واکاوی فضایی جرم در استان های ایران با تأکید بر شاخص های سرقت .
دکتر داود جمینی.

@Geoscience

سد زاینده رود از دیروز تا امروز ( چپ به راست)
بحران آب را جدی بگیریم ... 💧

@Geoscience

نوسانات حرکات زمین و وقوع زمین لرزه.

@Geoscience
برخورد صفحه تکتونیکی عربستان و اورسیا در محل زلزله کرمانشاه بوده است. خیلی از فشارها که به صفحه ایران وارد میشود، فشارهای تکتونیکی ناشی از بخش شمالی صفحه عربستان است. زمین لرزه ها از گذشته های خیلی دور بوقوع می پیوسته و اکنون هم پیرو همان زمین لرزه ها بوقوع می پیوندد. اخیرا 2پرفسور "ربکا بلدیک"و" راجر فیلهم"در مقاله ای، به یک نتیجه نسبتا قوی رسیده اند که رابطه قوی بین وقوع گروه خاصی از زلزله ها و نوسانات حرکات زمین وجود دارد. انها معتقدند که هر 30سال یک گروه خاصی از زلزله ها و زلزله هایی به بزرگای 7و یا بیشتر با دوره بازگشت خیلی کوتاهی (20تا 70سال) اتفاق می افتداند و این بخاطر کاهش سرعت چرخش زمین هستند و تغییر شکلی که در زمین بوقوع می پیوندد بخاطر این کاهش سرعت، باعث میشود که برخی از گسلها که امادگی ایجاد زلزله را دارند، بلغزند و این زلزله ها بوقوع به پیوندد. این دو پرفسور معتقدند زلزله های اخیری که در زاگرس بوقوع پیوسته اند ناشی از همین کاهش سرعت چرخش زمین است. ولی در عین حال معتقدند که نبایستی هر زلزله خاصی را به این فرایند نسبت دهند.

این دو پرفسور، همچنین هیچ ارتباطی بین زلزله در زاگرس و احتمال وقوع زلزله در تهران را نمیدانند و معتقدند که در خیلی از مناطق ایران احتمال وقوع زمین لرزه وجود دارد. و این یک مخاطره طبیعی است. شاید وقوع زلزله موجب خسارات جانی و مالی نشود، بلکه این نوع ساخت و سازها هستند که موجب خسارات جانی و مالی فراوانی میشوند.
*حسین صارمی

@Geoscience

همراهی باریت،فلوریت وکوارتز.

@Geoscience

همراهی رودکروزیت باتتراهیدریت کوارتز

@Geoscience

#روزنامه_ايران #يادداشت در صفحه اول ٢٣-٩-٩٦ ⭕️#مهدي_زارع در مورد زلزله هاي يك ماه اخير

