انجمن نجوم دانشگاه علم و صنعت – Telegram
انجمن نجوم دانشگاه علم و صنعت
1.67K subscribers
606 photos
63 videos
8 files
309 links
ادمین پشتیبانی:
@iust_ssc_admin
دبیر:
@saraalinaqi
نائب دبیر:
@MRSR83
Download Telegram
بارش شهابی جباری
شهاب‌ها بقایای برخورد توده‌ ذرات موجود در فضا با جو زمین هستند. این برخورد در طول گردش زمین به دور خورشید اتفاق می‌افتد و به‌محض تماس این توده‌ها با جو زمین، آن‌ها می‌سوزند. از توده ذرات معلق در فضا با نام شهاب‌واره و درخشش پس از سوختن آن‌ها با نام شهاب یاد می‌شود. شهاب‌واره‌ها در بیشتر موارد برخورد با جو زمین، جز رد نور از خود چیزی به جا نمی‌گذارند؛ اما در موارد معدود و برخورد شهاب‌واره‌های بزرگ، بخش‌هایی از آن‌ها جدا می‌شوند و پس از عبور از جو، به سطح زمین می‌رسند. شهاب‌واره‌ها بقایای ستاره‌های دنباله‌دار از بین رفته یا سیاره‌های کوچک هستند و برخورد تعداد زیادی از این توده‌ها با جو زمین، بارانی از نور در کهکشان ایجاد می‌کند که این پدیده را بارش شهابی می‌نامند.
بارش شهابی جباری هر ساله از ۱۰ مهر تا ۱۶ آبان ظاهر می‌شود. بارش شهابی جباری (شکارچی) در ساعات اولیه صبح ۳۰ مهر به اوج خود می‌رسد و بقایای دنباله‌دار هالی را در جو زمین پاشیده و یک نمایش خیره‌کننده ایجاد می‌کند.
اوج بارش زمانی رخ می‌دهد که زمین از میان بقایایی که دنباله‌دار هالی برجای گذشته است عبور می‌کند.
11👍1
دنباله‌دار هالی خود آخرین بار در سال ۱۹۸۶ در آسمان دیده شد و در سال ۲۰۶۱ بار دیگر ظاهر می‌شود. طبق گفته ناسا، این دنباله‌دار هر ۷۶ سال یکبار در سفر به دور خورشید ظاهر می‌شود.
تابش شهاب‌سنگ‌ها از صورت فلکی معروف جبار (شکارچی) است. حتما لازم نیست شهاب‌ها را در صورت فلکی که کانون بارش در آن قرار دارند، مشاهده کرد. در کل آسمان می‌توان به جست‌وجوی شهاب‌های یک بارش پرداخت. بهترین زمان برای دیدن این بارش شهابی زمانی است که ماه بر آسمان شب تسلط ندارد. دلیل آن این است که این شهاب‌سنگ‌ها ضعیف‌تر از بارش شهابی برساوشی هستند که آخرین بار در مرداد ماه ظاهر شد.
━••●●●••━
@IUST_SSC
  انجمن نجوم دانشگاه علم و صنعت
8
انجمن علمی نجوم دانشگاه علم و صنعت ایران تقدیم میکند :

🪐دوره ی « چرا نجوم؟ »

🚫ظرفیت محدود🚫

🔹مدرس دوره : مهندس فاطمه برزویی

زمان دوره : پنج شنبه و جمعه ها ساعت ۱۸_۱۷
شروع : ۱۱ آبان ماه
به صورت مجازی ، در بستر ادوبی کانکت

📚سرفصل های دوره :
-مروری بر تاریخچه علم نجوم و دانشمندان آن
-مروری بر منظومه‌شمسی و اجزای تشکیل‌دهنده آن
-صور فلکی و اجزای تشکیل دهنده کیهان
-عظمت و مقیاس کیهان
-پدیده‌های نجومی
-ابزارهای نجومی و تلسکوپ ها
کاربردهای نجوم در زندگی
-جهت‌یابی

💰هزینه ی دوره :
۲۹۰ هزار تومان

💯💯همراه با اعطای مدرک دو زبانه پایان دوره ( با برگزاری آزمون )

🆔برای ثبت نام و اطلاعات بیشتر به آیدی @iust_ssc_admin مراجعه کنید.

