🔹ماگماوبرخی اصطلاحات مرتبط آن
🔸ماگما :به مواد مذاب درون زمین که بسیار گرم بوده و تحت فشار شدید در زیر پوستهٔ زمین قرار گرفتهاند ماگما یا تَفتال میگویند.
ماگما ممکن است از طریق شکستگیها و سایر نقاط ضعیف پوستهٔ زمین بالا آمده و به صورت گدازه (لاوا) در سطح زمین جریان یابد. ماگما سنگهای گداختهای هستند که اغلب در اتاقک مذابی در زیر رویه زمین قرار دارند و بر اثر فشار کم و دمای بالا به صورت نیمهجامد و گاه حتی مایع هستند. ماگما در دمای میان ۱۲۰۰ تا ۱۸۰۰ درجه سانتیگراد پدید میآید. ماگما پس از رسیدن به سطح زمین و گدازه شدن به مرور سرد شده و تودههایی از سنگهای همچون بازالت را پدید میآورند.
🔹سنگهای آذرین : در زمینشناسی به سنگهای حاصل از انجماد مواد گداخته، سنگهای آذَرین میگویند مثل بازالت و گرانیت.
🔹فعالیت ماگمایی : فرایند تشکیل و حرکت ماگما و تبدیل آن به سنگ آذرین را فعالیت ماگمایی میگویند.
🔸انواع سنگهای آذرین : سنگهای آذرین به دو بخش سنگهای آذرین درونی و سنگهای آذرین بیرونی تقسیم میشوند.
🔹سنگهای آذرین بیرونی: حاصل فرایند آتشفشانی و بیرون ریختن مواد مذاب از دهانهٔ آتشفشان است مثل بازالت و ریولیت
🔹سنگهای آذرین درونی : حاصل فرایند ماندن ماگما در آشیانه و سرد شدن آهستهٔ آن میباشد مثل گرانیت و گابرو.
☆ماگما از مایعی تشکیل شده که سیلیکات است و گرانروی زیادی دارد و با گاز و مواد فرّار همراه است.
🔹گدازه: یا لاوا ، ماگمایی است که مواد فرّار خود را از دست داده وبه صورت مایع از دهانه اتشفشان خارج می شود باشد.
☆ماگماها ممکن است کاملاً مایع یا نیمهمتبلور باشند.
☆گدازهها معمولاً نیمهمتبلورند زیرا محتوی بلور و کانیهایی هستند که نقطه ذوب یا انجماد بالاتر دارند.《 این بلورها یا مستقیماً از ماگما متبلور شدهاند یا کانیهای دیرگداز سنگ مادر ماگما هستند که از سنگ مادر جدا شده و به داخل ماگما افتادهاند》.
🔷فعالیت ماگمایی
ماگما در بخشی از گوشتهٔ بالایی زمین، واقع در زیر سنگکره که سستکُره (asthenosphere) نام دارد تولید میشود.
مخزنی در سنگکره که در آن ماگما پیش از فوران انباشته میشود،
انباشتگاه ماگما(magma chamber) نام دارد.
🔹فعالیت ماگمایی (ماگماتیسم) یعنی فرایند تشکیل و حرکت ماگما و تبدیل آن به سنگ آذرین خود شامل دو بخش است:
1-فعالیت ژرفتودهای (پلوتونیسم)
2-فعالیت آتشفشانی (ولکانیسم).
🔸فعالیت ژرفتودهای:
به آن دسته از رویدادهایی گفته میشود که به موجب آن ماگما از اعماق زمین به سمت بالا حرکت کرده ولی به سطح زمین نمیرسد و در درون زمین سرد شده و تودههای سنگهای آذرین درونی همچون گرانیت را پدید میآورد.
تودههای آذرین درونی ممکن است به پنج شکل در زیر زمین تشکیل شوند که عبارتند از:
ژرفسنگ batholith که وسیعترین نوع تودههاست،
کوژسنگ laccolite که تودهای قارچیشکل است،
کاوسنگ lopolith که مقعر است، آذرینلایه sill
آذرینتیغه dike.
☆از انواع سنگهای آذرین درونی گرانیت و از سنگهای آذرین بیرونی بازالت از همه معروفتر هستند.
🔸فعالیت آتشفشانی
به فرایندهایی گفته میشود که در طی آن ماگما به سطح زمین راه مییابد. ☆انفجار آتشفشانی باعث میشود مواد سنگی آواری به روی سطح زمین پاشیده شوند که این مواد را آذرآواری pyroclastic میگویند.
