انجمن علمی توسعه روستایی ایران – Telegram
انجمن علمی توسعه روستایی ایران
1.23K subscribers
6.14K photos
818 videos
252 files
1.57K links
بر اساس ماده 1اساسنامه، انجمن توسعه روستایی ایران با هدف گسترش و پیشبرد و ارتقای علمی جایگاه روستا، روستائیان و ارتقای کیفی نیروهای متخصص در زمینه های مرتبط فعالیت میکند
https://www.instagram.com/irda1399/
http://ruraldevelopment-a.ir/
@RuralDevelopment
Download Telegram
Forwarded from +ایانا
معاون امور آب و آبفای وزارت نیرو اعلام کرد:
💦بررسی تبعات آبخیزداری در دستور کار شورایعالی آب💦

https://telegram.me/ianair

معاون امور آب و آبفای وزارت با اشاره به اینکه آبخیزداری آب سطحی را به زیرزمینی تبدیل کرده و برای حق‌آبه‌بران تبعاتی دارد، از بررسی اثرات این شیوه مدیریتی در جلسه ۱۲ مهر ماه شورایعالی آب خبرداد.

رحیم میدانی در گفتگو با خبرنگار ایانا افزود: در این جلسه وزارت جهاد کشاورزی گزارش‌های خود را ارایه کرده و وزارت نیرو نیز نظرات خود را اعلام می‌کند. همچنین درباره آب کارستی نیز در جلسه آتی شورایعالی آب گزارشی مطرح خواهد شد.

بر اساس مطالعات انجام شده در پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، با اجرای پروژه‌های آبخیزداری می‌توانیم حدود ۴۰ میلیارد متر مکعب آب را در زیر زمین ذخیره کنیم. معاون وزیر نیرو در امور آب و آبفا درباره آمار ارایه شده بیان کرد: با دعوت از متخصصان آب و آبخیزداری پنج جلسه مشترک در رابطه با اثرات این شیوه مدیریت منابع آب برگزار کرده‌ایم.

وی ادامه می‌دهد: هیچ متخصصی قبول ندارد که آبخیزداری آب تولید می‌کند بلکه آب را داخل زمین ذخیره کرده و حفاظت آب و خاک انجام می‌دهد.
https://telegram.me/ianair
میدانی گفت: حرف ما با وزارت جهاد کشاورزی این است که اجرای عملیات آبخیزداری می‌تواند تبعاتی از نظر نظام حق آبه‌بری داشته باشد. این روان آب‌های سطحی حق‌آبه‌بر دارند، اگر آبخیزداری کنیم و آب سطحی را به زیرزمینی تبدیل کنیم، ممکن است آب زیرزمینی در جای دیگری ظهور کند در حالی که حق‌آبه‌برها منتظر هستند که سهم آبشان تامین شود.

وی اضافه کرد: ما تاکیدمان این است که در اجرای عملیات آبخیزداری باید حتما اثر آبخیزداری روی منابع آب مطالعه شود.

معاون آب و آبفای وزارت نیرو افزود: آبخیزداری جابجایی مولفه‌های بیلان آب را به همراه دارد. یعنی آب سطحی را به زیرزمینی تبدیل می‌کند اما باید بدانیم که چقدر می‌خواهیم این تبدیل را انجام دهیم.

وی تاکید کرد: باید درباره محل ظهور آب‌های زیرزمینی مطالعه کرده و شناخت داشته باشیم. در غیر این صورت معضل جدیدی به مسایل اجتماعی کشور اضافه می‌شود زیرا اجرای عملیات آ‌بخیزداری منجر به ایجاد چشمه‌های جدیدی خواهد شد و این چشمه‌ها مدعیان جدید پیدا می‌کنند. غافل از اینکه این آب متعلق به حق‌آبه‌بر بوده‌است.
https://telegram.me/ianair
وی ادامه می‌دهد: یا مثلا سدی می‌سازید و مردم بر اساس نظام تعریف شده برای سد، کشاورزی می‌کنند و بعد متوجه می‌شوند ۵۰ درصد آب سد دیگر وجود ندارد.

