علم، فناوری، جامعه – Telegram
علم، فناوری، جامعه
199 subscribers
24 photos
4 videos
4 files
36 links
مطالعات اجتماعی علم، فناوری و نوآوری
@AliChaparak
Download Telegram
به مناسبت روز جهانی آینده

لطفا آینده را به بند نکشید!

🔳 از سال 2012 میلادی روز اول ماه مارس، برابر با دهم اسفندماه، به عنوان روز آینده نامگذاری شده است. هدف از نامگذاری روزی به نام آینده توجه دادن به آینده به عنوان مهمترین دارایی افراد، نهادها و کشورهاست تا باور به آینده‌‌هایی متفاوت و بهتر و امید به آنها را تقویت کند. حال سوال این است که آیا ما در کشور مواجهه‌ای مناسب با آینده داریم؟

🔳 مهمترین وجه رویارویی ما با آینده در کشور خود را در قالب اسناد کلان معطوف به آینده –سندچشم‌انداز، نقشه جامع علمی کشور، الگوی پایه اسلامی/ایرانی پیشرفت و انواع اسناد کلان فناوری- نشان می‌دهد. فارغ از نقدهایی که به روش تدوین (نخبه‌گرایانه بودن و استفاده از ابزارهایی چون چشم‌انداز و ره‌نگاشت که مناسب سطح شرکت هستند و نه سیاستگذاری حوزه عمومی) و محتوای اسناد (فناوری زده بودن) مطرح است، به ماهیت این نوع از رویارویی با آینده نیز سه ایراد وارد است؛

1. محدود کردن آینده؛
مهمترین نقد این اسناد جامع این است که بجای گشودن آینده و اشاره به آینده‌های بدیل به یک آینده معین محدود می‌شوند و در گام بعدتر این آینده محدود را به ساختار قدرت –نظام بودجه دهی، نظام پاداش و ارتقا و..- پیوند می‌زنند و هرکسی که خارج از آن آینده متعین حرکت کند را به حاشیه می‌رانند. مشخص است که چنین رویکردی با ماهیت جهان سیاست که مبتنی بر تضارب آرا، مشارکت و دموکراسی است ناسازگار است. این اسناد به دلیل ماهیت بلندمدت خود، غالب انتخاب‌های دولت‌های آینده را نیز انجام داده و لذا دولت جدید که بر سرکار می‌آید عملا انتخاب چندانی پیش روی خود نمی‌بیند!

2. توهم مدیریت‌پذیر بودن آینده؛
این رویکرد سندمحور بر این باور است که آینده کاملا مدیریت‌پذیر است و در برنامه‌ای دقیق می‌توان برنامه‌ها و اقدامات لازم برای رسیدن به آن را تدوین کرد. اما سوال این است که آیا آینده بلندمدت در سطح ملی مدیریت‌پذیر است؟ جواب این سوال به دلیل وجود نگرش‌ها و تصاویر متفاوت درباره آینده و وجود داشتن عدم قطعیت‌های بسیار به دلیل پیچیدگی بالای حوزه اجتماعی/سیاسی/اقتصادی منفی است ولذا مدیریت‌پذیر بودن آینده توهمی بیش نیست. اما چه کسانی به این توهم در کشور ما دامن زده‌اند؟ جواب این سوال را به نظر من باید در دانشکده‌های مدیریت جستجو کرد. دانشکده‌هایی که به دلیل عدم دانش لازم در زمینه جهان پیچیده اجتماعی/سیاسی و با تصور داشتن چند ابزار محدود مدیریتی ادعای مدیریت همه چیز را دارند. در این میان حوزه آینده‌پژوهی نیز مدعی داشتن ابزار جادویی مدیریت آینده شده و فرم این اسناد را فراهم می‌آورد و حوزه‌ مدیریت فناوری نیز محتوای فناوری‌زده اسناد –تقلیل آینده‌های ممکن به آینده فناورانه- را پر می‌کند.

