NEW BOT Телеграм, страница

Forwarded from Deleted Account

ریاضیات و فلسفه

شناخت ما نسبت به جهان بیرونی بدون رياضيات غيرممكن است. رياضيات در تمامي جنبه های انديشه بشري به طور كلي و به همه آنچه به فكر انسان ارتباط دارد نفوذ مي كند و اين همان جنبه فلسفي آن است. مانند ساير علوم، رياضيات نيز در آغاز جزئي از فلسفه بود و فيلسوفان تلاش می کردند نظرات فلسفي خود را توسط رياضيات، روشن و قابل توضیح نمايند. افرادي چون طالس و فيثاغورث براي بيان قوانین كلي جهان نياز به استدلال داشته اند، از اين رو راهی یه جز توسل به استدلالات رياضي- فلسفی نداشته اند. شايد شما هم اين جمله مشهور و مورد قبول گاليله را شنيده باشيد كه:
«جهان كتابي است پر از فلسفه، اين كتاب در برابر چشمان ما گشوده است، ولي تنها زماني مي توان آن را درك كرد كه با زبان و نشانه هاي آن آشنا باشيم. اين زبان، رياضيات و اين نشانه ها، مثلث ها، دايره ها و ساير اشكال هندسي اند.»

اين جمله مي تواند بيانگر روابط عميق و غیر قابل انفکاک رياضيات و فلسفه باشد و در تأييد اين نظر بايد به ياد آورد كه افلاطون بر سردر آكادمي چه نوشته بود:

« كسي كه رياضيات نمي داند، وارد نشود .»

در اينجا نیاز است كه به دومولن اشاره كنيم. آنجا كه مي گويد:

« بدون رياضيات نمي توان به هستی دست يافت و بدون فلسفه نيز به مفهوم و ماهيت رياضيات نتوان رسيد و بدون اين دو نمي توان به هيچ حقيقتي رسيد.»

براي اثبات اين ادعا بهتر است به ليست رياضيدانان و فيلسوفان زير توجه كنيد: طالس، فيثاغورث، دموكريت، فارابي، ابن سينا، خيام، دكارت، خوارزمي، لايب نيتس، نيوتن، لباچوسكي، ريمان، كانتور، پوانكاره، راسل و ملاصدرا. بی شك تأثير یکپارچه رياضيات بر فلسفه آشكار است و بايستی گفت كه در مقابله اين دو رشته از معرفت بشري، پيروزي نهايي با علم رياضيات بوده است كه به عنوان مثال به مسأله بي نهايت و تاثير آن بر فلسفه فيثاغورث، مشكل اعداد اصم(گنگ)، و نيز غیر قابل تغییر بودن رياضيات، همچنين تأثيراتی كه هندسه هاي نااقليدسي در افکار فلسفي ايجاد نموده اند اشاره كرد.

منبع: مجله «آینده روشن»، شماره 3، بهار1393،. نویسنده مقاله: محمدخان محمدی.

702 views15:41