ویروس‌شناسی در ایران

🔹 تازه‌های پژوهشی و خبری از جامعه ویروس‌شناسی کشور

🧪 موضوع/فعالیت:
مطالعه اپیدمیولوژی مولکولی ویروس foot and mouth disease در ایران

👤 پژوهشگر/مرکز مرتبط:
دکتر سیامک خوشنود، دکتر آرش قلیانچی لنگرودی و همکاران، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران

📄 خلاصه خبر:
در ایران بین سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۳ سه نوع ویروس FMD شامل O، A و Asia 1 شناسایی شد. برای اولین بار خط SA-2018 دیده شد و بعضی حیوانات حتی پس از واکسیناسیون هنوز آلوده بودند. این موضوع نشان می‌دهد که واکسیناسیون بهتر و کنترل حرکت دام‌ها ضروری است.

🔗 منبع/ارجاع:
مطالعه در Nature

@ISV_Info

📚 نگاه تاریخی – چهارشنبه
🔹 آخرین نفس‌های آبله – اکتبر ۱۹۷۷

در اکتبر سال ۱۹۷۷، خبر عجیبی از شهر مِرکا در سومالی منتشر شد:
مردی ۲۳ ساله به نام علی معو ملالین با تب و بثورات پوستی در بیمارستان بستری شده بود. پزشکان تصور می‌کردند آبله مدت‌هاست ریشه‌کن شده، اما آزمایش‌ها نشان دادند ویروس هنوز زنده است.

چند هفته بعد، علی بهبود یافت و هیچ مورد دیگری از آبله در جهان گزارش نشد.
سه سال بعد، در ۱۹۸۰، سازمان جهانی بهداشت رسماً اعلام کرد:
🕊 «آبله، نخستین بیماری انسانی است که از زمین ریشه‌کن شد.»

💡 نکته جالب:
ویروس آبله هنوز در دو آزمایشگاه بسیار امن در آمریکا و روسیه نگهداری می‌شود — یادگار آخرین نبرد بشر با یکی از مرگبارترین ویروس‌های تاریخ.

🔗 منبع:
CDC – History of Smallpox

@ISV_Info

📌 اخبار انجمن
🔹 پیام تبریک رئیس انجمن ویروس شناسی ایران به پذیرفته‌شدگان کارشناسی‌ارشد ویروس‌شناسی پزشکی ۱۴۰۴

📄
با سلام
قبولی شما عزیزان را در مقاطع کارشناسی ارشد ویروس‌شناسی پزشکی در سراسر کشور صمیمانه تبریک می‌گویم. ورود به این مسیر علمی، آغاز مسئولیتی ارزشمند در شناخت، پیشگیری و درمان بیماری‌های ویروسی است و بی‌تردید نقش شما در آینده سلامت جامعه و پیشرفت علم در کشور، بسیار پراهمیت خواهد بود.

انجمن ویروس‌شناسی ایران به‌عنوان خانه‌ی مشترک پژوهشگران و متخصصان این حوزه، از شما دعوت می‌کند تا با عضویت و همکاری فعال در برنامه‌ها، کارگاه‌ها و طرح‌های علمی انجمن، در گسترش و ارتقای دانش ویروس‌شناسی کشور سهیم باشید.

امید است با تلاش و همدلی نسل تازه‌نفس پژوهشگران، شاهد اعتلای روزافزون این علم در ایران عزیز باشیم.

با سپاس
رئیس انجمن ویروس‌شناسی ایران
دکتر مهدی نوروزی

🔗 فرم عضویت در انجمن ویروس‌شناسی ایران

🧫 ویروس‌شناسی برای همه
🔹 مطالب ساده و کاربردی برای افزایش آگاهی عمومی

🧪 موضوع:
ویروس‌های شایع در کودکان: چرا بچه‌ها بیشتر بیمار می‌شوند؟

📄 توضیح ساده:
کودکان به دلیل سیستم ایمنی در حال رشد و تماس نزدیک با دیگران در مهدکودک یا مدرسه، بیشتر در معرض ویروس‌ها هستند. ویروس‌هایی مانند RSV، آدنوویروس و رینوویروس از طریق عطسه، سرفه و لمس اسباب‌بازی‌ها به‌راحتی منتقل می‌شوند.

