💐 شادباش روز معلم

📍اگرچه رابطه انسانی و عاطفیِ معلم با دانش آموز هیچ گاه کهنه نمی شود اما معلمی را باید در دنیای جدید معنا کرد.
روز معلم را به؛
معلمان عزیز ایران،
دانشجو-معلمان
و تمام مربیانی که با "زبانِ زمانه" سخن می گویند، شادباش می گویم.
به امید درکِ بالاترِ همگان از پیچیدگی ها و دشواری های حرفه معلمی و به امید فراهم شدن شرایطی بهتر برای معلم، دانش آموز، مدرسه و آموزش و پرورش
روز معلم مبارک

با مهر
مرتضی نظری

🌏 تربیت و توسعه | روزِ معلم
@IranHumanDevelopment2

📍ویژه / واکنش

🔸واکنش اهالی علوم تربیتی دانشگاه به یک انتصاب

شماری از اساتید علوم تربیتی در نامه‌ای سرگشاده به رئیس‌جمهور خواستار بازنگری در انتصاب مدیران سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی شدند

در این نامهٔ سرگشاده آمده است:

«سخن از قصۀ پرغصۀ سطحی‌نگری و انتصاب‌های نابه‌جا در سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی وزارت آموزش‌وپرورش است.»

▫️چندی است خبر انتصاب‌های پیاپی (از رئیس سازمان گرفته تا مدیران میانی) در سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی وزارت آموزش‌وپرورش، سیلی از نگرانی‌ها و دغدغه‌ها را در میان اصحاب تعلیم و تربیت به وجود آورده است. همه می پرسند، چه بر سر آموزش‌وپرورش کشورمان خواهد آمد، اگر این گونه جایگاه رهبری نظام برنامه‌ریزی درسی و سکاندار اصلی ابتکار عمل‌های آموزشی و پرورشی کشور، جولانگاه سیاست‌زدگی و سطحی‌نگری و کم‌مایگی شود؟! چرا تغییر و تحول در سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی که می‌تواند این سازمان را، همچون موجودی زنده و منعطف، آمادۀ تصحیح خطاهای خسارت‌بار گذشته کند، چنین چشم‌انداز غم‌باری را بر روی ما گشوده است؟!

▫️پیچیدگی نظام برنامه‌ریزی درسی بر آگاهان این حوزه پوشیده نیست. این امر علاوه بر این‌که از ماهیت تلفیقی، بین‌رشته‌ای و فرارشته‌ای تربیت در ساحت‌های مختلف وجود آدمی سرچشمه می‌گیرد، نیازمند توجه متوازن به سطوح سه‌گانۀ برنامه‌ریزی درسی (تجویزی، نیمه‌تجویزی و غیرتجویزی) به منظور بسترسازی برای تحقق تربیت نیز هست.

اینجاست که مسئولیت خطیر مدیریت نظام برنامه‌ریزی درسی کشور، به منظور طراحی و تدبیر فرصت‌های تربیتی و یا زمینه‌سازی برای آن بیش از پیش آشکار می‌شود. این مسئولیت علاوه بر نیاز به تعهد و شایستگی‌های عام مدیریتی و نیز بصیرت تاریخی برای درس‌گرفتن از تجارب چهل‌سالۀ کشور، نیازمند دانش تخصصی، آگاهی و وقوف عمیق و دقیق به تجارب و دستاوردهای جهانی، توانایی استفاده از خرد جمعی و بسیج کردن صاحبان اندیشه در خدمت آموزش و پرورش کشور است.

▫️اینک که در آستانۀ هفتۀ بزرگداشت مقام معلم قرار داریم، خواستار توجه ویژۀ آن مقام عالی به آموزش و پرورش، به ویژه به انتصاب‌های اخیر در سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی هستیم و دغدغه‌های خود را در این خصوص به شرح زیر، به اطلاع جنابعالی می‌رسانیم:

