انجمن علمی توسعه روستایی ایران – Telegram
انجمن علمی توسعه روستایی ایران
1.23K subscribers
6.14K photos
818 videos
252 files
1.57K links
بر اساس ماده 1اساسنامه، انجمن توسعه روستایی ایران با هدف گسترش و پیشبرد و ارتقای علمی جایگاه روستا، روستائیان و ارتقای کیفی نیروهای متخصص در زمینه های مرتبط فعالیت میکند
https://www.instagram.com/irda1399/
http://ruraldevelopment-a.ir/
@RuralDevelopment
Download Telegram
◀️مرکزپژوهش های مجلس:
رفاه مردم با هدفمندی یارانه ها کم شد

مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی در گزارشی اعلام کرد رفاه عمومی بعد از اجرای قانون هدفمندی یارانه ها کم شده و این امر در دهک های درآمدی پایین جامعه شدیدتر بوده است.

گزارش کامل⬇️
http://www.irna.ir/fa/News/82341250/
◀️ 20 درصد خانواده‌های ایرانی برابر 80 درصد خانواده‌ها هزینه می‌کنند/ فقرای کشور در تله هزینه‌های ضروری گرفتار هستند.

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری آنا، احمد بخارایی، عضو انجمن جامعه‌شناسی ایران در همایش نشانه‌ها و پیامدهای فقر در ایران به بررسی پیامدهای سیاسی و اجتماعی فقر در ایران پرداخت و گفت:‌ فقر از مدیریت کلان جامعه نشأت می‌گیرد زیرا گسترش فقر، بحران اخلاقی، جنبش محرومان، انزوا، بی‌ثباتی و در نهایت گسست اجتماعی را در پی دارد.

وی افزود:‌ بیش از دو سوم مردم کشور در مناطق شهری سکونت دارند که اغلب آنان افراد طبقه متوسط و ضعیف جامعه هستند که در بروز تحولات و جنبش‌های اجتماعی نقش به‌سزایی ایفا می‌کنند.

بخارایی یادآور شد: خط فقر در کشور از اهمیت بالایی برخوردار است به عنوان مثال در سال 1363 خط فقر به ازای هر یک نفر معادل هزار و 147 تومان در نظر گرفته شده است (در صورتی که یک فرد ماهانه 2300 کالری مصرف کند). در سال 67 به ازای هر نفر 21 هزار و 60 تومان و در سال 82، 300 هزار و 230 تومان برآورد شده است به طوری که در عرض 14 سال میانگین سرانه خوراک افراد 14 برابر شده است.

عضو انجمن جامعه‌شناسی ایران ادامه داد: استان تهران با داشتن دو میلیون جمعیت حاشیه‌نشین و همچنین استان البرز از وضعیت بحرانی و حساسی برخوردار هستند زیرا یک پنجم جمعیت کشور در این منطقه سکونت دارند.
بخارایی ادامه داد: هر چه دهک‌های جامعه غنی‌تر می‌شود هزینه‌های بخش غیر خوراکی شامل مسکن، امور فرهنگی، تفریح و اوقات فراغت نیز از تحرک بیشتری برخوردار می‌شود، اما در دهک‌های پایین گویا افراد در تله‌ای گرفتار هستند که مجبورند بخش اعظمی از درآمد ماهانه خود را به خوراک و مایحتاج ضروری اختصاص دهند.

وی افزود: شکاف، فاصله طبقاتی و فقر بهداشتی در دهک‌های پایین نمود بیشتری دارد به طوری که 20 درصد خانواده‌های ایرانی برابر 80 درصد خانواده‌ها هزینه می‌کنند و دهک‌ دهم (غنی‌ترین گروه‌های جامعه) برابر 7 دهک را هزینه می‌کنند.
عضو انجمن جامعه‌شناسی ایران افزود: بر اساس آمار سال 94 هزینه یک خانواده شهری 16 میلیون تومان است همچنین دهک‌های نهم و دهم جامعه ماهانه 24 میلیون تومان معادل هزینه‌های نیمی از جمعیت کشور را خرج می‌کنند.
وی افزود: ‌هزینه‌ها در استان البرز در سال 93 نسبت به 92، 38 درصد افزایش پیدا کرده است همچنین در استان تهران 16 درصد و استان قم 28 درصد رشد هزینه‌ها را شاهد بودیم.
http://ana.ir/news/166686
RuralDevelopment:

@ruraldevelopment
به کانال توسعه روستایی ایران بپیوندید👆
RuralDevelopment:
RuralDevelopment:

@ruraldevelopment
به کانال توسعه روستایی ایران بپیوندید👆
اگر واقعا فکر می‌کنید اهمیت محیط زیست کمتر از اقتصاد است، سعی کنید نفستان را حبس کنید و پول‌هایتان را بشمارید!

