مهندسی طبیعت دانشگاه تربت حیدریه – Telegram
مهندسی طبیعت دانشگاه تربت حیدریه
220 subscribers
800 photos
138 videos
30 files
273 links
انجمن علمی مهندسی طبیعت

ارتباط با ادمین:
@Roshandel_Amir

پیج اینستاگرام
https://instagram.com/nature_engineering_association?igshid=yn53981btgw1
Download Telegram
@NaturalEngineeringTH
جعبه سیاه سیل گلستان بر اساس آخرین عکس‌های ماهواره‌ای
حسین آخانی
دکتر مهدی معتق محقق برجسته مرکز تحقیقات علوم زمین آلمان با بررسی آخرین عکس‌های ماهواره‌ای سیل گلستان به دستاورد فوق العاده‌ای دست یافته است که میتواند به عنوان جعبه سیاه سیل مورد توجه جدی مسئولین و متخصصین قرار گیرد. تحقیقات این محقق در خصوص فرونشست زمین در تهران اخیرا در معتبرترین نشریات بین المللی انعکاس جهانی داشت. متن زیر عین نوشته ایشان به نقل از خبر آنلاین است.
🔹"در ارتباط با تاثیر مخرب سدسازی بی‌رویه در افزایش مخاطرات محیط زیستی مطالب زیادی مطرح شده است. از خشک شدن تالاب‌ها و دریاچه‌ها گرفته تا افزایش گرد و غبار به علت کم شدن رطوبت خاک در حوزه پایین‌دست سدها و هزاران مخاطره دیگر.