@Geoscience

#ریشه‌های زلزله پشت زلزله
از 21 آبان 96 تا 22 آذر 96 کشور ما پر از اخبار زلزله بود. در کشوری که در سال انتظار ثبت حدود 200
تا 250 زلزله با بزرگای بیش از 4 ریشتر داریم،
فقط در 31 روزگذشته 106 زمین لرزه با بزرگای بیش از 4 ریشتر ثبت شد که البته اکثراً پس‌لرزه زلزله‌های اصلی ازگله، سرپل ذهاب با بزرگای 7.3
و سه زمین لرزه 10، 21 و 22 آذر 96 با بزرگای 6.0 در شرق هجدک کرمان بودند. کشور ما سالی درحدود 3 سانتیمتر در حال کوتاه شدگی است که حدود 10% از این تغییر شکل به صورت وقوع زمین‌لرزه خود را نشان می‌دهد. در نتیجه ما در سال انتظار وقوع 2 زمین‌لرزه با بزرگای 6 تا7 و در هر دهه انتظار وقوع 2 زمین‌لرزه با بزرگای بیش از 7 داریم. طی 2 دهه گذشته
و از زلزله 20 اردیبهشت 1376 در اردکول قائن تا 21 آبان 1396 ازگله سرپل ذهاب، زمین‌لرزه‌ای با بزرگای بیش از 7 کم‌ژرفا در پوسته قاره‌ای ایران رخ نداده بود. ضمناً طی یک دهه قبل از زلزله 21 آبان 96 ما فقط 11 زمین‌لرزه با بزرگای بین 6 تا 7 (به جای حدود 20 رخدادی که
در این اندازه می‌شد انتظار داشت) داشته‌ایم. کمبود رخداد زمین‌لرزه‌ها طی دو دهه گذشته به تدریج در حال جبران است.
متأسفانه در زلزله‌ای در ناحیه مرزی و کم جمعیت و با عمق
23 کیلومتر (ازگله سرپل ذهاب) هنوز 620 کشته می‌دهیم. 22 آذر شصتمین سالروز زلزله1336 فارسینج کرمانشاه با بزرگای 7.2 بود
که ما 1119 کشته دادیم. آیا بعد از 60 سال همچنان کشته شدن انسان‌ها در زلزله‌های ایران باید عادی تلقی شود؟ حدود 70 درصد از کشته‌های زلزله ازگله در بناهایی کشته شدند که در دهه اخیر (مسکن مهر
و بناهای شخصی‌ساز بی‌کیفیت) ساخته شده‌اند. این عمق فاجعه برای کشوری است که از 1343 با نوشته شدن اولین پیش‌نویس آئین‌نامه طرح ساختمان‌ها در برابر زلزله توسط استاد مهندس علی‌اکبر معین‌فر،
سابقه بیش از نیم‌قرن مهندسی زلزله و آئین‌نامه زلزله دارد.
پیش‌بینی نتیجه کار علمی است و هر پدیده طبیعی بر اساس روش علمی قابل پیش‌بینی است. تنها زلزله شاخص پیش‌بینی شده تاریخ، زلزله 4 فوریه 1975 هاچنگ چین است که عمدتاً بر اساس وقوع پیش‌لرزه‌ها پیش‌بینی و دستور تخلیه شهر صادر شد ولی در همین شهر در 26 ژوئیه 1976 (کمتر از 1 سال و نیم بعد) زمین‌لرزه‌ای با بزرگای 7.8 رخ داد که چینی‌ها نتوانستند آن را پیش‌بینی کنند و 280 هزار نفر در آن کشته شدند و در همان کشور زمین‌لرزه 12 مه 2008 ونچوان با بزرگای 7.8 موجب حدود 70 هزار کشته شد و پیش‌بینی هم نشد. بنابراین پیش‌بینی زلزله (معرفی زمان، مکان و اندازه رخداد مهم بعدی برای بازه زمانی کوتاه و با دقت بالا) هنوز ممکن نشده است.
اینکه بتوان با فناوری هارپ یا انفجارهسته‌ای زلزله‌هایی این‌چنینی ایجاد یا تحریک کرد که با بزرگای 7.3 در ژرفای 23 کیلومتر یا با بزرگای 6 در ژرفای 10 تا 15 کیلومتر در اثر جنبایی گسلی پی‌سنگی رخ داده‌اند،
به لحاط فیزیکی جواب منفی است. چون هیچ بشری در هیچ جا با فناوری نتوانسته پدیده‌ای طبیعی در این ژرفا را تحریک کند یا بر آن اثر بگذارد. اگر انفجاری هم در این اندازه رخ دهد در همه جای جهان قابل رصد
و اعلام است.
این زلزله‌ها ادامه می‌یابد (و همچنان در منطقه سرپل ذهاب احتمال دارد با بزرگای بیش از 5 یا پس‌لرزه6 رخ دهد). در کرمان نیز معنی وقوع پس‌لرزه این نیست که دیگر زلزله مهمی نخواهد آمد. چه بسا در یک منطقه که بعد از زمین‌لرزه‌ای با بزرگای 7.3، ده‌ها پس‌لرزه با بزرگای بین 2 تا 4 رخ داده است، آنقدر انرژی برای شکستن مرزهای جدید ایجاد شده روی گسل باقی مانده باشد که پس‌لرزه‌ای با بزرگای 6 نیز رخ دهد.
پس باید ازساختمان‌های نیمه خراب در زلزله‌های اخیر اجتناب کنیم
و یاد بگیریم چطور با این وضعیت طبیعی ایران
لرزه‌خیز کنار بیاییم.