💡 نکته کلیدی:
برای کاهش خطر ابتلا، شستن مرتب دست‌ها، تهویه مناسب اتاق‌ها، و تمیز کردن اسباب‌بازی‌ها بسیار مؤثر است. اگر کودک تب دارد یا سرفه شدید، بهتر است در خانه استراحت کند تا دیگران هم بیمار نشوند.

🔗 منبع:
NHS-Common childhood illnesses

@ISV_Info

🔬 خبر علمی
📰 تازه‌ترین یافته‌ها در حوزه ویروس‌شناسی

🧪 عنوان خبر:
کشف و مهندسی بیش از صد فاژ جدید از روده انسان؛ گامی بزرگ در شناخت تعامل ویروس‌ها و باکتری‌ها

📄 خلاصه:
مطالعه‌ای تازه در مجله Nature (2025) به سرپرستی گروهی از پژوهشگران از Monash University و Hudson Institute بیش از ۱۳۴ فاژ قابل القا را از باکتری‌های روده انسان شناسایی و مهندسی کرده است. این پژوهش نشان داد تنها ۱۸٪ از فاژهای پیش‌بینی‌شده با روش‌های محاسباتی، در شرایط آزمایشگاهی قابل القا هستند. همچنین، ترکیب این فاژها در یک میکروبیوم مصنوعی نشان داد سلول‌های کولونی انسانی می‌توانند القاکنندهٔ فعالیت فاژها باشند — یافته‌ای که ارتباطی احتمالی میان سلول‌های انسانی و پویایی ویروس‌های باکتریایی در روده را پیشنهاد می‌دهد.

🔗 منبع/ارجاع:

https://www.nature.com/articles/s41586-025-08546-4

@ISV_Info

آموزش کوتاه
🔹 نکته‌ای کاربردی در ویروس‌شناسی

🧪 موضوع:
اصطلاح Passage number در کشت سلولی چیست؟

📄 توضیح کوتاه:
اصطلاح Passage number به تعداد دفعاتی اشاره دارد که یک رده سلولی پس از تقسیم، سوب‌کالچر شده است. با افزایش این عدد، ویژگی‌های فیزیولوژیک و ژنتیکی سلول‌ها ممکن است تغییر کند و پاسخ آن‌ها به ویروس یا دارو متفاوت شود.

💡 نکته مهم:
همیشه هنگام انجام آزمایش‌های ویروسی، شماره پاساژ (Passage number) را ثبت کنید؛ زیرا یکی از عوامل کلیدی در بازتولیدپذیری (reproducibility) نتایج است.

@ISV_Info

کتاب برگزیده
🔹 مروری کوتاه بر یک منبع معتبر در ویروس‌شناسی

📝 عنوان:
Global Virology V: 21st Century Vaccines and Viruses

👤 نویسنده(گان):
Milad Zandi, Peyman Halvaei Khanekah, Mona Fani, Maryam Shafaati, Fatemeh Sadat Mousavi

👥 ویراستاران (Editors):
Paul Shapshak, Seetharaman Balaji, Pandjassarame Kangueane, Jens H. Kuhn, Charurut Somboonwit, John T. Sinnott

📌 خلاصه کوتاه:
جلد پنجم از مجموعه Global Virology به بررسی و معرفی واکسن‌ها، به‌ویژه واکسن‌های ویروسی اختصاص دارد. در این جلد علاوه‌بر واکسن‌های انسانی، واکسن‌های حیوانی نیز مورد بحث قرار گرفته‌اند و تأثیر عوامل اقلیمی، جغرافیایی و اجتماعی بر گسترش جهانی ویروس‌ها توضیح داده می‌شود. همچنین پیشرفت‌های نوینی همچون ژن‌درمانی، فناوری‌های CRISPR و روش‌های مهندسی مولکولی در طراحی واکسن‌ها معرفی شده‌اند.

