینه استاندارد یا اسیدهای آمینه «پروتئینوژنیک» (Proteinogenic) شناخته شده‌اند. همان طور که از نام پروتئینوژنیک (ساختمان پروتئین) مشخص است، این اسیدهای آمینه با کد ژنتیکی استاندارد کد گذاری شده و در فرایند سنتز پروتئین شرکت می‌کنند. آن‌ها از یک الگو mRNA در فرآیندی به نام ترجمه تشکیل می‌شوند که با استفاده از این الگو اطلاعات ژنتیکی که به شکل اسیدهای نوکلئیک رمزگذاری شده‌اند، به اسیدهای آمینه که برای سنتز پروتئین ضروری هستند، ترجمه می‌شوند. وجود توالی مشخصی از این اسیدهای آمینه که تولید یک پروتئین واحد را بر عهده دارند، برای حفظ شرایط هموستاز (حفظ محیط داخلی پایدار) بدن انسان ضروری به شمار می‌آیند.

‏از این ۲۰ اسید آمینه استاندارد، ۱۹ اسید آمینه به عنوان مولکول‌های نوری فعال چپگرد به دلیل وجود اتم کربن مرکزی نامتقارن در طبیعت وجود دارند، در حالی که تنها یکی از این اسید آمینه‌ها به نام گلایسین از نظر نوری خنثی است، به همین دلیل اسیدهای آمینه استاندارد الگوی ۱ + ۱۹ را نشان می‌دهند.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

‏🔗 اسید آمینه — از صفر تا صد — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزش‌های رایگان زیست‌شناسی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیست‌شناسی را در کانال اختصاصی زیست‌شناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇

@FaraBio — مطالب و آموزش‌های زیست‌شناسی فرادرس

‌

‏✳️ ‌غشای سلولی چیست؟ — به زبان ساده

‏غشای سلولی (Cell Membrane) یا غشای پلاسمایی (Plasma Membrane) لایه خارجی سلول‌ها محسوب می‌شود که سلول را از محیط اطرافش جدا می‌کند. در حیوانات، غشای سلولی به تنهایی کار متمایز کردن فضای داخل سلولی را از محیط بیرون انجام می‌دهد، در حالی که در مخمرها، باکتری‌ها و گیاهان یک «دیواره سلولی» (Cell Wall) در اطراف غشای سلولی ایجاد می‌شود. دیواره سلول گیاهی به عنوان اولین مکانیسم حمایتی در این سلول‌ها شناخته می‌شود.

══ فهرست مطالب ══

‏ ○ غشای سلولی چیست؟
‏ ○ ساختمان غشای سلولی
‏ ○ مدل موزاییک سیال
‏ ○ انتقال در سراسر غشای سلولی
‏ ○ سایر عملکردهای غشای سلولی


‏🔸 غشای سلولی چیست؟

‏غشای سلولی به عنوان یک سد «نیمه نفوذپذیر» (Semi-Permeable)، تعادل حیاتی را بین هر سلول و محیط پیرامون آن برقرار می‌کند. غشای سلولی ترکیبات کلیدی سلول را حفظ می‌کند و ترکیبات سمی و ناخواسته را از آن دور نگه می‌دارد، همچنین غشای سلولی، کنترل انتخابی جریان مواد غذایی و سیگنال‌های بیوشیمیایی به درون سلول را برقرار می‌کند.

‏بخش عمده‌ای از غشای یاخته‌ای از «فسفولیپیدها» (Phospholipid) و مولکول‌های پروتئینی تشکیل شده است که به طور منظم در غشا جای گرفته‌ و ساختار انعطاف پذیری را برای آن ایجاد کرده‌اند. ترکیبات فسفولیپیدی، دو لایه تشکیل می‌دهند که در پایداری ساختار غشا نقش دارند و غشایی نیمه نفوذپذیر را می‌سازند. پروتئین‌های غشای سلولی مسئول انجام بسیاری از فرایندها و نقل و انتقالات در غشا هستند، به عنوان مثال، بسیاری از مولکول‌ها برای عبور از غشای سلولی از این پروتئین‌ها استفاده می‌کنند.

‏انتقال از طریق غشای سلولی، فرایندهای فیزیولوژیکی متنوعی از جمله ضربان قلب در حیوانات و باز شدن روزنه‌های برگ برای تبادل گاز با محیط در گیاهان را تسهیل می‌کند. به عنوان مثال، بسیاری از «بیماری‌های نورون‌های حرکتی» (Motor Neuron Disease) به دلیل ناتوانی سلول‌ها برای تحریک و باز کردن کانال‌ها در طول غشای سلول‌های ماهیچه‌ای صورت می‌گیرد، در این حالت سلول‌های ماهیچه‌ای نمی‌توانند عملکرد و تحرک طبیعی خود را داشته باشند.


‏🔸 ساختمان غشای سلولی

‏غشای سلولی در تمام سلول‌ها ساختمان تقریبا یکسانی دارد. این غشا از مولکول‌ها و ترکیبات متفاوتی ساخته شده است. ترکیبات اصلی غشای سلولی، فسفولیپیدها هستند که سرتاسر غشای سلولی را پوشش می‌دهند. این فسفولیپیدها در دو لایه طوری کنار هم ردیف می‌شوند که سرهای آب دوست آن‌ها به سمت داخل و خارج سلول قرار گرفته‌اند.

‏علاوه بر فسفولیپدها، پروتئین‌ها، کلسترول‌ها و ترکیبات کربوهیدراتی نیز در ساختمان غشای سلولی یافت می‌شوند. تمام ترکیبات تشکیل دهنده غشای سلولی به طوری در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند که ساختمان انعطاف پذیر و نیمه نفوذپذیر به آن داده‌اند و این ساختمان اجازه ارتباط با محیط و انتقال برخی از ترکیبات مورد نیاز سلول را فراهم می‌کند.

‏ضخامت غشای سلولی در بخش‌های مختلف آن، بر حسب مولکول‌هایی که در آن بخش قرار دارند، ممکن است متفاوت باشد، به طور کلی ضخامت غشا در حدود ۷ تا ۱۰ نانومتر است.



مطالعه ادامه مطلب 👇👇

‏🔗 غشای سلولی چیست؟ — به زبان ساده — کلیک کنید (+)


📌 کانال اختصاصی آموزش‌های رایگان زیست‌شناسی

آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی زیست‌شناسی را در کانال اختصاصی زیست‌شناسی فرادرس [@FaraBio] دنبال کنید. 👇

@FaraBio — مطالب و آموزش‌های زیست‌شناسی فرادرس

‌

‌
🟢 رایگان آموزش ببینید و مهارت کسب کنید.

🌟 برای مشاهده آموزش‌های پرطرفدار فرادرس روی لینک زیر کلیک کنید و آموزش‌های مورد علاقه خود را رایگان دانلود کنید:👇

🔸 آموزش‌های رایگان زیست‌شناسی [+]


🔹 تمامی آموزش‌های رایگان و پرمخاطب [+]


@FaraDars - فرادرس

‌
❇️ فیلم آموزش «آشنایی با مفهوم یون» در ۱۵ دقیقه | به زبان ساده


📌 آخرین مطالب علمی، مقالات رایگان و ویدئوهای آموزشی شیمی را در کانال اختصاصی [@FaraChem] دنبال کنید.
‌
‌