🔵 خلاصه گزارش دیدهبان جهانی کارآفرینی ایران در سال ۲۰۱۷
◽️ امروزه توسعه کارآفرینی به عنوان یکی از مهمترین استراتژیهای ملی رشد و توسعه اقتصادی در همه جوامع پیشرفته و حتی جهان سوم به شدت مورد توجه سیاستگزاران، دولتها و پژوهشگران دانشگاهی قرار گرفته است.
◽️ براین اساس دیدهبان جهانی کارآفرینی در سال ۱۹۹۹ با هدف پایش نگرشها و فعالیتها و نتایج (خروجی) کارآفرینی در کشورهای عضو این کنسرسیوم دانشگاهی، با همکاری دانشگاههای معتبر جهان تشکیل شده است.
◽️ کشور ایران در سال ۲۰۰۷ میلادی ۱۳۸۶ شمسی با حمایت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی موسسه کار و تامین اجتماعی و دانشکده کارافرینی دانشگاه تهران به عضویت دیدهبان جهانی کارآفرینی درآمده است.
◽️ در سال ۱۳۹۶ (۲۰۱۷) تعداد ۵۴ کشور در اجرای برنامه پژوهشی دیدهبان جهانی کارآفرینی GEM به عنوان بزرگترین، تخصصیترین و معتبرترین پایش کارآفرینی در جهان شرکت کردهاند. این برنامه نوزدهیمن سال اجرای برنامه دیدهبان جهانی کارآفرینی (GEM) در جهان و یازدهمین سال در ایران است .
◽️ در این برنامه پژوهش بینالمللی، کشورها بر اساس منطقه جغرافیایی و سطح توسعه اقتصادی دستهبندی میشوند. کشورهای عضو در سال ۲۰۱۷، در حدود ۶۷.۸ درصد جمعیت جهان و تقریبا" ۸۶ درصد تولید ناخالص ملی را تشکیل میدهند.
❇️ اهم شاخصهای ایران در ۱۳۹۶ در مقايسه با سال ۱۳۹۵ به شرح زیر میباشد:
🔸 درک فرصت کارآفرینانه ۱ درصد کاهش و رتبه کشورمان ۴ رتبه افزایش یافته است.
🔸 درک قابلیت کارآفرینانه ۶ درصد کاهش یافته و رتبه کشورمان ۲ رتبه کاهش یافته است.
🔸 قصد کارآفرینانه ۶ درصد کاهش یافته و رتبه کشورمان نیز ۵ رتبه کاهش یافته است.
🔸 ترس از شکست ۴ درصد کاهش یافته و رتبه کشورمان نیز ۳ رتبه افزایش یافته است.
🔸 کارآفرینی به عنوان یک گزینه شغلی مناسب ۴ درصد کاهش یافته و با وجود این رتبه کشورمان نیز ۵ رتبه بهبود یافته است.
🔸 منزلت اجتماعی کارآفرینان ۱ درصد کاهش یافته و با وجود این رتبه کشورمان نیز ۳ رتبه افزایش یافته است.
🔸 توجه رسانهای به کارآفرینی ۹ درصد کاهش یافته و رتبه کشورمان نیز ۹ رتبه کاهش یافته است.
🔸 كارآفرينی نوپا تغییری نداشته با وجود این رتبه کشورمان ۴ رتبه کاهش یافته است.
🔸 کارآفرینی تثبیت شده ۱ درصد کاهش یافته و رتبه کشورمان ۱ رتبه کاهش یافته است.
🔸 شاخص کارآفرینی نوآورانه ۱ درصد کاهش یافته است. و رتبه کشورمان ۲رتبه کاهش داشته است.
🔹 عدم تداوم کسب و کار در ایران به میزان ۶ درصد بهبود یافته و رتبه کشورمان در این شاخص ۴۳ رتبه بهبود داشته است.
🔷 یافتههای دیدهبان جهانی کارآفرینی و تحلیلهای صورت گرفته به منظور نیل به اهداف توسعه کارآفرینی و طراحی و تدوین راهبرد ملی کارآفرینی، بهینه محیط کسب و کار، تقویت آموزش و مهارتهای کارآفرینی، تسهیل تبادل فناوری و نوآوری، ارتقای دسترسی به منابع مالی و سرمایهگذاری و ارتقای آگاهی و شبکهسازی میباشد که منتهی به ارائه توصیههای سیاستی گردیده است.