میدانی بیان کرد: کسانی که فکر می‌کنند آبخیزداری به سرجمع آب تجدیدپذیر اضافه می‌کند در اشتباه هستند.
Forwarded from +ایانا
به مناسبت روز جهانی سالمند اعلام شد؛
کشاورزان سالمند در معرض دیسک کمر و آرتروزhttps://telegram.me/ianair
"سواد زیست محیطی"
زباله ای بنام "ته سیگار"
■متاسفانه اغلب افراد سیگاری در سراسر جهان (حتی در کشورهای اروپایی) عادت کرده اند تا "ته سیگار" خود را بدون توجه به عواقب زیانبار آن در محیط اطراف خود پرت کنند. یادم هست که در سال 1376 (نزدیک به 25 سال قبل)در روستای "شمشیر" شهرستان پاوه ، "پروژه ای آموزشی" اجرا کردیم که در بخشی از آن سوالی از افراد سیگاری پرسیده میشد که "ته سیگار" خود را چکار می کنند؟ تقریبا همه پاسخ داده بودند که آنرا در اطراف "پرت" میکنند. جالب آن بود که همه سیگاریها چنین پرسشی را "بی مورد" دانسته بودند ،چرا که غیر از "پرت کردن ته سیگار در محیط اطراف"، اصولا راهکار دیگری به نظرشان نمی رسید. اغلب پرسش شوندگان نیز اصولا ،"ته سیگار"را به دلیل "کوچک بودن" ، زباله به حساب نمی آورند.
ایرانی ها سالانه 400 تن زباله خطرناک تولید می کنند، و ا ین در حالی است که دیگر زمین جایی برای دفن زباله ندارد. بعد از حدود 20 سال ، بنظر می رسد که دیدگاه اغلب افراد سیگاری در این رابطه تغییر قابل توجهی نکرده باشد. این وضعیت بیانگر آن است که شهروندان علی العموم و افراد سیگاری علی الخصوص به عواقب ناشی از حضور زباله ای سمی و خطرناک به نام "ته سیگار " فکر نکرده اند.
■ بکرات مشاهده شده که یک "ته سیگار هنوز روشن" منجر به حریقی مهیب گشته و صدها و گاها هزاران هکتار از جنگل ها و مراتع و زیستمندان موجود در آنجا را در کام خود فروبرده و سوزانده است."ته سیگار" با وجود کوچکی ظاهری، در کف خیابان ها و معابر عمومی ، نمادی از "آلودگی" دیداری" است که میتواند سلامت روان شهروندان را خدشه دار سازد.
■ "مواد سمی" موجود در ته سیگار در دمای محیط تجزیه شده و در نهایت روی بدن انسان و سایر زیستمندان تاثیرات منفی به جا میگذارد. "ته سیگار" یا همان" فیلتر نارنجی و سفید رنگ"، پسماند ریز و آنقدر کوچکی است که اسم "زباله" به قد و قواره اش نمیآید. اما یادمان باشد که همین "زباله ریز" در دسته " زباله های خطرناک و سمی" قرار دارد. اغلب مردم فکر می کنند فقط "زباله های عفونی و صنعتی" خطرناک و مضر هستند ، اما در عالم واقع چنین نبوده و همین "ته سیگار" ، آنقدر خطرناک است که حتی عبور از کنار آن هم میتواند مسموم کننده باشد ، زیرا حاوی موادی سمی و مضری است که به راحتی جذب بدن انسان و سایر زیستمندان میشوند.
■"سازمان جهانی بهداشت " تخمین زده است که مصرف سیگار سالیانه موجب حدود 5 میلیون مرگ در سراسر جهان میشود.حدود یکصد میلیون مرگ نیز فقط در قرن بیستم به علت مصرف سیگار ثبت شده است ، که این میزان خیلی بیشتر از مجموع تلفات "ایدز"، "سل"، "حوادث رانندگی" و "خودکشی" است.طبق آمار "وزارت بهداشت و درمان " نیز در ایران حداقل سالی 11 هزار نفر به دلیل دخانیات فوت می‌کنند . فقط در سال 1392 مصرف کل سیگار در کشور بیش از 55 میلیارد و 390 میلیون نخ برآورد شده است. به عبارت دیگر سالانه حداقل حدود 8هزار و 300 میلیارد تومان در ایران، فقط خرج مصرف سیگار می‌شود.سالانه حدود 30 هزار میلیارد تومان نیز در کشور صرف "بیماری و مرگ ناشی از سیگار" می‌گردد. در ایران 11 تا 14 درصد مردم سیگاری اند. با فرض مصرف سالانه حدود 50 میلیارد نخ سیگار،حدود 10 هزار میلیارد تومان (روزانه 30 میلیارد تومان سرمایه) صرف "دود کردن سیگار" یا به عبارت بهتر "خرید بیماری" در کشور ایران میشود. سالانه نیز رقمی بین 20 تا 30 هزار میلیارد تومان صرف "هزینه‌های بهداشتی و درمانی مرتبط با مصرف دخانیات" در ایران خواهد شد. افراد سیگاری فقط در ایران سالانه حدود 400 هزار کیلو زباله "ته سیگار" تولید میکنند.
■"فیلتر سیگار" یا "ته سیگار" تقریبا حاوی همان موادی است که در خود سیگار وجود دارند فیلتر سلفونی و معمولا نارنجی رنگ "ته سیگار" در برابر نور و اشعه خورشید تجزیه شده و تمام مواد سمی موجود در آن وارد محیط زیست ( هوا ، آب و خاک ) میشوند.
"ته سیگار" شامل موادی مانند "فلزات سنگین" است که میتواند منجر به "پوکی استخوان"، "سرگیچه" و "عوارض متعدد دیگری" شود.
■ براساس برخی آمارها، "تولید سیگار" بعد از "نفت خام "و "صنعت داروسازی"، سومین "صنعت پولساز" جهان است. این"زباله کوچک و ظاهرا بیخطر"،حاوی "نیکوتین"، "سرب"، "مس" و "کروم" می باشد که علاوه بر عوارض بسیار نامطلوب برای سلامت انسان، سالانه حیات میلیون ها پرنده ، پستاندار و آبزی را نیز در معرض خطر قرار میدهد، زیرا این حیوانات آنرا با "غذا" اشتباه میگیرند.
■ تنها با درک عواقب نامطلوب این "زباله کوچک ولی سمی و خطرناک" توسط شهروندان (بویژه افراد سیگاری) و تنها از طریق آموزش و فرهنگ سازی عمومی میتوان با این "قاتل خاموش" و این "سم کشنده"مقابله نمود.
گردآوری و ویرایش:
دکتر برهان ولدبیگی
8 مهر 1395
https://telegram.me/burhanvalad
اطلاع رسانی مرکز توسعه راهبردی میراث فرهنگی ،صنایع دستی و گردشگری ملل:
تاثیر «میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری» بر ماهیت روابط بین الملل