@ruraldevelopment
RuralDevelopment:
RuralDevelopment:

@ruraldevelopment
به کانال توسعه روستایی ایران بپیوندید👆
روز بین‌المللی کوهستان
11 دسامبر 2016 برابر با 21 آذر 1395
موضوع: "فرهنگ کوهستان: گرامیداشت گوناگونی و تقویت هویت"
مجمع عمومی سازمان ملل متحد، 11 دسامبر را به روز بین‌المللی کوهستان اختصاص داده است. مفهوم میراث سنتی، فرهنگ، و معنویت از بنیاد با گذران زندگی مردم در کوهستان‌ها پیوند دارد، جایی که اغلب سبک‌های زندگی سنتی تعیین‌کننده شیوه امرار معاش و ادامه حیات افراد است. بسیاری مناظق کوهستانی میزبان جوامع بومی باستان هستند که دانش، سنت‌ها، و زبان‌های ارزشمندی را در اختیار داشته و محافظت می‌کنند.

برای مردم کوهستان، زمین، آب، و جنگل‌ها تنها منابع طبیعی نیستند. نسل‌های جدید، در ادامه مسیر پیشینیان خود، دریافته‌اند رفاه، احساس هویت، و آینده کودکانشان به اداره دقیق محیط زیست بستگی دارد. دانش و فناوری سنتی آنان کلید مدیریت و بهبود تاب‌آوری زیست‌بوم‌های شکننده کوهستان است.
کوهستان‌ در بسیاری ادیان، از جمله کوه المپ یا المپوس، کوه سینا، ماچو پیچو، کوه آتوس، و چهار کوه مقدس در بودیسم چینی معنایی معنوی دارد. کوهستان‌ها همچنین مکان‌های گردشگری و نشانه‌های فرهنگی هستند. گردشگری کوهستان در صورت مدیریت پایدار می‌تواند در ترویج و محافظت از فرهنگ‌های سنتی و خلق محرک‌هایی برای حفاظت از زیست‌بوم‌های کوهستان، کالا و خدمات آن نقش داشته باشد.
روز بین‌المللی کوهستان در 2016 فرصتی برای تأکید بر گوناگونی و غنای فرهنگ‌های کوهستان، ترویج مجموعه گسترده هویت‌های کوهستان، و تضمین به رسمیت شناختن حقوق افراد بومی و بقای شیوه‌های سنتی فراهم می‌آورد.
◀️هفتادمین سالگرد تأسیس صندوق کودکان ملل متحد (یونیسف)
یونیسف: 70 سال در خدمت تمامی کودکان

هفتاد سال پیش صندوق کودکان ملل متحد (یونیسف) برای فراهم آوردن کمک نجات‌بخش، حمایت طولانی مدت، و امید برای کودکانی تأسیس شد که مخاصمات، بحران‌ها، فقر نابودکننده، و آثار روبه افزایش تغییرات اقلیمی زندگی و آینده آنان را به مخاطره انداخته است.

یونیسف طی هفتاد سال گذشته صرف نظر از جنسیت، دین، نژاد، و پیشینه اقتصادی، حامی کودکان سراسر جهان بوده است. هنگامی‌که آسیب‌پذیرین افراد جهان در رویارویی با مخاصمات، بیماری، و طرد شدن به قهرمان نیاز دارند، یونسیف در کنار آنان است.
RuralDevelopment:


@ruraldevelopment
به کانال توسعه روستایی ایران بپیوندید👆
RuralDevelopment:
RuralDevelopment:


@ruraldevelopment
به کانال توسعه روستایی ایران بپیوندید👆
کارشناس وزارت بهداشت به ایانا خبر داد:
آغاز مسابقه سفیدپزی نان در کشور!/ نان‌های سوپری بی‌شناسنامه و بی‌آدرس، نیازمند برخورد قاطعانه دولت

@ruraldevelopment

نان‌های سنتی به دلایل مختلف طی سال‌های اخیر بی‌کیفیت‌تر و لاستیکی‌تر شدند که یکی از عوامل آن مسابقه سفیدپزی است که این روزها به راه افتاده است.

دکترای کسب و کار و کارشناس وزارت بهداشت امروز در گفت‌وگو با خبرنگار ایانا به بهانه برگزاری جشن برداشت محصول با محوریت گندم که به‌طور قطع بر تولید نان نیز تأثیرگذار است، گفت: نانوایان کشور از نظر میزان تولید گندم مصرفی مشکلی ندارند، اما تأثیر در اعلام نرخ نان طی سه سال گذشته و درخواست آن بر اساس قیمت تمام‌شده در سال جاری مهم‌ترین دغدغه آنها محسوب می‌شود.

محمدرضا خواجه افزود: نانوایان همچنین نگران آن هستند که مجوز جدیدی صادر شود که این امر می‌تواند ورشکستگی تعدادی از نانوایان سنتی و صنعتی را دربر داشته باشد.

