🌐 تنهایی استراتژیک ایران و منطقه‌ای نفرین شده/ دفاع در نقطه صفر مرزی یعنی شکست

💢 زمانی که می‌گوییم ایران دچار تنهایی استراتژیک است یعنی در تدوین، کاربرد و پیشبرد استراتژی‌های کلان خود تنها است. هر دو ابرقدرت دوران جنگ سرد از عراق پشتیبانی می‌کردند، رخداد خان طومان و … همگی تنهایی استراتژیک ایران را نشان می‌دهد.

t.ly/i01s

@Iran_Simorgh

🌐 کلان-استراتژی راه ابریشم نوین
معرفی، پیامدها و توصیه به سیاستگذار

📝نگارنده: آرش رئیسی‌نژاد (استاد روابط بین‌الملل دانشگاه تهران)
(بخش 1/2)
معرفی:
🔹«راه ابریشم نوین» یا همان «ابتکار کمربند و جاده» مهم ترین نمود و نماد «ژئوپلتیکِ راه» در جهان امروز است. اهمیت «راه شاهی» و «راه ابریشم» نمایانگر مرکزیت ژئوپلتیکِ راه در سامانه سیاسی-اقتصادی-فرهنگی-اداری 🇮🇷 است.

🔹 راه ابریشم نوین طرح کلان سرمایه‌گذاری 🇨🇳 در زیربناھای اقتصادی ۶۰ کشور جھان بوده که مھم‌ترین سویۀ اعمال قدرت این کشور در ورای مرزھای خود برای دھه‌ھای آینده خواھد بود.

🔹گذشته از مسیر خشکی، «راه ابریشم دریایی» و «راه ابریشم یخی» بخشی از این اَبَرپروژه هستند.

🔹ایده پرداز اصلی راه ابریشم نوین، «شی جین‌پینگ»، رهبر 🇨🇳 است. راه افتادن این طرح با دگرگونی‌های ژرفی در ژئوپولتیک و چیدمان قدرت در «خاورمیانه بزرگ» همراه خواهد بود و بر جایگاه 🇮🇷 در منطقه و جهان تاثیر خواهد گذاشت.
.....................................
دلایل این تاثیرگذاری عبارت‌اند از:
🔹 اول؛ راه ابریشم نوین مهم‌ترین رقیب کلان استراتژی 🇮🇳، #مائوسام (Mausam) برای ایجاد جهان اقیانوس هند با محوریت هند است. حضور هند در #چابهار برای تحقق مائوسام در دستیابی به افغانستان، مقابله با «زنجیر مرواریدِ» (String of Pearls) چین و پیوند با کریدور اقتصادی شمال جنوب (INSTC) است.

🔹دوم؛ 🇮🇷 کشوری استراتژیک در #راه_ابریشم_نوین بوده که 🇨🇳 را از طریق آسیای میانه به منابع انرژی خلیج فارس٬ قلب خاورمیانه عربی و اروپا متصل می‌کند. ایران آسان‌ترین مسیر تجاری غیر روسی برای دستیابی کشورهای آسیای میانه به آب‌ھای آزاد از طریق کریدور اقتصادی شمال جنوب است.

🔹سوم؛ راه ابریشم نوین به اھمیت کنترل جریان انرژی از طریق خشکی از خلیج فارس، آسیای میانه و 🇷🇺 به 🇨🇳 اشاره دارد. چین همواره سودای کاھش خطر در «تنگه مالاگا» و «تنگه ھرمز» را داشته است. از این‌رو، 🇮🇷 با برخورداری از منابع غنی انرژی و کنترل بر تنگه ھرمز نقش مھمی در این راه نوین انرژی دارد.

🔹چهارم؛ راه ابریشم نوین کلان‌-استراتژی 🇨🇳 برای مقابله با راهبرد مهار 🇺🇸 از طریق شراکت ترنس-پاسیفیک (TPP)، پیمان نظامی با کشورھای آسیای خاوری و اقیانوسیه و ابتکار عمل راه ابریشم آمریکا (NSRI) (طرحی برای پیوند آسیای میانه به 🇮🇳 از طریق 🇦🇫 با ایده پردازی «فردریک استار») است.