🔷 ازجنبههای بسیار مهم گزارش حاضر بررسی علمی و دقیق ارتباط بین توسعه کارآفرینی و اقتصاد مقاومتی و به عبارت صحیحتر تابآوری اقتصادی است.
🔷 در این گزارش به منظور پاسخ به این سوال که سطح حداقلی و سطح مطلوب شاخصهای کارآفرینی (از جمله نرخ استارت آپ و نرخ قصد کارآفرینانه) به منظور دستیابی به سطح قابل قبول تابآوری اقتصادی (سطح ۶۰ درصدی) از تحلیل رگرسیون غیر خطی استفاده شده است.
🔷 نتایج تحلیلهای رگرسیون غیرخطی نشان میدهد که برای دستیابی به سطح ۶۰ درصدی تابآوری اقتصادی، میبایست نرخ کارآفرینی نوپا (شاخص استارت آپ) بین ۱۰ تا ۱۵ درصد باشد. یعنی برای اینکه اقتصاد مقاوم داشته باشیم میبایست حداکثر ۱۵ درصد جمعیت بالغ جامعه در ۴۲ ماه گذشته کسب و کار جدید و نوپایی را راهاندازی کرده باشند. درحالی که روابط فوق کاملا غیرخطی است، رابطه بین کارآفرینی نوآورانه و تابآوری اقتصادی کاملا خطی است و با افزایش شاخص کارآفرینی نوآورانه در کشور تابآوری اقتصادی رشد میکند.
✅ بنابراین مهمترین توصیه و پیشنهاد سیاستی نتایج دیدهبان جهانی کارآفرینی ایران، اتخاذ استراتژی حمایت و تشویق جهت توسعه کارآفرینی نوآورانه و دانشبنیان میباشد. درحقیقت حمایت از ایجاد و توسعه کسب و کارهای نوآورانه در کشور، اقتصاد مقاومتر خواهد شد.
🔷 درپایان به منظور توسعه و تقویت کآرافرینی نوآورانه و دانشبنیان درکشور پیشنهاد میشود مراکز فضای کاری مشترک، مراکز شتاب دهی کسب و کارهای نوپا و آموزش های کارآفرینی به ویژه برگزاری دوره کهاد (برنامه تخصصی فرعی) کارآفرینی در دانشگاههای کشور ایجاد و تقویت گردد.
انجمن علمی توسعه روستایی ایران
@RuralDevelop
◽️ امروزه توسعه کارآفرینی به عنوان یکی از مهمترین استراتژیهای ملی رشد و توسعه اقتصادی در همه جوامع پیشرفته و حتی جهان سوم به شدت مورد توجه سیاستگزاران، دولتها و پژوهشگران دانشگاهی قرار گرفته است.
◽️ براین اساس دیدهبان جهانی کارآفرینی در سال ۱۹۹۹ با هدف پایش نگرشها و فعالیتها و نتایج (خروجی) کارآفرینی در کشورهای عضو این کنسرسیوم دانشگاهی، با همکاری دانشگاههای معتبر جهان تشکیل شده است.
◽️ کشور ایران در سال ۲۰۰۷ میلادی ۱۳۸۶ شمسی با حمایت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی موسسه کار و تامین اجتماعی و دانشکده کارافرینی دانشگاه تهران به عضویت دیدهبان جهانی کارآفرینی درآمده است.
◽️ در سال ۱۳۹۶ (۲۰۱۷) تعداد ۵۴ کشور در اجرای برنامه پژوهشی دیدهبان جهانی کارآفرینی GEM به عنوان بزرگترین، تخصصیترین و معتبرترین پایش کارآفرینی در جهان شرکت کردهاند. این برنامه نوزدهیمن سال اجرای برنامه دیدهبان جهانی کارآفرینی (GEM) در جهان و یازدهمین سال در ایران است .
◽️ در این برنامه پژوهش بینالمللی، کشورها بر اساس منطقه جغرافیایی و سطح توسعه اقتصادی دستهبندی میشوند. کشورهای عضو در سال ۲۰۱۷، در حدود ۶۷.۸ درصد جمعیت جهان و تقریبا" ۸۶ درصد تولید ناخالص ملی را تشکیل میدهند.