وی خاطرنشان کرد: فاصله صنفی رقابت ایجاد می‌کند و حذف این فاصله نه‌تنها طی سال‌های گذشته باعث بهبود کیفی نان‌های سنتی نشده، بلکه خسارت بیشتری بر پیکره نان‌های سنتی و صنعتی وارد کرده است؛ زیرا این امر باعث شروع مسابقه سفیدپزی در کشور شده است؛ به‌گونه‌ای که آردهای فانتزی در مغازه‌های سنگک پخته می‌شود و نان‌ها را لاستیکی‌تر می‌کند.

دکترای کسب و کار ادامه داد: لازم است دولت برخورد قاطعانه‌تری با نان‌های سوپرمارکتی بی‌شناسنامه و بی‌آدرس داشته باشد که در شرایط حاضر مقدار آنها افزایش یافته است.

خواجه تصریح کرد: تنورهای حرارتی غیرمستقیم باعث شده که ضایعات نان افزایش یابد و علاوه بر آن به‌دلیل بالا بودن PH آب، نانوایان مجبور به مصرف جوش‌شیرین هستند که این امر لطمه‌های زیادی را وارد کرده است.

وی یادآور شد: مصرف زیادی نمک در نان‌ها از دیگر عواملی است که باعث نامطلوب شدن تولید می‌شود؛ به‌گونه‌ای که هر نانوا به‌طور متوسط ۴۰۰ گرم نمک به یک کیسه ۴۰ کیلوگرمی آرد تزریق می‌کند. یعنی هر نان حدود یک گرم نمک دارد.

خواجه در پایان تأکید کرد: اگر فصل تابستان باشد و آردها ضعیف و کم‌گلوتن‌تر باشد، نانوا چاره‌ای جز افزایش مقدار نمک از ۴۰۰ به ۸۰۰ گرم ندارد؛ بنابراین نمی‌توان با خمیر ناچسب، نان دلچسب تولید کرد.

گفتنی است، ایران یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان گندم کیفی در دنیا است و استان‌هایی چون خوزستان و فارس در این زمینه زبانزد هستند. امید می‌رود که افزایش تولید که باعث برگزاری جشن خودکفایی محصول گندم شده است، بر کیفیت آن تأثیر نگذاشته و همچنان بتوانیم در منطقه پیشرو باشیم./
آنتونیو گوتِرش، در مراسم تحلیف به اقدام برای دستیابی به صلح، توسعه، و سازمان مللی متحول متعهد شد
12 دسامبر 2016 برابر با 22 آذر 1395_ آنتونیو گوترش در مراسم تحلیف به عنوان نهمین دبیرکل سازمان ملل متحد، به استقرار دوباره توسعه در مرکز فعالیت‌های سازمان ملل متحد و تضمین این امر متعهد شد که این سازمان جهانی می‌تواند به گونه‌ای مؤثر برای روبه‌رو شدن با چالش‌های پیش روی جامعه بین‌الملل تغییر کند.
وی طی مراسمی، با حضور 193 دولت عضو سازمان ملل متحد در مجمع عمومی اظهار داشت "لازم است سازمان ملل متحد هوشیار، کارآمد، و مؤثر باشد. این سازمان باید بیشتر بر ارائه و کمتر بر فرایند، بیشتر بر افراد و کمتر بر دیوان‌سالاری تمرکز کند".
آقای گوترش، نخست وزیر پیشین پرتغال (1995 تا 2002) و کمیسر عالی پیشین سازمان ملل متحد در امور پناهندگان (2005 تا 2015) سوگند آغاز به کار خود را پس از قدردانی مجمع عمومی از دبیرکل بان کی مون ادا کرد که دوره دبیرکلی ایشان پس از ده سال رهبری این سازمان جهانی در آخر ماه جاری میلادی به پایان خواهد رسید.
پنجاهمین سالگرد صندوق سرمایه سازمان ملل متحد برای توسعه
13 دسامبر 2016 برابر با 23 آذر 1395
" صندوق سرمایه سازمان ملل متحد برای توسعه"، کارگزاری سرمایه‌گذاری سازمان ملل متحد برای 48 کشور کمتر توسعه یافته جهان است. این صندوق با مسئولیت و ابزارهای سرمایه خود، طرح‌های مالی "مراحل پایانی" را ارائه می‌کند که منابع عمومی و خصوصی، به ویژه در سطح داخلی، را برای کاهش فقر و حمایت از توسعه اقتصادی محلی شکوفا می‌کند.
صندوق مذکور با تقویت شیوه عملکرد مالی برای افراد فقیر داخل خانه، شرکت‌های بازرگانی کوچک، و سطح زیر‌ساخت‌های محلی، در آرمان 1 توسعه پایدار در مورد ریشه‌کن ساختن فقر و آرمان 17 توسعه پایدار در مورد ابزار اجرا مشارکت می‌کند. صندوق سرمایه سازمان ملل متحد برای توسعه از راه شناسایی بخش‌هایی از بازار که طرح‌های مالی مبتکرانه می‌توانند تأثیر متحول‌کننده در کمک به رسیدن به مراحل پایانی و پرداختن به مسئله طرد شدن و نابرابری‌ها در دسترسی، در آرمان‌های متفاوت توسعه پایدار مشارکت دارد.
👈نگاه اجمالی به جشن شکرگذاری برداشت محصول گندم
🔷جشن شکرگذاری برداشت محصول در ۲۲ آذرماه ۹۵ در حالی برگزار شد که تولید گندم ۴,۸ میلیون تن در سال ۹۲ به ۱۱.۵ میلیون تن در سال ۹۵ رسید، این در حالی است که کل محصولات کشاورزی طی سه سال از ۹۷ میلیون تن، به ۱۱۷ میلیون تن افزایش داشته و بخش کشاورزی با صرفه‌جویی پنج میلیارد دلاری در خروج ارز، تراز تجارت غذا را از منفی ۸.۱ میلیارد دلار به منفی ۳.۴ میلیارد دلار رسانده است.
🔷در این مراسم رئیس سازمان برنامه و بودجه، وزیر اقتصاد، رئیس کل بانک مرکزی، مجری طرح گندم، رئیس مؤسسه تحقیقات اصلاح بذر و چند تن از کسانی که برای تولید گندم در مراحل مختلف مانند کاشت، برداشت و بومی‌سازی ادوات کشاورزی زحمت کشیده بودند، از رئیس جمهوری و وزیر جهاد کشاورزی لوح تقدیر دریافت کردند.
@ruraldevelopment
به کانال توسعه روستایی ایران بپیوندید👆🖕🏻
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
◀️استادان اقتصاد، برنامه ششم را نقد کردند
«پشت» به توسعه