۱. خطر افت شدید کیفیت برنامه‌های درسی و انجام تغییرات کم‌مایه و نمایشی در کتاب‌های درسی و برنامه‌ها به خاطر عدم داشتن تخصص در میان مدیران جدید سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی کشور.
۲. خطر تعمیق شکاف میان برنامه‌های درسی قصدشده با برنامه‌های درسی اجرا و کسب شده؛
۳. خطر تشدید بی‌عدالتی آموزشی، ناشی از کاهش کیفیت برنامه‌های درسی به‌ویژه در مدارس دولتی و مناطق دور دست؛
۴. خطر فرصت‌سوزی و تکرار اشتباهات و تجارب ناکارامد گذشته در سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی؛
۵. خطر طرد و حذف نیروهای کارشناسی باسابقه، توانمند و مجرب در سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی؛
۶. خطر غلبه تفکر خودبسنده‌نگر و بی‌اعتنا به عقلانیت سازمانی و دانش تربیتی؛
۷. خطر شکاف آموزشی میان کشور ما با نه تنها کشورهای پیشرو، بلکه حتی با کشورهای منطقه؛ چنان که شواهدی از آن را در آخرین اجرای مطالعات پرلز و تیمز شاهد بودیم؛
۸. مهم‌تر از همه بی‌اعتنایی به دانش انباشته علم برنامه درسی با انتصاب افراد نامتخصص به این سازمان به‌شدت تخصصی.

متن کامل این نامهٔ سرگشاده و نام امضاکنندگان را در پایگاه خبری رب Rabnews.ir/8197 بخوانید.

🌏تربیت و توسعه
@IranHumanDevelopment2

🔸خاطراتی از جنس تربیت

روز معلم بر معلمان این سرزمین، فرخنده !
#توران_میرهادی

🔺منبع: کافه خرد

🌏 تربیت و توسعه | پیچیدگیِ معلمی
@IranHumanDevelopment2

📍رمضان مبارک

ماهِ تنظیم روابط با آسمان
ماهِ تأمل و نیایش
ماهِ بهبودِ خود
ماهِ مطالعه
ماهِ بخشیدن و بخشوده شدن
ماهِ تمرین شکیبایی

لا عباده کالتفکر
عبادتی مانند تفکر نیست/ امام علی (ع)

🌏 تربیت و توسعه | تأمل و نیایش
@IranHumanDevelopment2

📍یاد و دعا

✍ مرتضی نظری

آری...
ما در حق او و نسل جوان و نوجوان میهن کم گذاشتیم!
نسلی که «صدا» را نمی شناسد چون نشنیده است.
شاید اگر اجازه می دادیم نسل نوپای دیروز و امروز، طعمِ شعر و ادبیات فاخر و اصیل ایرانی را با صدای او می چشید، امروز در تعریف شادمانی کودکان و نوجوانان در مدارس مستأصل نبودیم.
... مهربانا،
در ماهِ میهمانی خود،
«دماوندِ آواز ایران» را به سلامت بدار

#محمدرضا_شجریان

🌏تربیت و توسعه | مهجوری و مشتاقی
@IranHumanDevelopment2

📍شگفتی‌های زیر سقف کتابخانه/۱
روایتی از یک مشاهده

✍ مرتضی نظری

📘 مقصد بازدید سرزده امروز، کانون پرورش فکری سولقان بود. مربیان مجرب کانون استان تهران در ۶۲ مرکز میزبانِ حدود ۲۰هزار کودک و نوجوان در ۴۵ گرایش علمی، ادبی، هنری و فرهنگی هستند.

📘از شگفتی‌های فعالیت اعضای کانون، مراجعه داوطلبانه آن‌هاست؛ یعنی کسی آن‌ها را مجبور به حضور در مراکز و کتابخانه‌های کانون پرورش فکری نکرده و با میل خودشان می‌آیند. این اولین تفاوت کانون پرورش فکری با مدرسه است.

📘شگفتی بسیار جالب‌تر اینکه امروز پنجشنبه، مدارس تعطیل، هوا گرم، ایام امتحانات؛ ولی اعضای کانون اینجا و در تمام کتابخانه‌ها مشغول فعالیت ادبی، هنری و فرهنگی در کنار مربیان خود هستند. گفت‌وگویی با اعضا، مسئول و مربی مرکز داشتم و مسأله‌های ایشان را شنیدم.

📘 در مسیر برگشت، پرسشی ذهنم را مشغول کرد: چرا همین دختران و پسرانِ دانش‌آموز که در کانون به آن‌ها عضو می‌گوییم، چنین اشتیاقی را نسبت به مدرسه خود ندارند؟ محیطِ شوق‌انگیز یادگیری چگونه حاصل می‌شود؟ در کانون چه چیزی هست که در مدرسه نیست؟
🔺منبع: پایگاه خبری رب
@Rabnews
🌏 تربیت و توسعه
@IranHumanDevelopment2

📍۱۰ جنبه کمتر گفته شده از شخصیت علی(ع) برای کودکان و نوجوانانِ امروز

✍ مرتضی نظری
نجف، سحرگاه ۱۹ رمضان

1⃣ امامِ گفت و گو و خرد:
بگوییم که امام علی برای گفت و گو و خردورزی ارزش بسیار بالایی قائلند و عبادت بدون تفکر را فاقد ارزش می دانند.