🌹 حسین اصغری ثانی

بیش از چند دهه از زمانی که اولین کرسی روابط بین‌الملل به نام «وودرو ویلسون» در دانشگاه ولز تاسیس شد می‌گذرد. روابط بین‌الملل به زبانی ساده، تمامی روابط اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، نظامی بین کشورها، سازمان‌های دولتی و غیر‌دولتی را در بر می‌گیرد و هدف پژوهشگران این رشته مطالعه تمامی کنش‌های فوق و تاثیر آن بر اقتصاد، امنیت و روند جهانی شدن است. روابط بین‌الملل از ابتدای شکل‌گیری، بر خلاف تلاش‌های لیبرالیست‌ها، بیشتر بر پایه عوامل سخت‌افزاری قدرت، ماهیتی رئالیستی پیدا کرد. با این وجود، انقلاب ارتباطات و اطلاعات و شتاب گرفتن روند جهانی شدن، باعث طرح عوامل نرم‌افزاری در ساخت قدرت و به تبع آن تغییر ماهیت روابط بین الملل شده است.

نام جوزف نای با قدرت نرم پیوند خورده اما قبل از او پروفسور حمید مولانا، استاد دانشگاه آمریکا، در سال1986 درکتاب «اطلاعات و ارتباطات جهانی، مرزهای نو در روابط بین الملل» به تعریف و تبیین قدرت نرم و عوامل شکل دهنده به آن پرداخت. بعد از او نای، «قدرت نرم» را بسط داد و دیپلماسی فرهنگی را به‌عنوان یک رکن موثر بر‌شمرد که با به خدمت گرفتن ابزارهای فرهنگی در دیپلماسی در مقایسه با سایر ابزارها و اهرمهای رایج در روابط بین‌الملل می‌تواند تاثیر بسزایی بر سایر بازیگران داشته باشد.

میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری به‌عنوان بخشی از عوامل نرم‌افزاری نقش ویژه‌ای در ارتقای جایگاه کشورها در نظام بین‌الملل و همچنین افزایش قدرت نرم کشورها داشته‌اند تا جایی که امروزه بسیاری از کشورها بخصوص کشورهای کوچک به سمت برندسازی در این حوزه‌ها رفته‌اند چرا که نه تنها بدون هزینه است بلکه به خلق تصاویر خوب و ارایه آن به افکار عمومی جهانی کمک می‌کند.

اولین واکنش‌ها به چنین برندهایی، در برگیرنده مفاهیمی صلح‌طلبانه و انسانی است. چرا که برای جامعه جهانی، اتهام خشونت‌ورزی و حمایت از خشونت برای کشوری که مقصد گردشگری است و یا از پیشینه فرهنگی غنی برخورد ار است و یا بخشی از بازار بین‌المللی صنایع دستی را در اختیار دارد، قابل پذیرش نیست.همچنین بازار جذاب گردشگری، حمایت از هرج و مرج را زیان آور می‌کند. لذا دومین تصویری که از این برندها مخابره می‌شود، «امنیت پایدار‌« است. علاوه بر این، گردشگران خارجی به‌عنوان سفیران فرهنگی عمل می‌کنند و نقش ویژه‌ای در انعکاس تصاویر خوب فضای داخلی به محیط بیرونی دارند. از طرف دیگر برندسازی «میراث فرهنگی» به خصوص در حوزه «پیوستگی سرزمینی» و «پایداری تاریخی ملت» می تواند تصویری از مقاومت و سلحشوری ارایه کند که هرگونه تجاوز را بسیار پرهزینه خواهد کرد.

بنابراین روابط بین‌الملل در عصر حاضر تاثیر بسزایی از عوامل فرهنگی گرفته است و ماهیتی نرم‌افزاری پیدا کرده که بیشتر به‌عنوان تصاویر قابل ارایه تعریف می‌شود. لذا ضروری است که ایران به‌عنوان یکی از کهن‌ترین کشورهای دارنده فرهنگ‌های غیر‌همگون و همچنین با وجود جاذبه‌های فراوان گردشگری و صنایع دستی بی‌نظیر، یک استراتژی واحد برای «برندسازی»در این زمینه‌ها داشته باشد و هرگونه سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی در این راستا تعریف شود و سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری کشور به‌عنوان آخرین مرجع صدور هرگونه مجوز سرمایه‌گذاری شناخته شود و نقش عوامل فوق بیش از پیش در روابط خارجی کشور پررنگ گردد.

دهم مهر 1395
قیاس‌ناپذیری پارادایم‌های علمی
نویسنده: غلامحسین مقدم حیدری
موضوع: فلسفه علم
تعداد صفحات: ۱۵۲
شابک: 9789643128739
نوبت چاپ: ۴
قطع: رقعی
جلد: شومیز
قیمت: ۱۳۰,۰۰۰ ﷼