🔹ماگماهای همشیب وناهمشیب
الف -ماگمای همشیب :اگر سنگی که مورد هجوم ماگما قرار گرفتهاست دارای لایهبندی مشخص باشد و دو سطح بالایی و پایینی ماگما با این لایهبندیی موازی باشند ماگما را همشیب
ب - ماگمای ناهمشیب :
اگر سنگی که مورد هجوم ماگما قرار گرفته است دارای لایه بندی مشخص باشد ودوسطح بالایی وپایینی ماگما لایهبندی را قطع کند ماگما را ناهمشیب مینامند.
🔹ماگمای والد : ماگمایی که سنگ آذرین خاصی از آن به وجود آمده یا ماگمای دیگری از آن مشتق شده باشد را ماگمای والد parental magma میگویند.
🔹 اشکال وحالات مختلف یک توده نفوذی ماگما:
1. کوژسنگ (لاکولیت)
2. آذرینتیغه کوچک(استوک)
3. ژرفسنگ (باتولیت)
4. آذرینتیغه (دایک)
5. آذرینلایه (سیل)
6. تنوره آتشفشانی (پایپ)
7. کاوسنگ (لوپولیت)
@Geoscience
درتصویر زیر مکان هریک از پدیده های فوق نمایش داده شده است.
👇👇👇👇👇👇
🔸ماگما :به مواد مذاب درون زمین که بسیار گرم بوده و تحت فشار شدید در زیر پوستهٔ زمین قرار گرفتهاند ماگما یا تَفتال میگویند.
ماگما ممکن است از طریق شکستگیها و سایر نقاط ضعیف پوستهٔ زمین بالا آمده و به صورت گدازه (لاوا) در سطح زمین جریان یابد. ماگما سنگهای گداختهای هستند که اغلب در اتاقک مذابی در زیر رویه زمین قرار دارند و بر اثر فشار کم و دمای بالا به صورت نیمهجامد و گاه حتی مایع هستند. ماگما در دمای میان ۱۲۰۰ تا ۱۸۰۰ درجه سانتیگراد پدید میآید. ماگما پس از رسیدن به سطح زمین و گدازه شدن به مرور سرد شده و تودههایی از سنگهای همچون بازالت را پدید میآورند.
🔹سنگهای آذرین : در زمینشناسی به سنگهای حاصل از انجماد مواد گداخته، سنگهای آذَرین میگویند مثل بازالت و گرانیت.
🔹فعالیت ماگمایی : فرایند تشکیل و حرکت ماگما و تبدیل آن به سنگ آذرین را فعالیت ماگمایی میگویند.
🔸انواع سنگهای آذرین : سنگهای آذرین به دو بخش سنگهای آذرین درونی و سنگهای آذرین بیرونی تقسیم میشوند.
🔹سنگهای آذرین بیرونی: حاصل فرایند آتشفشانی و بیرون ریختن مواد مذاب از دهانهٔ آتشفشان است مثل بازالت و ریولیت
🔹سنگهای آذرین درونی : حاصل فرایند ماندن ماگما در آشیانه و سرد شدن آهستهٔ آن میباشد مثل گرانیت و گابرو.
☆ماگما از مایعی تشکیل شده که سیلیکات است و گرانروی زیادی دارد و با گاز و مواد فرّار همراه است.
🔹گدازه: یا لاوا ، ماگمایی است که مواد فرّار خود را از دست داده وبه صورت مایع از دهانه اتشفشان خارج می شود باشد.
☆ماگماها ممکن است کاملاً مایع یا نیمهمتبلور باشند.
☆گدازهها معمولاً نیمهمتبلورند زیرا محتوی بلور و کانیهایی هستند که نقطه ذوب یا انجماد بالاتر دارند.《 این بلورها یا مستقیماً از ماگما متبلور شدهاند یا کانیهای دیرگداز سنگ مادر ماگما هستند که از سنگ مادر جدا شده و به داخل ماگما افتادهاند》.
🔷فعالیت ماگمایی
ماگما در بخشی از گوشتهٔ بالایی زمین، واقع در زیر سنگکره که سستکُره (asthenosphere) نام دارد تولید میشود.
مخزنی در سنگکره که در آن ماگما پیش از فوران انباشته میشود،
انباشتگاه ماگما(magma chamber) نام دارد.
🔹فعالیت ماگمایی (ماگماتیسم) یعنی فرایند تشکیل و حرکت ماگما و تبدیل آن به سنگ آذرین خود شامل دو بخش است:
1-فعالیت ژرفتودهای (پلوتونیسم)
2-فعالیت آتشفشانی (ولکانیسم).
🔸فعالیت ژرفتودهای:
به آن دسته از رویدادهایی گفته میشود که به موجب آن ماگما از اعماق زمین به سمت بالا حرکت کرده ولی به سطح زمین نمیرسد و در درون زمین سرد شده و تودههای سنگهای آذرین درونی همچون گرانیت را پدید میآورد.