@Geoscience

http://www.iran-newspaper.com/newspaper/item/243045

@Geoscience

#گردشگری
دریای بحرالمیت «مرده» پست ترین نقطه کره زمین.
توریست ها برروی آب شناورند غرق نمی شوند به دلیل شوری زیادآب دریای بحرالمیت وچگالی کمتر بدن انسان نسبت به آب شور.

@Geoscience

نمایش انیمیشن سامانه بارشی که اواخر پنجشنبه از جنوب وارد کشور میشود و در روزهای جمعه تا یکشنبه.. بخصوص در نوار جنوبی کشور بارش و رگبار و رعد برق پیش بینی می گردد.

@Geoscience

📋 آخرين گزارش برنامه محیط زیست سازمان ملل از دریاچه ارومیه (نوامبر ٢٠١٧)

@Geoscience

ریزگرد چیست؟
منشأ ریزگردها ؟
*منبع:خبرگزاری علم و فرهنگ (سینا).

@Geoscience

پاسخ فعالیتهای جغرافیای ایران پایه دهم.

@Geoscience

ریزگرد، منشاء، آسیب، علت و راه حل
@Geoscience
چکیده
«ریزگرد» امروزه نام آشنائی است که معضلات متعددي را براي ساکنان مختلف نواحی شهري و روستائی بوجود آورده است. علاوه بر آن مشکلات متعددي در حوزه هاي کشاورزي، سلامت، محیط زیست، صنعت و غیره را دامن زده است.
مشکلاتی که پیش از این وجود نداشته است. در این مقاله سعی شده است با مروري بر مقالات ارائه شده توسط محققان در حوزه هاي مختلف علمی، همچنین ارائه نظرات مختلف
نویسنده مقاله،گذري برتئوري پیدایش ریزگرد، علت پیدایش این مشکل در ایران، مشکلات ناشی از آن در زمینه هاي مختلف و در نهایت راه حل پیشنهادي داشته