درباره این کتاب

تامس کوهن، مشهورترین و پرنفوذترین فیلسوف و مورخ علم معاصر است که نظریه‌ی پارادایمی وی تحولی جدید در علم‌شناسی فلسفی به‌ وجود آورد. ویژگی عمده و مهم نظریه‌ی وی تأکیدی است که بر خصلت انقلابی تحولات علمی دارد، چندان که پارادایم‌های پیش و پس از انقلاب علمی را قیاس‌ناپذیر می‌داند. بنابراین نمی‌توان از پیشرفت علمی به معنای انباشت معرفت علمی یا نزدیک شدن نظریه‌های علمی به واقعیت صحبت کرد. این نتایج مناقشه‌برانگیز درباره‌ی پیشرفت علم معقول بودن و نقش منافع یا تعلقات اجتماعی در ارزیابی نظریه‌های علمی سبب شده تا قیاس‌ناپذیزی پارادایم‌های علمی در مرکز توجه فیلسوفان علم قرار گیرد و بحث‌های فراوانی را برانگیزد. در این اثر سعی شده که آراء کوهن درباره‌ی قیاس‌ناپذیری بازسازی شود و به شیوه‌ی او برای درک این مفهموم، جنبه‌ها و پیامدهای آن از شواهد تاریخ علم استفاده شده است. البته نقد‌های وارد بر کوهن نیز هر جا که به نظر می‌رسیده به درک عمیق‌تر فلسفه‌ی وی کمک می‌کنند، بیان شده‌اند.
ما ایرانیان؛ زمینه‌کاوی تاریخی و اجتماعی خلقیات ایرانی
نویسنده: مقصود فراستخواه
موضوع: انسان‌شناسی
تعداد صفحات: ۲۴۰
شابک: 978-964-185-421-0
نوبت چاپ: ۸
قطع: رقعی
جلد: شومیز
قیمت: 18000 تومان
قیمت با تخفیف نیبوک: 16200 تومان
درباره این کتاب:

کتاب برتر حوزه‌ی علوم اجتماعی (تألیف) در جشنواره‌ی مهرنامه در میان ۷۰ کتاب برگزیده از کتاب‌های سال ۱۳۹۴ به انتخاب داوران و مشاوران علمی مهرنامه

آیا خلقیات ما ایرانیان ضعف‌هایی دارد؟ در پاسخ به این سؤال ۹۶ درصد از جامعه‌ی آماری متشکل از اعضای هیئت علمی و گروهی از نخبه‌های کشور پاسخ مثبت داده‌اند. آن‌ها مشکل را در ضعف فرهنگ کار جمعی، انتقادپذیری، رودربایستی، عدم شفافیت، خودمحوری، غلبه احساسات بر خردورزی، رواج دروغ و رفتارهای غیرقابل‌ پیش‌بینی برشمرده‌اند.
آن‌ها عوامل معرفتی، کاهش سرمایه‌های اجتماعی، ساختار دولت، مناسبات دین و دولت، نوع آموزه‌های دینی، پرحادثه‌بودن تاریخ، مناسبات تولید و ساختار اقتصادی و کشمکش نخبگان را بر خلقیات ایرانی مؤثر دانسته‌اند و برای حل این مشکل آموزش مداوم، برنامه‌های توسعه‌ی فرهنگی و اجتماعی، وضع قوانین خوب، تقویت اجتماعات محلی و نهادهای عمومی، ایجاد رفاه و فقرزدایی، توسعه‌ی سیاسی و اصلاح نهاد دولت را پیشنهاد داده‌اند.
در این کتاب خلقیات ایرانیان، ضعف‌ها و راه‌حل‌های رفع آن با نگاهی علمی مورد واکاوی و مطالعه قرار گرفته است.
امكان ديگر گزينی
نويسنده : تامس نيگل
مترجم :جواد حيدري
موضوع : جامعه شناسي
ناشر : نگاه معاصر
سال چاپ : 1395
شابك : 9789647763400
وزن : 260
نوبت چاپ : 1
تعداد کل صفحات : 221
قيمت پشت جلد : 16,000 تومان
قیمت با تخفیف نیبوک: 12800 تومان
درباره کتاب:

كتاب كلاسيك امكان ديگرگزيني، نخستين اثر مهم نيگل، بازنگري رساله ي دكتري اش است، كه جان رالز، مهمترين فيلسوف سياسي قرن بيستم، راهنمايي آن را به عهده داشت. امكان ديگر گزيني كتابي است كم حجم و بسيار دشوار، اما به اعتقاد برخي از متفكران، موثرترين اثر نيگل به شمار مي آيد و بسياري نيز آن را نقطه ي عطفي در فلسفه ي اخلاق تلقي مي كنند.

