Ⓜ️Ⓜ️Ⓜ️📧📧📧📧
🆔 @Mech_Engineering
Ⓜ️Ⓜ️Ⓜ️📧📧📧📧

دستورالعمل اجرا و راه اندازی شبکه های شهری گاز طبیعی با جنس پلی اتیلن :

👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇

#بازرسی #گاز

انچه شما در بازرسی گاز باید بدانید

نکات مهم مبحث 17

در کانال مکانیک علم بی حد و مرز

عبورلوله از اماكن مختلف



۱- حمام: عبوراز كف خواب و ديورار خواب ممنوع است - در مواقع اضطراربراي عبور لوله از حمام ، با فاصله 5 تا 10سانت از سقف ، ضمن عدم وجود هيچگونه خم و يا جوش با انجام دو بار عايق كاري و عبور از لوله پلي اتيلن فشار قوي بدون درز ( 6بار ) و دوسايز بالاتر ، به طوريكه لوله پلي اتيلن از هر طرف 5 تا 10 سانت از ديوار حمام خارج شود مجاز است .

۲- آشپزخانه: از كف خواب به صورت روكار ممنوع است ولي در شرايط اضطرار با 5 سانت يا بيشتر فاصله از كف و دوبار عايق مشكلي ندارد - ديوار خواب هم مشكلي ندارد - سوراخ كردن كف آشپزخانه و عبور لوله از آن ممنوع مي باشد.

۳- توالت : كف خواب ممنوع - ديوار خواب فقط با عبور از غلاف پلي اتيلن مشابه حمام مجازاست - از سقف مشكلي ندارد .

۴- انباري : اگر خشك باشد نياز به عايق كاري ندارد - اگر ضربه پذير باشد ضمن انجام عايقكاري ( انباري خشك يكبار و براي انباري مرطوب دو بار عایقکاری ) از غلاف فلزي با دو سايز بالاترعبور كند .

۵- پاسيو : به خاطر تعرق زياد در كف و سقف ( وجود گلدان - دريچه حمام...) فقط لوله از ديوارها با انجام عايقكاري مجاز می باشد - در صورت اضطرار عبور از كف با فاصله 5 سانت از كف ( مثل آشپزخانه ) با دو بار عايقكاري .

۶- نورگير : اگر سقف پوشيده باشد و تعرق كند حكم پاسيو را دارد -اگر تنگ باشد و آدم رو نباشد ، مجاز نيست -اگر عادي بود يكبار عايق شده و سرلوله به هوای آزاد راه داشته باشد .(اگر مرطوب باشد دوبار عايق شود) -لوله ها از كنار پنجره حمام عبور نكند ( به خاطر تعرق و احتمال نشت در حمام )

۷- زير زمين : حتما جواز مسكوني بودن آن كنترل شود - وسايل مجاز متناسب با فضای زیرزمین : بخاري -پلوپز-اجاق گاز و در صورت وجود تهويه مناسب، آبگرمكن زميني و در صورت وجود فرضا يك متر پنجره به حياط آبگرمكن ديواري ( نديم بهتر است ) هم مي توان داد - اگر هوا كافي نباشد براي همه موارد تصميم با ناظر است ) - دريچه تهویه آیفونی هم در نظر بگيريم .

۸- پشت بام : از روي ديوار پشت بام به خاطر ضربه پذيري ، رطوبت و گرما و همچنین داخل خرپشته ممنوع است - انشعاب پلوپز از ديوار جان پناه ، آنطرف خرپشته مشكلي ندارد .

۹- اتاق خواب : شومينه ، بخاري تشعشعي و روشنائي ممنوع است . سوراخ كردن اتاق خواب ممنوع است - در صورت وجود حمام در آن ، بخاري ممنوع است ( مگر در شرايطي كه اتاق بالاي 15 متر باشد و تهويه هم داشته باشد و خود حمام نيز چداگانه دارای تهويه باشد )

۱۰- سقف كاذب شيرواني : لوله گاز حتما عايق شود -ضربه پذيري نباشد - به هواي آزاد راه داشته باشد .

۱۱- سقف كاذب حمام : عبور لوله گاز از سقف كاذب حمام ممنوع مي باشد .

۱۲- كمد ديواري : با توجه به وجود ضربه پذيري از غلاف فلزي با دو سايز بالاتر استفاده گردد - حتي الامكان از بالا رد شود .

۱۳- كابينت : لوله عايق شود -از داخل يا پشت كابينت عبور كند -لوله از بالا و پائين كابينت با رعايت فاصله از شعله و آب چگان عبور كند.

۱۴- موتورخانه : كف خواب با 5 سانت بالاتر از كف - ضربه پذير نباشد - فقط انشعاب مشعل داده مي شود .

توجه۱ : انشعاب مشعل از لوله اصلي مي باشد .

۱۵- حياط بدون ماشين و باغچه بدون درخت: ايجاد كانال سيماني 40 سانتي با عرض30 سانت- 10 سانت زيرين خاك نرم ، قراردادن لوله عايق شده در مركز كانال ، 10 سانت بعدي روي لوله خاك نرم ، قرار دادن نوار زرد يا موزائيك ، مابقي خاك معمولي و كف سازي .

