ساختار «سراسربین یا پانوپتیکون (Panopticon)»
مفهومی است که در اواخر قرن هجدهم توسط "جرمی بنتام" مطرح شد. پانوپتیکون به طراحی به‌خصوصی برای زندان اشاره دارد که نگهبان بتواند همه زندانیان را زیر نظر بگیرد، بدون آنکه خودش دیده شود...

با ما در اولین #اثرانگشت از سلسله نظریات #جرم‌شناسی همراه باشید تا به شرح نظریۀ کلاسیک بپردازیم، نظریه‌ای که در آن نام یکی از مشهورترین سزارهای تاریخ جرم‌شناسی یعنی "سزار بکاریا" می‌درخشد.

برای مطالعۀ کامل این نظریه بر روی لینک تلگراف کلیک کنید.

-کاناپۀ قرمز-

📝 Forensic Psychology and Criminal Profiling

Eze SM1*, Alabi KJ1, Ibrahim SO1,Yusuf AO2, Hamzat FO1, A Abdulrauf1, Atoyebi AT1, Lawal IA1, OA Ibrahim3, AY Imam-Fulani1 and Dare BJ4

-کاناپۀ قرمز-

♦️پروفایلینگ یا نیم‌رخ جنایی

هدف آن شناسایی الگوهای رفتاری و شخصیتی افرادی است که ممکن است با احتمال بالاتری مرتکب جرایم اساسی، بر اساس شواهد صحنۀ جرم و منابع اطلاعاتی دیگر شوند. این روش از تلاش‌هایی برای درک ذهن مجرمان سریالی پدیدار شد. یک نمونۀ اولیۀ قابل توجه، پروفایلینگ "دکتر توماس باند" دربارۀ "جک قاتل" در اواخر قرن نوزدهم است که در آن او بر اساس شواهد صحنۀ جرم، در مورد شخصیت و سلامت روان قاتل گمانه‌زنی کرد. یکی دیگر از پیشرفت‌های کلیدی که منجر به توسعه تکنیک‌های مدرن پروفایلینگ جنایی شد که امروزه مورد استفاده است، شامل چهره‌های کلیدی مانند "جان ای. داگلاس و رابرت رسلر" بود که مصاحبه‌های گسترده‌ای با قاتلان سریالی و مجرمان خشن انجام دادند تا انگیزه‌ها و رفتارهای آنها را درک کنند. پروفایلینگ جنایی نقش اساسی در بررسی فرایند، فرایند اتاق دادگاه، ارزیابی ریسک و ارائه بینش روان‌شناختی برای استنتاج رفتار مجرمانه و برقراری عدالت دارد.

#مقاله

-کاناپۀ قرمز-

♦️انواع پروفایلینگ

تکنیک‌های پروفایل‌سازی معاصر را می‌توان به طور کلی به سه رویکرد «قیاسی، استقرایی و جغرافیایی» طبقه‌بندی کرد. این روش‌ها تنوع ابزارهای موجود برای روان‌شناسان قانونی و پروفایلر‌های جنایی را برجسته می‌کند و اهمیت دقت روش‌شناختی و تفکر انتقادی را در کاربرد آنها برجسته می‌کنند.

▫️پروفایل‌سازی قیاسی: شامل تجزیه و تحلیل دقیق صحنۀ جرم، شواهد فیزیکی و مقتول‌شناسی برای تولید نتیجه‌گیری‌های خاص در مورد مجرم است.

▫️پروفایل‌سازی استقرایی: این مبتنی بر تجزیه و تحلیل آماری و مقایسه‌ای جرایم گذشتۀ انجام شده توسط مجرمان مشابه است. در حالی که روش‌های استقرایی می‌توانند الگوهای کلی را شناسایی کنند، گاهی اوقات به دلیل تکیه زیاد بر کلیشه‌ها و فرضیات مورد انتقاد قرار می‌گیرند.

▫️پروفایل‌سازی جغرافیایی: که توسط جرم‌شناس "کیم روسمو" توسعه داده شده است، از مدل‌های ریاضی برای تعیین محل اقامت احتمالی مجرمان سریالی بر اساس مکان‌های جرایم آن‌ها استفاده می‌کند.

