با وجود پیشرفت گسترده در روش‌های تبادل اطلاعات، امنیت ارتباطات همچنان یکی از چالش‌های اساسی به شمار می‌رود، چرا که در سامانه‌های کلاسیک همواره امکان استراق سمع وجود دارد. ارتباطات کوانتومی، مبتنی بر اصول مکانیک کوانتومی، راهکاری نوین برای دستیابی به امنیت ذاتی ارائه می‌دهد. توزیع کلید کوانتومی (QKD) به‌عنوان هسته این رویکرد، امکان اشتراک‌گذاری یک کلید رمز کاملاً امن را فراهم می‌کند، به‌گونه‌ای که هرگونه تلاش برای شنود قابل آشکارسازی است. در این ارائه، ضمن مروری کوتاه بر مبانی ارتباطات کوانتومی، چالش‌های فنی و عملی پیاده‌سازی سیستم‌های QKD واقعی با تکیه بر تجربیات داخلی بررسی می‌شود. همچنین محدودیت‌ها و الزامات توسعه شبکه‌های ارتباطی کوانتومی امن در مقیاس ملی و نقش کلیدی QKD در ایجاد زیرساخت‌های ارتباطی بومی مورد بحث قرار می‌گیرد.

محاسبات کوانتومی به‌عنوان یکی از فناوری‌های بنیادین آینده، پتانسیل حل مسائل پیچیده‌ای را دارد که فراتر از توان سامانه‌های کلاسیک هستند. انگیزه اولیه این حوزه، شبیه‌سازی کارآمد سیستم‌های کوانتومی بر پایه اصول مکانیک کوانتومی بوده است؛ ایده‌ای که بعدها با توسعه الگوریتم‌های کوانتومی، به برتری بالقوه در مسائلی مانند جستجو و تجزیه اعداد نیز گسترش یافت. امروزه تمرکز اصلی این حوزه بر توسعه سامانه‌های مقیاس‌پذیر و مقاوم در برابر خطا برای اجرای محاسبات کوانتومی جهانی است. در میان پلتفرم‌های فیزیکی مختلف، یون‌های به دام افتاده به دلیل زمان همدوسی طولانی، یکنواختی بالا و امکان کنترل دقیق حالت‌های کوانتومی با پالس‌های لیزری، یکی از گزینه‌های پیشرو محسوب می‌شوند. در این ارائه، اصول عملکرد کامپیوترهای کوانتومی مبتنی بر یون‌های به دام افتاده و فناوری‌های کلیدی مورد استفاده در کنترل کیوبیت و پیاده‌سازی گیت‌های کوانتومی مورد بررسی قرار می‌گیرد.

مکانیک کوانتومی دیدگاه ما نسبت به پدیده‌های فیزیکی را دگرگون کرده و زمینه‌ساز مفاهیم نوینی در تصویربرداری و سنجش از دور شده است. یکی از این مفاهیم، تصویربرداری کوانتومی با فوتون‌های کشف‌نشده و پروتکل روشنایی کوانتومی است که امکان آشکارسازی اهداف با بازتاب بسیار ضعیف در محیط‌های پرنویز را فراهم می‌کند. از زمان معرفی این ایده، تلاش‌های گسترده‌ای برای توسعه رادار و لیدار کوانتومی در باندهای مایکروویو و نوری صورت گرفته است. در این ارائه، ضمن مروری کوتاه بر مبانی این حوزه، طبقه‌بندی جامعی از سامانه‌های رادار و لیدار کوانتومی ارائه شده و چالش‌ها، پلتفرم‌های فناورانه و مسیر دستیابی به سامانه‌های عملیاتی بررسی می‌شود. همچنین با اشاره به فعالیت‌های شاخص بین‌المللی، بر اهمیت سرمایه‌گذاری هدفمند و توسعه پژوهش‌های دانشگاهی در جهت تحقق سامانه‌های سنجش کوانتومی بومی تأکید خواهد شد.

کامپیوترهای کوانتومی ابررسانا: از آغاز تا نوآوری‌ها و چالش‌های امروز
چکیده: در این ارائه، داستان تلاش‌های دانشمندان بزرگ را مرور خواهیم کرد و بررسی خواهیم کرد که چگونه مفاهیم اولیه مکانیک کوانتومی منجر به مشاهده قابل توجه تونل‌زنی کوانتومی در مدارهای الکتریکی شد. بررسی خواهیم کرد که چگونه این کشف راه را برای ساخت مدارهای کوانتومی هموار کرد و رویای ساخت کامپیوترهای کوانتومی ابررسانا را به واقعیت نزدیک‌تر کرد. علاوه بر این، بررسی خواهیم کرد که چگونه این پیشرفت‌ها منجر به اعطای جایزه نوبل فیزیک 2025 شد. در نهایت، جدیدترین نوآوری‌ها در این زمینه را بررسی خواهیم کرد و چالش‌ها و موانع کلیدی که هنوز بر سر راه توسعه و افزایش مقیاس این نوع کامپیوتر کوانتومی وجود دارد را مورد بحث قرار خواهیم داد.