@Geoscience
مقدمه
مشکل ریزگرد، نامی آشنا با مفهومی دیرین است. سابقه این پدیده که شاید پیش از این «گرد و خاك»
مینامیدندش در دنیا ولی غریب نیست بلکه در کشورهاي مختلف با این پدیده دست و پنجه نرم کردهاند که بعنوان نمونه به سال 1935 و پدیده کاسه غبار Bowl Dust کشور آمریکا میتوان اشاره نمود. آنچه در خصوص این مقاله لازم به ذکر است این است که نویسنده این مقاله در
تحقیقات و پژوهشهاي خود از سالیان دور با این پدیده آشنا بوده و همچنین در پنلهاي کنفرانسهاي مختلف
بین المللی و ملی مثل بیابانزدائی، صنعت و پزشکی بعنوان داور حضور و عضو کمیته علمی بوده، لذا در تدوین این مقاله علاوه بر تحقیقات نویسنده مقاله، از منابع مستند و معتبر گزیده برخی مقالات مهم این کنگره بهره گرفته شده است و به هیچ وجه اخبار رسانهاي نقل قول نشده است. لذا
این مقاله به نوعی حاصل پژوهش محققین برجسته بوده و نوشتهاي براساس گزارش خبرگزاريها نیست. علیرغم محدودیت در تعداد صفحات، در نحوه تنظیم آن به روانسازي و گویائی مطالب علمی توجه شده است.
@Geoscience
1 .ریزگرد چیست؟ چگونه بوجود میآید؟ ریزگردها بطور غالب از ذرات بسیار ریز خاك یعنی سیلت و رس و کمی شن ریز تشکیل شدهاند. ریزگرد یکی از پیامدهاي فرسایش خاك یعنی فرسایش بادي محسوب میشود و یکی از دلایل عمده ایجاد و تشدید آن بی توجهی انسان به توسعه پایدار میباشد. این ذرات به دلیل وزن بسیار
کم توانائی آن را دارند تا در صورت مهیابودن سایر شرایط، کیلومترها در هوا معلق مانده و بتوانند مسافت زیادي را بپیمایند. این ذرات از نظر شیمیائی از فعالترین بخشهاي
شیمیائی خاك محسوب میشوند که به همین دلیل میتوانند در منطقه برداشت (مثلاً اراضی کشورعراق) انواع کاتیونها یا مواد شیمیائی و آلی را به خود جذب و پس از کیلومترها در
منطقه رسوب (مثلاً ایران) برجاي بگذارند. همین امر حساسیت موضوع را دو چندان نموده یعنی خطراتی که به لحاظ آلودگی در محل برداشت وجود دارد به منطقه رسوب منتقل میشود، که البته علاوه بر مشکلاتی است که تنفس این ریزگردها بوجود میآورد.
2 .منشاء برداشت ریزگردهاي ایران
براساس تحقیقات متنوع که ریزگرد هاي ایران مورد مطالعه قرار گرفته شده است. براساس مطالعاتی با استفاده از عکسهاي ماهوارهاي، آمایش زمینی،ایستگاههاي هواشناسی سینوپتیک، نقشه هاي خاكشناسی و پوشش گیاهی2منشاء عمده خارجی براي ریزگردهاي ایران شناسائی شده است:
الف) مسیر شمالغربی (غرب) جنوبشرقی (شرق): این مسیر جریان باد، ستونهاي گرد و غبار شکل گرفته در کشورهاي عراق و سوریه را به منطقه غرب ایران انتقال میدهد. این مسیر را میتوان مسیر اصلی انتقال گرد و غبار دانست. بعنوان نمونه تعداد 10 مورد از 12 مورد ریزگرد
داراي چنین جهتی میباشند. با رهگیري این مسیر،محدوده ساحل غربی رودخانه فرات و ساحل شرقی رودخانه دجله، بعنوان کانون وقوع گرد و غبار مورد شناسائی قرار گرفت.
ب) مسیر جنوبی – شمالی: از سواحل جنوبی خلیج فارس آغاز شده و به ایران غربی ختم میشود. از میان 12 مورد پدیده گرد و غبار گفته شده تنها 2مورد دراین مسیر بسمت غرب ایران جا به جا شده اند. بررسی مسیر دوم
نشاندهنده آنست که محدوده بیابانی شرق و جنوبشرق عربستان بعنوان محدوده مستعد در ایجاد آن میباشند.
@Geoscience
با توجه به نقشه هاي رهگیري ترسیم شده وشناسائی مسیرهاي جا به جائی گرد و غبار به غرب ایران میتوان حدود کلی کانونهاي این پدیده را کشورهاي عراق و سوریه بعنوان کانون اصلی و شرق و جنوبشرق شبه جزیره عربستان را بعنوان کانون ثانویه تولید گرد و غبار معرفی نمود(درویشی بلورانی و همکاران،1390).متاسفانه شدت تخریب منابع به حدي است که شاهد تقویت هر چه بیشتر کانونهاي داخلی در سالیان اخیر و البته در کنار کانونهاي خارجی هستیم.
@Geoscience
3 .اثرات و مشکلات بوجود آمده توسط پدیده ریزگرد:طوفانهاي گرد و غبار منجر به تعطیلی مدارس، لغو پرواز هواپیماها، اخلال در عملکرد نیروگاههاي برق،کاهش منابع آب (از بین رفتن منابع آب)،اختلال در سیگنالهاي تلویزیونی،افزایش تعداد مراجعات به کلینیکها بدلیل مشکلات تنفسی و موارد دیگر میگردد که در این مجال اندك فقط برخی موارد بررسی شده و مورد

