انا لله و انا الیه راجعون... انجمن مهندسی مکانیک دانشگاه بوعلی به نمایندگی از عموم دانشجویان درگذشت فرزند ریاست محترم دانشگاه را به ایشان تسلیت عرض کرده و برای آن عزیز طلب غفران الهی مینماییم.
مهندسی معکوس
بخش اول
اگر سابقه ی صنعت و چگونگی رشد آن در کشورهای جنوب شرقی آسیا را مورد مطالعه قرار دهیم به این مطلب خواهیم رسید که در کمتر مواردی این کشورها دارای ابداعات فن آوری بوده اند و تقریبا در تمامی موارد، کشورهای غربی (آمریکا و اروپا) پیشرو بوده اند. پس چه عاملی باعث این رشد شگفت آور و فنی در کشورهای خاور دور گردیده است؟
در این نوشتار به یکی از راهکارهای این کشورها در رسیدن به این سطح از دانش فنی می پردازیم.
در صورتی که به طور خاص کشور ژاپن را زیر نظر بگیریم، خواهیم دید که تقریبا تمامی مردم دنیا از نظر کیفیت، محصولات آنها را تحسین می کنند ولی به آنها ایراد می گیرند که ژاپنی ها از طریق کپی برداری از روی محصولات دیگران به این موفقیت دست یافته اند.
این سخن اگر هم که درست باشد و در صورتی که کپی برداری راهی مطمئن برای رسیدن به هدف باشد چه مانعی دارد که این کار انجام شود.این مورد، به خصوص درباره ی کشورهای در حال توسعه ویا جهان سوم به شکاف عمیق فن آوری بین این کشورها و کشورهای پیشرفته دنیا، امری حیاتی به شمار می رود و این کشورها باید همان شیوه را پیش بگیرند(البته در قالب مقتضیات زمان و مکان و سایر CadMیت ها) به عنوان یک نمونه، قسمتی از تاریخچه ی صنعت خودرو و آغاز تولید آن در ژاپن را مورد بررسی قرار می دهیم:
تولید انبوه خودرو در ژاپن قبل از جنگ جهانی دوم ودر سال 1920 بوسیله ی کارخانه های "ایشی کاواجیما" آغاز شد که مدل ژاپنی فورد آمریکایی را کپی کرده و به شکل تولید انبوه به بازار عرضه نمود.
همچنین شورلت ژاپنی AE جزو اولین خودرو های کپی شده آمریکایی توسط ژاپنی ها بود که به تعداد زیاد تولید می شد. سپس با تلاش های فراوانی که انجام شد(آنهم در شرایط بحرانی ژاپن در آن دوره) مهمترین کارخانهی خودرو سازی ژاپن یعنی "تویوتا" درسال 1932 فعالیت خود را با ساخت خودرویی با موتور "کرایسلر" آغاز نمود ، در سال 1934، نوع دیگری از خودرو را با موتور"شورلت" ساخته و وارد بازار نموده و از سال 1936، اولین تلاش ها برای ساخت خودروی تمام ژاپنی آغاز شد. البته تا مدت ها ژاپنی ها مشغول کپی برداری از اتومبیل های آمریکایی و اروپایی بودند.
آنها خودروی پاکارد و بیوک آمریکایی و رولزرویس، مرسدس بنز و فیات اروپایی را نیز تولید کردند که همین تولیدها زمینه ساز گسترش فعالیت خودروسازی ژاپن شد و سرانجام در دهه ی 1960 میلادی پس از سعی و کوشش فراوان ، اولین اتومبیل تمام ژاپنی که ضمنا دارای استاندارد جهانی بود، تولید و به بازار عرضه شد.
در تمامی مطاب فوق رد پای یک شگرد خاص و بسیار مفید به چشم می خورد که "مهندسی معکوس"(Reverse Engineering ) نام دارد.