شرق: دانشكده اقتصاد دانشگاه علامه‌طباطبايي ميزبان هفت اقتصاددانان «چهره» بود تا ارزيابي خود را از برنامه ششم توسعه بگويند. همه آنها به‌ترتيب فاتحه اين برنامه را خوانده مي‌دانستند؛ فرشاد مؤمني، استاد اقتصاد دانشگاه علامه‌طباطبايي از «اقتصاد سياسي برنامه‌ريزي توسعه در شرايط بحراني» گفت؛ محمد قاسمي، مدیر دفتر مطالعات برنامه‌وبودجه مرکز پژوهش‌های مجلس از «بررسي وضعيت مالي كشور»، حسين راغفر، استاد اقتصاد دانشگاه الزهرا، از «فقر و نابرابري و حاشيه‌نشيني در سال‌هاي برنامه ششم»، سیدحسن کاظمی، رئیس مؤسسه پژوهش‌های اقتصاد کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی، از «توسعه روستايي و كشاورزي در پنج سال آينده» و ميكائيل عظيمي، استاد سابق اقتصاد دانشگاه سمنان، از «نابرابري‌هاي منطقه‌اي و برنامه ششم» گفتند.

گزارش کامل⬇️
http://www.sharghdaily.ir/News/110007/%C2%AB%D9%BE%D8%B4%D8%AA%C2%BB-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87
استادان اقتصاد، بر نامه ششم را نقد کردند
«پشت» به توسعه
شرق: دانشكده اقتصاد دانشگاه علامه‌طباطبايي ميزبان هفت اقتصاددانان «چهره» بود تا ارزيابي خود را از برنامه ششم توسعه بگويند. همه آنها به‌ترتيب فاتحه اين برنامه را خوانده مي‌دانستند؛ فرشاد مؤمني، استاد اقتصاد دانشگاه علامه‌طباطبايي از «اقتصاد سياسي برنامه‌ريزي توسعه در شرايط بحراني» گفت؛ محمد قاسمي، مدیر دفتر مطالعات برنامه‌وبودجه مرکز پژوهش‌های مجلس از «بررسي وضعيت مالي كشور»، حسين راغفر، استاد اقتصاد دانشگاه الزهرا، از «فقر و نابرابري و حاشيه‌نشيني در سال‌هاي برنامه ششم»، سیدحسن کاظمی، رئیس مؤسسه پژوهش‌های اقتصاد کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی، از «توسعه روستايي و كشاورزي در پنج سال آينده» و ميكائيل عظيمي، استاد سابق اقتصاد دانشگاه سمنان، از «نابرابري‌هاي منطقه‌اي و برنامه ششم» گفتند.