۱۶- حياط سواري رو و يا پاركينگ: حفر گودال 70 سانتي ( تا يك متري )، 15 سانت زيرين خاك نرم ، قراردادن لوله دو بار عايق شده ، 15 سانت بعدي روي لوله خاك نرم ، قرار دادن نوار زرد ، مابقي خاك معمولي .

۱۷- حياط كاميون رو : حفر گودال 1.5 متري ( در بعضی کتابها عمق گودال يك متري قید شده است ) ، 15 سانت زيرين خاك نرم ، قراردادن لوله دو بار عايق شده، 15 سانت بعدي روي لوله خاك نرم ، قرار دادن نوار زرد ، مابقي خاك معمولي .

توجه۲ : در مواقعي كه نمي خواهند عمق زياد شود از دال بتني و قرار دادن سنگ و يا درپوش روي آن استفاده مي شود .

۱۸- باغچه درختي : حتي الامكان به خاطر وجود ريشه و احتمال آسیب دیدن لوله یا پوشش آن بوسیله ریشه درخت عبور نکندبهتر است ، در صورت اضطرار بايد از دال بتني استفاده شود . ايجاد كانال سيماني 40 سانتي با عرض30 سانت- 10 سانت زيرين خاك نرم ، قراردادن لوله عايق شده در مركز كانال ، 10 سانت بعدي روي لوله خاك نرم ، قرار دادن نوار زرد يا موزائيك ، مابقي خاك معمولي و كف سازي .

توجه۳ - اگر لوله گاز با سایر لوله ها در یک کانال مشترکی قرار می گیرند که نمی توان آنرا با ماسه پر نمود ، باید دارای تهویه بوده و به هوای آزاد مرتبط باشد .در صورتیکه روی کانال پوشانده می شود باید در هر ۴ الی ۵ متر دریچه ای مشبک به منظور خروج گاز نشت شده احتمالی پیش بینی گردد .
توصيه هاي لازم برا

ي ناظرين لوله کشي گاز

Ⓜ️Ⓜ️Ⓜ️📧📧📧📧
🆔 @Mech_Engineering
Ⓜ️Ⓜ️Ⓜ️📧📧📧📧

آيا مي‌دانيد::

1) براي مواردي كه طول لوله رابط عبوري از ديوار همسايه بيش از 3 متر باشد ، علاوه بر رضايت نامه همسايه، مي بايستي مجوز لازم توسط مالك ازشركت گاز اخذو به ناظر ارائه گردد. (رضايت نامه مي‌بايست طبق نمونه فرم اداره گاز باشد.)

2) عبورلوله رابط كنتور از ديوار همسايه حداكثر تا 3 متر وبا رضايت نامه كتبي همسايه مقدور خواهد بود . (رضايت نامه مي بايست طبق نمونه فرم اداره گاز باشد.)

3) رعايت جهت شمال وجنوب كروكي با جهت پلان و ايزومتريك الزامي مي باشد. بديهي است عدم رعايت اين موضوع، موجب عدم اشتراك پذيري نقشه ها از اداره گاز مي گردد.

4) براي كنتور هاي بالاي G40(فلنجي) مي بايست نشيمنگاه و پايه مناسب اجرا گردد.

5) به دليل افزايش ايمني لوله و اتصالات مصرفي در سيستم لوله كشي گاز توكار مي بايست از لوله هاي مانسمان (بدون درز) استفاده گردد.

6) بنا به اطلاعيه شركت گاز، الويت اصلي اجرا و نصب كنتور آپارتمانها، طبقات همكف و پيلوت بوده و در صورت عدم امكان نصب در طبقه همكف، نصب كنتور در طبقات با رعايت بند17-4-2-3 مبحث 17 در الويت دوم مي باشد.

7) اگر بر روي دريچه تهويه:: توري سيمي نصب شود، بايد اندازه چشمه هاي توري حداقل 12*12 ميليمتر باشد.

8) اگر بر روي دهانه ورودي هوا دريچه تهويه فلزي، نصب گردد سطح آزاد آن بايد 75 درصد محاسبه شود.

9) .

10) طبق مبحث 17، استفاده مجدد از لوله، اتصالات و شير هايي كه قبلا در لوله كشي گاز از آنها استفاده شده است، بدون حصول اطمينان از سلامت و كارايي آنها و تاييد مهندس ناظر ممنوع است.

11) درساختمان با پنجره درز هوابند، تعيين محل دريچه به همراه ابعاد آن، بر روي نقشه، الزامي است. زيرا در اين نوع ساختمانها ::هواي مورد نياز وسيله گاز سوز، چه حجم فضاي نصب كافي باشد و چه اين حجم كافي نباشد، به هر حال بايد با دريچه دائمي مناسب و هميشه باز، از خارج ساختمان تامين شود.

12) در مواردي كه طول لوله بالا رونده 15 متر يا بيشتر باشد، بايد در پايين ترين قسمت آن يك سه راهي نصب شود. (طول قسمت پايين آن 15سانتي متر) و دهانه سه راهي با درپوش جوشي مسدود گردد.

13) عبور لوله گاز از داخل كانال هاي مربوط به هواكش،آسانسور، دودكش، تهويه و امثال آن مجاز نيست14) باتوجه به بروز انفجار در اثر باز بودن شيرگاز در زمان نصب کنتور، نصب درپوش بر روي شيرهاي گاز الزامي مي باشد.

