کانال علوم زمین – Telegram
کانال علوم زمین
1.4K subscribers
5.43K photos
2.92K videos
1.36K files
1.93K links
این کانال به منظور بالا بردن سطح آگاهی دانش آموزان و دانشجویان علوم زمین #ایران با ارائه خبرهای #جغرافیایی و...، کتب ،جزوات و فیلم های آموزشی و... راه اندازی شده است.
راه ارتباط با ما به منظور همکاری و یا پیشنهادات و انتقادات👇👇
@Dr_mjamali
Download Telegram
💢سیستم های حمل و نقل شهری در آینده

🔷همگام با توسعه شهرها و افزایش تمایل افراد به شهرنشینی، مسائل و معضلات متعددی برای ساکنین این مناطق به وجود آمده است که از جمله مهمترین آن ها می توان به مشکلات مربوط به حمل و نقل و یا همان ترافیک اشاره کرد. اما خوشبختانه، در طی چند سال اخیر، شاهد بروز طرح ها و ایده های خلاقانه ای بوده ایم که در صورت تحقق، می توانند این مشکل بزرگ را که در آینده وخیم‌تر خواهد شد، برطرف کنند.

شاید در نگاه اول، اضافه کردن اتوبوس ها بتواند مفید واقع شود، اما واقعیت این است که استفاده از اتوبوس، در همه مناطق امکان پذیر نیست. از این رو، مهندسان کمپانی بزرگ جهان در تلاشند تا با ارائه راهکارهای جایگزین، فرآیند جابجایی افراد از نقطه الف به نقطه ب را بدون ایجاد کوچک‌ترین ترافیکی تسهیل کنند.

از این رو، در ادامه قصد داریم تا به 6 نمونه از این طرح ها که می توانند نسل جدید حمل و نقل را برای ما انسان ها رقم بزنند و تحولی عظیم را در این عرصه به وجود آورند، بپردازیم. با تک شات همراه باشید.

🎯1. قطار Caterpillar

بر اساس این ایده که مورد توجه بسیاری از کارشناسان حوزه حمل و نقل قرار گرفته است، قطار به جای حرکت بر روی ریل هایی که بر روی زمین نصب شده اند، از روی ساختار قوسی شکلی که در ارتفاع چند متری زمین تعبیه شده است، حرکت می کند. بدین ترتیب، هیچ فضایی بر روی زمین برای حرکت این قطار اشغال نمی شود و به تبع، فضای بیشتری برای تردد اتومبیل ها ایجاد خواهد شد. این طرح توسط شرکت Jacob Innovation مطرح شده و توانست در سال جاری میلادی، جایزه مسابقه MIT Climate CoLab را در رقابت با 28 طرح دیگر، از آن خود کند.

🎯2. اتوبوس Straddling


این ایده برای اولین بار در سال 2010 مطرح شد که در آن زمان چندان هم مورد استقبال متخصصان این حوزه قرار نگرفت. اما طولی نکشید که تولیدکنندگان چینی، نمونه اولیه این اتوبوس را تولید و به منظور انجام مراحل آزمایشی، روانه خیابان های این کشور کردند. این اتوبوس الکتریکی، همانند تونلی طراحی شده است که مسافران به کابین تعبیه شده در بالای این تونل سوار خواهند شد و اتومبیل ها نیز می توانند به راحتی از درون این تونل عبور کنند. به گفته شرکت سازنده، می توان چهار دستگاه از این اتوبوس ها را به یکدیگر متصل کرد و با هر بار حرکت، حدود 1200 نفر را جابجا کرد.

🎯3. اتوبوس الکتریکی و خودران مرسدس بنز

اوایل امسال، کمپانی مرسدس بنز از اتوبوسی الکتریکی و البته خودران تحت عنوان Future Bus رونمایی کرد که به گفته این شرکت می تواند سفری ایمن و راحت را برای مسافران به ارمغان آورد. این اتوبوس به دوربین ها و سنسورهای متعددی مجهز شده است که به لطف این تکنولوژی ها می تواند به صورت خودران در مسیرهای تعیین شده حرکت کند. از جمله مزیت های این اتوبوس می توان به مصرف سوخت پایین و امنیت بالای آن اشاره کرد. هم اکنون تیم مرسدس نیز در تلاش است تا با ایجاد تغییرات مدنظر در این اتوبوس، زمینه لازم برای ورود آن به خیابان ها را فراهم کند.