شاکری: گويي به اهدافمان پشت كرده‌ايم
عباس شاكري، رئيس دانشكده اقتصاد دانشگاه علامه‌طباطبايي، پيش از همه اين اقتصاددان‌ها سخن گفت. به گفته او: «درباره برنامه‌ريزي بايد گفت به معناي واقعي كلمه برنامه‌ريزي توسعه در ايران وجود ندارد؛ اينكه متناسب با واقعيت‌هاي جامعه، منابع و موقعيت كشور، اهدافي را براي جامعه ترسيم كنيم؛ براي رسيدن به آن اهداف، زيرساخت همه زيرمجموعه‌هاي جامعه را مشخص كنيم و دولت‌ها مسئوليت بپذيرند كه اين را با مشاركت مردم راهبري كنند و هرچه مي‌گذرد، حضور مردم در اين ميدان بيشتر شود، در كشور وجود ندارد؛ همه اينها در شوك‌درماني و راه‌سازي خلاصه شده است. البته بايد تأكيد كنم كه نفس برنامه‌ريزي بهتر از نبود برنامه است، اما بايد توجه داشته باشيم اين سبك از برنامه‌ها به اهدافي كه براي توسعه نياز است، منجر نمي‌شود. يك رويه اين است كه فقط بررسي شود كه مي‌خواهيم به فلان هدف كمي برسيم و اين چقدر منابع نياز دارد. خب بايد پرسيد با كدام ساختار؟ با كدام نظام اداري؟ با كدام شفافيت؟ با كدام انضباط؟ با كدام حساب‌پذيري؟ با كدام تجارت؟ با كدام كسب‌و‌كار؟ همواره هم دنبال منابع هستند و منابع كه به‌هرحال وقتي به مرحله عمل مي‌رسد همواره در كم‌آمدن است. طبيعي است وقتي همه مسائل به اهداف كمي و منابع براي خلاصه مي‌شود، به ثمر نمي‌نشيند. بنابراين بهتر است توقع هم نداشته باشيم به نتيجه برسيم. از پس از جنگ تاكنون كه برنامه‌نويسي را شروع كرده‌ايم، تقريبا روي يك ريل حركت كرده‌ايم. با تفاوت‌هايي اندك ميان دولت‌ها كه برخي پاك‌دست‌تر بوده‌اند و نتايج كارشان هم اندكي متفاوت بوده است؛ اما بدون‌شك به اهداف توسعه دست پيدا نكرده‌ايم. اگر كمي بدبين هم باشيم مي‌توانيم بگوييم، گويي به اهداف تعيين‌شده پشت كرده‌ايم. اگر اين‌گونه نيست، چرا توليد نسبت به فعاليت‌هاي نامولد، مقهور و مهجور است؟ همه اين مشكلات وجود دارد، اما اينكه گمان كنيم بايد هرچه هدف خوب است را در برنامه بگذاريم، يا گمان كنيم كه برنامه يك بودجه چندساله است كه بايد يك‌سري اهداف در آن پشت‌سرهم رديف كنيم كه همه‌شان بار مالي داشته باشند، روندي به‌غايت اشتباه است. روشن است كه اين‌گونه به اهدافمان نمي‌رسيم؛ بايد يك‌بار براي هميشه از اين‌همه تجربه درس بگيريم. پرسش من اين است كه اين دولت چندبار محاسبه كرده كه اين اهداف كمي تا چه حد تحقق‌يافتني است؟»
مومنی: تركيب انبوه بحران‌ها و ازكارافتادگي محصول نوع توسعه‌گرايي
فرشاد مومني در سخنان خود توضيح مي‌دهد: «واقعيت اين است كه شرايط ايران به معناي دقيق كلمه شرايط بحران است. به ‌واسطه اينكه رويكردي در اداره كشور در پنج برنامه كشور حاكم بوده كه با شكل‌دادن به اتحاد ناميمون سه‌گانه ميان بخش‌هاي غيرمولد، دولت كوته‌نگر و طيفي از نئوكلاسيك‌هاي وطني، منافع ضدتوسعه‌اي بخش‌هاي غيرمولد را بزك كرده است. اين براي كشور اوضاعي را به ‌وجود آورده كه حتي در اسناد رسمي انتشاريافته، به‌صراحت از بحران‌های بزرگ و کوچک سخن گفته مي‌شود. بايد دقت داشته باشيم كه كلمه بحراني نشان مي‌دهد كه ايران در يك نقطه عطف است. اين نقطه عطف يا شرايط بحراني در واقع نشان‌دهنده اين است كه رويكردي كه در كادر اتحاد سه‌گانه در ٢٥ سال گذشته در اداره اقتصاد كشور در دستور كار قرار گرفته، اكنون به نقطه اشباع ناكارآمدي خود رسيده است. در شرايط كنوني ما با طيف بسيار گسترده‌اي از پديده‌اي روبه‌رو هستيم كه من از آن با نام «ازكاركرد‌افتادگي» نام مي‌برم؛ معناي اين عبارت هم اين است كه در همه امور مربوط به توسعه شكل و شمايل و ظواهر به‌گونه‌اي نمايش داده مي‌شود و طرز عمل‌ها و كاركردها به گونه‌اي ديگر. اين