━••●●●••━
@IUST_SSC
انجمن نجوم دانشگاه علم و صنعت
3👍2
ماه‌گرفتگی جزئی امشب، ۲۸ اکتبر ۲۰۲۳ (معادل ۶ آبان سال ۱۴۰۲) در بخش‌هایی از آمریکای شرقی، اروپا، آفریقا، آسیا و استرالیا قابل مشاهده خواهد بود. این ماه گرفتگی با قدر ۱۲/۴ درصد است و تمام مراحل آن در ایران قابل مشاهده خواهد بود.

در این نوع ماه‌گرفتگی، هم ترازی ناقص خورشید، زمین و ماه باعث می‎ شود که ماه، تنها از بخشی از سایه زمین عبور کند؛ این موضوع باعث می‌شود که سایه زمین، بدون اینکه ماه را کاملاً بپوشاند، بر روی ماه قرار گیرد.
از طریق لینک زیر می‌توانید زمان‌بندی ورود ماه به نیم‌سایه‌ی زمین، اوج گرفتگی و پایان خسوف را مشاهده کنید:
https://www.timeanddate.com/eclipse/in/iran/tehran?iso=20231028

━••●●●••━
@IUST_SSC
  انجمن نجوم دانشگاه علم و صنعت
5🔥1
فراخوان عضویت در شورای عمومی انجمن علمی دانشجویی نجوم دانشگاه علم و صنعت
🔴مخصوص دانشجویان علم و صنعت
از تمامی علاقه مندان به زمینه نجوم و کیهان‌شناسی و هوافضا و کسانی که به فعالیت های دانشجویی در این حوزه علاقه مند هستند دعوت می شود تا در لینک زیر ثبت نام نمایند :
http://www.iust.ac.ir/dform/433/491/
مهلت ثبت نام: ۱ آذر
🆔 @iust_ssc_admin 