🎯4. هایپرلوپ

در این طرح که به نام آقای ایلان ماسک، مدیرعامل بلندپرواز کمپانی های تسلا و اسپیس ایکس سند خورده و هایپرلوپ نام دارد، مسافران و یا محموله های باری، با سرعتی بسیار بالا و نزدیک 1150 کیلومتر بر ساعت از نقطه ای به نقطه دیگر جابجا خواهند شد. در این نوع از حمل و نقل، کپسول هایی درون لوله هایی که در آن شرایط خلأ حکمفرماست قرار می گیرند و بدین ترتیب، هیچ اصطکاکی مانع از حرکت سریع کپسول ها درون این لوله ها نخواهند شد. آقای Dirk Ahlborn، مدیرعامل تکنولوژی های حمل و نقل هایپرلوپ چندی پیش اعلام کرده بود که ممکن است استفاده از این سرویس حمل و نقل در آینده برای مسافران رایگان باشد و در عوض، هزینه ها از ارسال کننده های کالاها گرفته شود. گفته می شود که این طرح تا سال 2019 از آزمایشگاه ها به دنیای واقعی ما انسان ها راه خواهد یافت که در صورت تحقق این امر، می تواند فاصله 610 کیلومتری را در کمتر از 30 دقیقه بپیماید.

🎯5. تونل شناور در زیر آب

کشور نروژ قصد دارد تا در آینده ای نزدیک، از اولین تونل شناور ساخته شده در زیر آب، رونمایی کند و با بهره‌برداری از آن، یکی از موثرترین راهکارها برای حل مشکلات مربوط به حمل و نقل را به جهانیان معرفی کند. کشور نروژ از جمله کشورهایی محسوب می شود که مردمان آن، بیشتر از کشتی ها و به طور کل، حمل و نقل دریایی برای جابجایی استفاده می کنند اما روش های کنونی، بسیار زمان بر بوده و از امنیت بالایی نیز برخوردار است.


@Geoscience
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
پیش بینی سامانه بارشی از عصر پنجشنبه تا صبح جمعه

@Geoscience
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
هنگامی که شما روی مسائل داخلی کوچک تمرکز کرديد از دیدن تهدیدهای بزرگتر که در محیط بیرون رخ میدهند، غافلید ...

@Geoscience
🌎
#سونامی_چیست_و_چگونه_به_وجود_می_آيد
كلمه سونامي (tsunami) از كلمات ژاپني tsu (بندر) و nami (امواج) تشكيل شده است.

سونامي موج يا رشته‌اي از امواج است كه در اقيانوس به دنبال زلزله هاي دريايي بوجود مي‌آيد. اين امواج ممكن است صدها كيلومتر پهنا داشته باشد و هنگام رسيدن به ساحل ممكن است ارتفاع آن به ٣٠ متر هم برسد.

اين "ديوارهاي آب" با سرعتي تندتر از يك هواپيماي جت پهنه اقيانوس را مي‌پبمايند،به ساحل كوبيده مي‌شوند و تخريب وسيعي را باعث مي‌شوند. سرعت موج‌های آبلرزه‌ای گاه به بیش از ۸۰۰ کیلومتر در ساعت می‌رسد.

سونامی‌ها معمولا پس از يك زمین‌لرزهٔ بزرگ (با حرکت رو به بالا)، فعالیت آتشفشانی، زمین‌لغزه یا برخورد شهابسنگها پدید می‌آیند.

پس از سونامی‌ها معمولا گسلهای بزرگی در بستر دریاها پدید می‌آیند. سونامی سال ۱۷۸۸ لیسبون (پرتغال) با موج‌هایی به بلندی حدود ۱۸ متر به شهر هجوم برد و ساکنان آن شهر را در کام خود فروبرد.

یکی از بزرگ‌ترین سونامی‌ها که در دسامبر سال ۲۰۰۴ میلادی در نزدیکی سوماترای اندونزی روی داد باعث ویرانی عظیم و کشته شدن پیرامون ۱۰۰٫۰۰۰ تن در جنوب آسیا شد.