❇️ اهم شاخصهای ایران در ۱۳۹۶ در مقايسه با سال ۱۳۹۵ به شرح زیر میباشد:
🔸 درک فرصت کارآفرینانه ۱ درصد کاهش و رتبه کشورمان ۴ رتبه افزایش یافته است.
🔸 درک قابلیت کارآفرینانه ۶ درصد کاهش یافته و رتبه کشورمان ۲ رتبه کاهش یافته است.
🔸 قصد کارآفرینانه ۶ درصد کاهش یافته و رتبه کشورمان نیز ۵ رتبه کاهش یافته است.
🔸 ترس از شکست ۴ درصد کاهش یافته و رتبه کشورمان نیز ۳ رتبه افزایش یافته است.
🔸 کارآفرینی به عنوان یک گزینه شغلی مناسب ۴ درصد کاهش یافته و با وجود این رتبه کشورمان نیز ۵ رتبه بهبود یافته است.
🔸 منزلت اجتماعی کارآفرینان ۱ درصد کاهش یافته و با وجود این رتبه کشورمان نیز ۳ رتبه افزایش یافته است.
🔸 توجه رسانهای به کارآفرینی ۹ درصد کاهش یافته و رتبه کشورمان نیز ۹ رتبه کاهش یافته است.
🔸 كارآفرينی نوپا تغییری نداشته با وجود این رتبه کشورمان ۴ رتبه کاهش یافته است.
🔸 کارآفرینی تثبیت شده ۱ درصد کاهش یافته و رتبه کشورمان ۱ رتبه کاهش یافته است.
🔸 شاخص کارآفرینی نوآورانه ۱ درصد کاهش یافته است. و رتبه کشورمان ۲رتبه کاهش داشته است.
🔹 عدم تداوم کسب و کار در ایران به میزان ۶ درصد بهبود یافته و رتبه کشورمان در این شاخص ۴۳ رتبه بهبود داشته است.
🔷 یافتههای دیدهبان جهانی کارآفرینی و تحلیلهای صورت گرفته به منظور نیل به اهداف توسعه کارآفرینی و طراحی و تدوین راهبرد ملی کارآفرینی، بهینه محیط کسب و کار، تقویت آموزش و مهارتهای کارآفرینی، تسهیل تبادل فناوری و نوآوری، ارتقای دسترسی به منابع مالی و سرمایهگذاری و ارتقای آگاهی و شبکهسازی میباشد که منتهی به ارائه توصیههای سیاستی گردیده است.
🔷 ازجنبههای بسیار مهم گزارش حاضر بررسی علمی و دقیق ارتباط بین توسعه کارآفرینی و اقتصاد مقاومتی و به عبارت صحیحتر تابآوری اقتصادی است.
🔷 در این گزارش به منظور پاسخ به این سوال که سطح حداقلی و سطح مطلوب شاخصهای کارآفرینی (از جمله نرخ استارت آپ و نرخ قصد کارآفرینانه) به منظور دستیابی به سطح قابل قبول تابآوری اقتصادی (سطح ۶۰ درصدی) از تحلیل رگرسیون غیر خطی استفاده شده است.
🔷 نتایج تحلیلهای رگرسیون غیرخطی نشان میدهد که برای دستیابی به سطح ۶۰ درصدی تابآوری اقتصادی، میبایست نرخ کارآفرینی نوپا (شاخص استارت آپ) بین ۱۰ تا ۱۵ درصد باشد. یعنی برای اینکه اقتصاد مقاوم داشته باشیم میبایست حداکثر ۱۵ درصد جمعیت بالغ جامعه در ۴۲ ماه گذشته کسب و کار جدید و نوپایی را راهاندازی کرده باشند. درحالی که روابط فوق کاملا غیرخطی است، رابطه بین کارآفرینی نوآورانه و تابآوری اقتصادی کاملا خطی است و با افزایش شاخص کارآفرینی نوآورانه در کشور تابآوری اقتصادی رشد میکند.
✅ بنابراین مهمترین توصیه و پیشنهاد سیاستی نتایج دیدهبان جهانی کارآفرینی ایران، اتخاذ استراتژی حمایت و تشویق جهت توسعه کارآفرینی نوآورانه و دانشبنیان میباشد. درحقیقت حمایت از ایجاد و توسعه کسب و کارهای نوآورانه در کشور، اقتصاد مقاومتر خواهد شد.