━••●●●••━
@IUST_SSC
انجمن نجوم دانشگاه علم و صنعت
🔥2🤯1
برای سده‌ها، ستاره‌شناسان و فیزیکدانان کنجکاو بودند که چه چیزی ستارگان را به درخشیدن وامی‌دارد؟ برآوردهای ساده نشان داده بود که سوازندنِ شیمیاییِ معمولی، برای فراهم‌سازیِ انرژی برای هزاران میلیون سال زندگانیِ ستارگان، بسیار ناکافی بود. انرژی باید از واکنش‌های هسته‌ای بدست آمده باشد.
ستاره‌شناس بریتانیایی، رابرت اتکینسون (Robert Atkinson) و فیزیکدان استرالیایی، فریتز هوترمنز (Fritz Houtermans)، با سود جستن از تونل‌زنیِ کوانتومی، پاسخی مناسب برای پرسش فرآوری انرژی در ستارگان یافتند. نوشتار آن دو چنین آغاز می‌شد:" به تازگی گاموف نشان داد که ذرات دارای بار مثبت، برخلاف باور گذشته‌یمان که انرژی آن‌ها را کافی فرض می‌کند، می‌توانند درون هسته‌ی اتمی نفوذ کنند." آنان پیشنهاد کردند که هسته‌های سبک برای پروتون‌ها مانند تله هستند، و هنگامی که چهار پروتون در دام بیفتند، ذره‌ی آلفایی می‌تواند ساخته شود. ذره‌ی آلفا سپس از هسته بیرون رانده می‌شود و به این ترتیب انرژی پیوند هسته‌ای هنگفتی آزاد می‌شود که از فرایند هم‌جوشی پدید می‌آید. در این فرایند چهار هسته‌ی هیدروژن به هلیوم تبدیل می‌شوند.
11👍2
سرعت فراوری انرژی در خورشید بسیار کم است، به طوری که سرعت سوخت هسته‌ای در بخشی از خورشید با حجمی برابر با حجم انسان، کمتر از سرعت گوارش خوراک و به دست آوردن انرژی از آن است!
ستاره، بیشتر از هسته‌های هیدروژن معمولی ساخته شده است که تنها یک پروتون دارد. واکنش هسته‌ای هیدروژن معمولی، که انرژی خورشید را فراهم می‌کند، چندان کم اتفاق می‌افتد که هرگز در آزمایشگاه دیده نشده است! چنین چیزی به این دلیل اتفاق می‌افتد که واکنش هسته‌ای خورشید، با همان سازوکار واپاشی هسته‌ای بتا سروکار دارد. چنین واکنش‌هایی برهمکنش‌های کم‌زور نام دارند و در مقایسه با سرعت‌های زیاد بر‌همکنش‌های هسته‌ای پرزور - مانند همجوشی دوتریوم و تریتیوم (در بمب‌ها) - بسیار کند می‌باشند.
برای برخورد دو پروتون درون خورشید، رانش الکتریکی نمی‌گذارد که دو پروتون آنقدر به هم نزدیک شوند که نیروی قوی کوتاه‌برد را حس کنند. اما گه‌گاه، در پی تونل‌زنی کوانتومی، دو پروتون می‌توانند به یکدیگر نزدیک شده و هسته‌ای ناپایدار بسازند که دو پروتون دارد. معمولا پس از زمان بسیار کوتاهی، دو پروتون باز از یکدیگر دور می‌شوند. ولی برهم‌کنش کم‌زور و اصل عدم‌قطعیت باعث می‌شوند که احتمال اینکه یکی از پروتون‌های این هسته‌ی ناپایدار، به واپاشی بتا دچار، و نوترون شود بسیار کم باشد؛ این فرایند به پیدایش هسته‌ی دوتریوم خواهد انجامید. میانگین زمانی چنین رویدادی، برای هر پروتون درون خورشید، بیش از هزار میلیون سال برخورد است! این نخستین گام بسیار دشوار، کلید راز سوزاندن بسیار آرام سوخت خورشیدی است. زمانی که دوتریوم ساخته شد، واکنش‌های هسته‌ای باقی‌مانده، که ساخته شدن هلیوم به آن‌ها نیاز دارد، تندتر رخ می‌دهند. این‌ها برهم‌کنش‌های پرزور مغناطیسی‌ بین پروتون و دوتریوم برای ساختن هلیوم می‌باشند.