@Geoscience

تحقیق قرارگرفته مورد اشاره قرار خواهند گرفت.
*صنعت برق: از میان صنایع مختلفی که مورد آسیب قرار میگیرند مطالعات تخصصی روي صنعت آب و برق استان خوزستان نشان داده است که ریزگردها پستهاي برق این استان را به شدت تحت تأثیر قرار داده است. تعداد حوادث در سالهاي1387، 1388 بترتیب از 783 به 1234 مورد رسیده است. همچنین این پدیده شبکه هاي توزیع برق را دچار مشکلات جدي
نموده است وقطعی ها و خاموشیهاي زیادي را بوجود آورده است که آمار آن از سال 1387 یعنی 194 مورد به 383 مورد در سال 1388 رسیده است (حبیبیان و جورابیان،1390).
*محیط زیست و کشاورزي: گرد و غبار میتواند منجر به تغییرات اقلیم در مقیاس جهانی و محلی، تغییر در چرخه بیولوژیکی، زمین شناسی، شیمیائی، و یا محیط زیست انسان گردد. آئروسلهاي معدنی حاصل از
گرد و غبار میتواند بر تشکیل ابر، خصوصیات ابر و میزان نزولات جوي اثر بگذارد. این اثر حتی مرجانهاي اقیانوسها و دریاها را نیز از دستبرد خویش در امان قرار نداده است. غبار
اتمسفري مانع از نفوذ نور خورشید شده و میتواند منجر به کاهش تولیدات کشاورزي به میزان5تا30 درصد گردد. ریزگردها میتوانند کیفیت محصولات تولیدي را به میزان زیادي کاهش دهند بطوریکه حتی کاهش کیفیت خرما به نحوي که دیگر قابل فروش براي مصرف انسانی نبوده است را در پی داشته است(شاهسونی و همکاران، 1391).
*سلامت انسانی: غلظت بالاي ذرات در طوفانهاي گرد و غباري باعث
سینوزیت، برونشیت، آسم و صدمه به عملکرد دفاعی ماکروفاژها که منجر به افزایش عفونتهاي بیمارستانی میگردد همچنین تنفس غلظت بالاي کلسیت (کربنات کلسیم) موجود در ذرات گرد و غبار منجر به عطسه و سرفه میگردد. یکی دیگر از اجزاء ذرات ریزگردها کوارتز (دي اکسیدسیلیس) میباشد که تنفس این ترکیبات بمدت طولانی باعث بیماري سیلیکوریس میگردد. همچنان موجب آسیب به کلیه و کبد نیز میگردد. در ترکیب ریزگردها سایر
عناصر سنگین و فلزات نیز موجود بوده که موجب ایجاد بیماريهاي مختلفی میشود(زلقی و گودرزي، 1390)طبق برخی گزارشهاي علمی، وجود ترکیبات عناصر رادیو اکتیو در
ریزگردها میتواند ناشی از کاربرد برخی تسلیحات در جنگ نیروهاي غربی با عراق باشد که میتواند به بیمارهائی نظیر کم خونی و سرطان منجر شود (سرلک و سهرابپور،1390).
@Geoscience
*ترسیب کربن و گرمایش جهانی:
گرمایش جهانی مشکلی است که توجه همه کشورها را به خود معطوف داشته است. از عوامل اصلی ایجاد این پدیده، افزایش آلاینده هائی همچون دي اکسیدکربن و متان میباشد. یکی از فرآیندهاي مؤثر در کاهش این گازهاي آلاینده «سکوستریشن کربن» میباشد. مهمترین منبع اکوسیستم که داراي استعداد بالقوه در کاهش این آلاینده ها و بعبارتی ترسیب کربن دارد خاك میباشد. فرسایش بادي و بدنبال آن ایجاد ریزگردها بعنوان عامل تحریک کننده زوال کربن، هم از دیدگاه بهره وري کشتزارها و مراتع و هم در ارائه محاسبه دقیق کربن در مقیاس پروژه اي و هم در سطح ملی و جهانی نیازمند توجه و دقت است. بر طبق نتایج بدست آمده در منطقه دژگاه استان فارس، فرسایش بادي بطور
معنیداري بر میزان کربن آلی خاك تأثیر معنیدار داشته است. این تحقیق و نظایر آن نشان میدهد که ریزگردها پدیده تشدیدکننده گرمایش جهانی و عواقب ناشی از آن میباشد(فقیهی نیا و همکاران،1390).
@Geoscience
4 .دلیل بوجود آمدن ریزگردهاي مورد بحث ایران دلایل متعدد جهانی مثل گرمایش جهانی و خشکسالیهاي
اخیر را شاید بتوان در عرصه جهانی بدون تأثیر ندانست، ولی مواردي که دلیل این بحران شناخته شده است را میتوان به موارد زیر خلاصه نمود:
1.ایجاد سدهاي متعدد در ترکیه و طرحهاي انحراف آب در سوریه: این دو به کم شدن آب زیردست این سدها و عدم اختصاص حقابه و در نتیجه کم شدن منابع آبی جهت کشاورزي و عرصه هاي مرتعی آنها انجامیده است. بطور اجمال «مدیریت غلط منابع آب»، تخریب و فرسایش خاك و عدم توجه به اصول حفاظت خاك که با پدیده خشکسالی همراهی میشود.
2.خشک شدن یا خشکانیدن تالابهاي مهم در عراق و ایران(جهت بهره برداری از مخازن نفت وگاز).
3.بی توجهی به کارهاي احیاي مناطق حساس به فرسایش بادي به دلایل سوء مدیریتی در عراق و ایران و ...
@Geoscience
5 .راه حل کنترل و مبارزه با ریزگردها
به عقیده اینجانب و براساس جمع بندي انجام شده و مروري بر امکانات انسانی و مالی دو دسته اقدامات تهاجمی جهت از بین بردن منشاء ریزگردها و اقدامات تدافعی جهت مقابله موقت و یا بعبارتی به حداقل رسانیدن آسیبهاي آن دو گروه عمده به شرح زیر میباشند.
*اقدامات تهاجمی:
1.رجوع به کنوانسیونهاي بین المللی که ایران نیز سالهاست عضو آنها بوده و حق عضویت سالیانه میپردازد (افضلی و همکاران،1388).
2 .ایجاد یک کارگروه یا کنسرسیوم منطقه اي تحت نظارت و رهبري نهادهاي بین المللی یادشده در بند قبلی با مشارکت کشورهاي تحت تأثیر و عامل ایجاد ریزگرد.
3.مشخص شدن سهم ع