2⃣ عزل بدون تعارف:
به فرزندان خود بگوییم که وقتی خبر سوءاستفاده مقامات حکومتی را از بیت المال دریافت می کرد، اولین اقدام ایشان "عزل" و برکناریِ مدیران فاسد، بدون اتلاف وقت بود و هرگز تعارفی با فساد سیاسی مدیرانش نداشت.

3⃣ آزادیِ بیان:
این که مولا علی در چهار و نیم سال حکومتشان به گواه تاریخ، هیچ کس به دلیل نقد و اعتراض محدود نشد و آنجا هم که دست به شمشیر برد برای تأمین امنیت مردم بود و هیچ گاه در جنگ پیشتازی نکرد.

4⃣ تربیت، تحمیل کردن نیست:
به فرزندانمان بگوییم که ایشان به فرزندش امام حسن توصیه کردند برده و بنده کسی نباش چون خدا تو را آزاد آفرید. و جمله طلایی ایشان را یادآوری کنیم که فرزندانتان را برای زمان خودشان تربیت کنید نه به زمان خودتان.

5⃣ قاتلِ اصلیِ امام؛ تحجّر و مقدس مآبی:
تاریخ بخوانیم و به جوانان و نوجوانان خود بگوییم که دشمنِ مولا علی قبل از آنکه ابن ملجم مرادی باشد، جریان تحجّر و ارتجاع بود. جریانی که نمی تواند و نمی خواهد اقتضائات زمانه را بفهمد. جریانی که با فهم نادرست و غیرعقلیِ آیات و روایات، خود و کشورشان را که هیچ، جهانی را به دردسر می اندازد.

6⃣ جایگاه زنان فارغ از مذهبشان:
به فرزندانمان بگوییم که مولا علی، امامِ عرب و مرد شمشیر و غَضَب نیست، امامِ انسانیت است چون در زمانه ای که "زن" و "غیر مسلمان" جایگاهی نداشت، او، زنِ یهودی را تکریم و در برابر بی حرمتیِ کوچک یک سرباز حکومتی به آن زن، به شدت برآشفته شدند و برخورد کردند.

7⃣ جمله طلایی و بی نظیر:
به جوان و نوجوان خود بگوییم که امام علی علیه السلام توصیه به مهربانی و آسان گرفتن بر مردم می کردند و آن فراز طلایی و جهانی ایشان را در ذهن حک کنیم که به مالک اشتر فرمودند: "مهربانی با مردم را پوششِ دلِ خویش قرار ده، و با همه دوست و مهربان باش... زیرا مردم دو دسته‌اند، دسته‌ای برادر دینی تو، و دسته دیگر همانند تو در آفرینش می‌باشند."

8⃣ احترام به سنّت های مردم:
به اطرافیان خود بگوییم که امام علی به مالک اشتر توصیه کرد با سنت هایی که مردم با آنها خو کرده اند درنیفتد.

9⃣ آزادیِ پس از بیان:
بگوییم که امام علی به مالک توصیه می کند مدیران ارشد و عالی حکومت باید کاری کنند که مردم بدون لکنت و ترس بتوانند آزادانه سخن بگویند.

🔟 مصداقِ مظلومیت:
نهج البلاغه بخوانیم حتی در حد چند حکمت کوتاهش! «خطبه ها»، «نامه ها» و «گزین گویه ها»ی نهج البلاغه را بخوانیم!

🌏تربیت و توسعه | آزادی و عدالت
@IranHumanDevelopment2

🏴 سوگ

بجز از علی که گوید به پسر که قاتل من

چو اسیر توست اکنون به اسیر کن مدارا

◾️شهادت امام علی(ع) را به همراهان فرهیخته تسلیت عرض می نماییم.

🌏 تربیت و توسعه | علی و امروزِ ما
@IranHumanDevelopment2

📍عبور از مدرسه در جهانِ جدید

◀️ بخش نخست: دیوارِ مدرسه

✍ مرتضي نظری

🔸اکنون در بخشی از جهان، دانش آموزان ۲۵۰ مدرسه در دنیا به یک شبکه متصل هستند و با رایانه شخصی خود با یکدیگر در ارتباط اند. همه معلمان و دانش آموزان لپ تاپ دارند. معلمان تکالیف صوتی شاگردان را کنترل و بازبینی می کنند.

🔸دانش آموزان برای پیدا کردن اطلاعات و یا صحبت با متخصصان و مربیانی فراتر از مرزهای شهر و حتی کشور خود در زمینه موضوعات تحصیلی از وسایل ارتباطی استفاده می کنند. تمام درس ها چند رشته ای هستند.