@Geoscience
‌‏
روستای پلکانی پالنگان
شهر کامیاران در استان کردستان یکی از مناطق ایران است که جاذبه های طبیعی بسیاری را در خود جای داده است. روستای پالنگان یکی از روستای های پلکانی ایران است که در این منطقه وجود دارد و در فاصله ی ۴۵ کیلومتری شهر کامیاران واقع می باشد. قدمت این روستا به پیش از اسلام بر می گردد و به دلیل چشمه های پر آب و دره های زیبایی که دارد در فاصله ۸۰۰ کیلومتری روستا جلوه ویژه ای را به منطقه بخشیده است. تابستان گرم و معتدل پالنگان، قلعه زیبا و تاریخی آن و چشمه‌های دائمی آب معدنی و آبشارهای پلکانی این روستا از جاذبه‌های گردشگری به حساب می‌آید. هیچ وسیله نقلیه‌ای اجازه ورود به روستا را ندارد.

حدود ۱۰۰۰ نفر در این روستا زندگی می کنند که در هم کلام شدن با آن ها شنیدن لهجه شیرین اورامی برایتان لذتبخش خواهد بود. هوای خوب روستا در فصل بهار باعث شده که عشایر در این مدت به اینجا کوچ کنند و در هنگام کوچ، مراسم جذابی را به نمایش بگذارند که تماشایش یکی از محبوب ترین جاذبه ها برای گردشگران است.

@Geoscience
اورامان تخت کردستان
یکی دیگر از روستاهای پلکانی ایران اورامان تحت در استان کردستان است. این روستا سالانه میزبان گردشگران داخلی و خارجی بسیار است و می توان به جرات آن را یکی از جذاب ترین قطب های گردشگری کشور دانست. این منطقه کوهستانی فوق العاده زیبا بین مرز ایران و عراق قرار دارد و هرساله مسافران زیادی برای بازدید به این منطقه می آیند. برای دسترسی به منطقه ی اورامان تخت به ۶۵ کیلومتری مریوان باید بروید. یکی از دلایلی که هر ساله گردشگران بسیاری را به این روستا می‌کشاند، دو مراسم است که در آخرین چهارشنبه منتهی به ۱۵ بهمن و ۱۵ اردیبهشت با نام‌های کمسای با آیین‌های خاص و ویژه‌ای در این روستا انجام می‌شود. به غیر از طبیعت زیبا و بکری که در این منطقه وجود دارد نوع لباس پوشیدن و غذاهایی که در این منطقه طبخ هم می شوند برای گردشگران جذابیت بالایی می تواند داشته باشد.

@Geoscience
روستای پلکانی هجیج
در دل دامنه های کوه های استان کرمانشاه، روستایی به نام هجیج قرار دارد که یکی از جذابترین مناطق گردشگری در این منطقه به شمار می رود. این روستا در ۲۵ کیلومتری شهرستان پاوه واقع است و دارای مسیری پر پیچ و خم بوده و یکی از شگفت انگیزترین روستاهای ایران به شمار می رود. خانه‌های هجیج همگی از سنگ و به صورت خشکه چین و پلکانی ساخته شده که به دلیل کمبود جا این‌گونه ساخته شده است. چشمه بل که آب آن به رودخانه سیروان می ‌ریزد، از جاذبه ‌های ‌آن است، آب این چشمه در هیچ فصلی از سال کم نمی‌ شود و از بهترین آب معدنی ‌های جهان به حساب می ‌آید.

@Geoscience
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
انیمیشن رفتار سیستم بارشی که روز یکشنبه 26 اسفند استان فارس را تحت تاثیر قرار داده و تمام استان فارس به لطف خدا بارش داشته باشیم و به نظر میرسد شدت بارشها متمرکز بر مناطق غربی و جنوبی استان باشه و به نظر میرسد این آخرین سیستم سال 1397 بوده و سال 97 با بارش با ما خدا حافظی خواهد کرد..🖐🏻🖐🏻
بررسی نقشه های عددی نشان میدهد شرایط برای سیستم بارشی در هفته اول فروردین مهیا است.
لازم به ذکر است با توجه به فاصله زمانی احتمال تغییر وجود دارد.