مسئله در سطح دولت، بنگاه‌ها و همين‌طور در سطح عامه مردم شكل مختص به خودش را دارد. تركيب انبوه بحران‌هاي بزرگ و كوچك به ‌همراه طيف وسيعي از پديده ازكاركردافتادگي وقتي كنار يك مسئله حياتي قرار مي‌گيرد، (اينكه از سال ١٣٦٨ تا امروز، نظام تصميم‌گيري كشور درباره هر جهت‌گيري سياستي اتخاذشده‌اي كه بيشتر تبليغات كرد انتظار ايجاد كرد) صدمه‌ها و خسارت‌هاي بيشتري به كشور وارد مي‌كند. شايد برجسته‌ترين آن‌ها شوك بزرگي بود كه به نرخ ارز در سال‌هاي پاياني دهه ١٣٦٠ و دهه ١٣٨٠ وارد شد. مي‌توان طيف وسيعي از سياست‌هايي را كه به شكست انجاميد يكي‌يكي مرور كرد؛ از مسكن ‌مهر گرفته تا سهام‌ عدالت و بنگا‌ه‌هاي زودبازده و دو بسته سياستي كه در اين دولت به ‌كار گرفته شد. همه اينها حكايت از اين دارند كه انديشه‌اي كه به تبعيت از نئوكان‌ها و نئوليبرال‌هاي جهاني در ايران افتان‌وخيزان در دستور كار مديريت توسعه ملي بوده كشور را به بحران رسانده است. اين‌چنين است كه اكنون در يك نقطه عطف قرار داريم كه بايد بايسته‌هاي آن را بفهميم».
اين اقتصاددان در بخش ديگري از سخنان خود توضيح داد: «وقتي شواهد رسمي انتشاريافته در اين ربع قرن مشاهده مي‌شود، به‌وضوح ديده مي‌شود كه دو گروه توليد‌كننده‌ها و عامه مردم تحت شديدترين فشارها قرار گرفته‌اند و غيرمولدها به طرز غيرمتعارفي، برخورداري‌هاي جنون‌آميز پيدا كرده‌اند. مسئله اساسي اين است كه هرچه به سال‌هاي اخير نزديك مي‌شويم اين فشار غيرعادي به توليدكننده‌ها و عامه مردم افزايش پيدا كرده است. درنتيجه برخورداري غيرعادي طيف غيرمولدها هم افزايش نامتعارفي پيدا كرده است. متأسفانه برنامه ششم و سیاست‌هایی که در آن در نظر گرفته شده است دارای ضعف‌های زیادی است که یکی از آنها امنیت حقوق مالکیت است. این موضوع می‌تواند کشور را به سمت توسعه یا عقبگرد ببرد اما در برنامه ششم حتی یک کلمه به آن اشاره نشده است درحالی‌که مقیاس‌ها و گواه‌های مشخص وجود دارد که بحران‌های اصلی که در کشور در حال شدت‌گرفتن است برپایه بحران مالکیت است. اگر ما به مسئله اشتغال و به‌حداقل‌رساندن بی‌عدالتی‌هایی که در تقسیم ثروت‌های منطقه‌ای و ملی به وجود آمده توجه نکنیم در آینده شرایط خوبی نخواهیم داشت. برنامه ششم به‌زودی به صحن می‌آید و من به همه کسانی که به‌نوعی در این برنامه دست داشته‌اند اعلام می‌کنم که این سند رویکرد ضدتوسعه‌ای دارند. آنچه بر سر کشور در حد فاصل سال‌های ١٣٧٤ تا ١٣٩٢ آمد براساس ضعف دستگاه‌های نظارتی بود که یکی از این دستگاه‌ها مجمع تشخیص مصلحت نظام است».
اين روش اجرا معناي قانون ندارد
محمد قاسمي، دومين سخنران اين همايش گفت: «زمان تدوين برنامه ششم نگرش‌هاي مختلفي درباره منطق برنامه‌ريزي وجود داشت؛ برخي باتوجه به سوابق برنامه‌هاي قبلي از اساس تدوين برنامه را كار مفيدي نمي‌دانستند؛ در واقع اين‌كار را امري آييني و تشريفاتي مي‌ديدند. هرچند نكته مهم‌تر اين بود كه در تحليلي كه دولت داشت، اين بود كه ما در شرايطي هستيم كه اصلا ممكن است مناسب نوشتن برنامه نباشد؛ اين هم با توجه به شرايط پيچيده منطقه‌اي، مجموعه فراوان مشكلات و چشم‌اندازهاي موجود، نوشتن برنامه امكان‌پذير تلقي نمي‌شد. تفاهم‌نداشتن درباره تبیین وضع كنوني، اولویت‌های کشور و راه‌های رفع این مشکلات بر این برنامه سایه انداخته و نمی‌تواند به‌طور کامل با وضع فعلی ايران تناسبی داشته باشد. وابستگی بودجه به منابع نفتی انبوه طرح‌های عمرانی نیمه‌تمام، حجم بالای بدهی دولت، هدفمندنبودن معافیت‌های مالیاتی، تعهد مالی بابت پرداخت یارانه نقدی و وجود دستگاه‌های موازی با بهره‌وری پایین موجب شده انتظارات از