🔸برای همه دانش آموزان برنامه های یادگیری فردی توسط معلمان ایجاد شده، هر دانش آموز یک لپ تاپ دارد که به منزله کتابخانه، تکالیف، ذخیره سازی درس ها و اتصال به جهانی گسترده تر از مدرسه خودشان است. تمام دروس، بین رشته ای هستند.

🔸و اینها همگی تلاش هایی است برای غلبه بر مرگِ مدرسه در جهان جدید تا مدرسه زنده بماند و از اثربخشی نیفتد. خوبست ما هم در کشورمان برای سبک مدیریت مدارس، فکری کنیم و به دنیا نگاهی بیندازیم!

🔺ادامه دارد...

🌏 تربیت و توسعه | عبور از مدرسه!
@IranHumanDevelopment2

📍عبور از مدرسه در جهانِ جدید/۲

◀️ بخش دوم: کلیشه های کُشنده

✍ مرتضي نظری

🔸از تغييرات مهم در مديريتِ جريان جديد ياددهي و يادگيری، «عبور از پیش بینی پذیری» است.
شما قطعاً با این جمله تکراری و بسیار غیرطبیعی که عموماً در آغاز فصل های کتاب درسی می آید، آشنایید. عباراتی شبیه این مضمون:
«انتظار است دانش آموزان عزيز پس از مطالعه این فصل به نتایج زیر برسند»!
این انتظارات از پیش فرض شده، از دانش آموز و حتی معلم، غیر عقلی هست. چه کسي گفته و از کجا معلوم دانش آموزان بعد از فهم مطالب یک فصل از کتاب درسی دقیقاً به همان نتیجه ای برسند که مؤلفان کتاب درسی از قبل پیش بینی کرده اند؟ شاید دنیای ذهنی آنها چیز جدید و متفاوتی کشف کرد که با این روش قالبی، ناخودآگاه او را در یک مسیر معین کانالیزه می کنيم و امکانِ متفاوت دیدن و تراوش ذهنی جدید را از او سلب کرده ایم!

🔸وقتی جریان آموزش، پیش بینی پذیر شد و انتظار داشتیم تا یادگیرندگان در ابعاد مشخص و موزائیکی رشد کنند، خلاقیت بروز نمی کند. نتیجه چنین نگاه کلیشه ای به تربيت آن هم در بهترین دوران رشد، ناتوان پروری است.

🌏 تربیت و توسعه | کلیشه های کُشنده
@IranHumanDevelopment2

📍خبر تلخ / دخترانِ چابهاریِ ما

🥀 منیره
🥀 مریم
🥀 یسرا

خبرِ تلخی که رسانه ها کمتر دیدند، چون سوژه داغ نبود!

🏴 «کوچ‌ سه دختر از فرزندان ایران» شاید تلخ ترین رویداد این روزها باشد اما گویا سوژه دیده شدن نبود و چون سوژه نبود، تیتر هم نشد!

🔻 سه دانش آموز روستایی در شهرستان چابهار در هوتگ(گودال کنده شده برای ذخیره آب های باران و استفاده مردم و احشام) غرق شدن و جان باختند.

🔹این دانش آموزان ۹ و ۱۰ ساله و در پایه دوم و سوم ابتدایی مشغول به تحصیل بودند که متأسفانه به دلیل بی احتیاطی و برای نجات از گرما برای آبتنی به هوتگ رفته بودند که به داخل آب افتاده و غرق شدند.

🌏تربیت و توسعه | دخترانِ چابهاریِ ما
@IranHumanDevelopment2

📍شادباش

🔸عید سعید فطر بر دوستان فرهیخته، صاحب نظران، فرهنگیان و دانشگاهیانِ تحول گرا مبارک.
نیایش های شما به درگاه ایزد یکتا مقبول و شادی و برکت در زندگی تان برقرار باد.

با احترام و شادباش/
#مرتضی_نظری

🌏 تربیت و توسعه
@IranHumanDevelopment2

📍پیشنهاد
دوماهنامه فرهنگی/ اجتماعی مروارید منتشر شد
مروارید، شماره جدید خود را به پرونده ای برای بررسی مسأله ای به نام نقد در ایران اختصاص داده است
مطالعه‌ این مجله را به اعضای محترم کانال پیشنهاد می دهیم.

