ekhtetamie-ketabمراسم پایانی دومین جشنواره «انتخاب پایتخت کتاب ایران» و «روستاها و عشایر دوستدار کتاب» 17 اسفند 1394 با حضور اسحاق جهانگیری؛ معاون اول رئیس جمهور، علی جنتی؛ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، سعداله نصیری قیداری؛ سرپرست کمیسیون ملی یونسکو- ایران ، سیدرضا صالحی امیری؛ رئیس کتابخانه ملی ایران، سید عباس صالحی؛ معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، و جمعی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی در تالار وحدت برگزار شد. 

معاون اول رئیس جمهور در این مراسم گفت: کتاب و کتاب خوانی تنها یک مقوله فرهنگی نیست و اقتصاد،‌ سیاست و اجتماع منهای کتاب ناقص است. امروزه شاهد تحولات جدید در فناوری های علمی هستیم و از این رو نباید گمان کنیم فناوری بی نیاز از کتاب است.
وی تاکید کرد: باید از هر تحولی برای نشر و تولید کتاب استفاده کنیم. کتاب خوانی از مهم ترین مسائل جامعه برخوردار از فرهنگ است. کیفیت کتاب،‌ وضعیت بازار نشر و پایین آمدن فرهنگ مطالعه آسیبی جدی است که آحاد جامعه را تهدید می کند. دولت با اهتمام جدی قصد دارد این آسیب را حل کند و مشکلات فرهنگی کشور جز با مشارکت شهری و روستایی قابل حل نیست.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اظهار کرد: دیری نخواهد پایید که یکی از همین شهرهای پایتخت کتاب در ایران به عنوان پایتخت کتاب در دنیا انتخاب خواهد شد.
وی افزود: کتاب‌خوان‌ها در شهرها و روستاها سرچشمه دانش و بصیرت‌اند. کتاب کالایی لوکس، وارداتی و مدرن نیست. همواره در طول تاریخ ایران با کتاب مأنوس و به کتابخانه‌های بزرگ مجهز بوده ‌است. متأسفانه این روزها شاهد ریزش عظیم کتاب‌خوانی در روستاها هستیم اما خوشبختانه این جشنواره با همت روستاییان و با موضوع کتاب آغاز شده است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی همچنین گفت: برگزاری این جشنواره و هر کاری که در روستاها باشد خیرش به همه کشور می‌رسد. کتابخانه‌ها محلی برای فعالیت‌های اجتماعی هستند و صرفا به فعالیت فرهنگی اختصاص ندارند. آن‌ها نقش مهمی در پایداری روستا ایفا می‌کنند. همین کتابخانه‌ها محلی برای تبادل دانسته‌های کشاورزی و اطلاعات مربوط به زنان شده‌اند. این جشنواره نیز با همت و همکاری نهادهای غیردولتی، صنفی و فرهنگی با نهادهای دولتی برگزار شده است.

عبدالمهدی مستکین، مدیر گروه فرهنگ کمیسیون ملی یونسکو- ایران و عضو هیات داوران جشنواره، با اشاره به معیارها و اهداف یونسکو در امر ترویج و گسترش فرهنگ کتاب و کتابخوانی اظهار داشت که در مقایسه با سال گذشته که 64 شهر و نزدیک به 640 روستا شرکت کردند، امسال علاوه بر 99 شهر و بیش از 800 روستا، عشایر هم به این جشنواره اضافه شدند که این نشان از پیشرفت این جشنواره است.

مستکین افزود: از 99 شهری که متقاضی عنوان پایتخت کتاب سال بودند، شهر نیشابور به عنوان پایتخت و شهرهای بوشهر، شیراز، یزد، شهر ری و شهرکرد شایسته تقدیر شدند. وی افزود: در دومین جشنواره روستاها و عشایر دوستدار کتاب، از 820 طرح و برنامه ارسال شده، 20 روستا به دور نهایی داوری ها راه یافت که 10 روستا به عنوان روستای دوستدار کتاب برگزیده شدند و برنامه های 10 روستا نیز شایسته تقدیر شناخته شد.
روستاهای برگزیده بعد از پایان مراحل داوری‌ها به شرح زیر است:
منطقه عشایری تمندرکوه (دهستان فرسش از شهر علی‌گودرز استان لرستان)
روستای شمسی ( از شهر اشک زر استان یزد)
روستای لایزنگان (از شهر داراب استان فارس)
روستای دربکلات (شهر دنا استان کهکیلویه و بویراحمد)
روستای فولادلو قویی (از شهر بیله سوار استان اردبیل)
چهار روستایی (از شهر گناوه استان بوشهر)
شاهنجرین (شهر رزن استان همدان)
داشخانه (از مهاباد آذربایجان غربی)
قلعه خان (از مانه و سملقان از خراسان شمالی)
ستدجان (از شهر فریدون استان اصفهان)

شایان ذکر است که ایده اصلی برگزرای جشنواره پایتخت کتاب ایران و روستاها و عشایر دوستدار کتاب عنوانی برگرفته از برنامه پایتخت جهانی کتاب یونسکو است که از سال 2001 هر ساله در ماه آوریل (اردیبهشت هر سال) شهری از میان نامزدهای کشورهای عضو یونسکو به عنوان پایتخت جهانی کتاب معرفی می شود. این جشنواره با همکاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت کشور، بخش فرهنگ کمیسیون ملی یونسکو- ایران، معاونت توسعه روستایی نهاد ریاست جمهوری، نهاد کتابخانه های عمومی کشور و بنیاد ملت برگزار شد.