🔷 درپایان به منظور توسعه و تقویت کآرافرینی نوآورانه و دانشبنیان درکشور پیشنهاد میشود مراکز فضای کاری مشترک، مراکز شتاب دهی کسب و کارهای نوپا و آموزش های کارآفرینی به ویژه برگزاری دوره کهاد (برنامه تخصصی فرعی) کارآفرینی در دانشگاههای کشور ایجاد و تقویت گردد.
انجمن علمی توسعه روستایی ایران
@RuralDevelop
🔴برترین دانشگاههای کشور در طرح تراز بین المللی معرفی شدند
✅دانشگاه صنعتی شریف برای دومین سال متوالی رتبه اول را کسب کرده است پس از دانشگاه شریف، دانشگاه تهران، تربیت مدرس، علم و صنعت، امیرکبیر، صنعتی اصفهان، خواجه نصیرالدین طوسی، علوم پایه زنجان، فردوسی مشهد، اصفهان، شیراز، شهید بهشتی، تبریز، خوارزمی، علامه طباطبایی و الزهرا در رتبه های بعدی قرار دارند
منبع، کانال خبرهای دانشگاهی
انجمن علمی توسعه روستایی ایران
@RuralDevelopment
✅دانشگاه صنعتی شریف برای دومین سال متوالی رتبه اول را کسب کرده است پس از دانشگاه شریف، دانشگاه تهران، تربیت مدرس، علم و صنعت، امیرکبیر، صنعتی اصفهان، خواجه نصیرالدین طوسی، علوم پایه زنجان، فردوسی مشهد، اصفهان، شیراز، شهید بهشتی، تبریز، خوارزمی، علامه طباطبایی و الزهرا در رتبه های بعدی قرار دارند
منبع، کانال خبرهای دانشگاهی
انجمن علمی توسعه روستایی ایران
@RuralDevelopment
💦 85 دستگاه آب شیرینکن در 140 روستای خوزستان نصب میشود
💧 سرپرست شرکت آب و فاضلاب روستایی استان خوزستان از امضای تفاهمنامه با یک شرکت دانشبنیان برای نصب 85 دستگاه آب شیرینکن در 140 روستای استان خوزستان خبر داد.
💧بر اساس این تفاهمنامه چشمانداز پیشبینی شده برای بهرهبرداری از 85 دستگاه آب شیرینکن تا پایان سال 1399 است/ کانال صنعت آب
انجمن علمی توسعه روستایی ایران
@RuralDevelopment
💧 سرپرست شرکت آب و فاضلاب روستایی استان خوزستان از امضای تفاهمنامه با یک شرکت دانشبنیان برای نصب 85 دستگاه آب شیرینکن در 140 روستای استان خوزستان خبر داد.
💧بر اساس این تفاهمنامه چشمانداز پیشبینی شده برای بهرهبرداری از 85 دستگاه آب شیرینکن تا پایان سال 1399 است/ کانال صنعت آب
انجمن علمی توسعه روستایی ایران
@RuralDevelopment
⭕️ برخی روستاییان در مناطق دورافتاده کشور مشمول یارانه بنزینی دولت نشدند
🔹به گزارش «نود اقتصادی» دولت درحالی از اعطای یارانه حمایتی بنزینی به ۶۰ میلیون نفر در دهکهای یکم تا هفتم خبر داده که بررسیها نشان میدهد نحوه شناسایی و اعطای این یارانه محل تردید است.
🔹 برای مثال بر طبق سندی که به دست «خبرنگار نود اقتصادی» رسیده، یک خانوار چهار نفره روستایی که اتفاقا سرپرست خانوار کارگر روزمزد نیز هست، مشمول دریافت یارانه بنزینی نشده است.
🔹حال این سوال مطرح میشود که اساسا ضوابط شناسایی خانوارهای نیازمند چگونه است و سوال مهمتر اینکه دولت براساس چه سازوکاری متوجه شده یک کارگر روزمزد در روستایی دورافتاده مشمول دریافت یارانه نیست؟ همه اسناد این گزارش در«نود اقتصادی» موجود بوده و قابل ارائه به مسئولان دولتی است.
🔹قابل ذکر است براساس آمارهای مرکز آمار ایران، روستاییان به جهت دوری از امکانات رفاهی شهری و رفتوآمد زیاد به شهرها، بیشترین آسیب را از گرانی بنزین متحمل شدهاند.