15) قراردادن شير فرعي در آپارتمان ها در محل هايي كه دسترسي به آن ميسر و مقدور نمي باشد، ممنوع است.

16) در واحد هاي مسكوني و تجاري كه فقط انشعاب تك شير دارند نياز به شير فرعي نمي باشد.

17) در صورت نصب لوازم پر مصرف گازي در فضاهاي با زيربناي 30 تا 60 مترمربع،


Ⓜ️Ⓜ️Ⓜ️📧📧📧📧
🆔 @Mech_Engineering
Ⓜ️Ⓜ️Ⓜ️📧📧📧📧

- نصب دريچه دايمي،

- در فضاي دورتر از يك متري دودكش

- با حداقل مساحت 150 سانتي مترمربع،

-كه مستقيماً به هواي آزاد راه داشته باشد

الزاميست!

18) عبور دودكش از شيشه ممنوع مي باشد. زيرا باعث افتادن لوله دودكش، شكستن شيشه و همچنين برگشت گاز منو اكسيدكربن به فضاي داخل مي گردد.

19) در مرحله توسعه مي بايست، حتماً دستور قطعي گاز توسط ناظر مربوطه رويت و كپي آن الصاق پرونده گردد.

20) پيشنهاد ميگردد در سيستم هاي كلكتوري در روي انشعاب خروجي از كنتور در آپارتمانها مهره و ماسوره حذف گردد.

21) مغازه هاي فاقد كاربري مشخص صرفاً، مجاز به اخذ سهم گرمايش مي توانند باشند.

22) طبق مبحث 17، در لوله كشي هاي افقي و قائم روكار كه در معرض تغييرات حرارت قابل توجه قرار مي گيرند، بايد پيش بيني هاي كافي براي مقابله با انقباض و انبساط لوله به عمل آيد.

23) طبق مبحث 17، در صورت نياز به تامين هوا از خارج ساختمان، دريچه هميشه باز، بايد به فاصله 30سانتي متر از سقف، .

24) حداقل مساحت لازم جهت نصب وسيله گاز سوز در فضاي درزبند معمولي بدون نياز به ايجاد دريچه تهويه در صورت نياز به تامين هوا از خارج ساختمان، ابعاد دريچه براي مجموع دستگاههاي گازسوز تا ظرفيت 3 متر مكعب در ساعت (يعني30000 كيلوكالري در ساعت) بايد حداقل 150سانتي متر مربع باشد.

25) دريچه هاي تامين هوا بايد كاملاً باز باشند و در صورت نصب توري بر روي آن، بايد اندازه چشمه هاي توري حداقل 12*12 ميلي متر باشد. نصب هر گونه مانع بر روي دريچه تامين هوا باعث كاهش مساحت دريچه و درنتيجه باعث كاهش حجم هواي ورودي مي گردد.

26) در ساختمان با درزهاي هوابند، هواي مورد نياز وسيله گاز سوز، چه حجم فضاي نصب كافي باشد و چه اين حجم كافي نباشد، به هر حال بايد با دريچه دائمي مناسب و هميشه باز، از خارج ساختمان تامين شود.

27) دريافت فيش مجدد منوط به ارائه برگ اشكالات مي باشد، در ضمن اين اشكالات مي بايست جزو موارد 12 گانه مصوب باشد، بديهي است درصورت عدم ر

عايت موضوع فوق فيش پرداختي به مجري عودت داده خواهد شد.

28) در هنگام تاييد پرونده ها مي
بايست، نسبت به پر كردن كامل نقشه، فرم هاي گردان و قرارداد نهايت دقت را داشته باشيد، درصورت عدمرعايت موضوع فوق پرونده ها توسط دفتر بازرسي ممهور نخواهد گرديد.

29) مطابق مبحث 17، در مواردي كه لوله از داخل ديوار، كف، سقف،چهار چوب (در، پنجره و يا شيشه) به صورت تقاطع عبور كند، بايد از غلاف غير فلزي استفاده شود.

30)حضور ناظر به همراه ناظر مضاعف در بازرسي مضاعف اجباري مي باشد. بديهي است در صورت عدم رعايت موضوع فوق توسط ناظر اوليه، دفتر از ارائه خدمات به اين بازرسين معذور خواهد بود.

31) نصب شير قطع كن در ساختمان هاي 3 واحد و كمتر در بيرون از ساختمان الزامي بوده و فقط در ساختمان هاي بيش از 3 واحد مسكوني نصب آن در فضاي داخل بلامانع است.

32) 1- مسير دودكش در كليه طبقات بالاي آن بايد از بابت دودبند بودن و نداشتن مجرا كنترل شود.

2- دودكش سيماني پيش ساخته نبايد سر صاف بوده و بايد از نوع نر و ماده (فنجاني) باشد.

3-در صورت نصب دودكش در داكت، داكت ويژه دودكش بايد به هواي آزاد ارتباط داشته باشد .

33) ارتفاع دودكش در پشت بام حداقل 1متر بوده و در صورت داشتن فاصله افقي كمتر از 3 متر از ديوار مجاور، بايد 60 سانتيمتر از بلندترين ديوار مجاور بالاتر باشد.

34) اگر فاصله علمك تا ملك مورد نظر تا 3متر باشد:: - اخذ رضايت نامه كتبي از همسايه - تاييد به پيوست بودن رضايت نامه توسط ناظر بر روي نقشه الزامي مي باشد.