برگزاری مراسم اختتامیه «پایتخت کتاب ایران» و «روستاها و عشایر دوستدار کتاب»

در فاصلۀ بین سال های 1990 و 2010، تعداد 2.3 میلیارد نفر به منابع آب آشامیدنی سالم دسترسی پیدا کردند. این اقدامی مثبت است، اما کافی نیست. هنوز بیش از 700 میلیون نفر به آب سالم، تمیز و مناسب برای یک زندگی سالم و بهداشتی دسترسی ندارند. گزارش جهانی توسعۀ آب سازمان ملل در سال 2016 تخمین زده است که چیزی در حدود 2 میلیارد نفر همچنان نیازمند دسترسی به بهداشت مناسب هستند که در این راستا دختران و زنان بیشترین محرومیت از بهداشت بهینه را دارند. بسیاری از کشورهای در حال توسعه در مناطق جغرافیایی‌ قرار دارند که مشکل شدید آب دارند و در نتیجه بیش از مناطق دیگر تحت تأثیر تغییر اقلیم آسیب می‌بینند. در عین حال، تقاضا برای آب رو‌ به افزایش است، به ویژه در حوزۀ اقتصادهای در حال ظهور در نقاطی از جهان که کشاورزی، صنعت و شهرها با سرعت زیادی در حال رشد و توسعه هستند. 
تاوان زیادی باید پرداخت کرد. آب لازمۀ حیات است. آب از ضروریات حیاتی تحقق توسعۀ پایدار است.

به همین دلیل آب در رأس دستور کار جدید توسعۀ پایدار 2030 قرار دارد. در هدف شمارۀ شش از دستورکار به وضوح به موضوع آب اشاره شده است. در هدف شش از دستورکار 2030 برای توسعۀ پایدار تضمین دست‌رسی به آب و مدیریت پایدار آب و بهداشت و اهمیت آب در تحقق سایر اهداف دستورکار، از جمله برای پیشبرد چشم‌انداز اشتغال شایسته برای همه، موضوعی که درکانون گزارش جهانی آب برای توسعه قرار دارد، برجسته شده است.
آب برای کشاورزی، صنعت، حمل و نقل و تولید انرژی حیاتی است. آب موتور رشد اقتصادی است. آب باعث ایجاد و حفظ مشاغل در جهان است. با این حال، تحقق اهداف توسعه تنها در سایۀ دسترسی به منابع مناسب و کافی آب به‌عنوان یک مادۀ خام امکان‌پذیر نیست. بهداشت و کیفیت آب همچنان از ضروریات ایجاد مشاغل شایسته هستند. از میان 2.3 میلیون مرگ مرتبط با آب در سال، 17 درصد مربوط به بیماری‌های قابل انتقال و آب آشامیدنی ناسالم است. به همین دلیل تأمین آب آشامیدنی سالم و بهداشت در محل کار می‌بایست به یک اولویت جهانی تبدیل شود. مقابله با چالش ایجاد و حفظ مشاغل شایسته درشرایط تغییر اقلیم و کمبود آب نیازمند سرمایه‌گذاری‌های بیشتر در علم، فن‌آوری و نوآوری است. شواهد حاکی از آن است که سرمایه‌گذاری در حوزۀ خدمات و زیرساخت‌های آب می‌تواند مزایای بسیاری هم در زمینۀ توسعۀ اقتصادی و هم شغل‌آفرینی داشته باشد. این سرمایه‌گذاری‌ها باید در هماهنگی با بخش‌های مرتبط، از جمله کشاورزی، انرژی و صنعت انجام شود تا متضمن دست‌یابی به بهترین نتایج ممکن باشد.
یونسکو در مقام نهاد هدایت‌گر سازمان ملل در زمینۀ آموزش آب و علوم آب، با تمام قوا برای تحقق اهداف یاد شده فعالیت می‌کند. اقدامات یونسکو در چارچوب برنامۀ بین‌المللی آب‌شناسی و شبکۀ کرسی‌ها، کمیته‌ها و مراکز ملّی آن، مؤسسۀ یونسکو-آی، اچ، ای برای آموزش آب که از سال 2003 تاکنون هزاران دانشمند و مهندس را از کشورهای در حال توسعه در حوزۀ آب تربیت کرده است از آن جمله هستند. به علاوه، برنامۀ جهانی ارزیابی آب یونسکو اطلاعاتی به‌روز در زمینۀ منابع آب شیرین در جهان در اختیار دولت‌ها و جامعۀ بین‌الملل قرار می‌دهد که از این اطلاعات در سیاست‌گذاری‌های مرتبط هم استفاده می‌شود. این شبکه همچنین در مورد روش‌های جدید پیشتاز در پایش جنسیت-محور منابع آب در اختیار می‌گذارد. همۀ این اطلاعات برای تحقق دستورکار 2030 سازمان ملل حیاتی خواهد بود.
حرکت به جلو نیازمند اقدام همۀ ذی‌نفعان، از جمله دولت‌ها، جامعۀ مدنی و بخش خصوصی است. چالش‌هایی که به‌واسطۀ تغییر اقلیم، کمبود آب و جابه‌جایی کارگران کم‌مهارت با آن مواجهیم چالش عظیمی است. اما ترویج مشاغل با کیفیت، در عین حفاظت از محیط زیست و تضمین مدیریت پایدار آب به ریشه‌کنی فقر، ترویج رشد و شکل‌گیری آینده‌ای مبتنی بر اشتغال شایسته کمک می‌کند. این است پیام یونسکو در این روز.