انجمن علمی توسعه روستایی ایران
@RuralDevelopment
🔹به گزارش «نود اقتصادی» دولت درحالی از اعطای یارانه حمایتی بنزینی به ۶۰ میلیون نفر در دهکهای یکم تا هفتم خبر داده که بررسیها نشان میدهد نحوه شناسایی و اعطای این یارانه محل تردید است.
🔹 برای مثال بر طبق سندی که به دست «خبرنگار نود اقتصادی» رسیده، یک خانوار چهار نفره روستایی که اتفاقا سرپرست خانوار کارگر روزمزد نیز هست، مشمول دریافت یارانه بنزینی نشده است.
🔹حال این سوال مطرح میشود که اساسا ضوابط شناسایی خانوارهای نیازمند چگونه است و سوال مهمتر اینکه دولت براساس چه سازوکاری متوجه شده یک کارگر روزمزد در روستایی دورافتاده مشمول دریافت یارانه نیست؟ همه اسناد این گزارش در«نود اقتصادی» موجود بوده و قابل ارائه به مسئولان دولتی است.
🔹قابل ذکر است براساس آمارهای مرکز آمار ایران، روستاییان به جهت دوری از امکانات رفاهی شهری و رفتوآمد زیاد به شهرها، بیشترین آسیب را از گرانی بنزین متحمل شدهاند.
انجمن علمی توسعه روستایی ایران
@RuralDevelopment
NRLM_India2019
4 MB
NRLM_India2019
در دوره آموزشی
اشتغال روستایی و فقرزدایی CIRDAP
انجمن علمی توسعه روستایی ایران
@RuralDevelopment
در دوره آموزشی
اشتغال روستایی و فقرزدایی CIRDAP
انجمن علمی توسعه روستایی ایران
@RuralDevelopment
📌 انجمن علمی_دانشجویی برنامه ریزی آمایش سرزمین با همکاری انجمن علمی_ دانشجویی جغرافیا و برنامه ریزی روستایی دانشگاه تربیت مدرس برگزار میکند.
#حلقه_مطالعاتی
✅جلسه دوم: #مسئله_شهری و سازوکارهای برنامه ریزی با محوریت پیش گفتار وفصل اول کتاب شهرهای در سایه نوشته رابرت نیوویرث
مکان: دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده علوم انسانی، طبقه همکف، سالن شهدای گمنام
زمان: دوشنبه ۱۸آذر ساعت ۱۶
☑️شرکت برای عموم آزاد است.
انجمن علمی توسعه روستایی ایران
@RuralDevelopment
#حلقه_مطالعاتی
✅جلسه دوم: #مسئله_شهری و سازوکارهای برنامه ریزی با محوریت پیش گفتار وفصل اول کتاب شهرهای در سایه نوشته رابرت نیوویرث
مکان: دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده علوم انسانی، طبقه همکف، سالن شهدای گمنام
زمان: دوشنبه ۱۸آذر ساعت ۱۶
☑️شرکت برای عموم آزاد است.