املیت، مالی، کاري و وظیفه هر کشور عضو.
4.برنامه ریزي سهم کاري هر کشور جهت اقداماتی که کنسرسیوم یادشده علمی مشخص مینماید.
5.ایجاد ضمانتهاي لازم جهت اجرائی شدن هر یک از اقدامات توصیه شده توسط کارگروه با نظارت بین المللی.
6.ایجاد دیپلماسی فعال و اراده سیاسی داخلی لازم جهت پیگیري آن و همراهی سایر بخشهاي سیاسی و
مدیریتی بین المللی و داخلی.
7.ایجاددستورالعملها وقوانین بازدارنده و یا تشویقی بمنظور حفظ و حراست ازمنابع طبیعی و محیط زیست مرتبط داخلی جهت جلوگیري از اضمحلال منابع طبیعی مشابه در داخل کشور.
8.استفاده از جدیدترین روشها و بومی سازي روشهاي مقابله با توجه به پژوهشهاي نوین و استفاده حداکثري از قابلیتهاي علمی و تحقیقاتی موجود (حکیمی بافقی و افضلی،1390).
@Geoscience
*اقدامات تدافعی:
1.برنامه ریزي مشخص همه جانبه جهت کاهش اثرات ریزگردهاي متهاجم به مناطق داخل کشور.
2.اقدامات فیزیکی محافظتی ساختمان ها و تأسیسات در برابر ریزگرد.
3.آموزش و فرهنگ سازي روشهاي کاهش اثرات بر سلامت مردم همانند استفاده از ماسک یا نوشیدن شیر و ...
4.تدوین و اجراي روشهاي به حداقل رسانیدن آسیب به بخشهاي مختلف اقتصادي مثل: صنعت، کشاورزي،
محیط زیست خشکی و آبی.
5.ایجاد سازگاري براي زندگی با این وضعیت به نحويکه آسیب از ریزگردها تا زمانیکه این مساله حل شود، که به نظر اینجانب در زمان کوتاهی نخواهد بود.
@Geoscience
*نتیجه گیري کلی: در این مقاله سعی شد ازجنبه هاي مختلف به«ریزگردها» نگریسته شود. به عقیده اینجانب و نظر به ماهیت ریزگردها پرداختن صرف به تثبیت شنهاي روان با هر بودجه و منبعی در عراق یا ایران شاید تنها درصد بسیار کوچکی از مشکلات
ریزگرد را حل