برنامه ششم چندان در ‌دسترس نباشد. دولت همه این مسائل را می‌شناسد و اگر همین مسیر فعلی را ادامه دهد، از سال دوم برنامه موجودی برای طرح‌های عمرانی صفر می‌شود و کسری تراز عملیاتی هم ١٢ درصد رشد می‌کند و دولت بدهکارتر از قبل خواهد شد. برنامه ششم هم در تراز همان برنامه‌های قبلی است و دولت در محصول نهایی مشارکت کمتری دارد و مشارکت مجلس بیشتر است، اما در برنامه ششم بار مالی دولت به‌حتم اضافه‌تر خواهد شد. هرچند تصمیم‌گیران معتقدند ما برنامه‌ها را تصویب می‌کنیم و هر جا پول داشتیم، اجرا می‌کنیم و هر كجا پول نداشتیم، اجرا نمی‌کنیم؛ اما اسم این اقدام به لحاظ فنی قانون نیست؛ زیرا قانون عمومیت داشته و باید ضمانت اجرا داشته باشد. آنچه می‌توان توصیه کرد این است که مطالب برنامه در صحن علنی مجلس اصلاح شود و گروه‌هایی راجع بر هر کدام از این مسائل اساسی، تمرکز کنند و به برنامه‌های بخشی و منطقه‌ای توجه شود و بحث‌های مهمی، مانند آب و محیط زیست و بهره‌وری که مسائل کلیدی در اقتصاد کشور هستند، بیشتر مورد توجه قرار گیرد».
ایران نیازمند تغییر دیدگاه به برنامه های توسعه ای است
«اثرات رشد نابرابری که در سه دهه گذشته در کشور اتفاق افتاده، یک‌شبه مرتفع نمی‌شود». اين را سخنران ديگر اين همايش مي‌گويد. حسين راغفر ادامه مي‌دهد كه «ما نیازمند تغییر دیدگاه نسبت به برنامه در ایران هستیم؛ چراکه تصور می‌شود یکی از اصلی‌ترین عوامل عقب‌ماندگی در ایران مدل تصمیم‌گیری است. برنامه‌ریزی‌ها اشکالات فراوانی دارد که با تغییر نگاه می‌توان آنها را دوباره درست کرد. بخش مهمي از منابع کشور از درآمدهای نفت و گاز است که تنها به گروه‌های خاصی که منافع توسعه کشور را تأمین می‌کنند، تعلق می‌گیرد. یکی از دلایل نابرابری‌های اجتماعی، دسترسی راحت به فرصت‌های شغلی است؛ چالش‌های مرتبط با اشتغال به نظام تصمیم‌گیری بازمی‌گردد و این نابرابری محکوم به سیاست‌های موجود است. هم‌اکنون كشور شاهد بحران در صندوق‌های بازنشستگی، فرار مغزها و اشتغال بی‌کیفیت است. تنها ۲۲ درصد از افراد بین ۱۵ تا ۲۴ سال در ایران شاغل‌اند؛ این در حالی است که نرخ جهانی بیش از ۴۱ درصد است و ايران داراي نيمي از شاخص جهانی است. هیچ رابطه‌ای بین سرمایه‌گذاری و ایجاد اشتغال در جامعه وجود ندارد؛ چراکه نهاد تصمیم‌گیری، برنامه‌ای را تدوین می‌کند که تنها صاحبان سرمایه منتفع شوند. زمانی که شوکی به خانواده فقیر وارد می‌شود، آن خانواده قادر به بازسازی خود نیست؛ زیرا دسترسی به منابع بانک‌ها برایشان مقدور نیست و از گروه‌های دیگر آسیب‌پذیرترند. نابرابری پدیده ناگزیر نیست، بلکه محصول سیاست و برنامه‌هایی است که انعکاس منابع صاحبان سرمایه‌های تجاری و مالی در ایران است و نشانه‌ای از اقتصاد معیوب است که به فعالیت‌های نامولود سود بیشتری از سخت‌کوشی و سرمایه‌گذاری صنعتی می‌دهد. سهم نیروی انسانی در تولید ناخالص داخلی در ایران ۱۵ درصد است؛ این رقم در کشورهای صنعتی ۶۰ درصد بوده که هم‌اکنون به ۵۰ درصد رسیده است. اقتصادهایی که سطوح بالای نابرابری و ثروت را تجربه می‌کنند سطوح پایین نابرابری فرصت‌ها را دارا هستند که عمق این کج‌کارکردی را باید در قدرت بنگاه‌ها با اعمال نفوذ منابع دید. اثرات رشد نابرابری که در سه دهه گذشته در کشور اتفاق افتاده، یک‌شبه مرتفع نمی‌شود. ما نیازمند تغییر نگاه در بخش درمان آموزش‌و‌پرورش هستیم و به جای اتخاذ رویکرد حداقل‌گرا باید به قواعد و ماهیت پویا و قدرتمند در زندگی روزمره بپردازیم. سیاست‌های بعد از جنگ نابرابری را افزایش داد و امروز به جایی رسیدیم که این نابرابری‌ها به‌سادگی قابل رفع نیست. در برنامه ششم مشارکت مردم غایب است و کلا برنامه در ایران ظرفیت توسعه‌ای ندارد و عمده بودجه به حقوق و دستمزد تعلق می‌گیرد.