این رشته واکنش‌ها چرخه‌ی پروتون-پروتون نام دارد. چنین واکنش‌هایی سرچشمه‌ی اصلی انرژی خورشیدمان، پنداشته می‌شوند. ولی در بسیاری از ستارگان، دماها چندان بالا هستند که انرژی از چرخه‌ی کربن بیتی، فرآورده می‌شود. در این روش نیازی نیست که در هنگام برخورد، برهم‌کنش کم‌زور روی دهد. سازوکار بیتی، به جای آن به هسته‌های کربن وابسته است که مانند عنصری میانجی و کارگشا برای ساخت هلیوم رفتار می‌کند.
━••●●●••━
@IUST_SSC
  انجمن نجوم دانشگاه علم و صنعت
10👍1
بارش شهابی یک منظره آسمانی است، یک نمایش نور طبیعی که بشریت را در طول تاریخ مجذوب خود کرده است.
عوامل اصلی بارش شهابی دنباله‌دارها هستند. همانطور که یک دنباله‌دار به دور خورشید می‌چرخد، دنباله‌ای غبارآلود از شهاب‌سنگ‌ها را می‌ریزد. این ذرات در مسیر مداری دنباله‌دار باقی می مانند و یک «جریان شهاب سنگی» ایجاد می کنند. هنگامی که مدار زمین با چنین جریانی تلاقی می کند، نتیجه یک بارش شهابی است.
در حالی که دنباله‌دارها مظنون معمول هستند، سیارک ها نیز می توانند منبع شهاب‌سنگ‌ها باشند. هنگامی که مدار یک سیارک از مدار زمین عبور می‌کند، بقایا و خرده‌هایی که می‌ریزد می‌تواند منجر به بارش شهابی شود. با این حال، این اتفاق احتمال کمی در مقایسه با باران‌های دنباله‌دار دارد.
بارش شهابی به نام صورت فلکی که به نظر می‌رسد از آنها تابش می‌کند، نامگذاری شده است، که به عنوان نقطه تابشی آنها شناخته می‌شود.
برای مشاهده بهترین بارش شهابی، باید بعد از نیمه شب و قبل از طلوع خورشید که آسمان تاریک است، به سمت این تابش نگاه کرد. مناطق روستایی دور از نور شهر بهترین دید را ارائه می دهند.
7👍2
زمانی که شهاب‌سنگ‌ها وارد جو زمین می‌شوند، این کار را با سرعت‌های بالا انجام می‌دهند و اصطکاک هوا باعث گرم شدن آن‌ها می‌شود. این گرما باعث درخشش گازهای اطراف شهاب‌سنگ می شود که ما آن را به صورت شهاب‌سنگ مشاهده می‌کنیم.
در موارد نادر، یک شهاب‌سنگ ممکن است از فرود آتشین خود جان سالم به در ببرد و روی سطح زمین فرود آید. دانشمندان به دنبال این قطعات باقی مانده برای مطالعه هستند.
بارش شهابی الهام بخش افسانه‌های بی‌شماری است. در فرهنگ‌های مختلف، آنها به عنوان نشانه یا پیام خدایان در نظر گرفته می‌شدند. امروزه، آنها همچنان موضوعی محبوب در هنر و ادبیات هستند.
ستاره‌شناسان بارش‌های شهابی را مطالعه می‌کنند تا درباره ترکیب دنباله‌دارها و منظومه‌شمسی اولیه بیاموزند. بارش‌شهابی همچنین به درک اتمسفر بالای زمین کمک کرده است زیرا شهاب‌ها با گازهای موجود در آن تعامل دارند.
به طور خلاصه، بارش‌شهابی به ما نگاهی اجمالی به عملکرد منظومه شمسی می‌دهد. آنها طبیعت پویای سیاره و ارتباط ما با کیهان را به ما یادآوری می‌کنند.
6👍1