تودههای آذرین درونی ممکن است به پنج شکل در زیر زمین تشکیل شوند که عبارتند از:
ژرفسنگ batholith که وسیعترین نوع تودههاست،
کوژسنگ laccolite که تودهای قارچیشکل است،
کاوسنگ lopolith که مقعر است، آذرینلایه sill
آذرینتیغه dike.
☆از انواع سنگهای آذرین درونی گرانیت و از سنگهای آذرین بیرونی بازالت از همه معروفتر هستند.
🔸فعالیت آتشفشانی
به فرایندهایی گفته میشود که در طی آن ماگما به سطح زمین راه مییابد. ☆انفجار آتشفشانی باعث میشود مواد سنگی آواری به روی سطح زمین پاشیده شوند که این مواد را آذرآواری pyroclastic میگویند.
🔹ماگماهای همشیب وناهمشیب
الف -ماگمای همشیب :اگر سنگی که مورد هجوم ماگما قرار گرفتهاست دارای لایهبندی مشخص باشد و دو سطح بالایی و پایینی ماگما با این لایهبندیی موازی باشند ماگما را همشیب
ب - ماگمای ناهمشیب :
اگر سنگی که مورد هجوم ماگما قرار گرفته است دارای لایه بندی مشخص باشد ودوسطح بالایی وپایینی ماگما لایهبندی را قطع کند ماگما را ناهمشیب مینامند.
🔹ماگمای والد : ماگمایی که سنگ آذرین خاصی از آن به وجود آمده یا ماگمای دیگری از آن مشتق شده باشد را ماگمای والد parental magma میگویند.
🔹 اشکال وحالات مختلف یک توده نفوذی ماگما:
1. کوژسنگ (لاکولیت)
2. آذرینتیغه کوچک(استوک)
3. ژرفسنگ (باتولیت)
4. آذرینتیغه (دایک)
5. آذرینلایه (سیل)
6. تنوره آتشفشانی (پایپ)
7. کاوسنگ (لوپولیت)
@Geoscience
درتصویر زیر مکان هریک از پدیده های فوق نمایش داده شده است.
👇👇👇👇👇👇
🌸🌺🌼
🌺🌼
🌼
🔹ماگماوبرخی اصطلاحات مرتبط آن
🔸ماگما :به مواد مذاب درون زمین که بسیار گرم بوده و تحت فشار شدید در زیر پوستهٔ زمین قرار گرفتهاند ماگما یا تَفتال میگویند.
ماگما ممکن است از طریق شکستگیها و سایر نقاط ضعیف پوستهٔ زمین بالا آمده و به صورت گدازه (لاوا) در سطح زمین جریان یابد. ماگما سنگهای گداختهای هستند که اغلب در اتاقک مذابی در زیر رویه زمین قرار دارند و بر اثر فشار کم و دمای بالا به صورت نیمهجامد و گاه حتی مایع هستند. ماگما در دمای میان ۱۲۰۰ تا ۱۸۰۰ درجه سانتیگراد پدید میآید. ماگما پس از رسیدن به سطح زمین و گدازه شدن به مرور سرد شده و تودههایی از سنگهای همچون بازالت را پدید میآورند.
@Geoscience
🌺🌼
🌼
🔹ماگماوبرخی اصطلاحات مرتبط آن
🔸ماگما :به مواد مذاب درون زمین که بسیار گرم بوده و تحت فشار شدید در زیر پوستهٔ زمین قرار گرفتهاند ماگما یا تَفتال میگویند.
ماگما ممکن است از طریق شکستگیها و سایر نقاط ضعیف پوستهٔ زمین بالا آمده و به صورت گدازه (لاوا) در سطح زمین جریان یابد. ماگما سنگهای گداختهای هستند که اغلب در اتاقک مذابی در زیر رویه زمین قرار دارند و بر اثر فشار کم و دمای بالا به صورت نیمهجامد و گاه حتی مایع هستند. ماگما در دمای میان ۱۲۰۰ تا ۱۸۰۰ درجه سانتیگراد پدید میآید. ماگما پس از رسیدن به سطح زمین و گدازه شدن به مرور سرد شده و تودههایی از سنگهای همچون بازالت را پدید میآورند.
@Geoscience
گردش علمی ده روزه و پربار دانشجویان کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی دانشگاه سیستان و بلوچستان به جنوب شرق کشور به سرپرستی پروفسور حسین نگارش، دکتر صمد فتوحی و دکتر سیروس قنبری به منظور آشنایی بیشتر جغرافی دانان و ژئومورفولوگ های آینده این سرزمین با محیط طبیعی
@Geoscience
@Geoscience