مهندسی معکوس روشی آگاهانه برای دستیابی به فن آوری حاضر و محصولات موجوداست. در این روش، متخصصین رشته های مختلف علوم پایه و کاربردی از قبیل مکانیک، فیزیک و اپتیک، مکاترونیک، شیمی پلیمر، متالورژی،الکترونیک و ...جهت شناخت کامل نحوه ی عملکرد یک محصول که الگوی فن آوری مذکور می باشد تشکیل گروه های تخصصی داده و توسط تجهیزات پیشرفته و دستگاه های دقیق آزمایشگاهی به همراه سازماندهی مناسب تشکیلات تحقیقاتی و توسعه های R&D "سعی در به دست آوردن مدارک و نقشه های طراحی محصول فوق دارند تا پس از مراحل نمونه سازی (Prototyping) و ساخت نیمه صنعتی (Pilot plant) در صورت لزوم ، تولید محصول فوق طبق استاندارد فنی محصول الگو انجام خواهد شد . همان گونه که اشاره شد استفاده از روش مهندسی معکوس برای کشورهای در حال توسعه یا عقب مانده روش بسیار مناسبی جهت دسترسی به فن آوری ، رشد و توسعه ی آن می باشد. این کشور ها که در موارد بسیاری از فن آوری ها در سطح پایینی قرار دارند، در کنار روش ها و سیاست های دریافت دانش فنی، مهندسی معکوس را مناسب ترین روش دسترسی به فن آوری تشخیص داده و سعی می کنند با استفاده از روش مهندسی معکوس، اطلاعات و دانش فنی محصولات موجود ، مکانیزم عمل کرد و هزاران اطلاعات مهم دیگر را بازیابی کرده و در کنار استفاده ار روش های مهندسی مستقیم (Forward Engineering) و روش های ساخت قطعات ، تجهیزات ، تسترهای مورد استفاده در خط مونتاژ و ساخت مانند قالب ها ،گیج و فیکسچر ها و دستگاههای کنترل، نسبت به ایجاد کارخانه ای پیشرفته و مجهز جهت تولید محصولات فوق اقدام نمایند. همچنین ممکن است مهندسی معکوس، برای رفع معایب و افزایش قابلیت های محصولات موجود نیز مورد استفاده قرار می گیرد. به عنوان مثال در کشور آمریکا ، مهندسی معکوس توسط شرکت "جنرال موتور" بر روی محصولات کمپانی "فورد موتور" و نیز برعکس، برای حفظ وضعیت رقابتی و رفع نواقص محصولات به کار برده شده است
بخش اول
اگر سابقه ی صنعت و چگونگی رشد آن در کشورهای جنوب شرقی آسیا را مورد مطالعه قرار دهیم به این مطلب خواهیم رسید که در کمتر مواردی این کشورها دارای ابداعات فن آوری بوده اند و تقریبا در تمامی موارد، کشورهای غربی (آمریکا و اروپا) پیشرو بوده اند. پس چه عاملی باعث این رشد شگفت آور و فنی در کشورهای خاور دور گردیده است؟
در این نوشتار به یکی از راهکارهای این کشورها در رسیدن به این سطح از دانش فنی می پردازیم.
در صورتی که به طور خاص کشور ژاپن را زیر نظر بگیریم، خواهیم دید که تقریبا تمامی مردم دنیا از نظر کیفیت، محصولات آنها را تحسین می کنند ولی به آنها ایراد می گیرند که ژاپنی ها از طریق کپی برداری از روی محصولات دیگران به این موفقیت دست یافته اند.
این سخن اگر هم که درست باشد و در صورتی که کپی برداری راهی مطمئن برای رسیدن به هدف باشد چه مانعی دارد که این کار انجام شود.این مورد، به خصوص درباره ی کشورهای در حال توسعه ویا جهان سوم به شکاف عمیق فن آوری بین این کشورها و کشورهای پیشرفته دنیا، امری حیاتی به شمار می رود و این کشورها باید همان شیوه را پیش بگیرند(البته در قالب مقتضیات زمان و مکان و سایر CadMیت ها) به عنوان یک نمونه، قسمتی از تاریخچه ی صنعت خودرو و آغاز تولید آن در ژاپن را مورد بررسی قرار می دهیم:
تولید انبوه خودرو در ژاپن قبل از جنگ جهانی دوم ودر سال 1920 بوسیله ی کارخانه های "ایشی کاواجیما" آغاز شد که مدل ژاپنی فورد آمریکایی را کپی کرده و به شکل تولید انبوه به بازار عرضه نمود.