🔹پنجم؛ راه ابریشم نوین تلاش 🇨🇳 برای «چرخش به اروپا🇪🇺» جهت مقابله با چرخش به آسیای 🇺🇸 (Pivot Asia) است. هدف پکن انتقال قدرت از کرانه شرقی به درون اوراسیا است تا دیواره دفاعی قاره‌ای را در اختیار داشته باشد و از برتری دریایی 🇺🇸 بکاھد. خروج ترامپ از شراکت ترنس-پاسیفیک تحقق این امر را تسریع کرده است.
....................................
🔶راه ابریشم نوین شامل ۲ دسته مسیر و در مجموع ۶ دهلیز است.

🔹مسیر اول؛ «آسیای میانه به آسیای شرقی» است که شامل ۴ دهلیز می‌شود؛
دهلیز کاسپین، دهلیز میانی، دهلیز تاریخی شمالی و دهلیز تاریخی جنوبی.

🔹مسیر دوم؛ دالان اقتصادی چین پاکستان🇵🇰 (CPEC) است که دربردارنده دو دهلیز است:
«دهلیز قراقروم-گوادر» و «دهلیز قراقروم-زاگرس» است
..............................................
🔸معرفی دهلیزها:
دهلیز کاسپین: تحقق این دهلیز ریشه در ادامه تحریم 🇺🇸 علیه 🇮🇷 و سرمایه‌گذاری 🇹🇷 در بنادر «ترکمن باشی»، «آلاجا»، «خزر» و «اکرام» در ترکمنستان🇹🇲 و نوسازی بنادر «باکو» و «سومگاییت» و تثبیت رژیم حقوقی دریای خزر دارد که به کنار گذاشته شدن 🇮🇷 از راه ابریشم نوین می انجامد.

دهلیز میانی: تشدید تحریم ها علیه ایران و سرمایه گذاری 🇨🇳 و 🇹🇷 در بنادر «کوریک» و «آکتائو» در قزاقستان🇰🇿 به تحقق این دهلیز و دور زدن قلمرو 🇮🇷 می انجامد.
💢پیامد دهلیز میانی و دهلیز کاسپین کاسته شدن از نقش 🇮🇷 در منطقه و افزایش نفوذ 🇹🇷 در آسیای میانه و دریای خزر است

دهلیز تاریخی شمالی: پشتوانه تاریخی مسیر، کوتاهی، ارزانی و امنیت آن پیوند 🇨🇳 با شبکه‌های انرژی در خلیج فارس و دسترسی به مدیترانه پیشران‌های این دهلیز هستند که به پذیرش 🇮🇷 همچو چهارراه منطقه و هاب انرژی، ثبات اقتصادی کشور و گسترش همکاری با 🇨🇳 و کشورهای آسیای میانه می‌انجامد.

دهلیز تاریخی جنوبی: در کنار پیشران‌های مسیر دهلیز تاریخی شمالی٬ اشتراکات فرهنگی و هویتی 🇮🇷 افغانستان🇦🇫 و تاجیکستان🇹🇯 می‌تواند به تحقق این دهلیز بینجامد. با این حال، عدم ثبات در 🇦🇫 و حضور 🇺🇸 در این کشور احتمال عینیت یافتن آن را کمرنگ کرده است.

ادامه...

(بخش 2/2)
دهلیز قراقروم-گوادر: همکاری استراتژیک 🇨🇳 و 🇵🇰 و دشمنی آنان با 🇮🇳 به تحقق این دهلیز انجامیده اما بی‌ثباتی در بلوچستانِ پاکستان و پیوند جنبش اسلامی ترکستان شرقی (ETIM) و جهادی‌های پاکستانی می‌تواند آن را عقیم سازد.
💢افزایش جاه‌طلبی منطقه‌ای اسلام آباد پیامد این دهلیز است.