@Geoscience
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
پیشاپیش حلول سال نو و بهار پرطراوت را که نشانه قدرت لایزال الهی
و تجدید حیات طبیعت می باشد را به تمامی عزیزان تبریک و
تهنیت عرض کرده و سالی سرشار از برکت و معنویت را از درگاه
خداوند متعال و سبحان برای شما عزیزان مسئلت داریم

در کنار هم فردا از آن ما خواهد بود

کانال علوم زمین

@Geoscience
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
انیمیشنی در مورد سیکل کامل تولید و انتقال برق در نیروگاه آبی


@Geoscience
پیش بینی فصلی بهار ۱۳۹۸
حاوی مطالب بسیار مهم
بارشهای فراوان در راه خاورمیانه
خواندن متن کامل پیش بینی در لینک زیر↙️

http://parsweather.mihanblog.com/post/575

@Geoscience
Forwarded from Ghaiumi Hamid
آبخیز و آبریز هر دو مفاهیم ژئومورفولوژیک و هیدرولوژیک هستند که در یک حوضه آبی مطرح می باشند ولی تفاوت هایی به لحاظ شرایط فضایی و اکولوژیک دارند.
به زبان ساده، در هر حوضه آبی، علیرغم تشابهاتی که در بیشتر قسمت های اون وجود دارد، سه بخش عمده کاملا متمایز و متفاوت مورفوژنیک – پدوژنیک – اکولوژیک قابل تمیز و تفکیک می باشند:

بخش آبخیز = سرآب حوضه = بخش عمدتا ناهموارِ کوهستانی و کوهپایه ای که محل عمده نزول و دریافت بارش ها و مخزن آب حوضه بوده و آبخیزی و آبزایی و آب فرستی حوضه از آن ناشی می گردد. در این بخش عمدتا کاربری های حفاظتی، مرتعی و جنگلی می تواند چیرگی داشته باشد. البته در مناطق گرم و خشک ممکن است فاقد پوشش خاکی و گیاهی زیاد بوده و یا در این زمینه ها ضعیف باشد. این بخش مرتفع معمولا دارای شرایط آب و هوایی خنک و یا سرد نیز می باشد. بخش تولید کننده آب و آبرفت (خاک).

بخش آبگیر حوضه = میانه حوضه = بخش هموار و نسبتا هموار حوضه که معمولا می تواند شامل دشت های حاصلخیز و مزارع کشاورزی و برخی سکونتگا ها و هسته های مدنی باشد. بخش دریافت و مصرف کننده آب و آبرفت.

بخش آبریز حوضه = پایاب حوضه = بخش عمدتا هموار و یا پست حوضه که معمولا در حوضه های بسته و بی در رو، چاله و تالاب حوضه نیز در این بخش واقع شده و شرایط حرارتی نیز گرم تر و خشک تر از سایر بخش های حوضه می باشد. بخشی که منزلگاه تمامی روان آب ها، هرزآب ها، پساب ها، فاضلاب ها و زه آب های کل حوضه خواهد بود. تالاب ها، مرغزارها و کویرهای هر حوضه عمدتا در این بخش گسترش دارند.
مثال : در مورد حوضه بزرگ کارون
بخش آبخیز حوضه شامل زاگرس میانی ، شامل استان های چهارمحال و بختیاری، سمیرم و کهگیلویه و بویر احمد
بخش آبگیر حوضه شامل دشت های اندیمشک، دزفول، شوشتر، اهواز، رامهرمز و ....
بخش آبریز حوضه شامل خرمشهر، آبادان و .... که نهایتا به خلیج فارس می ریزند
آبخیز و آبریز هر دو مفاهیم ژئومورفولوژیک و هیدرولوژیک هستند که در یک حوضه آبی مطرح می باشند ولی تفاوت هایی به لحاظ شرایط فضایی و اکولوژیک دارند.
به زبان ساده، در هر حوضه آبی، علیرغم تشابهاتی که در بیشتر قسمت های اون وجود دارد، سه بخش عمده کاملا متمایز و متفاوت مورفوژنیک – پدوژنیک – اکولوژیک قابل تمیز و تفکیک می باشند:

بخش آبخیز = سرآب حوضه = بخش عمدتا ناهموارِ کوهستانی و کوهپایه ای که محل عمده نزول و دریافت بارش ها و مخزن آب حوضه بوده و آبخیزی و آبزایی و آب فرستی حوضه از آن ناشی می گردد. در این بخش عمدتا کاربری های حفاظتی، مرتعی و جنگلی می تواند چیرگی داشته باشد. البته در مناطق گرم و خشک ممکن است فاقد پوشش خاکی و گیاهی زیاد بوده و یا در این زمینه ها ضعیف باشد. این بخش مرتفع معمولا دارای شرایط آب و هوایی خنک و یا سرد نیز می باشد. بخش تولید کننده آب و آبرفت (خاک).