همچنین شورلت ژاپنی AE جزو اولین خودرو های کپی شده آمریکایی توسط ژاپنی ها بود که به تعداد زیاد تولید می شد. سپس با تلاش های فراوانی که انجام شد(آنهم در شرایط بحرانی ژاپن در آن دوره) مهمترین کارخانهی خودرو سازی ژاپن یعنی "تویوتا" درسال 1932 فعالیت خود را با ساخت خودرویی با موتور "کرایسلر" آغاز نمود ، در سال 1934، نوع دیگری از خودرو را با موتور"شورلت" ساخته و وارد بازار نموده و از سال 1936، اولین تلاش ها برای ساخت خودروی تمام ژاپنی آغاز شد. البته تا مدت ها ژاپنی ها مشغول کپی برداری از اتومبیل های آمریکایی و اروپایی بودند.
آنها خودروی پاکارد و بیوک آمریکایی و رولزرویس، مرسدس بنز و فیات اروپایی را نیز تولید کردند که همین تولیدها زمینه ساز گسترش فعالیت خودروسازی ژاپن شد و سرانجام در دهه ی 1960 میلادی پس از سعی و کوشش فراوان ، اولین اتومبیل تمام ژاپنی که ضمنا دارای استاندارد جهانی بود، تولید و به بازار عرضه شد.
در تمامی مطاب فوق رد پای یک شگرد خاص و بسیار مفید به چشم می خورد که "مهندسی معکوس"(Reverse Engineering ) نام دارد.
مهندسی معکوس روشی آگاهانه برای دستیابی به فن آوری حاضر و محصولات موجوداست. در این روش، متخصصین رشته های مختلف علوم پایه و کاربردی از قبیل مکانیک، فیزیک و اپتیک، مکاترونیک، شیمی پلیمر، متالورژی،الکترونیک و ...جهت شناخت کامل نحوه ی عملکرد یک محصول که الگوی فن آوری مذکور می باشد تشکیل گروه های تخصصی داده و توسط تجهیزات پیشرفته و دستگاه های دقیق آزمایشگاهی به همراه سازماندهی مناسب تشکیلات تحقیقاتی و توسعه های R&D "سعی در به دست آوردن مدارک و نقشه های طراحی محصول فوق دارند تا پس از مراحل نمونه سازی (Prototyping) و ساخت نیمه صنعتی (Pilot plant) در صورت لزوم ، تولید محصول فوق طبق استاندارد فنی محصول الگو انجام خواهد شد . همان گونه که اشاره شد استفاده از روش مهندسی معکوس برای کشورهای در حال توسعه یا عقب مانده روش بسیار مناسبی جهت دسترسی به فن آوری ، رشد و توسعه ی آن می باشد. این کشور ها که در موارد بسیاری از فن آوری ها در سطح پایینی قرار دارند، در کنار روش ها و سیاست های دریافت دانش فنی، مهندسی معکوس را مناسب ترین روش دسترسی به فن آوری تشخیص داده و سعی می کنند با استفاده از روش مهندسی معکوس، اطلاعات و دانش فنی محصولات موجود ، مکانیزم عمل کرد و هزاران اطلاعات مهم دیگر را بازیابی کرده و در کنار استفاده ار روش های مهندسی مستقیم (Forward Engineering) و روش های ساخت قطعات ، تجهیزات ، تسترهای مورد استفاده در خط مونتاژ و ساخت مانند قالب ها ،گیج و فیکسچر ها و دستگاههای کنترل، نسبت به ایجاد کارخانه ای پیشرفته و مجهز جهت تولید محصولات فوق اقدام نمایند. همچنین ممکن است مهندسی معکوس، برای رفع معایب و افزایش قابلیت های محصولات موجود نیز مورد استفاده قرار می گیرد. به عنوان مثال در کشور آمریکا ، مهندسی معکوس توسط شرکت "جنرال موتور" بر روی محصولات کمپانی "فورد موتور" و نیز برعکس، برای حفظ وضعیت رقابتی و رفع نواقص محصولات به کار برده شده است
image_2016-06-27_00-00-32.png
904.5 KB
برنامه دروس ترم آینده
لینک کانال انجمن مهندسی مکانیک دانشگاه بوعلی: @mecengine
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
قابل توجه دوستانی که آرزوی خروج از ایران دارند @mecengine
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
کارخانه ای در چین .... نظم، تعهد، پشتکار اینگونه است که دنیا را فتح کرده اند و نه با جنگ
کتیا بهتر است یا سالید؟!!!