کند و به هیچ وجه علاج واقعه نیست. با توجه به مطالبات ملی و حساسیت موضوع، تشکیل گروه هاي محدود و خاص مشورتی و عدم استفاده از سایر ظرفیتهاي فکري دراستانهاي مختلف کشورکه متأسفانه در برخی موارد دیده شده است، به دور از منطق است و طبیعتاً نتایج آن برآیند همه ظرفیتهاي علمی – تحقیقاتی و اجرائی نخواهد بود.
همچنین اتخاذ برخی تصمیمات، فقط هدر روي میلیادرها دلار سرمایه ملت ایران که فقط به سبزنمودن کشوري دیگر بیانجامد را درپی خواهد داشت.

@Geoscience
*منابع:
1.افضلی، سیدفخرالدین؛ روحیپور، سعید؛ عظیمزاده، حمیدرضا(1388).
هشداري فراتر از بحران. روزنامه کیهان.
2.حبیبیان، احمد؛ جورابیان، محمود (1390).پدیده گرد و غبار و اثرات
آن بر صنعت آب و برق خوزستان. اولین کنگره بین المللی پدیده گرد و
غبار.و مقابله با آثار زیانبار آن، اهواز.
3.حکیمی بافقی، سمیه السادات و افضلی, سیدفخرالدین.(1390).اثر
مالچ تهیه شده از ضایعات سنگبري بر میزان فرسایش بادي .در اولین
کنگره بین المللی پدیده گرد و غبار و مقابله با آثار زیانبار آن، اهواز.
4.درویشی بلورانی، علی و نبوي، امید و عزیزي، رسول و دهقانی,م(1390). تعیین کانونهاي گرد و غبارهاي غرب میانی ایران با استفاده از تکنیک سنجش از دور، رهگیري باد و بررسی ویژگیهاي محیطی منطقه .در اولین کنگره بین المللی پدیده گرد و غبار و مقابله با آثار زیانبار آن،اهواز.
5.زلقی، الهه؛ گودرزي، غلامرضا(1390). آنالیز ذرات گرد و غبار و اثرات
بهداشتی آن بر ساکنین در استان خوزستان.اولین کنگره بین المللی
پدیده گرد و غبار و مقابله با آثار زیانبار آن.
6. .سرلک، منصوره؛ سهراب پور، مصطفی.(1390).مدلسازي انتشار
ذرات معلق در شهر صنعتی اراك از طریق AERMDD و مقایسه نتایج با اندازه گیريهاي INAA و AAS درشرایط عادي و زمان ورود ریزگرد. اولین کنگره بین المللی پدیده گرد و غبار و مقابله با آثار زیانبار آن، اهواز.
7. شاهسونی، عباس؛ یاراحمدي، مریم؛ مصداقی نیا، علیرضا؛ یونسیان، مسعود؛ جعفرزاده، حقیقی فرد، نعمتاالله؛ صولت، محمدحسین؛
سلیمانی، زهرا؛ ندافی، کاظم.(1391). اثرات طوفانهاي گرد و غباري
بر سلامت و محیط زیست.اولین کنگره بین المللی پدیده گرد و غبار و
مقابله با آثار زیانبار آن.
8 .فقیهی نیا، مائده و افضلی، سیدفخرالدین و مسعودي، مسعود و فلاح شمسی و س.ر.(1390).اثر فرسایش بادي بر هدر رفت کربن آلی
خاك(مطالعه موردي:حوضه دژگاه، شهرستان فراشبند، استان فارس) در اولین کنگره بین المللی پدیده گرد و غبار و مقابله با آثار زیانبار آن، اهواز.
*سید فخرالدین افضلی (مقاله).
@Geoscience

سه فضانورد پس ازگذراندن 4 ماه در فضا در قزاقستان فرود آمدند.

@Geoscience

گزارش تحلیلی از زلزله آبان ماه سال 1396ازگله کرمانشاه.

منبع؛انجمن آمایش سرزمین ایران

@Geoscience

اسفنج های دریایی احتمالا اولین حیوان روی زمین باشد.

@Geoscience