حرف اصلی نیگل در «امکان دیگرگزینی» این است که اخلاقی‌زیستن تصدیق این دو گزاره است: ۱. به غیر از من انسانهای دیگری در این عالم وجود دارند، یعنی اخلاق مخالف «خودتنهاانگاری» است. ۲. همه‌ی انسانها «اهمیّت برابر» دارند. از این دو گزاره نیگل به امکان دیگرگزینی‌ ای می‌رسد که هسته‌یِ اصلی اخلاق است.
تمام روایتهایی که از اخلاق ارائه شده است به نظر نیگل تفسیر این اهمیت برابر داشتنِ انسانهاست.
سرچشمه‌های دانایی و نادانی
نویسنده: کارل ریموند پوپر
مترجم: عباس باقری
موضوع: متون فلسفی
تعداد صفحات: ۸۸
شابک: 9789643124793
سال چاپ : 1394
نوبت چاپ: ۱۱
قطع: رقعی
جلد: شومیز
قیمت: ۷۶,۰۰۰ ﷼
درباره این کتاب

این رسالهٔ کوچک، محتوی یکی از مهم‌ترین نظریه‌ها، و بهتر بگوییم محتوی لب‌لباب نظریات فلسفی پوپر در زمینهٔ شناخت آگاهی و شناخت‌شناسی و ارزش و اعتبار نسبی فرضیه‌ها و تئوری‌های علمی و قابل ردبودن آن‌ها و عدم قاطعیت دانسته‌های بشری است؛ ضمن آن‌که، چون برای سخنرانی تنظیم‌شده به زبانی ساده‌تر از آثار دیگر او و طبعاً سودمندتر برای همگان به نوشته درآمده است. گفت‌وگو دربارهٔ نظریات پوپر، به‌ویژه هنگامی که این نظریه‌ها در زمینهٔ علوم انسانی به‌کار می‌رود و بر جامعه‌های انسانی انطباق می‌یابد، گسترده و پردامنه است. تا آن‌جا که هیچ اندیشمندی نیست که از کنار حرف‌های او بی‌اعتنا بگذرد و عقایدش را نادیده انگارد و اما برای همگان کمترین سود خواندنِ آثار پوپر، به‌ویژه این کتاب کوچک اما پرمحتوا آمادگی برای «بازاندیشی» و تحمل «دگراندیشی» است.
ساختارهای پهلوی مدیریت منابع آب
دکتر محمدحسین رامشت
https://telegram.me/RuralDevelopment منابع آب در ایران با مشکلاتی نظیر پراکندگی ناموزون آب، کاهش تدریجی سرانه آب، افزایش اختلافات میان سکونتگاه‌ها، آلودگی منابع آب، خروج آب‌های سطحی حاشیه ایران به خارج از کشور و کاهش سفره‌های آب زیرزمینی رو به رو است.

مشکلاتی که به آن اشاره شد به صورت مستقیم و غیر مستقیم متأثر از رویدادهایی همانند وقوع خشکسالی های متعدد، کاهش بارش سالانه، افت سطح آب‌های زیر زمینی، رشد جمعیت، گسترش صنایع و کشاورزی و توسعه شهرنشینی است.

بر اساس همین مشکلات طبیعی و انسانی در دهه های اخیر مسئولین امر با هدف تعدیل در بحران سیاست‌هایی را دنبال کردند که از جمله آن می توان به ساخت شمار فرواوانی سد، حفر مجموعه گسترده‌ای چاه مجاز و غیر مجاز در بخش کشاورزی، صنعت و شرب و اجرای پروژه‌های بزرگ حفرتونل و انتقال آب حوضه به حوضه اشاره کرد.

با مطالعه آثار و پیامدهای غالب سیاست های تعدیلی دهه های اخیر مشاهده می شود که اکثر این اقدامات در زایش و افزایش بحران سراسری آب موثر بوده است. جدا از آثار اقتصادی و زیست محیطی بحران آب امروزه پیامدهایی نظیر شکل گیری احساس تبعیض، تقویت حس محلی‌گرایی، بروز اعتراضات و شورش های سیاسی، جنگ های محلی بر سر آب و...اثرات زیان باری از بجران آب است که نمونه هایی از آنها را می توان در جامعه مثال زد.
رویدادهایی نظیر اعتراضات اخیر مردم شهر بلداجی به ماجرای انتقال آب از این منطقه، اعتراضات مردم آبادن در سال 1379، تحصن نمایندگان خوزستانی مجلس در سال 1390، اعتراضات پر دامنه کشاورزان منطقه خوراسگان اصفهان در سال 1391 و... همگی نمونه های روشنی از تهدیدات جدی بحران آب است.