🌏 تربیت و توسعه | فرهنگِ نقد
@IranHumanDevelopment2

📍دو پرسش در تعامل دولت ها با آموزش و پرورش:

از کاهش دخالت تا افزایش حمایت

✍ مرتضي نظری

🔹اگر روی تجارب مثبت در خط مشی گذاری برای نظام رسمی آموزش و پرورش تأمل کنیم، خالی از فایده نیست. فی المثل در برخی کشورها که دست بر قضا در زمره کشورهای برتر در شاخص های توسعه یافتگی و پیشرفت هم هستند؛ حقوق معلم، استخدام معلم، پاداش، ارتقا، ادامه یا قطع همکاری با معلم و ... غالباً در اختیار شورای مدرسه و یا انجمن شهر است.
مدیر مدرسه در پروسه ای بسیار دشوار منصوب می شود و البته اختیارات ویژه دارد و تعداد مداخله کننده ها در کار حرفه ای او بسیار اندک است. یعنی از در و دیوار و از صبح تا شب کسانی وظیفه‌ی تعيين تکليف براي مدیر و همکاران او در مدرسه ندارند. شاخص​ ها مشخص است و معلم می​ داند سیستم اجتماعی، خانواده، مدیر و نظام آموزشی از او چه انتظاری دارد و البته چون بر سر کیفیت حرفه ای تعارفی وجود ندارد و معلم و مدرسه می دانند اگر به کیفیت مطلوب نرسند، سال بعد همکاري اش تمدید نمی شود.

🔹در واقع سیستمی که با آزاد گذاشتن دست معلم و مدیر مدرسه و حمایت و پشتیبانی کامل، دخالت ها به اقلّ خود رسیده و این وضعیت در بسياري از نظام هاي آموزشي جهان اتفاق افتاده است. از معلم در تمام ابعاد رفاهی و علمی، و از مدرسه در تمام اَشکالِ کالبدی و تجهیزاتی، پشتیبانی کامل انجام می شود و مدرسه براي امکانات و تجهيزات لنگ نمی ماند چون ستاد و اداراتِ مربوط به عنوان نمايندگان حاکميت فقط نقش لجستیک و پشتیبانی کننده دارند نه نقش دستور دهنده و صد البته نظام ارزیابی و نظارت حرفه ای حذف نمی شود. به تعبير فراستخواه، مدرسه، ادامه جامعه و محله است.
آیا اینگونه نیست که در نظام های موفق آموزشی، دولت ها، نقش خود را از دخالتگریِ محض به حمایتگری های سازگار با چشم انداز خود تغییر داده اند؟ دولت هایی که برای آموزش و پرورش فقط بار خاطر نیستند که یار شاطرند.

🔹نمی شود هم ادعای کشور اول منطقه شدن را داشته باشیم و هم کيفيت زیست اداری و حرفه ای معلمان چندین برابر پایین تر از زیست حرفه ای برخی کارکنان سایر دستگاه ها باشد.

🔹دنیای نو و نگرش هاي تحولي به سرعت به سمت حذف بوروکراسی های زائدِ پیرامون مدرسه رفته و اینکه کسانی در یک اِمارت گاه هایی به نام منطقه، اداره کل و ۵۰ هزار پُست اداری، نسبتِ بالابه پايين و به تعبير حسن عشايري در موضعِ «از _ به» نسبت به مدرسه قرار داشته باشند، مانع شکوفايي و آزادشدن نيروهاي سازنده مدرسه است.

🔹تمام مأموریت های آموزشی و پرورشی در مدرسه انجام می شود و به دست ارکان مدرسه طراحی و باز توسط همان ها که درون مدرسه زیست می کنند، اجرا می شود.

🔹شاید بتوان به این اشتراک رسید که این جریان پُر جاذبه، پیچیده، ظریف و جهانی(=تربیت) در مدرسه روی می دهد و اگر محوریتی هست مربوط به مدرسه و اگر اُبهتی هست، متعلق به مدرسه است نه وزارت و ادارات و صندلی های بیرونِ مدرسه!

🔹پیشنهاد می کنم پیش از داغ کردنِ مسأله «گزینه» برای وزارت، خود را با دو پرسش مهم تر مواجه سازیم:👇

۱ - چگونه دولت ها و سازواره های حاکمیتی باید در ارتباط با آموزش و پرورش متوجه این نکته مهم بشوند که موضع دخالتیِ خود را به موضع حمایتی تغییر دهند؟

۲ - چگونه وزرا و تیم های مدیریتی او در پهنه آموزش و پرورش ممارست کنند تا اُبهتِ مدرسه را بر دیوان سالاری خود ترجیح داده و مدرسه را برای چیرگی بر بحران کارکرد و اثربخشی همراهی کنند؟

🌏 تربیت و توسعه | دو پرسشِ مهم!
@IranHumanDevelopment2