اگرچه نرم افزارهای مهندسی را ما نساخته ایم اما جنگ عجیب و حیرت انگیزی بین ما در تأیید یک نرم افزار و رد دیگری وجود دارد! برای شفاف شدن این بحث در این مورد خاص ذکر چند نکته مهم ضروریست:
۱- هر دو نرم افزار فوق الذکر متعلق به یک کمپانی هستند و مطمئنا کمپانی DS دو محصول با یک استراتژی و کاربرد تولید نمی کند!
۲- بخشی از این ابهامات به دلیل استفاده کاربران ایرانی از نسخه قفل شکسته است. از این جهت کمپانی های تولید کننده نمایندگی رسمی در کشور نداشته و اطلاعات ما خیلی رسمی و مستدل نیست. از طرفی عمدتا بابت جنس ارزان تحقیق و بررسی عمیقی هم صورت نمی گیرد!
۳- نکته مهم در انتخاب یک نرم افزار اینست که ما قرار است از آن چه استفاده ای کنیم. چه نوع مدلهایی با چه اطلاعاتی ترسیم خواهد شد و دایره فعالیت و انتظار ما از آن چیست؟ درصورتیکه پاسخ روشنی به سؤال فوق داشته باشیم انتخاب بهترین نرم افزار ساده خواهد بود.
۴- سالید نرم افزاری است که در حیطه ادعای خود بهترین است. در ابن محدوده سهولت یادگیری، خوش دست بودن، محیط دوست داشتنی، قدرت در مدلسازی، سهولت در مونتاژ و تهیه نقشه دوبعدی است. اگر اطلاعات مدلهای شما ابعادی هستند و عمده فعالیت شما در مدلسازی، مونتاژ و تهیه نقشه دو بعدی خلاصه می شود، بهترین انتخاب، بی شک سالید خواهد بود.
۵- کتیا نرم افزاری جامع است که تمامی روشهای مدلسازی در حیطه مهندسی معکوس و طراحی صنعتی را پشتیبانی می کند. علاوه بر مدلسازی صلب، مونتاژ و تهیه نقشه دوبعدی، محیطهای قدرتمندی در تولید مدلهای پوسته ای، ورقی، استراکچرها، مدلسازی مختصاتی و ابرنقاط، تولید مدلهای پلاستیکی، قطعات تلفیقی و همچنین طراحی مدل و سطوح دارد. علاوه بر این امکان ماشینکاری تراش و فرز، تحلیل استاتیکی، ارتعاشی، ارتعاشی آزاد، دینامیکی و سینماتیکی، طراحی قالبهای تزریق، تحلیل ارگونومی، امکان بهره گیری از تجهیزات مکانیکی چون تجهیزات الکتریکی، پایپینگ، اچ وک و... از جمله سایر امکانات این نرم افزار است. علیرغم امکاناتت گسترده و قدرت ویژه آن، متاسفانه از محیط جذاب و دوست داشتنی برخوردار نیست.
۶- سیاست کاری سالید در استفاده کاربرانش از سایر خدمات ارائه نرم افزارهای مجزاست. مانند مسترکم برای ماشینکاری، کاسموس برای تحلیل، سالید مولد برای طراحی قالب و... می باشد اما کتیا تمامی این امکانات را در یک قالب منتشر نموده که هریک بسته به نیاز کاربران از جهتب مناسب و مقرون به صرفه می باشد.
۷- به لحاظ بازار کار عمده صنایع قطعه سازی و تولید کننده ماشین آلات در ایران از سالید و صنایع مرتبط با صنایع قالبسازی، خودرو، دفاعی و لوازم خانگی از کتیا استفاده می کنند.