✔️ بحث مقابله با سیل یکی از عواملی است که معمولا در توجیه سدسازی از آن استفاده می‌گردد. در همین حادثه سیل اخیر در ایران نیز بلافاصله اظهاراتی از این نوع در رسانه‌ها توسط بعضی از مسئولین ذی‌ربط مطرح شد، به طور مثال مطرح گردید که سد شهید رجایی جلوی یک تراژدی غم‌بار انسانی را گرفت و یا این‌که سیل دوره‌ای ۳۰۰ ساله دارد و با ساختن سد زیاد می‌توان خطرات ناشی از آن را کاهش داد.
✔️ برخلاف این ادعاهای مطرح شده، اولین تصاویر ماهواره‌ای با قدرت تفکیک بالا از محدوده سیل در منطقه آق‌قلا، تصویر ناقض این گزاره را که ساخت سد باعث کم شدن خطر سیل می‌شود ارائه می‌دهد. در این تصاویر که مربوط به تاریخ ۴ فروردین ماه ۱۳۹۸ است، به وضوح نقش مخرب سدسازی در تغییر رژیم جریان آب در حوضه بالادست و پایین‌دست سد درمنطقه آق‌قلا مشاهده می‌شود.
✔️ در حوضه بالادست سد، علی‌رغم حجم زیاد آب در موقع سیل هیچ‌گونه شکستگی مشاهده نمی‌شود. به لحاظ علمی از آن جایی که در بستر رودخانه در این منطقه قبل از سیل هم جریان آب زیادتری وجود داشته، این جریان طبیعی آب در رودخانه خود به خود به عمیق‌تر شدن بستر آن و آمادگی آن جهت پذیرش حجم آب درهنگام وقوع سیل کمک کرده است. اما در حوزه پایین‌دست سد دقیقا خلاف این پدیده مشاهده می‌گردد. بدین معنی که احداث سد، سبب کاهش جریان طبیعی آب و در نتیجه کم‌تر شدن عمق مسیر رود به علت کاهش سرعت آب و افزایش ته‌نشین شدن رسوبات می‌شود. پدیده ای که برای مقابله با آن نیاز به لایروبی‌های منظم و پرهزینه در سرتاسر بستر رودخانه است.
✔️ به نظر می‌رسد مجموعه این عوامل سبب شده بر خلاف حوضه بالادست، مسیر رودخانه در حوزه پایین‌دست سد تحمل حجم آب ناشی از بارش زیاد باران را نداشته و در نتیجه در جایی در نزدیکی شهر آق‌قلا بستر رود شکسته شده و سیل اتفاق افتاده است.
✔️ شاید با ساده‌سازی مسائل از منظر تئوری بتوان گفت احداث سازه‌های بتنی مانند سدها و کانال‌های انتقال آب و غیره، می‌توانند در مدیریت آب و کنترل سیل نقش سازنده‌ای ایفا کنند. اما در عمل وجود این سازه‌ها و سایر دخالت‌های بشری پیچیدگی‌های مناطق جغرافیایی در حوزه پایین‌دست سدها را آن چنان بالا می‌برد که می‌تواند به راحتی امنیت مناطق پایین‌دست را تحت تاثیر قرار داده و خطر زندگی در این حوضه ها را افزایش دهد. یکی از مهم‌ترین درس‌هایی که می‌توان از سیل نوروز سال ۹۸ در ایران گرفت، لزوم بازنگری جدی و اساسی در تفکرات سازه‌ای مدیریت آب و تاثیر مخرب دخالت‌های بشری در افزایش خسارت‌های ناشی از مخاطرات طبیعی است." 🔹
⬅️ آنچه مهدی معتق می‌گوید، حرف جدیدی نیست. فردوسی هم 1000 سال پیش همین حرف را گفته‌اند " به جویی که یکبار بگذشت آب/نسازد خردمند از او جای خواب. هر چقدر دانش بشر بیشتر می‌شود، انسان به ناتوانی خود در مهار طبیعت آگاهتر می‌شود. دانش بوم شناسی که تحلیل رابطه موجودات زنده با پیرامون خود را دارد، همان حرفی را می‌زند که فردوسی می‌گفت و هزاران دانشمند امروزی هم همان را می‌گویند. تا همین ماه‌های اخیر بود که برخی مدعی بودند ایران سومالی می‌شود و چه مضحک که به یک باره وزیر نیرو می‌گوید وارد دوره تر‌سالی شده‌ایم! هر دوی این گزاره‌ها نامطمئن هستند. نه با چهار تا مدل و نرم افزار و نه با یک سیل می‌توان با آینده یک سرزمین بازی کرد. حرف ما در توسعه پایدار درک عدم قطعیت‌ها و اعمال حداقل دخالت‌ها است. حالا فرقی نمی‌کند، ساخت یک جاده در بستر مسیل باشد، پاشیدن مالچ بر تپه‌های ماسه‌ای باشد و یا بستن مسیر طبیعی یک آبراهه به اسم فریبنده آبخیزداری. باید توسعه‌ی شاهنشاهی که بر مبنای تفکر نیم قرن پیش شرکت‌های آمریکایی برای چپاول درآمدهای نفتی بود را پایان داد و به حرف بومشناسان گوش کنید. این گزینه هم ارزانتر است هم پایدارتر و هم ضامن امنیت ما در دنیای آشفته امروز می باشد. باید مواظب بود که کاسبان سد سازی و آبخیزداری سازه‌ای نتوانند از آب گل آلود سیل ماهی بگیرند.
https://www.instagram.com/p/BvjTU9HgNTy/?utm_source=ig_share_sheet&igshid=82vrw6al76pd
📸فرونشست زمین در محور بجستان و بردسکن در استان خراسان رضوی پس از بارش‌های سیل‌آسای اخیر/ ایسنا

@NaturalEngineeringTH
ENVI_Part2.mp4
46.2 MB
🎥 فایل ویدیویی:
آموزش نرم افزار ENVI
🔵 جلسه دوم

☑️ زبان: فارسی


@NaturalEngineeringTH
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
منظور از حریم و بستر رودخانه چیست؟

🔹 مطابق قانون توزیع عادلانه آب، تمام مناطقی که در سیل ۲۵ ساله به زیر آب می‌روند بستر رودخانه محسوب می‌شوند. هرگونه ساخت و ساز در بستر رودخانه خلاف قانون است.