35) اگر فاصله علمك تا ملك مورد نظر بيش از 3متر باشد:: - اخذ مجوز از اداره گاز بر روي نقشه تاييد شده نهايي- اخذ رضايت نامه كتبي از همسايه - تاييد به پيوست بودن رضايت نامه توسط ناظر بر روي نقشه الزامي مي باشد.

36) حداقل ارتفاع فضاي نصب GC در واحدهاي چوبي 20/2 متر مي باشد، و درصورت كم بودن ارتفاع تا 2 متر لازمست نصف سقف با مصالح ساختماني پوشش داده شود.

37) درواحدهاي مسكوني وتجاري كه فقط انشعاب تك شيردارند ، نيازبه شير فرعي نمي باشد.

38) درصورت نصب لوازم پرمصرف گازي (بالاتراز 5/ 1مترمكعب درساعت ) نظير آبگرمكن ديواري و پكيج در فضاهاي با زيربناي كمتراز 60 مترمربع ،تعبيه دريچه دائمي كه مستقيماًبه هواي آزاد راه داشته باشند ، الزاميست.

39) براي محلهاي سرايداري و آشپزخانه مكانهاي مذهبي كه استفاده گرمايشي دارند بايستي كنتور جداگانه درخواست گردد .(برابر اعلاميه اداره گاز)اماكن تجاري كه< گرمايش(بخاري، پكيج) لوله كشي گاز نموده اند، نياز به رويت پروانه كسب ندارند.

40) در خصوص مصارف تجاري داراي مصرف بيش از7/. متر مكعب در ساعت ، رويت پروانه كسب و الصاق آن به مدارك الزامي مي باشد.

41) براي واحدهاي مسكوني و تجاري تك واحده با حداكثر زيربنا 60 متر مربع وحداكثر مصرف 4 متر مكعب بر ساعت نوع كنتور G 2.5 مي باشد
طرح سیتم لوله کشی گاز به دلیل اهمیت خاصی که از رعایت نکات ایمنی دارد میباید حتماً بر اساس استانداردهای شرکت ملی گاز ایران صورت گیرد . در این مبحث اصول طراحی سیستم های لوله کشی گاز منازل و ساختمانهای تجاری مورد بحث قرار میگیرد . جزییات اجرایی لوله کشی از قبیل نحوه جوش کاری ،عایق کاری ،آزمون سیستم و غیره در جزوات شرکت ملی گاز ایران ذکر شده است .



اصطلاحات و تعاریف

قبل از پرداختن به چگونگی طراحی سیستم لوله کشی گاز ،توضیحات و تعاریفی ارائه می شود:

· فشار گاز درداخل سیستم لوله کشی

- فشار 178 میلیمتر (7in) ستون آّب : برای ساختمان های مسکونی و تجاری با مصرف گاز و طول لوله کم .

- فشار 0.14 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع (2psi) : برای ساختمانهای مسکونی و تجاری با طول لوله و مصرف گاز زیاد (حداکثر تا 120 متر مکعب در ساعت )

- فشار تا 4.2 کیلو گرم بر سانتیمتر مربع (60psi): برای تاسیسات صنعتی .

· رگولاتور(تنظیم کننده فشار گاز )

وسیله ای است که فشار شبکه اصلی را تقلیل داده و آن را به میزان مجاز برای مصارف خانگی ،تجاری یا صنعتی ثابت نگه می دارد .

· رگولاتورثانویه گاز

این رگولاتور نیزهمراه بارگولاتوراولیه درسیستم لوله کشی داخلی بافشار0.14کیلوگرم برسانتیمتر مربع به کار برده میشود. فشار گاز دراین رگولاتور تا178 میلیمتر ستون اب کاهش یافته ودراین مقدار ثابت میماند.

· محل نصب رگولاتور

رگولاتور باید در محلی نصب شود که هوای آزاد وجود داشته ویابه روش تایید شده ای به هوای آزاد راه داشته باشد.

- ابتدای لوله کشی داخلی ملک درمحلی نزدیک به نصب رگولاتور و کنترل در آیندهواقع شود.

- در لوله کشی هایی که ازسیستم دو مرحله ای تقلیل فشاراستفاده شود،باید درنقشه های مربوطه محل نصب رگولاتورهای ثانویه مشخص گردیده واین نقشه ها قبل ازاجرا به تایید بازرسی شرکت ملی ایران رسانده شود .

- شرکت ملی گاز ایران می تواند برای یک یا چند مشترک یک

رگولاتور نصب کند. درلوله کشی هایی که از سیستم دومرحله ای تقلیل فشار استفاده می شود تعداد محل نصب رگولاتور های ثانویه به میزان مصرف هر قسمت از شبکه لوله کشی داخلی بستگی دارد. یعنی هریک از این رگولاتورها باید قادر باشد مقدار گاز مورد لزوم قسمتی از لوله کشی را به که آن متصل است تامین نماید.

- لوله کشی هایی که از سیستم دو مرحله ای تقلیل فشار استفاده می شود، رگولاتور ثانویه بعد از انجام آزمون فشار درسیستم لوله کشی داخلی نصب خواهد شد ولذا این سیستم می تواند در دوقسمت جداگانه یعنی قسمت قبل از رگولاتور ثانویه وقسمت بعد از آن مورد آزمون قرار گیرد وپس از تایید نتایج آزمون به نصب رگولاتور ثانویه اقدام می شود .