🔗 لینک منبع:
https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-031-77911-4

@ISV_Info

📌 اطلاعیه انجمن

📝 موضوع اطلاعیه:
کارگاه استخراج DNA

📄 توضیح:
کارگاه آموزشی «مبانی استخراج اسید نوکلئیک» شامل آموزش استخراج به روش Salting Out و با استفاده از کیت DNA، به همراه بررسی کیفیت و تعیین غلظت نوکلئیک اسید استخراج‌شده برگزار می‌شود.

📅 مهلت/تاریخ مهم:
ثبت‌نام و برگزاری در روزهای آتی (جهت اطلاع از تاریخ دقیق تماس حاصل فرمایید).

🔗 لینک/ارجاع:
Instagram: Proffarhudacademia
Telegram: 09027917335

📍 آدرس:
تهران، میدان ولیعصر، ضلع جنوبی بلوار کشاورز، پلاک ۱۴، طبقه ۵، آکادمی ژنتیک دکتر فرهود

💡 نکته مهم:
شرکت‌کنندگان در پایان کارگاه گواهی رسمی از آکادمی ژنتیک دکتر فرهود و انجمن ویروس‌شناسی ایران دریافت خواهند کرد.
علاقمندان می‌توانند با ارسال کلمه «ویروس» کد تخفیف ویژه دریافت کنند.
شماره تماس: 02188909784 – 02188914180

@ISV_Info

📌 اطلاعیه انجمن

📝 موضوع اطلاعیه:
کارگاه Real-Time PCR

📄 توضیح:
کارگاه تخصصی «Real-Time PCR» شامل آموزش استخراج RNA از خون، سنتز cDNA، آماده‌سازی واکنش‌ها، تحلیل داده‌های حاصل و بررسی مشکلات متداول (Troubleshooting) برگزار می‌شود.

📅 مهلت/تاریخ مهم:
ثبت‌نام و برگزاری در روزهای آتی (جهت اطلاع از تاریخ دقیق تماس حاصل فرمایید).

🔗 لینک/ارجاع:
Instagram: Proffarhudacademia
Telegram: 09027917335

📍 آدرس:
تهران، میدان ولیعصر، ضلع جنوبی بلوار کشاورز، پلاک ۱۴، طبقه ۵، آکادمی ژنتیک دکتر فرهود

💡 نکته مهم:
شرکت‌کنندگان گواهی رسمی از آکادمی ژنتیک دکتر فرهود و انجمن ویروس‌شناسی ایران دریافت خواهند کرد.
علاقمندان می‌توانند با ارسال کلمه «ویروس» کد تخفیف ویژه دریافت کنند.
شماره تماس: 02188909784 – 02188914180

@ISV_Info

تازه‌های پژوهشی و خبری از جامعه ویروس‌شناسی کشور

🧪 موضوع/فعالیت:
گزارش تازه از شیوع گسترده ویروس‌های تنفسی در کودکان ایرانی طی دوران همه‌گیری کووید-۱۹

👤 پژوهشگر/مرکز مرتبط:
دکتر علیرضا تهمتن و همکاران – دانشگاه علوم پزشکی گلستان، مؤسسه پاستور ایران و دانشگاه علوم پزشکی ایران

📄 خلاصه خبر:
در مطالعه‌ای روی ۲۶۴ کودک بستری در بیمارستان طالقانی گرگان (مهر ۱۴۰۰ تا اسفند ۱۴۰۰)، ۸۸٪ از بیماران حداقل به یکی از ویروس‌های تنفسی آلوده بودند. ویروس‌های شایع‌تر شامل رینوویروس انسانی (۵۶٪)، متاپنوموویروس انسانی (۵۳٪) و RSV (۱۸٪) بودند. هم‌زمانی چند عفونت با علائم شدیدتر مانند ذات‌الریه و تشنج همراه بود.