#سیل
#حریم_بستر

@NaturalEngineeringTH
باران در همه کشورها می بارد ، اما در کمتر کشوری تبدیل به سیل می شود. ساخت و ساز در مسیل رودخانه ها، از بین بردن جنگلها ، مراتع و درختان ، عدم لایروبی رودخانه ها و سدها ، از بین بردن پوشش گیاهی در بالادست سدها و رودخانه ها که سبب ریزش باران بر خاک و ایجاد گل و لای می شود ، از جمله دلایل سیل است. دلایل سیل همه انسانی و ناشی از سیاست گذاری نادرست دولتهاست، سیاستها را اصلاح کنیم!

@NaturalEngineeringTH
#مسابقه
مسابقه عکاسی به مناسبت روز طبیعت ( سیزده بدر)


موضوع: حفظ محیط زیست

علاقه مندان جهت شرکت در مسابقه اثار خود را به ادرس زیر ارسال نمایند:

📨natural.engineering.th@gmail.com

🎁همراه با جوایز🎁

مهلت ارسال اثار :۱۳ لغایت ۱۶ فروردین ماه

@NaturalEngineeringTH
ایا میدانید در ۱۳ به در،هر چیزی که داخل طبیعت بندازیم چقد زمان نیاز دارد تا دوباره به طبیعت بازگردد

@NaturalEngineeringTH
🌊 بیست درسی که می شود از سیل-های اخیر گرفت

✍️دکتر عطاالله ابراهیمی

@NaturalEngineeringTH

1- عمده کشور ما در مناطق خشک و نیمه خشک جهان واقع و خشکسالی و بارش های سیل آسا جزئی از ذات اقلیمی آن است با شناخت مقتضیات آن آگاهانه برنامه ریزی کنیم.

2- پوشش گیاهی طبیعی جنگلها و مراتع هر منطقه بهترین سد در برابر بارشها و تعدیل کننده اثرات خشکسالی بوده و هستند آنها را به هیچ وجه از بین نبریم. سدهای بزرگ نمی توانند جایگزین چنین نقشی شوند؛ از تغییرات کاربری جنگلها و مراتع جلوگیری کنیم.

3- تعادل بخشی بهره برداری از منابع طبیعی خصوصا مراتع از طریق رعایت ظرفیت، مدت و شدت چرا و در جنگلهای حفاظتی حذف آن بهترین و ارزانترین ابزار برای کنترل و جلوگیری از بروز مجدد چنین بحرانهایی ست؛ گل آلودگی سیلابهای اخیر گویای این واقعیت است.

4- دبی سیلابی با دوره های بازگشت طولانی تری را برای طراحی سازه های گذرآبی همچون پل ها و مسیل ها طراحی کنیم.

5-- حریم رودخانه ها، مسیل ها (با دوره بازگشت حداقل 25 ساله) خانه آنها هستند، تعرض به این حریم باعث پاسخ سخت طبیعت خواهد شد. این حریم ها را محترم شمرده و از دست اندازی به آنها اجتناب کنیم (ز جویی که یک روز بگذشت آب، نسازد خردمند ازو جایِ خواب /فردوسی)

6- ایجاد و به کار گیری سامانه های پیشرفته هشدار وقوع بحران امری ضروری است.

7- تدوین آموزشهای عملی در خصوص چگونگی مواجهه با بحران و گنجاندن آن در کتب درسی و اصرار بر آموزش درست آنها لازم است.

8- مدیریت منابع طبیعی و محیط زیست کشور نیز مانند دانش های دیگر تخصصی است، هرگاه متخصصی منابع طبیعی را مسئول یک بیمارستان کردیم و تعداد زیادی را به کام مرگ نفرستاد، آنگاه از سایر متخصصین غیر مرتبط نیز می توان در راس هرم تصمیم گیری منابع طبیعی کشور گمارد؛ جبران تصمیمات غیراصولی چنین مدیرانی سالها بعد اثرات خود را بجای می گذارد.