· محل نصب کنتور

- کنتور باید در داخل محدوده ملک حتی الامکان بلافاصله بعد از رگولاتور قرار گیرد . اگر محل مناسبی در نزدیکی رگولاتور وجود نداشته باشد باید کنتور را نیز در جایی نصب کرد که در معرض جریان هوا باشد. اگر کنتور درداخل محفظه ی مخصوصی که در دیوار تعبیه شده است نصب میگردد ودرب این محفظه معمولا بسته است، باید محفظه را بوسیله هواکش مناسب به هوای آزاد راه داد.

- کنتور نباید در محل هایی بدون هواکش از قبیل اتاق خواب ، دولاب ،قفسه، توالت،حمام ومحلهایی که امکان بروز یا تشدید آتش سوری را دارند را نصب گردد.

- کنتور باید در مکان ووضعیتی نصب شود که براحتی قابل خواندن ودسترسی برای تعمیر وسرویس باشد . ارتفاع کنتورهای 5 و10متر مکعبی که برروی دیوار نصب می شود باید حدود 5/1متر از کف زمین باشد.

- فاصله کنتور از سیمهای برق به صورت روکارنصب شده اند باید حداقل 10ساتیمتر باشد .

· محل ورود انشعاب گاز به ملک مصرف کننده

این محل باید حتی الامکان درنزدیکترین نقطه ی محدودی ملک به شبکه لوله کشی شهری ودر محلی امن قرار گیرد.

· شیر پیاده رو

شیری است که بر روی لوله ی زیر زمینی انشعاب گاز نزدیک جدول پیاده رو نصب شده و فقط توسط کارکنان مجاز شرکت ملی گاز ایران ، به وسیله آچار مخصوص باز و بسته می شود .

· شیر قبل از رگولاتور

شیر سماوری فنرداری است که قبل از رگولاتورنصب می شود و دارای سوراخی مخصوص برای قفل کردن در حالت بسته میباشد .

· شیر های لوله کشی داخلی و محل نصب آن

شیرهایی که برروی لوله کشی گاز داخلی نصب می شوند باید از نوع ربع گرد توپکی یا سماوری بوده و مشخصات آنها طبق استاندارد مورد تایید شرکت ملی گاز ایران باشد .محل هایی که روی سیستم لوله کشی گاز داخلی حتماً باید شیر نصب شود عبارتند از :

- شیر اصلی مصرف که در ابتدای لوله کشی داخلی هر مشترک و در نزدیکترین فاصله به محلی که کنتور قرار می گیرد نصب می شود.

- درز ابتدای هر لوله انشعابی مستقل در هر واحد مسکونی و تجاری و یا مجتمع بلوک های بلوک های ساختمانی مسکونی .

- سر انتهای هر انشعاب که بلافاصله به وسیله ی گاز سوز وصل می شود . دهانه خروج
ی تمامی شیر هایی که روی سرهای انتهایی نصب می شود باید با درپوش های دنده پیچ شده طوری مسدود گردد که با باز کردن شیر ،گاز نتواند از آن نشت کند و تا وقتی که وسیله گاز سوزبه آن متصل نشده است به آن متصل نشده است مسدود باقی بماند . سر های انتهایی لوله کشی نباید درپشت در ها واقع شوند .

-در لوله کشی های از سیستم دومرحله ای تقلیل فشار استفاده می کنند ،علاوه بر شیر اصلی مصرف که بلافاصله بعد از کنتور نصب می شود ،بایدقبل وبعداز رگولاتور ثانویه نیز شیر نصب شود.

طرح سیستم لوله کشی

لوله کشی گاز بافشار کار 178میلیمتر(7in) ستون درساختمانهای مسکونی وتجاری:

حدود این لوله کشی ازسیر اصلی مصرف کننده که درفاصله ی حدود نیم متر بعداز کنتور قرار می گیرد شروع شده وتاوسایل گازسوز ادامه می یابد.


Ⓜ️Ⓜ️Ⓜ️📧📧📧📧
🆔 @Mech_Engineering
Ⓜ️Ⓜ️Ⓜ️📧📧📧📧


مراحل طراحی

1-تهیه نقشه ای که به شرکت ملی گاز ارائه می شود باید شامل موارد زیر باشند:

الف- لوله کشی درپلان محوطه وطبقاتی که درآنها لوله گاز کشیده خواهد شد،اعم از زیر زمین،همکف یاطبقات بالاتر (دراین نقشه موقعیت لوله کشی گاز نصبت به ساختمان مشخص می گردد.)

ب- نقشه ایزومتریک باذکر طول وقطر لوله ها برروی آنها .

ج- زیر بنا یا فضای مفید ساختمان وقدار مصرف گاز هر یک از دستگاه های گازسوزی که به این لوله کشی متصل خواهند شد برحسب متر مکعب گاز یاکیلوکالری برساعت.

د- کروکی موقعقیت محل ملک مورد تقاضا.این کروکی باید درزیر برگ تقاضا باذکر نشانیهای لازم کشیده شود.