در همین راستا «تابناک» بر آن شد تا به منظور تشریح بیشتر ابعاد زیان بار بحران آب با «دکتر محمدحسین رامشت» متخصص جغرافیای طبیعی گرایش ژئومورفولوژی و عضو هیئت علمی دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی دانشگاه اصفهان گفت و گو کند.

در ادامه مشروح گفت‌وگو با دکتر «دکتر محمدحسین رامشت» می آید:

آقای دکتر با سلام و تشکر از اینکه وقت تان را در اختیار «تابناک» گذاشتید. لطفاً برای شروع بفرمایید از نظر شما وضعیت منابع آب در ایران به چه شکلی است و بحران آب در ایران چقدر جدی است؟

با سلام و وقت بخیر به شما و خوانندگان محترم؛ براساس آخرین براورد ها ایران در سال نزدیک به 415 میلیارد متر مکعب از اسمان آب دریافت میکند که بطورکلی از سه سیستم جوی این مقداراب حاصل می شود.

سیستم جوی مدیترانه‌ای - خزری با 900000 کیلومتر مربع مساحت سالانه 266 میلی متر، سیستم جوی سودانی - خلیج فارس با 550000 کیلومتر مربع مساحت سالانه 275 میلی متر و سیستم جوی موسمی - عمانی با 180000 کیلومتر مربع مساحت سالانه 125 میلی مترآب در قلمرو مرزی ایران فراهم می کنند.

معنای آمار پاراگراف بالا این است که اولاً ایران بخاطر تنوع سیستم های جوی تامین کننده آب، تقریباً در دنیا کم نظیر است و به همین واسطه از پایداری و توان اکولوژیک بالایی دربرابر حوادث اقلیمی برخورداراست. جالب است بدانید که این مقدار آب از مجموع آبی که در کشور آلمان می بارد بیشتر است.

نکته جالب دیگر آنکه بخش عمده ای از آب در ایران مرکزی از ارتفاعات هیمالیا تأمین می شود و شک نکنید که حیات شهرهایی چون طبس، بردسکن، گناباد وحتی نایین تا حدودی به آبی بستگی دارد که از این ارتفاعات به ایران می آید.
به عنوان یک متخصص و پژوهشگر مسائل مرتبط با آب بفرمایید در در سایر کشورهای جهان به ویژه کشورهای موفق نحوه برخورد و مدیریت منابع آب چگونه است. آیا می توان از میان کشورهای جهان یک الگوی موفق و یک الگوی ناموفق برای ایران معرفی کرد؟

بهتر است سوال دوم شما را اینطور مطرح کنیم که کدام گروه ها درکشور های جهان در تصاحب و دست اندازی برمنابع ملی اب موفق تر بوده اند. سیستم اقتصادی حاکم بر دنیای ما مدار کلی سیاست شان بر دست اندازی بر منابعی است که بواسطه نیاز مردم دارای سود سرشاری است و از سوی دیگر کنترل های اجتماعی را می توانند با این ابزار ها اعمال کنند. این منش تنها به منابع آب محدود نمی شود. منابع انرژی، منابع غذایی، بهداشت و درمان، تجارت و... را نیز شامل می شود.

البته برای اینکار ترفندهای متعددی را بکار می گیرند. در هرکجای دنیا شاهد آن بودید که رودخانه های پرآبی جاری است ولی شما برای رفع عطش مجبورید اب را استکانی بخرید ویا رودخانه ها را در بازار بورس سهم بندی وخریدو فروش می کنند، بدانید که در آنجا این سیاست موفق بوده است.

بسیاری از کارشناسان معتقدند بحران آب ایران جدا از خسارت های اقتصادی و زیست محیطی پیامدهای اجتماعی و سیاسی هم دارد، نظر شما در این رابطه چیست؟

البته هر بحرانی در هر زمینه ای که ایجاد شود می تواند پیامدهای اجتماعی وسیاسی هم داشته باشد واین تبعات تنها معطوف به بحران اب نیست لذا باید زیرک بود که چه کسانی برای چه منافعی بحران می افرینند. به عبارت دیگر اصلاً اینطور نیست که شما مطرح کردید.
برای بهتر روشن شدن مطلب به چند گزاره دقت کنید.