9- تمامی تصاویر ثبت شده از سیلابهای اخیر گویای گل آلودگی بیش از حد روان آبهاست که گویای هدر رفت بخش عظیمی از سرمایه ملی کشور یعنی خاک که طی میلیونها سال تکامل یافته، می باشد. این امر امنیت غذایی آیندگان را به مخاطره انداخته، تعادل اکولوژیکی را بر هم می زند و نیازبه استفاده از کودهای شیمیایی را که خود آثار زیانباری بر طبیعت دارند می افزاید، منجر به کاهش کیفیت غذایی می شود، لذا حفظ این منابع خاکی از طریق مدیریت اصولی منابع طبیعی و کشاورزی واجب است.

10-مدیریت منابع آبهای سطحی باید به گونه ای باشد که حداکثر استفاده از این منابع صورت گیرد و منابع آبی زیر زمینی به عنوان ذخایر استراتژیک فقط در سالهای خشکسالی مورد بهره برداری قرار گیرد؛ تلاش کنیم با مدیریت و تعادل بخشی بهتر منابع آبی زیر زمینی؛ ضمن بهبود ذخایر استراتزیک؛ امنیت آبی کشورمان را برای مواقع خشکسالی افزایش دهیم.

11- از ریختن زباله در محیط زیست و نخاله های ساختمانی در آبراهه ها بپرهیزیم چرا که چرخه طبیعی آب را بر هم زده و آثار مخرب سیل را نیز به شدت افزایش می دهد.

12 مدیریت بحران امری تخصصی و نیازمند تدوین دستورالعملی اجرایی است تا در مواقع بحران ضمن جلوگیری از تداخل وظایف، هر دستگاه در چهارچوبه وظایف و مسئولیت و اختیارات خود عمل نماید تا انسجام بیشتری در حل بحران و کاهش آثار آن صورت پذیرد.

13- از چانه زنی های بی مورد و انحراف افکار تصمیم گیران برای کسب امتیازات و بودجه بیشتر در مواقع اضطراری، پرهیز شود و استانداردهای مشخصی برای برآورد خسارت، تدوین و سهم هر استان دقیقا از بودجه های جبرانِ خسارت بر مبنای آن مشخص شود.

14- در مواردی که تخصصی نداریم از اظهار نظرهای سطحی و انتشار شایعات بپرهیزیم

15-ثبت وقایع و رخدادهای نادر در مواقع بحران لازم، اما کمک به هم نوعانی که گاهی ثانیه ای حکم مرگ و زندگی برای آنها دارد در اولویت است.

16- حوادث را کوجک نشماریم؛ به اخطارها توجه و مسولانه برخورد کنیم.

17- به تخصصی ترین دستگاههای مسئول برای جمع آوری کمک-های هدفمند مردمی اعتماد داشته باشیم.

18-اکوسیستمها به هم پیوسته و بر هم اثرگذار و از هم اثر پذیرند: تخریب در زاگرس موجب بحران در خوزستان و خلیج فارس و بالعکس می شود (سیلهای اخیر گویای این واقعیت هستند)

19- قصور هر دستگاه در بروز بحران مشخص شود و با مقصرانی که وظایفشان را انجام نداده اند برخورد شود.

20- ایرانیان فرهنگ غنی در کمک به همنوع دارند این فرهنگ حفظ و تقویت شود بهترین نمود این نوع دوستی که بر سردرب سازمان ملل نیز نصب گردیده را می توان در شعر سعدی یافت که
بنی آدم اعضای یکدیگرند که در آفرینش ز یک گوهرند
چو عضوی به درد آورد روزگار دگر عضوها را نماند قرار

@NaturalEngineeringTH
⛔️ بحران کمبود نيروي كارشناس، تيغي دو لبه بر گلوي سيستم مدیریت منابع طبیعی و جنگل

دلنوشته ای از یک جنگلبان


@NaturalEngineeringTH
با گذشت سالها و خالي شدن پيكره سازمان جنگلها و مراتع از راس هرم گرفته تا مناصب كارشناسي ساده از نيروهاي مجرب و تحصيل كرده و ورزيده، فقدان تصميم گيري هاي ثاقب و دورانديشانه نمود بيشتري به خود گرفته است.