2- تعیین قطر لوله ها : قطر لوله های گاز به چند عامل بستگی دارد افت فشار مجاز بین کنتور ووسائل گازسوز که برای این فشار گاز حداکثر برابر7/12میلیمتر ستون آب است ، حداکثر مصرف گاز،طول لوله کشی از رگولاتور تادورترین وسیله مصرف کننده گاز، چگونگی گاز ونصبت حداکثر مصرف احتمالی به حداکثر مصرف ممکن .حداکثر قطر اسمی مجاز لوله گاز مصرفی با فشار 178 میلیمتر ستون آب 4in

است . درصورتی که میزان مصرف ویا طول لوله کشی به حدی باشد که قطر لوله بیش از 4in شود ،بایداز سیستم لوله کشی بافشار 14/0 کیلوگرم برسانتی متر مربع که بعدا توضیح داده خواهد شد ،استفاده شودویاسیستم گاز رسانی طبق نظر شرکت ملی گاز ایران نصب شود.


Ⓜ️Ⓜ️Ⓜ️📧📧📧📧
🆔 @Mech_Engineering
Ⓜ️Ⓜ️Ⓜ️📧📧📧📧


درعمل تعیین قطر لوله ها مطابق روش زیر صورت می گیرد:

الف – تعیین مقدار مصرف گاز

مقدار مصرف گاز هر یک از وسایل گاز سوز بر حسب متر مکعب اغلب توسط سازندگان روی صفحه مشخصات این وسایل درج میشگردد. چنانچه وسایل گاز سوزی فاقد صفحه مشخصات باشد می توان میزان مصرف را از جدول 22-5 که متوسط مصرف دستگاههای گاز سوز را نشان میدهد به دست آورد .اگر میزان مصرف دستگاهی برحسب کیلو کالری در ساعت داده شده باشد ،می توان مصرف را بر میانگین ارزش حرارتی گاز مصرفی که در جدول 21-5 داده شده است تقسیم کرد تا مقدار مصرف بر حسب متر مکعب در ساعت بدست آید از جمع مصرف هر یک از وسایل گاز سوز ،گاز مصرفی هر یک از انشعابات و از جمع مصرف انشعابات میزان مصرف کل ساختمان بدست می آید .

ب- تعیین دورترین مسیر لوله

طول لوله باید از رگولاتورتا دورترین نقطه مصرف در ساختمان اندازه گیری شود . این طول تعیین قطر تمامی لوله ها به ترتیبی است که ذکر می شود .



ج- یافتن قطر لوله ها در جدول

با در اختیار داشتن میزان مصرف گاز در کل ساختمان و هر یک از انشعابات (بند الف) و طول لوله از رگولاتور تا دورترین نقطه مصرف (بند ب) به جدول 23-5 مراجعه می کنیم. در این جدول حداکثر ظرفیت لوله های سخت به متر مکعب بر ساعت برای گاز طبیعی با فشار 178 میلیمتر (7in) ستون آب و افت فشار 7/12 میلیمتر ستون آب با چگالی 65/0 داده شده است

ابتدا با طول لوله ای که در اختیار داریم سطر مربوطه را در جدول پیدا می کنیم .چنانچه این طول دقیقاً در جدول نباشد باید سطر بعدی که مربوط به طول بزرگتر است را در نظر بگیریم .نکته مهمی که باید به خاطر داشت این است که برای تعیین قطر تمامی لوله ها باید از همین سطر استفاده کرد .

حال با معلوم شدن سطر مورد نظر و میزان کل مصرف گاز در ساعت اندازه قطر لوله اصلی گاز ساختمان از جدول مذکور قرائت می شود . قطر لوله تمامی انشعابات نیز درست به همین ترتیب و از همین سطر جدول اما بر مبنای مصرف گاز انشعاب مورد نظر ، به دست می آید .

مثال :نقشه ایزومتریک لوله کشی گاز یک منزل مسکونی دو طبقه مطابق شکل 52-5 می باشد .قطر لوله ها را محاسبه کنید ؟

حل :

1- ابتدا بااستفاده از جدول 22-5 مقدار تقریبی مصرف وسایل گاز سوز را تعیین می کنیم .در این منزل به طوری که در شکل ملاحظه می شود ،تعداد دو دستگاه اجاق گاز خانگی 5 شعله هر کدام با مصرف گاز یک متر مکعب ،4 عدد بخاری هر کدام با مصرف گاز 8/0 متر مکعب و دو دستگاه آبگرم کن هر کدام با مصرف 5/1 متر مکعب نصب میشود . بدین ترتیب مصرف گاز کل ساختمان برابر حاصل جمع آنها یعنی 2/8 متر مکعب خواهد بود.