انجمن علمی توسعه روستایی ایران
@RuralDevelopment
🔷🔶 چرا توسعه در روستاها مشکل است؟
✳ کشور ایران به دلیل برخورداری از تنوع اقلیمی و فرهنگی از قابلیت های بالقوه فراوانی برخوردار است و این قابلیت ها نیازمند تدوین برنامه های منطبق با نیازهای منطقه ای است و نمی توان از یک الگوی واحد جهت دست یابی به توسعه استفاده نمود. در یک نگاه تحلیلی می توان گفت باید در نظام برنامه ریزی رویکرد منطقه ای متناسب با شرایط اقلیمی و فرهنگی اجتماعی آن منطقه لحاظ شود و به دنبال پاسخگویی به سوالات زیر بود
1- ساختار جمعیتی مناطق روستایی چگونه است
2- قابلیت های موجود در حوزه های روستایی در چه وضعیتی قرار دارد
3- چه پیش نیازهای برای نظام برنامه ریزی در ان منطقه باید لحاظ شود
در وهله دوم باید یک آمایش عمل برای سازمان ها در نظر گرفته شود مقوله برنامه ریزی در روستاها با چالش های فراوانی مواجه است که از جمله انها می توان به موارد زیر اشاره کرد
1- نبود یک انسجام لازم برای تدوین سیاست ها و استراتژی های حوزه روستایی متناسب با قابلیت ها و تنکناها
2- عدم ساماندهی مناسب سازمان های متولی حوزه روستایی در بخش های مختلف
3- وجود تعارضات فراوان بین سازمانی و تداخل وظایف و وجود بورکراسی اداری
4- عدم اعتقاد به مشارکت واقعی مردم در حوزه تصمیم گیری و احرا
5- عدم وجود یک رابطه منطقی بین بخش دانشگاهی و سازمانی
6- عدم استمرار برنامه ها و سیاست های حوزه روستایی در کشور (بگونه ای که با تغییر رویکرد هر دولتی ساختارها تغییر می کند)
💠 در واقع می توان گفت برنامه ریزی مستلزم همکاری،همیاری و تدوین یک سیاست واحد توسط تمامی ساختار اجرایی در حوزه روستایی است و در این بین باید نقش بسزایی را برای مدیریت محلی (دهیاران و شورا)، نخبگان (جامعه دانشگاهی) و مردم ذینفع در نظر گرفت در غیر اینصورت روستا هیچوقت توسعه نخواهد یافت
انجمن علمی توسعه روستایی ایران
@RuralDevelopment
✳ کشور ایران به دلیل برخورداری از تنوع اقلیمی و فرهنگی از قابلیت های بالقوه فراوانی برخوردار است و این قابلیت ها نیازمند تدوین برنامه های منطبق با نیازهای منطقه ای است و نمی توان از یک الگوی واحد جهت دست یابی به توسعه استفاده نمود. در یک نگاه تحلیلی می توان گفت باید در نظام برنامه ریزی رویکرد منطقه ای متناسب با شرایط اقلیمی و فرهنگی اجتماعی آن منطقه لحاظ شود و به دنبال پاسخگویی به سوالات زیر بود
1- ساختار جمعیتی مناطق روستایی چگونه است
2- قابلیت های موجود در حوزه های روستایی در چه وضعیتی قرار دارد
3- چه پیش نیازهای برای نظام برنامه ریزی در ان منطقه باید لحاظ شود
در وهله دوم باید یک آمایش عمل برای سازمان ها در نظر گرفته شود مقوله برنامه ریزی در روستاها با چالش های فراوانی مواجه است که از جمله انها می توان به موارد زیر اشاره کرد
1- نبود یک انسجام لازم برای تدوین سیاست ها و استراتژی های حوزه روستایی متناسب با قابلیت ها و تنکناها
2- عدم ساماندهی مناسب سازمان های متولی حوزه روستایی در بخش های مختلف
3- وجود تعارضات فراوان بین سازمانی و تداخل وظایف و وجود بورکراسی اداری
4- عدم اعتقاد به مشارکت واقعی مردم در حوزه تصمیم گیری و احرا
5- عدم وجود یک رابطه منطقی بین بخش دانشگاهی و سازمانی
6- عدم استمرار برنامه ها و سیاست های حوزه روستایی در کشور (بگونه ای که با تغییر رویکرد هر دولتی ساختارها تغییر می کند)
💠 در واقع می توان گفت برنامه ریزی مستلزم همکاری،همیاری و تدوین یک سیاست واحد توسط تمامی ساختار اجرایی در حوزه روستایی است و در این بین باید نقش بسزایی را برای مدیریت محلی (دهیاران و شورا)، نخبگان (جامعه دانشگاهی) و مردم ذینفع در نظر گرفت در غیر اینصورت روستا هیچوقت توسعه نخواهد یافت
انجمن علمی توسعه روستایی ایران
@RuralDevelopment
مرحله دوم کارگاه تسهیلگری
با مدرسی دکتر عبدالرضارکن الدین افتخاری استاد تمام و مدیر گروه جغرافیا و برنامه ریزی دانشگاه تربیت مدرس به علت استقبال دانشجویان
انجمن علمی توسعه روستایی ایران
@RuralDevelopment
با مدرسی دکتر عبدالرضارکن الدین افتخاری استاد تمام و مدیر گروه جغرافیا و برنامه ریزی دانشگاه تربیت مدرس به علت استقبال دانشجویان
انجمن علمی توسعه روستایی ایران
@RuralDevelopment