بارش Taurids یک بارش شهابی آهسته و طولانی مدت است که هر سال از اواخر اکتبر تا نوامبر رخ می‌دهد. بارش Taurids جنوبی، که از اواخر سپتامبر فعال شده است، به ویژه به خاطر توپ‌های آتشین خود مشهور است. این گوی‌های آتشین شهاب‌های بسیار درخشانی هستند که درخشندگی آن‌ها حتی از زهره نیز فراتر می‌رود و همانطور که توسط ناسا توضیح داده شده، آنها را به یک ویژگی برجسته در آسمان شب تبدیل می‌کند.
در سال 2023، بارش شهابی تورید بین 10 تا 11 اکتبر در نیمکره جنوبی و 12 تا 13 نوامبر در نیمکره شمالی به اوج خود خواهد رسید.
زمان مشاهده بهینه برای مشاهده این بارش‌های شهابی بعد از نیمه شب در هر منطقه زمانی است. همچنین به ستاره‌نگاران توصیه می‌شود که صبور باشند، زیرا توریدهای جنوبی معمولاً فرکانس حدود پنج شهاب در ساعت را نشان می‌دهند.
به دلیل میدان دید باریک از استفاده از تلسکوپ خودداری کنید.
4👌2
توریدهای جنوبی از دنباله‌دار انکه سرچشمه می‌گیرند، که به دلیل مدار بسیار کوتاهش در میان دنباله‌دارهای منظومه‌شمسی شناخته می‌شود. دوره مداری دنباله‌دار انکه تقریباً 3.3 سال است و آخرین نزدیک شدن آن به خورشید یا حضیض، اخیراً در 22 اکتبر رخ داده است. 
رد بقایایی که این دنباله‌دار در طول سفر خود در فضا به جا می‌گذارد، هنگامی که زمین مسیر آن را قطع می کند، منجر به بارش شهابی تورید جنوبی می‌شود.
اگر مسیری را که شهاب‌ها طی می‌کنند دنبال کنید، به نظر می‌رسد که از نقطه‌ای در صورت فلکی ثور سرچشمه می‌گیرند، از این رو به این نام شناخته می‌شود.
به دلیل وقوع آنها در اواخر اکتبر و اوایل نوامبر، آنها را گلوله های آتشین هالووین نیز می‌نامند.
اعتقاد بر این است که انکه و توریدها بقایای یک دنباله دار بسیار بزرگتر هستند که طی 20000 تا 30000 سال گذشته متلاشی شده است.
جریان دنباله‌دار بسیار گسترده و پراکنده است، به همین دلیل است که زمین برای عبور از آن زمان نسبتاً طولانی صرف می‌کند.
━••●●●••━
@IUST_SSC
  انجمن نجوم دانشگاه علم و صنعت
3👌2
بارش شهابی یک پیش‌آمد آسمانی در آسمان شب است که در هنگام عبور سیاره‌ی زمین در پیمودن مسیر مدار خود از میان توده‌ای از ذرات در فضا که شهاب‌واره خوانده می‌شوند رخ می‌دهد. در جریان حادث شدن این رویداد تعداد زیادی شهاب‌واره در جو زمین می‌سوزند. هر بارش شهابی در ناحیه‌ی مشخصی از آسمان اتفاق می‌افتد و به این محل کانون بارش گفته می‌شود. جهت حرکت شهاب‌ها متفاوت است ولی امتداد مسیر آن‌ها به کانون بارش آن رویداد منتهی می‌شود.
15
بارش شهابی اسدی
بارش شهابی اسدی یکی از مشهورترین بارش‌های شهابی است که معمولاً هر ساله در فصل پائیز روی می‌دهد، و کانون بارش آن در صورت فلکی اسد به نظر می‌رسد. این بارش در شب‌های ۲۶ تا ۲۸ آبان ماه هر سال به اوج خود می‌رسد و گاه شامل ۱۰ تا ۲۰ شهاب در هر ساعت می‌شود.