🔗 منبع/ارجاع:
Nateghi A, Hamrahjoo M, Yasaghi M, et al. Epidemiology and Clinical Features of Respiratory Viruses in Hospitalized Iranian Children During the COVID-19 Pandemic. (2025, accepted/in press).

💡 نکته مهم:
این پژوهش نشان می‌دهد پایش مولکولی مداوم و تشخیص زودهنگام ویروس‌های تنفسی در کودکان زیر پنج سال برای پیشگیری از پیامدهای شدید و مدیریت بهتر بیماری‌ها در ایران حیاتی است.

Photo:ISNA

@ISV_Info

📚 نگاه تاریخی
🔹 داستان یا رویداد مهم در تاریخ ویروس‌شناسی

🧪 موضوع/رویداد:
کشف عامل ویروسی سرطان – Rous sarcoma virus (RSV)

👤 پژوهشگر/شخصیت کلیدی: Peyton Rous
📄 خلاصه: در سال ۱۹۱۱، Peyton Rous با تزریق عصاره‌ی سلول‌های توموریِ یک مرغ به مرغ سالم، نشان داد که یک عامل بدون سلول (فیلترشده) می‌تواند تومور ایجاد کند؛ این عامل بعدها به نام Rous sarcoma virus نامیده شد و نخستین ویروس شناخته‌ شده که می‌تواند سرطان ایجاد کند بود.

💡 نکته جالب: کشف RSV مسیر جدیدی را گشود که ویروس‌ها می‌توانند سرطان‌زا باشند — یعنی علاوه بر عفونت، توانایی تبدیل سلول به حالت توموری را نیز دارند؛ همین کشف به تحقیق در ژن‌های اوکوژن (oncogene) منجر شد.


🔗 منبع/ارجاع:
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3501656/

@ISV_Info

🔹 پیام انجمن ویروس‌شناسی ایران به مناسبت روز جهانی پولیو (۲ آبان / ۲۴ اکتبر)

در روز جهانی پولیو، یادآور می‌شویم که ویروس پولیو – عامل بیماری فلج اطفال – همچنان یکی از چالش‌های مهم سلامت جهانی است. موفقیت‌های چشمگیر در مسیر ریشه‌کنی این بیماری نتیجه همکاری گسترده میان جامعه علمی، نظام‌های بهداشتی و نهادهای ملی و بین‌المللی بوده است.

انجمن ویروس‌شناسی ایران ضمن گرامی‌داشت این روز، از تلاش‌های شبانه‌روزی مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و آزمایشگاه ملی فلج اطفال(پولیو) دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران در زمینه پایش مداوم، تشخیص سریع و حفظ وضعیت عاری از پولیو در کشور صمیمانه تقدیر و تشکر می‌کند.

انجمن همچنین بر اهمیت تداوم پژوهش‌های ویروس‌شناسی، آموزش و اطلاع‌رسانی عمومی تأکید می‌نماید تا دستاورد ارزشمند ایران بدون پولیو برای نسل‌های آینده پایدار بماند.

روابط عمومی انجمن ویروس‌شناسی ایران

@ISV_Info

🔬 خبر علمی
📰 تازه‌ترین یافته‌ها در حوزه ویروس‌شناسی

🧪 عنوان خبر:
تصویرسازی سه‌بعدی از سرهم‌بندی ویروس آنفلوآنزا در سلول زنده

📄 خلاصه:
پژوهشگران با استفاده از میکروسکوپ کرایوالکترونی درون‌سلولی موفق شدند فرایند دقیق سرهم‌بندی ویروس آنفلوآنزای A را درون سلول مشاهده کنند. نتایج نشان می‌دهد که خوشه‌بندی مواد ژنتیکی ویروس (vRNPs) روی غشاهای حاوی پروتئین‌های سطحی مانند HA و NA انجام می‌شود و پروتئین ماتریکس M1 نقش کلیدی در سازمان‌دهی و شکل‌گیری ذرات ویروسی دارد. این یافته‌ها درک تازه‌ای از چگونگی سرهم‌بندی ویروس و مراحل آغازین جوانه‌زنی آن ارائه می‌دهد.
Photo:https://www.science.org/doi/10.1126/science.adq7597