#مقاله

-کاناپۀ قرمز-

♦️ بینش‌های روان‌شناختی در مورد رفتار مجرمانه

یک دزد در چندین آپارتمان فقط از بالکن وارد می‌شد، وسایل کوچک مثل جواهرات و گوشی برمی‌داشت و همیشه یک مهر سفید روی میز می‌گذاشت. روانشناسان قانونی از همین الگوها نتیجه گرفتند که او فردی منظم، محلی و نیازمند به خودنمایی است. «پیش‌نگری مجرم یا پیش‌بینی روان‌شناختی» می‌تواند به پلیس کمک کند تا محدوده‌ی مظنون‌ها را کوچک‌تر کند.

#مقاله

-کاناپۀ قرمز-

ممکن است وارد یک اتاق بشید و در مقابل چشمان وحشت‌زده‌تان مجموعۀ بزرگی از اسکلت و جمجه‌های انسانی ببینید، اما اینجا خبری از کلکسیون یک قاتل سریالی نیست، شما وارد آزمایشگاه سزار لومبروزو شدید!

لومبروزو معتقد بود که جواب مسائل مربوط به جرم و رفتار مجرمانه در بدن مجرمان و بیماری ذهنی آن‌ها نهفته است و گرایش به رفتار مجرمانه و انحرافی را باید در خصوصیات بدنی به ارث برده از نیاکان جست‌وجو کرد. این ایده هنگام کالبدشکافی مجرم بدنام، "جوزپه ویللا"، به ذهن سزار لومبروزو خطور کرد.

▫️او مجرمان را طبقه‌بندی و فهرست‌بندی کرد تا در نهایت به مجموعه‌ای از ویژگی‌ها برسد که گمان می‌کرد میان مجرمان مشترک است:
١. جمجمه‌های کوچک‌تر
٢. عیوب قابل ملاحظه در جمجمه‌ها
٣. از نظر جسمی بلندتر و سنگین‌وزن‌تر
۴. پوست، چشم، و موی تیره
۵. گوش‌های بزرگ‌تر و آرواره‌های برآمده
۶. قدرت عقلانی بالا و حساسیت کم به درد بدنی و عاطفی

در دومین #اثرانگشت از سلسله نظریات #جرم‌شناسی، با ما همراه باشید تا به شرح نظریۀ دومین سزار تاریخ جرم‌شناسی بپردازیم. برای مطالعۀ بیشتر روی لینک تلگراف کلید کنید.

-کاناپۀ قرمز-

♦️ جلوۀ کاربرد پروفایلینگ در مطالعات موردی

▫️مطالعۀ موردی نخست:

جفری دامر
دکتر "اریک هیکی"، جرم‌شناس برجسته، در گزارش خود، ویژگی‌های روان‌شناختی جفری دامر را تجزیه و تحلیل کرد و به بررسی عوامل پیچیده‌ای که در رفتار مجرمانۀ دامر نقش داشتند، پرداخت. هیکی تأکید می‌کند که دامر ویژگی‌های معمول قاتلان سریالی، از جمله سابقۀ آسیب‌های دوران کودکی و الگویی از خشونت فزاینده در طول زمان را نشان می‌داد. به گفته هیکی، جنایات دامر ناشی از ترکیبی از خیال‌پردازی‌های سادیستی و احساس عمیق بیگانگی بود که در نیاز او به اعمال کنترل بر قربانیانش، اغلب از طریق روش‌های وحشیانه، آشکار می‌شد.
تحلیل دکتر اریک هیکی از پروندۀ جفری دامر، درک دقیقی از الگوی روانشناختی و رفتاری که منجر به جنایات فجیع دامر شد، ارائه می‌دهد. هیکی چندین عامل کلیدی را که در تبدیل دامر به یکی از بدنام‌ترین قاتلان تاریخ نقش داشتند، شناسایی می‌کند. او خاطرنشان می‌کند که تجربیات اولیه دامر، مانند زندگی خانوادگی ناکارآمد و انزوای اجتماعی او، نقش مهمی در شکل‌گیری رفتار انحرافی او داشته است. علاوه بر این، هیکی اشاره می‌کند که شیفتگی دامر به مرگ و اجبار به تسلط بر قربانیانش، محور اصلی اعمال مجرمانه او بوده است. هیکی همچنین در مورد چگونگی برنامه‌ریزی روشمند جنایات دامر بحث می‌کند که نشان‌دهندۀ نیاز عمیق او به قدرت و کنترل است. انتخاب قربانیان دامر، که اغلب مردان جوان و آسیب‌پذیر هستند، تمایل او به اعمال سلطه را بیشتر برجسته می‌کند. به گفته هیکی، رفتارهای دامر، شبیه به یک «قاتل شهوت» است، یک قاتل زنجیره‌ای معمولی که از فرآیند کشتن لذت می‌برد، که در مورد دامر، با تمایلات نکروفیلی او در هم تنیده بود. گزارش هیکی همچنین بر اهمیت درک ساختار روانی چنین افرادی برای پیشگیری و بررسی بهتر جنایات مشابه در آینده تاکید می کند.