شهاب‌سنگ‌های بارش اسدی ذرات و قطعاتی هستند که توسط دنباله‌دار «تمپل-تاتل» (Tempel-Tuttle) در فضا پراکنده شده‌اند. این دنباله‌دار هر 33/25 سال در منظومه‌ی شمسی درونی دور می‌زند و با هر بازدید، دنباله‌ای از گرد و غبار را در مسیرش پخش می‌کند. زمین هر سال در اواخر آبان از میان بخش‌های زیادی از این دنباله‌ی گرد و غبار می‌گذرد. گاهی حتی مستقیما از یک دنباله‌ی متراکم عبور می‌کند که می‌تواند باعث ایجاد طوفان شهاب‌سنگی شود و هزاران شهاب در ساعت را به نمایش بگذارد. این همان چیزی است که در سال‌های ۱۹۹۹، ۲۰۰۱ و ۲۰۰۲ اتفاق افتاد و چون تمپل-تاتل در سال ۱۹۹۸ میلادی از نزدیکی خورشید گذشت، در سال‌های بلافاصله پس از آن، بهترین نمایش خود را اجرا کرد.
لئونیدها به عنوان سریع‌ترین شهاب‌سنگ‌ها شناخته می‌شوند و اغلب رنگارنگ هستند. رنگ شهاب‌های مختلف به دلیل نور ساطع شده از اتم‌های فلزی خاص یک شهاب‌سنگ یا گاهی نور ساطع شده از مولکول‌های هوای اطراف آن است. اتم‌های سدیم نور زرد-نارنجی، آهن زرد، منیزیم سبز-آبی، کلسیم یونیزه شده می‌تواند بنفش باشد و نیتروژن و اکسیژن اتمسفر رنگ قرمز ایجاد می‌کنند.
━••●●●••━
@IUST_SSC
  انجمن نجوم دانشگاه علم و صنعت
15
خورشید که از گاز و پلاسما تشکیل شده است، به صورت جسمی جامد نمی‌چرخد. نقطه‌ای روی استوای خورشید حرکت وضعی خود را طی ۲۵ روز انجام می‌دهد و در نزدیکی قطب‌ها این حرکت تا ۳۵ روز طول می‌کشد. این چرخش نا‌مساوی، بر خطوط میدان مغناطیسی تاثیر می‌گذارد و آن‌ها را دچار اعوجاج می‌کند. ناحیه‌هایی که فعالیت مغناطیسی متراکم دارند مانع صعود گرما از داخل خورشید می‌شوند و خنک‌ترند. این لکه‌های خنک از بقیه‌ی سطح خورشید تیره‌تر به نظر می‌رسند و آن‌ها را لکه‌های خورشیدی می‌نامند.
9👍6
لکه‌های خورشیدی طبق چرخه‌ای ۱۱ ساله پدیدار می‌شوند. دوره‌های کاهش فعالیت لکه‌های خورشیدی را کمینه‌های خورشیدی می‌نامند و دوره‌هایی که در آن‌ها تعداد زیادی لکه‌ی خورشیدی پدید می‌آیند بیشینه‌های خورشیدی نام دارند. هر چرخه با معکوس شدن میدان مغناطیسی خورشید شروع می‌شود. از سال ۱۶۴۵ میلادی تا سال ۱۷۱۵ -دوره‌ای که کمینه‌ی ماندر نامیده شده است- تقریبا هیچ لکه‌ی خورشیدی ثبت نشده است. این دوره با دوره‌ای از هوای بسیار سرد همراه بوده است و بعضی‌ها بر همین اساس نتیجه‌گیری کرده‌اند که لکه‌های خورشید و گرمای دریافتی از خورشید با هم رابطه دارند.
━••●●●••━
@IUST_SSC
  انجمن نجوم دانشگاه علم و صنعت
12👌1
کهکشان راه شیری یک کهکشان حلزونی بزرگ با قطر حدود 100 هزار سال نوری و حاوی 200 تا 400 میلیارد ستاره است. این کهکشان در حدود 13.6 میلیارد سال پیش، یعنی کمی بعد از بیگ بنگ، شکل گرفته است. اما چگونه این کهکشان به وجود آمد؟

با توجه به نظریه شکل‌گیری کهکشان‌ها، کهکشان راه شیری از تجمع گازهای هیدروژن و هلیوم در فضا آغاز شد. این گازها تحت تاثیر نیروی گرانش به هم نزدیک شدند و ستاره‌های اولیه را تشکیل دادند. این ستاره‌ها بسیار بزرگ و داغ بودند و زودتر از ستاره‌های امروزی منفجر شدند. این انفجارها موجب شد که عناصر سنگین‌تری مانند کربن، اکسیژن، نیتروژن و آهن به وجود آیند و به فضا پخش شوند. این عناصر با گازهای باقی‌مانده ترکیب شدند و نسل‌های بعدی ستاره‌ها را ساختند. این فرآیند در طول میلیاردها سال ادامه یافت و کهکشان راه شیری را شکل داد.
21