۸- برعکس توصیه برخی از مؤسسات آموزشی یادگیری موازی هردو نرم افزار فوق توصیه نشده و اساسا لزومی ندارد. براساس نیاز کاری به راحتی می توان از یکی از این محصولات استفاده نمود.
اگرچه نرم افزارهای مهندسی را ما نساخته ایم اما جنگ عجیب و حیرت انگیزی بین ما در تأیید یک نرم افزار و رد دیگری وجود دارد! برای شفاف شدن این بحث در این مورد خاص ذکر چند نکته مهم ضروریست:
۱- هر دو نرم افزار فوق الذکر متعلق به یک کمپانی هستند و مطمئنا کمپانی DS دو محصول با یک استراتژی و کاربرد تولید نمی کند!
۲- بخشی از این ابهامات به دلیل استفاده کاربران ایرانی از نسخه قفل شکسته است. از این جهت کمپانی های تولید کننده نمایندگی رسمی در کشور نداشته و اطلاعات ما خیلی رسمی و مستدل نیست. از طرفی عمدتا بابت جنس ارزان تحقیق و بررسی عمیقی هم صورت نمی گیرد!
۳- نکته مهم در انتخاب یک نرم افزار اینست که ما قرار است از آن چه استفاده ای کنیم. چه نوع مدلهایی با چه اطلاعاتی ترسیم خواهد شد و دایره فعالیت و انتظار ما از آن چیست؟ درصورتیکه پاسخ روشنی به سؤال فوق داشته باشیم انتخاب بهترین نرم افزار ساده خواهد بود.
۴- سالید نرم افزاری است که در حیطه ادعای خود بهترین است. در ابن محدوده سهولت یادگیری، خوش دست بودن، محیط دوست داشتنی، قدرت در مدلسازی، سهولت در مونتاژ و تهیه نقشه دوبعدی است. اگر اطلاعات مدلهای شما ابعادی هستند و عمده فعالیت شما در مدلسازی، مونتاژ و تهیه نقشه دو بعدی خلاصه می شود، بهترین انتخاب، بی شک سالید خواهد بود.
۵- کتیا نرم افزاری جامع است که تمامی روشهای مدلسازی در حیطه مهندسی معکوس و طراحی صنعتی را پشتیبانی می کند. علاوه بر مدلسازی صلب، مونتاژ و تهیه نقشه دوبعدی، محیطهای قدرتمندی در تولید مدلهای پوسته ای، ورقی، استراکچرها، مدلسازی مختصاتی و ابرنقاط، تولید مدلهای پلاستیکی، قطعات تلفیقی و همچنین طراحی مدل و سطوح دارد. علاوه بر این امکان ماشینکاری تراش و فرز، تحلیل استاتیکی، ارتعاشی، ارتعاشی آزاد، دینامیکی و سینماتیکی، طراحی قالبهای تزریق، تحلیل ارگونومی، امکان بهره گیری از تجهیزات مکانیکی چون تجهیزات الکتریکی، پایپینگ، اچ وک و... از جمله سایر امکانات این نرم افزار است. علیرغم امکاناتت گسترده و قدرت ویژه آن، متاسفانه از محیط جذاب و دوست داشتنی برخوردار نیست.
۶- سیاست کاری سالید در استفاده کاربرانش از سایر خدمات ارائه نرم افزارهای مجزاست. مانند مسترکم برای ماشینکاری، کاسموس برای تحلیل، سالید مولد برای طراحی قالب و... می باشد اما کتیا تمامی این امکانات را در یک قالب منتشر نموده که هریک بسته به نیاز کاربران از جهتب مناسب و مقرون به صرفه می باشد.
۷- به لحاظ بازار کار عمده صنایع قطعه سازی و تولید کننده ماشین آلات در ایران از سالید و صنایع مرتبط با صنایع قالبسازی، خودرو، دفاعی و لوازم خانگی از کتیا استفاده می کنند.
۸- برعکس توصیه برخی از مؤسسات آموزشی یادگیری موازی هردو نرم افزار فوق توصیه نشده و اساسا لزومی ندارد. براساس نیاز کاری به راحتی می توان از یکی از این محصولات استفاده نمود.