▫️مطالعهٔ موردی دوم:

آندریا یتس
آندریا یتس، که پنج فرزند خود را در سال ۲۰۰۱ غرق کرد، از افسردگی شدید پس از زایمان و روان‌پریشی رنج می‌برد. پرونده‌ی او اهمیت درک بیماری روانی را در زمینه‌های قانونی برجسته کرد. روان‌شناسان پزشکی قانونی وضعیت روانی او را ارزیابی کردند و به این نتیجه رسیدند که اعمال او ناشی از باورهای توهمی بوده است که بر تصمیم دادگاه برای پذیرش دفاع از جنون او تأثیر می‌گذارد.

▫️مطالعهٔ موردی سوم:

ریچارد چیس
ریچارد چیس که به عنوان "خون‌آشام ساکرامنتو" شناخته می‌شود، علائم اسکیزوفرنی شدید را نشان داد. او معتقد بود که برای جلوگیری از کوچک شدن قلبش باید خون بنوشد. متخصصان و روان‌شناسان پزشکی قانونی روان‌پریشی او را تشخیص دادند که برای درک رفتار نامنظم و خشونت‌آمیز او و کمک به دستگیری‌اش بسیار مهم بود.

#مقاله
#محاکات

-کاناپۀ قرمز-

شاید شما هم مثل بسیاری از آدم‌ها علاقه‌مند به جمع کردن یادگاری باشید. ممکنه دوست داشته باشید کلکسیونی از فندک‌های قدیمی، و یا سکه‌های خاص داشته باشید. همچنین ممکنه از دوستان و آشنایانتون کلی دست‌خط و کارت‌پستال به یادگار جمع کرده باشید. البته که داشتن یک کلکسیون جذاب و بامزه‌ست، اما خیلی از قاتلای سریالی، مثل جفری دامر، تد باندی، و دنیس ریدر عادت داشتن که یک چیزی رو از قربانی‌های خودشون به یادگار نگه دارن؛ این موضوع فقط یک یادگاری ساده نیست و داستان پیچیده‌تر از این حرفاست...

-کاناپۀ قرمز-

🎙صدایی که هم‌اکنون به گوش شما می‌رسد، #آوای‌سرخ است...

• گوینده: لعیا حیدری
• نویسنده: سبحان عائشی
• تدوین‌گر: آریان عاشوری

♦️تهیه‌شده توسط تیم کاناپۀ قرمز

-کاناپۀ قرمز-

جامعه‌ای که دیگر توان کنترل و هدایت خواسته‌های افراد را ندارد، دچار بی‌هنجاری می‌شود و انسان در خلأ معنا، مرز، و تعلق سرگردان می‌ماند. حال وقتی خواسته‌های انسان دیگر حد و مرزی نمی‌شناسند و جامعه نیز دیگر نمی‌تواند برای او مرزی تعیین کند، همه‌چیز بی‌هدف می‌شود و عطشِ سیری‌ناپذیر او را به نابودی می‌کشاند.