بخش آبگیر حوضه = میانه حوضه = بخش هموار و نسبتا هموار حوضه که معمولا می تواند شامل دشت های حاصلخیز و مزارع کشاورزی و برخی سکونتگا ها و هسته های مدنی باشد. بخش دریافت و مصرف کننده آب و آبرفت.

بخش آبریز حوضه = پایاب حوضه = بخش عمدتا هموار و یا پست حوضه که معمولا در حوضه های بسته و بی در رو، چاله و تالاب حوضه نیز در این بخش واقع شده و شرایط حرارتی نیز گرم تر و خشک تر از سایر بخش های حوضه می باشد. بخشی که منزلگاه تمامی روان آب ها، هرزآب ها، پساب ها، فاضلاب ها و زه آب های کل حوضه خواهد بود. تالاب ها، مرغزارها و کویرهای هر حوضه عمدتا در این بخش گسترش دارند.
مثال : در مورد حوضه بزرگ کارون
بخش آبخیز حوضه شامل زاگرس میانی ، شامل استان های چهارمحال و بختیاری، سمیرم و کهگیلویه و بویر احمد
بخش آبگیر حوضه شامل دشت های اندیمشک، دزفول، شوشتر، اهواز، رامهرمز و ....
بخش آبریز حوضه شامل خرمشهر، آبادان و .... که نهایتا به خلیج فارس می ریزند

@Geoscience
.....................
برخی مفاهیم در کشور و در ترمینالوژی های مربوطه جایگاه تثبیت شده ای هنوز نیافته است. مثلا کلمه حوزه و حوضه ، هر دو برای یک واحد هیدرولوژیک بزرگ بکار می رود. در حالی که کلمه حوزه صرفا در قلمرو موضوعات انسانی و اجتماعی مفهوم می یابد و کلمه حوضه در قلمرو جغرافیای طبیعی. تفاوت ماهوی نیز با یکدیگر دارند. اما تلاش بر آنست که این مفاهیم شفاف سازی و روشنگری گردد و هرکدام در جای خودش بکار رود.
در مورد حوضه های طبیعی نیز این مشکل وجود داشته و متاسفانه در گذشته اهتمام لازم برای بکار بردن مفاهیم صحیح بکار نرفته است. لذا یکی از پیشکسوت های علم جغرافیای طبیعی و استاد هیدرولوژی ما در دانشکده جغرافیای دانشگاه اصفهان، جناب آقای پروفسور حسن علی غیور، به این مسئله اشاره داشتند و به دانشجویان تحصیلات تکمیلی تاکید و پیشنهاد نمودند که در مقالات و پایان نامه بدین صورت عمل شود:
کلیت هر محدوده هیدرولوژیک مستقل و واحد و یک پارچه به عنوان حوضه آبی معرفی گردد. یعنی محدوده ای که توسط خط تقسیم آب متمایز و تفکیک شده است. یعنی باد یا عامل دیگر، قلمرو فعالیت آن را مشخص ننموده است. و آب در شکل گیری محدوده نقش غالب را داشته است. البته این بدان معنا نیست که سایر عوامل مورفوژنیک بی تاثیر بوده اند. لذا فقط منظور آنست که محیط و فضای تشکیل این محدوده و شکلزایی عمدتا انرژی آب بوده است.
لذا بنده باستناد پایان نامه خودم که در آن پایان نامه هم ایشان و چند پروفسور کشور به عنوان استاد راهنما و داور و ناظر شرکت داشتند و مصوب دانشگاه اصفهان شده این مفاهیم را به شکل زیر بکار بردم که می تواند ماخذ قرار گیرد. بقیه افراد هم هستند که این گونه عمل کرده اند. به شکل و محتوای زیر:

آبخیز و آبریز هر دو مفاهیم ژئومورفولوژیک و هیدرولوژیک هستند که در یک حوضه آبی مطرح می باشند ولی تفاوت هایی به لحاظ شرایط فضایی و اکولوژیک دارند.
به زبان ساده، در هر حوضه آبی، علیرغم تشابهاتی که در بیشتر قسمت های اون وجود دارد، سه بخش عمده کاملا متمایز و متفاوت مورفوژنیک – پدوژنیک – اکولوژیک قابل تمیز و تفکیک می باشند:

بخش آبخیز = سرآب حوضه = بخش عمدتا مرتفع، ناهموارِ کوهستانی و کوهپایه ای که محل عمده نزول و دریافت بارش ها و مخزن آب حوضه بوده و آبخیزی و آبزایی و آب فرستی حوضه از آن ناشی می گردد. در این بخش عمدتا کاربری های حفاظتی، مرتعی و جنگلی می تواند چیرگی داشته باشد. البته در مناطق گرم و خشک ممکن است فاقد پوشش خاکی و گیاهی زیاد بوده و یا در این زمینه ها ضعیف باشد. این بخش مرتفع معمولا دارای شرایط آب و هوایی خنک و یا سرد نیز می باشد. بخش تولید کننده آب و آبرفت (خاک).

بخش آبگیر حوضه = میانه حوضه = بخش هموار و نسبتا هموار حوضه که معمولا می تواند شامل دشت های حاصلخیز و مزارع کشاورزی و برخی سکونتگا ها و هسته های مدنی باشد. بخش دریافت و مصرف کننده آب و آبرفت.

بخش آبریز حوضه = پایاب حوضه = بخش عمدتا هموار و یا پست حوضه که معمولا در حوضه های بسته و بی در رو، چاله و تالاب حوضه نیز در این بخش واقع شده و شرایط حرارتی نیز گرم تر و خشک تر از سایر بخش های حوضه می باشد. بخشی که منزلگاه تمامی روان آب ها، هرزآب ها، پساب ها، فاضلاب ها و زه آب های کل حوضه خواهد بود. تالاب ها، مرغزارها و کویرهای هر حوضه عمدتا در این بخش گسترش دارند.
مثال : در مورد حوضه بزرگ کارون
بخش آبخیز حوضه شامل زاگرس میانی ، شامل استان های چهارمحال و بختیاری، سمیرم و کهگیلویه و بویر احمد
بخش آبگیر حوضه شامل دشت های اندیمشک، دزفول، شوشتر، اهواز، رامهرمز و ....
بخش آبریز حوضه شامل خرمشهر، آبادان و .... که نهایتا به خلیج فارس می ریزند
حمید قیومی محمدی: خاک شناس و دانش آموخته ارشد و دکترا در رشته ژئومورفولوژی
.....................
برخی مفاهیم در کشور و در ترمینالوژی های مربوطه جایگاه تثبیت شده ای هنوز نیافته است. مثلا کلمه حوزه و حوضه ، هر دو برای یک واحد هیدرولوژیک بزرگ بکار می رود. در حالی که کلمه حوزه صرفا در قلمرو موضوعات انسانی و اجتماعی مفهوم می یابد و کلمه حوضه در قلمرو جغرافیای طبیعی. تفاوت ماهوی نیز با یکدیگر دارند. اما تلاش بر آنست که این مفاهیم شفاف سازی و روشنگری گردد و هرکدام در جای خودش بکار رود.
در مورد حوضه های طبیعی نیز این مشکل وجود داشته و متاسفانه در گذشته اهتمام لازم برای بکار بردن مفاهیم صحیح بکار نرفته است. لذا یکی از پیشکسوت های علم جغرافیای طبیعی و استاد هیدرولوژی ما در دانشکده جغرافیای دانشگاه اصفهان، جناب آقای پروفسور حسن علی غیور، به این مسئله اشاره داشتند و به دانشجویان تحصیلات تکمیلی تاکید و پیشنهاد نمودند که در مقالات و پایان نامه بدین صورت عمل شود:
کلیت هر محدوده هیدرولوژیک مستقل و واحد و یک پارچه به عنوان حوضه آبی معرفی گردد. یعنی محدوده ای که توسط خط تقسیم آب متمایز و تفکیک شده است. یعنی باد یا عامل دیگر، قلمرو فعالیت آن را مشخص ننموده است. و آب در شکل گیری محدوده نقش غالب را داشته است. البته این بدان معنا نیست که سایر عوامل مورفوژنیک بی تاثیر بوده اند. لذا فقط منظور آنست که محیط و فضای تشکیل این محدوده و شکلزایی عمدتا انرژی آب بوده است.
لذا بنده باستناد پایان نامه خودم که در آن پایان نامه هم ایشان و چند پروفسور کشور به عنوان استاد راهنما و داور و ناظر شرکت داشتند و مصوب دانشگاه اصفهان شده این مفاهیم را به شکل زیر بکار بردم که می تواند ماخذ قرار گیرد. بقیه افراد هم هستند که این گونه عمل کرده اند. به شکل و محتوای زیر:

آبخیز و آبریز هر دو مفاهیم ژئومورفولوژیک و هیدرولوژیک هستند که در یک حوضه آبی مطرح می باشند ولی تفاوت هایی به لحاظ شرایط فضایی و اکولوژیک دارند.
به زبان ساده، در هر حوضه آبی، علیرغم تشابهاتی که در بیشتر قسمت های اون وجود دارد، سه بخش عمده کاملا متمایز و متفاوت مورفوژنیک – پدوژنیک – اکولوژیک قابل تمیز و تفکیک می باشند:

بخش آبخیز = سرآب حوضه = بخش عمدتا مرتفع، ناهموارِ کوهستانی و کوهپایه ای که محل عمده نزول و دریافت بارش ها و مخزن آب حوضه بوده و آبخیزی و آبزایی و آب فرستی حوضه از آن ناشی می گردد. در این بخش عمدتا کاربری های حفاظتی، مرتعی و جنگلی می تواند چیرگی داشته باشد. البته در مناطق گرم و خشک ممکن است فاقد پوشش خاکی و گیاهی زیاد بوده و یا در این زمینه ها ضعیف باشد. این بخش مرتفع معمولا دارای شرایط آب و هوایی خنک و یا سرد نیز می باشد. بخش تولید کننده آب و آبرفت (خاک).

بخش آبگیر حوضه = میانه حوضه = بخش هموار و نسبتا هموار حوضه که معمولا می تواند شامل دشت های حاصلخیز و مزارع کشاورزی و برخی سکونتگا ها و هسته های مدنی باشد. بخش دریافت و مصرف کننده آب و آبرفت.

بخش آبریز حوضه = پایاب حوضه = بخش عمدتا هموار و یا پست حوضه که معمولا در حوضه های بسته و بی در رو، چاله و تالاب حوضه نیز در این بخش واقع شده و شرایط حرارتی نیز گرم تر و خشک تر از سایر بخش های حوضه می باشد. بخشی که منزلگاه تمامی روان آب ها، هرزآب ها، پساب ها، فاضلاب ها و زه آب های کل حوضه خواهد بود. تالاب ها، مرغزارها و کویرهای هر حوضه عمدتا در این بخش گسترش دارند.
مثال : در مورد حوضه بزرگ کارون
بخش آبخیز حوضه شامل زاگرس میانی ، شامل استان های چهارمحال و بختیاری، سمیرم و کهگیلویه و بویر احمد
بخش آبگیر حوضه شامل دشت های اندیمشک، دزفول، شوشتر، اهواز، رامهرمز و ....
بخش آبریز حوضه شامل خرمشهر، آبادان و .... که نهایتا به خلیج فارس می ریزند
حمید قیومی محمدی: خاک شناس و دانش آموخته ارشد و دکترا در رشته ژئومورفولوژی