2- مسیر لوله کشی از محل شیر اصلی گاز ساختمان (نقطه
M) تا اجاق گازG2 به طول 2/53 متر طولانی ترین مسیر است و لذا مبنای انتخاب قطر لوله ها قرار می گیرد . به جدول 32-5 مراجعه نموده و روی اولین ستون سمت راست آن به دنبال طول 2/53 متر می گردیم و چون این طول را نمی یابیم، نزدیکترین مقدار بزرگتر یعنی 55 متر را انتخاب می کنیم . حال در سطر مربوط به طول 55 به جستجو میزان مصرف کل ساختمان یعنی 2/8 متر مکعب می پردازیم و چون این رقم دقیقاً در جدول نیست نزدیکترین مقدار بزرگتر یعنی 12 متر مکعب در نظر گرفته و قطر لوله اصلی را از بالای این ستون "1 1/2 قرائت میکنیم . به روشی مشابه ،با پیشروی در مسیر لوله کشی از نقطه M و کسر کردن میزان مصرف انشعابها از مصرف کل ساختمان ، قطر لوله مربوطه را از همین سطر مربوط به 55 متر بدست می آوریم . مثلاً پس از کسر مصرف انشعاب A یعنی 8/0 متر مکعب که مربوط به بخاری H1 در اتاق سرایدار است ، 4/7 متر مکعب باقی می ماند که از جدول مذکور قطر لوله تا انشعاب B برابر 1 1/4" خواهد شد . قطر لوله انشعاب A با مصرف 8/0 متر مکعب نیز با استفاده از همان سطر مربوط به 55 متر برابر 1/2" بدست می آورد قطر انشعاب B با مصرف 5/2متر مکعب مربوط به اجاق G1 و آبگرمکن W1 برابر 1" خواهد بود . قطر سایر لوله را نیز به همین ترتیب بدست آورده و روی نقشه نشان می دهیم .

لوله کشی گاز با فشار کار 14/0 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع (2psi) برای ساختمانهای مسکونی و تجاری با مصرف زیاد :

به دلیل طول زیاد لوله و یا مصرف زیاد گاز در ساختمانهای مسکونی و تجاری ممکن است شرکت ملی گاز تصمیم بگیرد که فشار اولیه گاز ورودی به آنهارا 14/0 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع (2psi) انتخاب نماید .استفاده از این سیستم زمانی مجاز است که اولا طبق جدول 23-5 (محاسبه بر مبنای فشار کار 178 میلیمتر ستون آب ) قطر اسمی لوله بیش از 4" شود و ث

انیا شرکت ملی گاز ایران استفاده از آن را تائید نماید .

یکی از موارد کاربرد این سیستم هنگامی است که یک واحد مسکونی قبلا دارای لوله کشی برای استفاده از گاز مایع بوده باشد که در این صورت می توان از گاز طبیعی با فشار 14/0 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع استفاده کرد . به شرطی که اولا لوله کشی طبق مقررات ملی گاز ایران از نظر مشخصات و آزمون فشار و نصب قابل قبول تشخیص داده شود ، و ثانیا لوله کشی موجود دارای ظرفیت کافی برای استفاده از گاز طبیعی باشد .

مراحل طراحی در این سیستم نیز بعد از رگولاتور ثانویه که فشار را به 178 میلیمتر ستون آب کاهش می دهد ، مانند قسمت اول می باشد که قبلا توضیح داده شد اما تعیین اندازه قطر لوله بین رگولاتور اولیه (که فشار گاز را به 14/0 کیلوگرم در سانتی متر مربع کاهش می دهد) و رگولاتور ثانویه ، باید بر اساس افت فشار 106 سانتی متر ستون آب (1/5psi) انجام شود این کار با روشی مشابه آنچه قبلا ذکر شد ولی با استفاده از جدول 25-5 صورت می گیرد . جدول 26-5 و 27-5 نیز به ترتیب مشخصات لوله های سخت فولادی و لوله های مسی مورد استفاده در لوله کشی گاز داخلی را نشان می دهد .











Ⓜ️Ⓜ️Ⓜ️📧📧📧📧
🆔 @Mech_Engineering
Ⓜ️Ⓜ️Ⓜ️📧📧📧📧

انواع لوله کشی

1- لوله کشی روکار

· لوله کشی های گاز باید حتی الامکان روی کار نصب شوند مگر در مواردی که نصب لوله کشی زیر کار اجتناب ناپذیر باشد .

· اتصال لوله ای روکار تا قطر 2 اینچ را می توان با استفاده از وسایل اتصال دهنده پیچ یا جوشکاری برقی انجام داد. اتصال لوله کشی با لوله های با قطر بیش از 2 اینچ باید حتما با جوش برقی صورت گیرد .

· از لوله های گالوانیزه فقط می توان برای لوله کشی روکار بااتصال دهندهی پیچ شده گالوانیزه استفاده کرد. این نوع لوله به هیچ وجه نباید درلوله کشیهایی که بوسیله ی جوشکاری به یکدیگر متصل می شوند بکاررود.

· درسیستم لوله کشی گاز روکار نیازی به استفاده ازنوار پلاستیکی مخصوص برای عایق کردن نسیت،بلکه باید ردوی لوله را پس ازتمیز کردن ابتدا با یک دست رنگ ضد رنگ وسپس با رنگ روغنی پوشاند وباید توجه داشت که استفاده از رنگ های پلاستیکی ولعابی محلول در آب وامثال آنها برای رنگ زدن لوله ها مجاز نیست.

Ⓜ️Ⓜ️Ⓜ️📧📧📧📧
🆔 @Mech_Engineering
Ⓜ️Ⓜ️Ⓜ️📧📧📧📧


· لوله کشی گاز درساختمانها باید درفواصل معین مطابق جدول 28-5 به نحو مناسبی بااستفاده از بست های فلزی مخصوص لوله ،محکم واستوار شود.