آکوستیک کوانتومی: بستری نویدبخش برای فناوری‌های کوانتومی آینده
چکیده: آکوستیک اغلب به عنوان شاخه‌ای اشباع‌شده و منسوخ‌شده از فیزیک در نظر گرفته می‌شود. با این حال، در طول دهه گذشته، همگام با تمرکز روزافزون بر علم و فناوری کوانتومی، یک حوزه جدید و بسیار نویدبخش پدیدار شده است - آکوستیک کوانتومی. سرعت بسیار کندتر صدا در مقایسه با نور، دسترسی به رژیم‌ها و پدیده‌هایی را در آکوستیک کوانتومی امکان‌پذیر می‌کند که در اپتیک کوانتومی بسیار غیرقابل دسترس یا حتی غیرممکن به نظر می‌رسند. این امر، هم دری را به سوی توسعه فناوری‌های کوانتومی ارزشمند و هم ابزارهای جدید برای کاوش تجربی فیزیک بنیادی می‌گشاید. در این سخنرانی، کاربردهای فونون‌های سطحی در محاسبات کوانتومی و حسگری کوانتومی، مبتنی بر اتم‌های مصنوعی غول‌پیکر، را بررسی خواهیم کرد.

رادار و لیدار کوانتومی از فناوری‌های نوظهور حسگری هستند که با بهره‌گیری از اصول مکانیک کوانتومی، قابلیت‌هایی فراتر از سامانه‌های کلاسیک در حساسیت و وضوح ارائه می‌دهند. این حوزه از ایده‌های مفهومی اولیه، با وجود ابهامات و چالش‌های فنی، به‌تدریج به سمت پیاده‌سازی‌های عملی و توسعه میانبرهای نوآورانه حرکت کرده است. امروزه، نمونه‌های اولیه و محصولات تجاری اولیه، توان بالقوه حسگری کوانتومی را در کاربردهای مختلف نشان می‌دهند. در این ارائه، مسیر گذار از تئوری به عمل، دستاوردهای کنونی و چشم‌انداز آینده رادار و لیدار کوانتومی و الزامات توسعه یک اکوسیستم حسگری کوانتومی پایدار مورد بررسی قرار می‌گیرد.

در چارچوب برنامه‌های مرتبط با سال جهانی کوانتوم،
مرکز فناوری‌های کوانتومی دانشگاه شهید بهشتی برگزار می‌کند:
رویداد علوم و فناوری‌های کوانتومی
🗓 ۱۰ دی‌ماه ۱۴۰۴
📍 پژوهشکده لیزر و پلاسما، دانشگاه شهید بهشتی
با حضور اعضای هیئت‌علمی دانشگاه‌ها و فعالان حوزه فناوری‌های کوانتومی
شامل سخنرانی‌های تخصصی، تعامل با شرکت‌های کوانتومی و میزگرد تخصصی
این رویداد فرصتی برای آشنایی با مسیرهای پژوهشی و صنعتی کوانتوم در ایران است.

🔴اطلاعیه مهم – اتمام مهلت ثبت‌نام

به اطلاع می‌رسد مهلت ثبت‌نام رویداد و کارگاه‌ها، تا پایان روز پنجشنبه تعیین شده است.
پس از این زمان، هیچ ثبت‌نام جدید یا ویرایشی پذیرفته نخواهد شد و برنامه‌ریزی اجرایی صرفاً بر اساس آمار نهایی انجام می‌شود.
از کلیه متقاضیان تقاضا می‌شود در اسرع وقت نسبت به تکمیل ثبت‌نام اقدام کنند.
بدیهی است مسئولیت عدم ثبت‌نام در بازه مقرر بر عهده متقاضی خواهد بود.

📢 اطلاعیه ثبت‌نام مجدد

با توجه به استقبال و درخواست‌های شما عزیزان، امکان ثبت‌نام مجدد برای افرادی که در مرحله قبل موفق به ثبت‌نام نشده‌اند فراهم شد.

ثبت‌نام مجدد از یکشنبه ساعت ۱۰:۰۰ صبح آغاز شده و تا دوشنبه ساعت ۲۲:۰۰ ادامه خواهد داشت.

✨ رویداد علوم و فناوری‌های کوانتومی ✨
به مناسبت سال جهانی کوانتوم

📅 ۱۰ دی‌ماه ۱۴۰۴
📍 پژوهشکده لیزر و پلاسما – دانشگاه شهید بهشتی

در این رویداد تخصصی، با حضور اساتید برجسته، تازه‌ترین دستاوردها و چشم‌اندازهای علوم و فناوری‌های کوانتومی بررسی می‌شود.
🔬 سخنرانی‌های علمی
🤝 نشست‌های تخصصی
📸 شبکه‌سازی و تبادل تجربه
⏰ جدول زمان‌بندی برنامه‌ها را در تصویر مشاهده کنید.

🎬 نگاهی به گذشته، پلی به آینده کوانتوم!
تیزر کنفرانس کوانتوم 1403 دانشگاه بهشتی، پیش‌نمایشی از هیجان و نوآوری‌هایی است که امسال در رویداد 1404 انتظار شما را می‌کشد.
با توجه به سال جهانی کوانتوم و جایزه نوبل حسگرهای کوانتومی، امسال فرصت طلایی برای کشف تازه‌ترین دستاوردها و دیدار با پژوهشگران پیشرو است.

💡 آماده‌اید بخشی از انقلاب کوانتومی باشید؟

ثبت‌نام باز است!

با سلام
به اطلاع می‌رسد علی‌رغم تعطیلی ، کارگاه‌های امروز و رویداد فردا طبق برنامه برگزار می‌شوند.

📌لوکیشن ورود به دانشگاه و پژوهشکده