مع الاسف سياسي كاري هاي مديران عالي رتبه سازمان و عدم پيگيريهاي مسئولانه براي جذب نيروهاي جايگزين بازنشستگان براي آينده ي جنگل، منجر به تبديل وضعيت نيروهاي خدماتي ساده براي اشغال صندلي هاي كارشناسي ادارات گرديده است.
به گونه اي كه عدم كارايي و سواد آكادميك اين نيروهاي تبديل وضعيت شده، موجب شرايطي نامناسب در پيشبرد اهداف حفاظت و گسترش و بسط دانش منابع طبيعي شده است؛
نيروهاي خدماتي كه اعم از نگهبان و آبدارچي و غيره روزي در پست خود مشغول خدمت بوده اند اكنون جزء تصميم گيران ادارات شده و مسيري را فراروي جنگل براي سقوط متصور شده اند چنانكه تمام ادارات از فقدان نيروي خدماتي در رنج هستند.

ابداً در اين مقال جسارتي متوجه همكاران خدوم خدماتي نخواهد بود و البته اين گلايه اي به ساحت متفكر مآب مسئولين ذيربط است كه به جاي تلاش براي كسب رديف جذب نيرو از جوانان تازه نفس تحصيل كرده، در فكر تباني و سياست بازيهاي خود هستند و خيانتي كه تشت آن سالها بعد از بام سيل ها و رانش ها و زمينخواريها و خشكيها خواهد افتاد!

تنها وجداني آگاه و نگران از آينده متوجه هدف اين مرقومه است؛ شاهد اين مدعا ادارات منابع طبيعي شهرستان هاي استان مازندران هستند كه صندلي هاي كارشناسي را نيروهاي صيانت و غيره اشغال كرده اند، البته نبايد غافل بود كه این بزرگواران از عزيزان مسئولين گران سنگ هستند كه آنچه را براي خود ميپسندند براي ديگران نميخواهند!

موکداً تصريح ميدارد كه قصدي مبنی بر اجحاف در حق همکاران خدماتي نبوده و نيست ولي خوبتر اين است كه هر چيزي در جاي خودش باشد.

@NaturalEngineeringTH
🔍 #راستی_آزمایی: آیا بارش های #لرستان بی سابقه بوده است؟
▪️می توان با اطمینان گفت که جامعه مهندسی آب کشور کمبودی در زمینه تخصص مورد نیاز برای محاسبات حجم و دوره بازگشت بارش و سیلاب ندارد. با این وجود هنوز آمار و ارقام دقیقی از اتفاقات اخیر در اختیار مردم قرار نگرفته است.
▪️ به علاوه، به نظر می رسد رقابتی بین برخی مسئولین و گروهی از متخصصان برای اغراق در مورد #دوره_بازگشت بارش و سیل و توجیه خسارات ناشی از آنها در گرفته است.
▪️#خرم_آباد از جمله مکان هایی است که میزان بارش آن در شبکه های مجازی بازتاب زیادی داشته و برخی آن را بی سابقه دانسته اند.
▪️نگاهی ساده به آمارهای موجود از بارش های ٣ ساعته و ٢۴ ساعته خرم آباد در گذشته نشان می دهد که این حجم از بارش ها در منطقه کاملا محتمل بوده و حتی بارش های بزرگتر نیز قبلا ثبت شده است.
▪️یادآوری که تعیین دوره بازگشت سیلاب نیازمند محاسبات خاص است و نمی توان با ارجاع صرف به آمار بارش، دوره بازگشت سیل را تعیین کرد.
▪️با اندکی تلاش و احساس مسئولیت، جامعه علمی کشور می تواند از شکل گیری باورهای غلط در جامعه و نتیجه گیری های غلط توسط مسئولین پیش گیری کند.
@NaturalEngineeringTH
ENVI_Part 3_@GIS_Learning_ForAll.mp4
15.9 MB
🎥 فایل ویدیویی:
آموزش نرم افزار ENVI
🔵 جلسه سوم

☑️ زبان: فارسی

@NaturalEngineeringTH