"خودکشی، امیل دورکیم ۱۸۹۷"

در سومین #اثرانگشت از سلسله نظریات #جرم‌شناسی، با ما همراه باشید تا به شرح نظریۀ آنومی بپردازیم. برای مطالعه‌ٔ بیشتر روی لینک تلگراف کلید کنید.

-کاناپۀ قرمز-

هنگامی که مرز میان قربانی و مجرم محو می‌شود...

در پرونده‌ٔ پاول، گسستگی تا جایی پیش رفت که او هیچ خاطره‌ای از لحظه‌ٔ جرم نداشت. او در حالت تغییر یافته‌ٔ آگاهی (altered state of consciousness) دست به عمل زده بود، جایی که ارتباط بین فکر، هیجان و رفتار از هم گسسته است.

این مطالعه، پروندهٔ مردی به نام مستعار پاول را بررسی کرده که به قتل متهم است اما پشت رفتار خشونت‌آمیز او، داستانی از ترومای شدید کودکی، اختلال شخصیت مرزی، و گسستگی روانی نهفته است.

#مقاله

-کاناپۀ قرمز-

📝 Exploring the connection between childhood trauma, dissociation, and borderline personality disorder in forensic psychiatry: a comprehensive case study

-کاناپۀ قرمز-

دردی را که نتوان فریاد زد، در چهره‌ٔ روان و رفتار آدمی متبلور می‌شود.

کودکی پاول سرشار از بی‌ثباتی، خشونت و طرد بود. پدرش زندانی، مادرش درگیر الکل و بیماری روانی، و خانه‌اش جایی میان تهدید و سکوت. در چنین محیطی، مغز کودک برای بقا سازوکارهایی می‌سازد که یکی از مهم‌ترین‌شان گسستگی (Dissociation) است: جدا شدن از احساسات و واقعیت تا درد را کمتر حس کند. اما این فاصله گرفتن از احساس، در بزرگسالی به شکل شخصیت مرزی (BPD) بروز کرد؛ شخصیتی پر از نوسان، ترس از رهاشدگی، و انفجارهای هیجانی.

در نتیجه، ترومای کودکی، گسستگی و اختلال شخصیت مرزی دست به دست هم داده‌اند تا مرز میان قربانی و مجرم محو شود.

-کاناپۀ قرمز-

این‌بار نوبت وداع دردناکی رسیده که آسمان بارش را نمی‌کشد؛ هنگامی که شخصی ثالث، با بی‌رحمی، پیوندی محکم و عمیق را درهم می‌شکند. همان لحظه‌ای که هر آنچه بر پایه‌های عشق بنا شده بود در سیلابی از خون نابود می‌شود. سوگ ناشی از قتل یکی از تروماتیک‌ترین تجربه‌های زندگی است که به دلیل خشونت، غیرمنتظره بودن، و فقدان فرصت برای خداحافظی، با سوگ معمولی تفاوت دارد...

-کاناپهٔ قرمز-

🎙صدایی که هم‌اکنون به گوش شما می‌رسد، #آوای‌سرخ است...

•گوینده و تدوین‌گر: آریان عاشوری
• نویسنده: سبحان عائشی

پی‌نوشت: متن این اپیزود موفق به برگزیده شدن در مرحلهٔ اول بخش متن علمی، از دومین دورهٔ مسابقات علمی-دانشجویی سای‌تاک شده‌ است.

♦️تهیه‌شده توسط تیم کاناپۀ قرمز

-کاناپۀ قرمز-

خوشحال می‌شیم تا همراهی شمارو در اینستاگرام هم داشته باشیم.

اینستاگرام کاناپهٔ قرمز:
RedCouchTeam

-کاناپهٔ قرمز-

آه ای لوسیفر؛ ای ستارهٔ صبح...

یکشنبه، شانزدهم آذرماه، میزبان حضور گرم‌تان در سالن سیمرغ دانشکدهٔ روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی خواهیم بود.

جهت ثبت نام به آی‌دی زیر پیام دهید:
@RedCouchAdmin

-کاناپهٔ قرمز-