بستن یا جوش دادن یک لوله به لوله ی دیگر و لوله به اسکلت فلزی ساختمان وبه اجزای فلزی غیر ثابت بطور مستقیم مطلقا ممنوع است.

· در مواردی که لوله ازداخل دریا پنجره عبور می کند باید پیش بینی های لازم جهت جلوگیری از ساییدگی لوله بوسیله قاب درویا پنجره ویا شیشه آن به عمل آیند.

· فاصله لوله ی روکار گاز تالوله های آب گرهم باید حداقل 5سانتی متر باشد.چنانچه حفظ این فاصله امکان پذیر نباشد باید روی باید روی لوله گاز عایق بندی حرارتی شود.

· کانالهای عمودی ساختمان که لوله گاز از آنها عبور می کند بایداز پایین به بالا به هوای آزاد راه داشته باشند تاامکان تجمع گاز درآنها
وجود نداشته باشد.لوله ی گاز را نباید ازداخل کانالهای مربوط به هواکش ،آسانسور،لوله بخاری وتهویه وامثال آنها عبور داد.

· لوله گاز نباید باسیم وکابل برق داخلی وخارجی ساختمان تماس داشته باشد فاصله سیم روکار وکلید وپریز برق با لوله های گاز وشیر های مربوطه باید حداقل 5سانتی متر باشد.

· شیرهای گاز حتی الامکان باید درارتفاع بالاتر از کلیدوپریز برق نصب شوند .از لوله کشی گاز به هیچ وجه نباید به منظور اتصال زمین سیم ها ووسایل برقی استفاده شود

· در لوله کشی های افقی وعمودی روکار که درمعرض تغییرات حرارت قابل توجه قرار می گیرند باید پیش بینی های کافی از قبیل زانویی ،تغییر مسیر لوله ،خم انبساط وامثال آن برای مقابله با انقباظ وانبساط لوله بعمل آیند.

· دنده پیچ های لوله ولوازم لوله کشی باید طبق استاندارد ملی وسایر استانداردهای مورد قبول شرکت ملی گاز بوده وتعداد دنده ها مطابق جدول 29-5 باشد.

· درصورتی که لوله کشی گاز به منظور رسیدن به پشت ساختمان از روی پشت بام عبور می کند محل عبور لوله در پشت بام باید به نحوی باشد که اولا در معرض برخورد بااجسام خارجی ومسیر عبور ومرور نباشد وثانیا برای جلوگیری از گرم شدن بیش از حد برابر تابش آفتاب به نحو مناسبی پوشیده ومحافظت گردد وچنانچه احتمال تماس طولانی لوله با آب باران وبرف وجود دراد باید پیش بینی های لازم برای جلوگیری از زنگ زدگی لوله به عمل آیند.


Ⓜ️Ⓜ️Ⓜ️📧📧📧📧
🆔 @Mech_Engineering
Ⓜ️Ⓜ️Ⓜ️📧📧📧📧
لوله کشی زیر کار

· اتصالات در سیستم لوله کشی زیر کار برای کلیه قطر های لوله باید حتما به وسیله جوشکاری برقی انجام گیرد . روش جوش کاری محل های اتصال باید در کل

یه نقاط خط جوش محیط لوله یک نواخت بوده و عاری از نواقص ظاهری باشد .

· لوله های گاز نباید با لوله های آب گرم و سرد و کابل برق در یک کانال قرار داده شوندو چنانچه قرار دادن آنها در یک کانال اجتناب ناپذیر باشد باید لوله های گاز به وسیله عایق حرارتی از قبیل پشم شیشه و امثال آن در مقابل انتقال حرارت و برخورد به کابل برق محافظت گردند . اگر لوله گاز در کانال مستقلی قرار داشته باشد ، باید این کانال به وسیله ماسه خشک پر شود و چنانچه با سایر لوله ها در کانال مشترکی قرار دارد که نمی توان آن را با ماسه خشک پر کرد ، باید این کانال مجهز به هواکش های مناسب در نقاط مختلف باشد که در صورت نشست گازامکان تجمع گاز در کانال وجود نداشته باشد.

· لوله های گاززیر کار که به وسیله مصالح ساختمانی روی آنها پوشانده می شود باید از لوله های آب گرم و سرد و کابل برق حداقل 10 سانتی متر فاصله داشته باشند . در تقاطق لوله های گاز با لوله های آب یا کابل برق در کف هایی که به علت ضخامت کم آنها ، حفظ فاصله مذکور امکان پذیر نیست باید فاصله بین لوله گاز و سایر لوله ها یا کابلها یا به وسیله مواد عایق کننده یا مصالح ساختمانی مناسب (شن ، آهک و شفته) پر کرد.


Ⓜ️Ⓜ️Ⓜ️📧📧📧📧
🆔 @Mech_Engineering
Ⓜ️Ⓜ️Ⓜ️📧📧📧📧

1. الزام مشخص نمودن کنتور واحدها در مجتمع های مسکونی:

2. بازدید مجدد ناظران گاز و تعداد دفعات مجاز آن:

3. بخشنامه استفاده از پکیج های فن دار با دودکش دو جداره مورخ 87.11.29 :

4. بخشنامه تعیین جی ریت پروژه هایی دارای ایستگاه مرکزی تقلیل فشار یا کنتور حجمی مرکزی مورخ 92.08.01 :