🔗 منبع:
Visualizing influenza A virus assembly by in situ cryo-electron tomography — Nature Communications (2025)

@ISV_Info

📌 اطلاعیه انجمن
🔹 اخبار، فراخوان‌ها و اطلاعیه‌های رسمی انجمن ویروس‌شناسی ایران

📝 موضوع اطلاعیه:
نشست مجازی هیئت‌مدیره انجمن ویروس‌شناسی ایران با دانشجویان

📄 توضیح:
این نشست فرصتی برای گفت‌وگوی مستقیم دانشجویان علاقه‌مند به ویروس‌شناسی با اعضای هیئت‌مدیره و رئیس انجمن است. شرکت‌کنندگان می‌توانند پرسش‌ها و پیشنهادهای خود را مطرح کرده و از برنامه‌های آینده انجمن مطلع شوند.

📅 تاریخ برگزاری:
سه شنبه ۶ آبان ۱۴۰۴ – ساعت ۱۹:۰۰

🔗 لینک ورود به جلسه:
https://survey.porsline.ir/s/R2p4VKl

💡 نکته مهم:
حضور برای تمام دانشجویان علاقه‌مند به ویروس‌شناسی آزاد است.

@ISV_Info

📌نگاه تاریخی
🔹 داستان یا رویداد مهم در تاریخ ویروس‌شناسی

🧪 موضوع/رویداد:
اولین کشت موفق ویروس در سلول‌های زنده

👤 پژوهشگر/شخصیت کلیدی:
جان اندرز، توماس ولر و فردریک رابینز (دانشگاه هاروارد، 1949)

📄 خلاصه:
در سال 1949، اندرز، ولر و رابینز برای نخستین‌بار توانستند ویروس فلج اطفال را در کشت سلولی انسانی تکثیر دهند، بدون نیاز به استفاده از حیوانات زنده. این دستاورد، ویروس‌شناسی مدرن را متحول کرد و امکان مطالعه، واکسن‌سازی و کنترل بسیاری از ویروس‌ها را فراهم ساخت.

💡 نکته جالب:
این موفقیت پایه‌گذار توسعه واکسن فلج اطفال توسط جوناس سالک شد و به همین دلیل، سه دانشمند یادشده در سال 1954 جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی را دریافت کردند

@ISV_Info

📌ویروس‌شناسی در ایران

🔹 تازه‌های پژوهشی و خبری از جامعه ویروس‌شناسی کشور

🧪 موضوع/فعالیت:
افزایش چشمگیر شیوع و تنوع ژنوتیپی ویروس HPV در زنان جنوب ایران (۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲)

👤 پژوهشگر/مرکز مرتبط:
دکتر حامد گوکلانی، دکتر خدیجه احمدی و همکاران – مرکز تحقیقات بیماری‌های عفونی و گرمسیری دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان

📄 خلاصه خبر:
در یک مطالعه روی ۳۹۶۰ زن مراجعه‌کننده به کلینیک‌های زنان در استان هرمزگان، مشخص شد ۳۲.۹٪ از نمونه‌ها مثبت برای ویروس HPV هستند. بیشترین میزان ابتلا در گروه سنی ۲۰ تا ۴۰ سال و شایع‌ترین ژنوتیپ‌های پرخطر شامل HPV16، 52، 31 و 53 بودند. بررسی روند دو ساله نشان داد که شیوع ویروس از ۳۰٪ در سال ۱۴۰۰–۱۴۰۱ به ۳۶٪ در سال ۱۴۰۱–۱۴۰۲ افزایش یافته است.