دهلیز قراقروم-زاگرس: با پیوستن 🇮🇷 به دالان اقتصادی چین پاکستان (CPEC) می‌توان بدون گذر از آسیای میانه به خلیج فارس و مدیترانه رسید. برای تحقق این دهلیز نوسازی راه آهن تقتان-کویته امری است حیاتی که به ثبات در بلوچستان 🇵🇰 و 🇮🇷 و رونق بندر استراتژیک #جاسک می انجامد.
..........................................
⭕️ توصیه سیاستی:
ایران باید برای دستیابی به اهداف استراتژیک خود اهمیت ژئوپلتیک راه و جایگاه تاریخی خود به عنوان چهارراه منطقه را دریابد. به همین دلیل می‌بایست راه ابریشم نوین را به سه راه دیگر یعنی «مائوسام»، «کریدور اقتصادی شمال-جنوب» و «خلیج فارس-مدیترانه»، پیوند داد.

همچنین رعایت اصول زیر ضروی است:

1️⃣. گذر راه ابریشم نوین از «هارتلند» ایران؛
2️⃣ توانایی تبدیل نفوذ سیاسی-نظامی و فرهنگی-هنجاری به اقتصادی-مالی از طریق راه ابریشم نوین؛
3️⃣به‌کارگیری عناصر متکثر تمدن ایرانی ورای مرزهای امروزی کشور در تغییر روندهای راه ابریشم نوین به سود منافع ملی.
4️⃣ ایجاد تعادل میان مرکز با پیرامون در ایران از طریق راه ابریشم نوین برای محرومیت‌زدایی مناطق کمتر توسعه یافته
5️⃣نگاه به راه ابریشم نوین همچو بستری برای برآمدن نهادهای امنیتی-سیاسی مثل «ناتو اوراسیایی».
کاربرد این اصول به تولید قدرت ایران از طریق ژئوپلتیک راه می انجامد.

در نهایت باید دانست که تنها با تکیه بر فهم ژئوپلتیک راه و نقش راه‌های چهارگانه یادشده به ویژه راه ابریشم نوین است که ایران می‌تواند نقش گرانیگاهی خود در راه شاهی و راه ابریشم را زنده کند. بدین منظور ایران نیازمند #سیاست_خارجه_زنجیره‌ای٬ نه واکنشی، در حوزه های سه‌گانه سیاسی-اقتصادی-فرهنگی است.

کانال سیمرغ/آرش رئیسی‌نژاد
@Iran_Simorgh

🌐 «سیمرغ ایران»
محتوا، شکل و قدرت دولت ایرانی

💢 ایران یک ملت-تمدنِ دیرین، و نه یک ملت مدرن، است ... دستیابی به #سیمرغ ایران—به خوانشی منسجم و درست از ایران زمین—با تدقیق در تاریخ و جغرافیای ایران امکان‌پذیر است. این خوانش نشان می‌دھد که ایران زمین، فارغ از ھر گونه سامانه سیاسیِ چیره بر آن، دارای ویژگی‌ھایی است دیرپا و ماندگار.

🔸[سیاستنامه، سال سوم، شماره ۱۱]

کانال سیمرغ/ آرش رئیسی‌نژاد
@Iran_Simorgh

متن کامل مقاله «سیمرغ ایران»
سیاستنامه، سال سوم، شماره ۱۱

💢بازتاب یادداشت «کلان-استراتژی راه ابریشم نوین» در سایت دیپلماسی ایرانی

t.ly/T18y

کانال سیمرغ/آرش رئیسی‌نژاد
@Iran_Simorgh

📚 کتاب «شاه، کردهای عراق و شیعیان لبنان»

🖊نویسنده: آرش رئیسی‌نژاد

📆 سال انتشار: ۲۰۱۸

انتشارات: Palgrave Macmillan

کانال سیمرغ/آرش رئیسی‌نژاد
@Iran_Simorgh

💢دربارۀ کتاب:

«کتاب به تبیین جدیدی از ظهور و نوسان پیوندهای ایران با بازیگران غیردولتی در خاورمیانه می‌پردازد. بیش از چهار دهه است که ایران درگیر بازیگران غیردولتیِ سیاسی-نظامی در قلب سیاست‌های امنیتیِ بین‌المللی و منطقه‌ای است. گرچه پيوندهاي استراتژيك ايران با گروه هاي غيردولتي نظامي-سياسي در دوران جمهوري اسلامی گسترش پيدا كرده است ولي ريشه آن به زمان شاه باز مي گردد. شاه مشخصا از سال هاي ١٣٣٦ براي مهار تهدیدات عليه امنيت ملی و يكپارچگی سرزميني ايران آغاز به پشتيبانی استراتژيک از كردهای عراق و شيعيان لبنان می‌كند. کتاب با تمرکز بر تهدیدات و فرصت‌های ویژۀ ژئوپلتیکی و ژئوکالچری که ایران را به سمت ایجاد پیوندهای استراتژیک با کردهای عراق و شیعیان لبنان سوق داد به تحلیل "سیاست خارجیِ غیردولتی" ایران پرداخته است. مهم تر اين كه كتاب به بيش از ١٧٠٠ سند دست اول وزارت امور خارجه ايران، ساواک، وزارت خارجه امريكا، سيا رفرنس داده است. این پروژه برای مخاطبان و خوانندگان علاقه‌مند به ژئوپلتیک خاورمیانه، امنيت ملي، مطالعات استراتژيك، سیاست خارجی ایران و روابط بین‌الملل جذاب خواهد بود.»

https://www.palgrave.com/gp/book/9783319899466

کانال سیمرغ/آرش رئیسی‌نژاد
@Iran_Simorgh

💢در سالروز انعقاد توافقنامه هسته‌ای بین #ایران و کشورهای ۵+۱؛
مروری بر مقالۀ «فهم اهداف هسته‌ای ایران»

📝نویسنده: آرش رئیسی‌نژاد

📆سال انتشار: ۲۰۱۴

منبع: National Interest

✔️ خلاصه‌ای از مقاله:
مفهوم امنیت ملی از نگاه ایران متفاوت از نگاه سایرین و ناظران است. تا زمانی که کشورهای غربی نتوانند به این پرسش‌ها، که چرا ایران به دنبال برنامه هسته‌ای است و چرا در همان حین مذاکره می‌کند، پاسخ دهند رسیدن و اجرای توافقی جامع بسیار دشوار خواهد بود.

https://nationalinterest.org/commentary/understanding-irans-nuclear-goals-9725

کانال سیمرغ/آرش رئیسی‌نژاد
@Iran_Simorgh

🛑 بازخوانی یادداشتی درباره روابط ایران و عربستان، در پی حمایت آشکارِ شبکۀ تحت حمایت عربستان (ایران اینترنشنال) از گروهک منافقین؛

✅ «عربستان خواهان به عقب‌راندن ایران است»

📝نویسنده: آرش رئیسی‌نژاد

📆سال انتشار: ۲۰۱۶

منبع: National Interest

✔️ خلاصه‌ای از مقاله:
رویکرد عربستان در حمایت از گروهک تروریستی منافقین و گروه‌های تجزیه‌طلب و اعمال فشار بر ایران نشان از سیاست تهاجمی عربستان در برابر ایران دارد. همانطور که تاریخ نیز نشان داده است سیاست «کشاندن جنگ در داخل خاک ایران»، که توسط سعودی‌ها بیان شده، در بلندمدت نتیجۀ عکس خواهد داد به طوری که هم امنیت پادشاهی این کشور را به خطر خواهد انداخت و هم آثار برگشت‌ناپذیری بر خاورمیانه خواهد گذاشت. صدام و حزب بعث عراق نیز چنین سیاستی را برگزیدند اما سرانجامش چیزی جز پایان خویش نبود.