الف: بر اساس آمار وزارت نیرو تنها 3 تا 5 درصد آب مصرفی مربوط به آب شرب است.
ب : همین منابع آماری می گوید حدود 80 درصد منابع آبی کشور در کشاورزی مصرف می شود.
ج : این منابع اماری مدعی هستند بیش از 50 درصد اب در کشاورزی هدر می رود.

سوال قابل طرح این است که اگر چنین است، کمتر از نیم درصد از آب هدر شونده در بخش کشاورزی را از کشاورزان بگیرید وبه مصارف شهری بدهید واینقدر در رسانه ملی مردم را تهدید به قطع اب وجریمه وافزایش آب بها نکنید. چرا چنین نمیشود ؟

من بشما قول میدهم اگر کشاورزان ایران بدانند که با این کار مشکل بحران اب برای مصرف شرب در شهر هاحل می شود، حاضرند داوطلبانه خیلی بیشتر از این رقم ها از آب مرزعه دریغ کنند و به مصارب شرب مردم شهراختصاص دهند.

یکی از نمایندگان اصفهان اخیراً اجرای پروژه های انتقال آب از حوضه آبریز کارون به اصفهان را بدهی دولت به اصفهانی ها دانست، نظر شما در این رابطه چیست و به نظر شما محاسن و معایب پروژه های انتقال آب چیست؟

وزارت نیرو از جمله وزارت خانه های مقتدر از نظر نیروی متخصص انسانی، سازمانی و ابزاری است والحق باید گفت که دارای کارشناسان ورزیده و مجربی است. شرکت های وابسته به آن نیز دارای تجارب ملی و منطقه ای ارزشمندی هستند. از سویی نیز وزارت نیرو متولی آب در کشور است.

جدا از واقعیت بالا، براساس برآوردهای اقتصادی هر مترمکعب آب نزدیک به 8 هزار تومان ارزش دارد و این رقم برای آب تصفیه شدن حدود 14 هزار تومان است. در سال جاری (1395) در اولین موج بارشی در غرب ایران براساس آمار رسمی نزدیک به یکصد میلیارد متر مکعب اب از ایران خارج شد. اگر هر متر مکعب را 8 هزار تومان محاسبه کنید رقم 800تریلیارد تومان بدست خواهد آمد. به آقای نماینده محترم اصفهان بگویید بدهی متولی آب کشور به مردم ایران پاسخ به این سوال است که 100 میلیارد مترمکعب آب باریده شده چرا از دست رفت؟ ایکاش تنها از دست رفته بود، بلکه این آب نه تنها از دست رفت که مردم ایلام را آنچنان متضرر ساخت که بر اساس برآورد سازمان برنامه وبوجه ایلام خسارت این آب از دست رفته بیشتر از 8سال تهاجم بعثیون در طول دفاع مقدس بود. جالب تر اینکه موج دوم همین بارش ها را هم درهمین سال مجددا تجربه کردیم.

حضرتعالی معتقدید در اجرای سیاست های کشور برخی افراد به دنبال تصاحب مالکیت آب و فروش آن به مردم هستند. اگر ممکن است در این رابطه شفاف تر به خوانندگان اطلاعات بدهید. آیا شما بر این عقیده هستید که در برنامه های آبی کشور منافع شخصی و جناحی بر منافع ملی و جمعی ارجحیت یافته است؟

در زمان پهلوی دوم قانون آب در کشور تصویب شد که آنهم ماجرایی دارد. نتیجه اجرای این قوانین تغییر ساختار مدیریت مردمی برمنابع آب به مدیریت دولتی بود و بدنبال آن تمامی اراضی دشت های بزرگ ایران که تحت کنترل آب سد ها بودند ویا متکی به منابع آب زیرزمینی مناسب بودند به خارجی ها واگذار گردید. آمریکا یی ها درخوزستان(هفت تپه )، اسرائیلی ها درقزوین، هلندی های اراضی قدس حمیدیه و...را در دست گرفتند و هر کدام نظرات خود را در قالب شرکت های سهامی زراعی (امریکایی ها) کیبوتص ها (اسرائیلی ها ) و.... به اجرا گذاردند.