3. عدم تناسب اختیارات و مسئولیت‌ها؛
این نقد حاوی این نکته است که کسانی این اسناد جامع را تدوین می‌کنند که نوعا مسئولیتی در قبال اجرای آن ندارند و دیگران باید آنها را اجرا کنند. ولذا همواره خود را پشت عبارت "سند خوب بوده اما بد اجرا شده" پنهان می‌کنند و پاسخگو نیستند. از منظر سیاستگذاری هر فردی باید در حوزه اختیارات خود دست به اقدام بزند و بعدا نیز در قبال آن پاسخگو باشد و لذا نمی‌توان بجای نسل‌های آینده و سایر افراد دست به انتخاب زد و انتخاب‌ها و آینده آنها را محدود ساخت.

راه‌کار چیست؟
نقدهای فوق به معنای نپرداختن به آینده نیست بلکه به دنبال پرداختنی دیگرگونه به مقوله بسیار مهم آینده به مثابه مهمترین دارایی است. راهکار در رویکردی دموکراتیک به آینده و گشودن آن بجای بستن آن است. حاکمیت باید بجای نوشتن دستورالعمل گام‌به‌گام آینده در قالب اسناد جامع، به تدوین قواعد بازی آینده پرداخته و امکان ظهور آینده‌های بدیل را تسهیل‌گری کند. آینده نه توسط حاکمیت به مثابه قانون که باید به مثابه فیلم، رمان، نقاشی، کتاب علمی-تخیلی، نقد اجتماعی و غیره توسط جامعه مدنی و متخصصین خارج از حلقه قدرت-توسط افرادی چون ژول ورن ها و اسپیلبرگ ها- تولید شود. این آینده‌های تولید شده توسط جامعه مدنی به دلیل آنکه به مثابه قانون به قدرت وصل نیستند امکان حذف دیگری را ندارند و در رقابت و ارتباط باهم بهبود یافته و ارتقا می‌یابند. در این رویکرد اجتماعی حوزه‌های مدیریت، آینده‌پژوهی و مدیریت فناوری نیز می‌توانند نقشی مثبت را در جهت دموکراتیک کردن سیاستگذاری معطوف به آینده ایفا کنند.

علی چاپرک

این متن را اگر می پسندید با دیگران به اشتراک بگذارید.

https://news.1rj.ru/str/ScienceandTechnologyStudies
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🔺پویش کیفیت محصولات غذایی

🎥ویدئو شماره 1⃣

خلاصه نشست
🟢"علم و شبه علم در محصولات غذایی"


🔹پیشنهاد می‌کنیم بیننده این ویدئو باشید!


زمان: ۲۵ دقیقه



*سایر ویدئوهای این نشست به زودی منتشر خواهد شد.


#طب_ایرانی
#طب_سنتی
#طب_اسلامی
#وگان
#گیاهخوار
#تغذیه_نوین


🔅آدرس پویش در صفحات اجتماعی:

Web site: http://food-qs.com

Aparat: https://www.aparat.com/food_qs

Telegram: t.me/foodqs

Instagram: Instagram.com/food_qs/

WhatsApp: https://chat.whatsapp.com/H0cFsUxzd0REgJkwidVqf4

Youtube: https://www.youtube.com/channel/UC6oGUOnX5OlY1R-UJJZ3YgA
🎓 برگزیده‌ی سفر علمی بهار ۱۴۰۴ | مؤسسه حامی علوم انسانی

دکتر علی چاپرک
عضو هیئت علمی پژوهشگاه نیرو

📍 کشور مقصد: فنلاند
🔸 عنوان کنفرانس:
25th Futures Conference: Futures of Technologies

📚 سوابق تحصیلی:

دکتری: آینده‌پژوهی، دانشگاه تهران
فرصت مطالعاتی: دانشگاه لوند، سوئد
کارشناسی ارشد: فلسفه علم، دانشگاه صنعتی شریف
کارشناسی: فیزیک کاربردی، دانشگاه تبریز

🎥 ویدئوی آشنایی با کمک‌هزینه سفر علمی حامی
@haameeorg