منابع محدود بوده و برنامه‌ها زیادند؛ در نتیجه بسیاری از برنامه اجرا نمی‌شود و تنها افرادی که نفوذ دارند منابع را به برنامه‌های خود اختصاص می‌دهند. متأسفانه طرح تحول سلامت و واگذاری بیمارستان دولتی به بخش خصوصی هزینه‌های درمان را بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ درصد افزایش می‌دهد که این موضوع آثار جدی و گسترش نابرابری در جامعه را خواهد داشت».
عدم تعادل منطقه‌اي رشد را مختل مي‌كند
ميكائيل عظيمي، اقتصاددان و استاد سابق دانشگاه سمنان ديگر سخنران اين همايش گفت: «محدوديت منابع و آرزوهاي بلندبالا يكي از مهم‌ترين مباحثي است كه بايد به آن اشاره شود. در همه برنامه‌هاي گذشته منابع تخصيص‌داده‌شده بيشتر از اهدافي بوده كه محقق شده است؛ پس همواره اين پرسش مطرح است كه چرا اين اهداف محقق نشد؟ متأسفانه با تعداد بالاي برنامه‌هايي كه اجرا كرده‌ايم كشورمان همچنان در رديف كشورهايي است كه توسعه‌نيافته‌اند. به‌قدري استمرار اين ماجرا پررنگ بوده كه امروز بسياري به‌سادگي سخن از امتناع از برنامه مي‌گويند. اين بحث متأسفانه در مصاديق تصميم‌گيري هم مطرح مي‌شود؛ اين يعني با موضوعي بسيار جدي مواجهيم و تنها يك تمرين ذهني كه در كلاس‌هاي دانشگاهي وجود داشته باشد، نيست. اين موضوع كاملا واقعي است و البته تغييردهنده حيات اجتماعي و نوع زيست ايرانيان. لازم است نگاهي كلي به سند برنامه ششم شود كه سه نكته مهم در آن خودنمايي مي‌كند. نخست رويه ناكارآمد مكرر به نظر مي‌رسد كه در برنامه ششم ادامه پيدا كرده است. نام اين رويه را من «رزم ديرين تشكيلات و فرايند» مي‌گذارم. نكته ديگر اينكه برنامه ششم آغشته به موضوعي است كه من نام آن را «واژه‌بافي‌هاي بي‌پشتوانه» گذاشته‌ام. متأسفانه اين برنامه پر است از واژگان بي‌پشتوانه، پرپهلو، پرابعاد، نامشخص، نامعين و واژه‌هايي كه مي‌توان برداشت‌هاي بسياري از آنها كرد. سومين نكته مهم ديگر هم بي‌توجهي به نگاه سيستمي در اين برنامه است. وقتي در فصل سخني گفته شده در فصل بعدي هم واژه در همان معني به ‌كار رفته باشد. متأسفانه در سندي با چنين ابعادي واژه‌ها در هم خلط شده‌اند. نگارش همين سند، ٦٨ونيم ميليارد ريال هزينه آشكار براي جامعه داشته است. اين رقم معادل حقوق ٧٦ هزار بازنشسته‌اي است كه كف حقوق بازنشستگي را دريافت مي‌كنند و معادل يارانه ١,٥ميليون نفر است. اين هزينه براي سندي شده كه حداقل در يك مطالعه متمركز از برش آن روشن مي‌شود كه همه واژگان آن در هم خلط معني شده‌اند؛ اما چرا لازم است كه به بحث «عدم تعادل منطقه‌اي» توجه ويژه‌اي شود؟ مطالعه‌هاي بسياري شده كه يكي از ريشه‌هاي اقتصادي انقلاب عدم تعادل منطقه‌اي بوده است. علي‌نقي عاليخاني، وزير اقتصاد ايران در دهه ١٣٤٠، يكي از اقتصاددان‌هاي خوش‌نام است كه به دست‌اندركاران برنامه ششم توسعه توصيه مي‌كند: اشتباه ما را تكرار نكنند و همه‌چيز را در تهران متمركز نكنند. همين جمله به‌خوبي نشان مي‌دهد كه شكاف منطقه‌اي پيامدهاي بسيار گسترده اجتماعي و سياسي دارد. بايد تأكيد كنم كه رابطه معني‌دار منفي ميان شكاف منطقه‌اي و رشد اقتصادي وجود دارد؛ يعني گسترش شكاف تعادل منطقه‌اي مي‌تواند رشد را در سطح كلان دچار اختلال كند. حتي اگر رشدگراي محض هم فكر كنيم، نياز است كه به اين موضوع توجه شود».
*به‌ دليل كمبود زمان نگارش گزارش، بخش سخنان مربوط به دكتر حسن كاظمي، رئیس مؤسسه پژوهش‌های اقتصاد کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی در شماره فرداي روزنامه و همين صفحه منتشر خواهد شد.