@Geoscience
.....................
برخی مفاهیم در کشور و در ترمینالوژی های مربوطه جایگاه تثبیت شده ای هنوز نیافته است. مثلا کلمه حوزه و حوضه ، هر دو برای یک واحد هیدرولوژیک بزرگ بکار می رود. در حالی که کلمه حوزه صرفا در قلمرو موضوعات انسانی و اجتماعی مفهوم می یابد و کلمه حوضه در قلمرو جغرافیای طبیعی. تفاوت ماهوی نیز با یکدیگر دارند. اما تلاش بر آنست که این مفاهیم شفاف سازی و روشنگری گردد و هرکدام در جای خودش بکار رود.
در مورد حوضه های طبیعی نیز این مشکل وجود داشته و متاسفانه در گذشته اهتمام لازم برای بکار بردن مفاهیم صحیح بکار نرفته است. لذا یکی از پیشکسوت های علم جغرافیای طبیعی و استاد هیدرولوژی ما در دانشکده جغرافیای دانشگاه اصفهان، جناب آقای پروفسور حسن علی غیور، به این مسئله اشاره داشتند و به دانشجویان تحصیلات تکمیلی تاکید و پیشنهاد نمودند که در مقالات و پایان نامه بدین صورت عمل شود:
کلیت هر محدوده هیدرولوژیک مستقل و واحد و یک پارچه به عنوان حوضه آبی معرفی گردد. یعنی محدوده ای که توسط خط تقسیم آب متمایز و تفکیک شده است. یعنی باد یا عامل دیگر، قلمرو فعالیت آن را مشخص ننموده است. و آب در شکل گیری محدوده نقش غالب را داشته است. البته این بدان معنا نیست که سایر عوامل مورفوژنیک بی تاثیر بوده اند. لذا فقط منظور آنست که محیط و فضای تشکیل این محدوده و شکلزایی عمدتا انرژی آب بوده است.
لذا بنده باستناد پایان نامه خودم که در آن پایان نامه هم ایشان و چند پروفسور کشور به عنوان استاد راهنما و داور و ناظر شرکت داشتند و مصوب دانشگاه اصفهان شده این مفاهیم را به شکل زیر بکار بردم که می تواند ماخذ قرار گیرد. بقیه افراد هم هستند که این گونه عمل کرده اند. به شکل و محتوای زیر:

آبخیز و آبریز هر دو مفاهیم ژئومورفولوژیک و هیدرولوژیک هستند که در یک حوضه آبی مطرح می باشند ولی تفاوت هایی به لحاظ شرایط فضایی و اکولوژیک دارند.
به زبان ساده، در هر حوضه آبی، علیرغم تشابهاتی که در بیشتر قسمت های اون وجود دارد، سه بخش عمده کاملا متمایز و متفاوت مورفوژنیک – پدوژنیک – اکولوژیک قابل تمیز و تفکیک می باشند:

بخش آبخیز = سرآب حوضه = بخش عمدتا مرتفع، ناهموارِ کوهستانی و کوهپایه ای که محل عمده نزول و دریافت بارش ها و مخزن آب حوضه بوده و آبخیزی و آبزایی و آب فرستی حوضه از آن ناشی می گردد. در این بخش عمدتا کاربری های حفاظتی، مرتعی و جنگلی می تواند چیرگی داشته باشد. البته در مناطق گرم و خشک ممکن است فاقد پوشش خاکی و گیاهی زیاد بوده و یا در این زمینه ها ضعیف باشد. این بخش مرتفع معمولا دارای شرایط آب و هوایی خنک و یا سرد نیز می باشد. بخش تولید کننده آب و آبرفت (خاک).

بخش آبگیر حوضه = میانه حوضه = بخش هموار و نسبتا هموار حوضه که معمولا می تواند شامل دشت های حاصلخیز و مزارع کشاورزی و برخی سکونتگا ها و هسته های مدنی باشد. بخش دریافت و مصرف کننده آب و آبرفت.

بخش آبریز حوضه = پایاب حوضه = بخش عمدتا هموار و یا پست حوضه که معمولا در حوضه های بسته و بی در رو، چاله و تالاب حوضه نیز در این بخش واقع شده و شرایط حرارتی نیز گرم تر و خشک تر از سایر بخش های حوضه می باشد. بخشی که منزلگاه تمامی روان آب ها، هرزآب ها، پساب ها، فاضلاب ها و زه آب های کل حوضه خواهد بود. تالاب ها، مرغزارها و کویرهای هر حوضه عمدتا در این بخش گسترش دارند.
مثال : در مورد حوضه بزرگ کارون
بخش آبخیز حوضه شامل زاگرس میانی ، شامل استان های چهارمحال و بختیاری، سمیرم و کهگیلویه و بویر احمد
بخش آبگیر حوضه شامل دشت های اندیمشک، دزفول، شوشتر، اهواز، رامهرمز و ....
بخش آبریز حوضه شامل خرمشهر، آبادان و .... که نهایتا به خلیج فارس می ریزند
حمید قیومی محمدی: خاک شناس و دانش آموخته ارشد و دکترا در رشته ژئومورفولوژی

@Geoscience