🔗 منبع/ارجاع:
Prevalence and genotype distribution of HPV infection among women in 2021–2023 in southern Iran: The rising trend of HPV infection among women. BMC Women’s Health (2025)

💡 نکته مهم:
افزایش شیوع HPV در میان زنان جوان جنوب کشور، ضرورت اجرای برنامه‌های ملی پیشگیرانه را برجسته می‌کند.
@ISV_Info

📘 آموزش کوتاه
🔹 نکته‌ای کاربردی در ویروس‌شناسی

🧪 موضوع: Plaque Assay چیست؟

📄 توضیح کوتاه:
روش Plaque assay، روشی کمی برای تعیین تعداد ویروس‌های عفونی در یک نمونه است. در این روش، رقت‌های مختلف ویروس روی سلول‌های کشت‌داده‌شده قرار می‌گیرند؛ هر ذره ویروسی عفونی باعث از بین رفتن بخشی از سلول‌ها شده و ناحیه شفافی به نام plaque ایجاد می‌کند. شمارش این پلاک‌ها به پژوهشگران اجازه می‌دهد تا غلظت ویروس را بر حسب PFU/ml (Plaque Forming Units per milliliter) محاسبه کنند.

💡 نکته مهم:
هر پلاک = یک ویروس عفونی (ابزار طلایی برای سنجش قدرت عفونی ویروس‌ها)
@ISV_Info

📌 رویداد علمی

📝 موضوع:
نشست علمی «مروری بر واریانت‌های کووید-19 در ایران و جهان»

📄 توضیح:
در این نشست علمی، تازه‌ترین یافته‌ها درباره واریانت‌های ویروس SARS-CoV-2 در سطح ملی و بین‌المللی مورد بررسی قرار می‌گیرد. سخنران این نشست، جناب آقای دکتر علی ملکی، ویروس‌شناس و رئیس آزمایشگاه مرجع کووید-19 انستیتو پاستور ایران هستند.

📅 مهلت/تاریخ مهم:
چهارشنبه 14 آبان 1404 – ساعت 8:10 تا 10 صبح

📍 مکان:
تهران، شهرک غرب، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، بلوک A، طبقه دوازدهم، مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر، سالن جلسات

🔗 لینک حضور مجازی:
https://wp.vchealth.ir/?r=HBTrY2
@ISV_Info

#اخبار_انجمن

📌اطلاعیه روابط عمومی

با سلام و سپاس از همراهی گرم و صمیمی شما 🌷

تیم روابط عمومی در حال بازنگری و به‌روزرسانی شیوه‌های ارتباطی و اطلاع‌رسانی خود است تا بتوانیم با رویکردی تازه و مؤثرتر در کنار شما باشیم.

به همین دلیل، برای مدت کوتاهی انتشار مطالب جدید نخواهیم داشت تا بتوانیم با انرژی و برنامه‌ای نو بازگردیم.

نظرات، پیشنهادات و ایده‌های شما برای ما ارزشمند است 💡
📩 می‌توانید دیدگاه‌های خود را از طریق راه‌های زیر ارسال کنید:

در تلگرام به آیدی:
@isoform9

در اینستاگرام از طریق دایرکت صفحه رسمی
@ISV_Info.ir

یا از طریق ایمیل:
yousef.douzandegan@gmail.com

همچنین اگر علاقه‌مند به همکاری در تیم روابط عمومی هستید، از حضور شما با خوشحالی استقبال می‌کنیم. برای اطلاع بیشتر، کافی است پیام دهید.

لینک عضویت در انجمن ویروس شناسی ایران

با احترام
تیم روابط عمومی انجمن ویروس شناسی ایران 🌿