👁بیماری‌های قرنیه

1️⃣بخش اول

🩸زخم قرنیه (Corneal Ulcer)
زخم قرنیه التهاب نسج قرنیه همراه با از دست رفتن بافت می‌باشد که به دو دسته عفونی (ویروسی، باکتریال، قارچی و انگلی) و غیرعف‌نی (ناشی از بیماری‌های اتوایمیون و نوروتروفیک) تقسیم می‌شود.
اسکار ناشی از زخم‌های قرنیه از علل مهم نابینایی ‌و اختلال دید می‌باشد. اکثر این نابینایی از طریق:
1️⃣تشخیص و درمان سریع
2️⃣رفع عوامل زمینه‌ساز قابل پیشگیری هستند.

🦠کراتیت باکتریال
کراتیت باکتریال یک بیماری تهدید‌کننده بینایی است. در صورت عدم‌ تشخیص و درمان سریع اغلب منجر به تخریب‌‌ بافت قرنیه و سوراخ شدن آن می‌شود. کراتیت باکتریال اغلب با عوامل خطری که موجب از بین رفتن یکپارچگی اپی‌تلیوم قرنیه می‌شود همراه است.

⚠️عوامل خطر عبارتند از:
⏺استفاده از لنز‌های تماسی به خصوص لنز‌های نرم و رنگی
⏺ضربه (جراحی، عوامل خارجی)
⏺اختلال در مکانیسم‌های دفاعی چشم (کاهش حس قرنیه و اختلال در ترشح اشک) و اختلال آناتومی پلک‌ها
⏺اختلال در سیستم‌های دفاعی بدن (دیابت، ایدز)
⏺مصرف نابجای قطره‌عای چشمی (استروئید و بی‌حس‌ کننده‌های موضعی)

🔬عوامل باکتریایی: از گروه گرم مثبت‌ها استرپتوکوک‌ پنومونیه و انواع استافیلوکوک‌ و گروه گرم منفی‌ها سودوموناس آئروژینوژا شایع‌ترین عوامل ایجاد کننده کراتیت‌‌های باکتریال هستند.

🔹شایع‌تریت عامل کراتیت باکتریال متعاقب ضربه، استرپتوکوک پنومونیه است.

🔹شایع‌ترین عامل کراتیت باکتریال در مصرف‌کنندگان لنز‌های تماسی، سودوموناس آئروژینوزا می‌باشد.

🩺يافته‌های بالينی: بيمار مبتلا به كراتيت باكتريايى از درد، قرمزى چشم، فوتوفوبيا توأم با كاهش ديد اشک‌ريزش و
ترشحات چرکی شكايت دارد.
يافته هاى چشمی: پرخونى ملتحمه، وجود ارتشاح موضعى وسفيد رنگی در ضخامت استروما همراه با نقص اپی‌تليوم روى آن و واكنش اتاق قدامى با يا بدون هيپوپيون ديده مى شود. هيپوپيون تجمع سلول‌هاى التهابى به شكل يک لايه رنگ پریده در بخش تحتانى اطاق قدامى مى باشد كه ممكن است واكنش استريل و يا عفونى باشد.
درمان: هيچ آنتی‌بيوتيكى به تنهايى بر روى كليه عوامل باكتريايى مؤثر نمى‌باشد لذا در آغاز یک درمان تركيبی وسيع‌الطيف مؤثر بر ارگانيسم‌هاى گرم منفى و مثبت استفاده مى‌شود.

💊آنتی بيوتیک‌هاى تغليظ شده (Fortified): رژیم تركيبی بايد شامل آنتی‌‌بيوتيک‌هاى مؤثر بر باكترى‌هاى گرم مثبت (وانكومايسين، باسيتراسين، نئوسپورين، سفوروكسيم يا سفازولين) و آنتی‌بیوتیک‌هاى مؤثر بر باكترى‌هاى گرم منفى (توبرامايسين، جنتامايسين، آميكاسين، سفتازيديم، سيپروفلوكساسين، لووفلوكساسين يا افلوكساسين) باشد. جهت شروع درمان كراتيت‌هاى باكتريايى بايد از غلظت‌هاى بالاى آنتی‌بيوتیک‌هاى موضعى استفاده نمود كه با اضافه نمودن فرم تزريقى داروهاى مربوطه به شكل موضعى آن (قطره) حاصل مى‌شود و اصطلاحاً به آن آنتی‌بیوتیک‌هاى تغليظ شده (Fortified) كفته مى‌شود. به طورى كه هر سی‌سی از محلول سفازولين حاوى 50mg آنتی‌بیوتیک‌ و هر سی‌سی از محلول جنتامايسين غليظ شده حاوى 9–14 mg جنتامايسين مى‌باشد. اين آنتی‌بیوتیک‌ها در شروع بايد هر ٣٠ دقيقه تجويز شوند و سپس براساس باسخ بالينی بيمار به تدريج دفعات تجويز كاهش داده شوند.

✏️در موارد شديد غلظت‌هاى اوليه درمانى آنتی‌بیوتیک از طريق تجويز آن هر ۵ دقيقه به مدت نيم ساعت حاصل مى‌شود. درباره‌اى موارد كه امكان استفاده قطره در فواصل طولانى (شب‌ها) وجود ندارد و يا كودكانى كه همكارى لازم را ندارند از تزريق زير ملتحمه‌اى آنتی‌بیوتیک‌ها مى‌توان سود برد.

💊درمان تک دارويى با فلوروكينولون‌ها: از درمان تک دارويى بافلوروكينولون‌ها مى‌توان به عنوان جایگزین درمان تركيبی در زخم‌هايى كه شدت كمتر دارند، استفاده كرد. اينكونه زخم‌ها بايد خارج از مركز قرنيه بوده و اندازه آن كمتر از ٣ ميلی‌متر باشد.

توجه: در صورتى كه عامل كراتيت باكتريال استريتوكوک باشد نبايد از درمان تک دارويى بافلوروكينولون استفاده نمود، زيرا اين دارو برروى استرپتوکوک مؤثر نمى باشد.

➕نشانه‌هاى پاسخ به درمان: كاهش درد و حساسيت به نور، محدود شدن حاشيه فعال زخم و كاهش اندازه نقص اپی‌تليالى و برطرف شدن هييوپيون نشانه‌هاى پاسخ به درمان مى‌باشند.

❗️نكته:
پيوند قرنيه در كراتيت باكتريال در شرايط زير ضرورت
دارد:
🔹بيمارى على‌رغم درمان پيشرفت نمايد و خطر درگیری اسكلرا يا گسترش عفونت به داخل حشم وجود داشته باشد.
🔹تشكيل دسماتوسل و سوراخ شدن قرنيه.

در کانال انجمن علمی چشم‌پزشکی با ما همراه باشید🌱
| @Ophthalmology_Association |