https://nationalinterest.org/feature/saudi-arabia-wants-roll-back-iran-17574

کانال سیمرغ/آرش رئیسی‌نژاد
@Iran_Simorgh

💢بازتاب مقاله «سیمرغ» در سایت دیپلماسی ایرانی
بخش اول (نفرین جغرافیایی و تنهایی استراتژیک ایران)

«تنهایی استراتژیک ایران اشاره به وضعیتی است که در آن ایران فاقد هر گونه اتحادی طبیعی با ابر قدرتی جهانی و یا قدرتی بزرگ است؛ فقدانی که با پیروزی انقلاب اسلامی، بحران گروگان گیری، و در نهایت جنگی خونین و طولانی با عراق بیش از پیش تشدید شد. ایران دچار تنهایی استراتژیک است یعنی در تدوین، کاربرد و پیشبرد استراتژی های کلان خود تنها است.»

t.ly/gTuZ
کانال سیمرغ/آرش رئیسی‌نژاد
@Iran_Simorgh

💢بازتاب مقاله «سیمرغ» در سایت دیپلماسی ایرانی
بخش دوم ( ایران ما)

« ایران یک ملت مدرن (Modern Nation) نیست؛ هیچ گاه نبوده است. ایران اما یک "ملت-تمدن دیرین" است. ایران دیرینه ترین کشور زنده تاریخ است. برخلاف بسیاری از کشورهای امروزین، از جمله همه همسایگانش و دیگر کشورهای خاورمیانه، ایران ملت-تمدنی کهنسال بوده است. تمدنی با آگاهی تاریخی پیش از برآمدن مدرنیته و تکوین مفاهیم مدرن ملت و دولت. کشوری که برآمدن خود را در تاریخ با شاهنشاهی چند زبانی - دینی اعلان کرد. هم از این روست که هگل آغاز تاریخ را برپایی دولت شاهنشاهی هخامنشی به دست کوروش بزرگ می داند و ایرانیان را نخستین مردمان تاریخی برمی شمرد.»

https://bit.ly/335P7Vo
کانال سیمرغ/آرش رئیسی‌نژاد
@Iran_Simorgh

💢بازتاب مقاله «سیمرغ» در سایت دیپلماسی ایرانی
بخش سوم (ایران؛ «وحدت در بالا، کثرت در پایین»)

«"وحدت در بالا، کثرت در پایین" را در ایران می توان در رابطه حکومت و ملت نیز یافت. این بدین معناست که جهان ایرانی آن گاه در هم فرومی ریزد که فرمانروایان و نخبگان در بالا، کثرت در پایین – کثرت سبک های زندگی، اندیشه و بیان در میان مردم – را نپذیرفته و بدان احترام نگذارند. هم از این رو، کوشش در تضعیف کثرت در پایین ریشه های سامان سیاسی را ناتوان خواهد ساخت. کوتاه این که وحدت در بالا و کثرت در پایین نمایان گر کارایی سامان سیاسی در برپایی و نگاه داشت تعادل میان خواسته های متکثر ایرانیان و منافعِ کلیتِ ایران زمین، میان "حقوق" شهروندان و "امنیت" جامعه ایرانی است.»

http://t.ly/QsNh
کانال سیمرغ/آرش رئیسی‌نژاد
@Iran_Simorgh

💢بازتاب مقاله «سیمرغ» در سایت دیپلماسی ایرانی
بخش چهارم (عاشورا و نوروز، هارتلند ایران و لزوم نفوذ منطقه‌ای)

"هارتلند" ایران نمایانگرِ سرزمینیِ بنیان‌های جهان ایرانی است. در هسته تمدن کهن و دیرپای ایرانی خاطرات و ارزش‌های مشترکی هستند که بسان نمادهایی بی‌همتا کارکردِ برساختنِ یگانگی و برپایی وحدت در میان کثرت ایرانیان را دارند. نمادهای برسازنده تمدن ایرانی را می‌توان در دو نماد "نوروز" و "عاشورا" جست.

t.ly/sb9S
کانال سیمرغ/آرش رئیسی‌نژاد
@Iran_Simorgh