‍ اعلم که به زبان‌های انگلیسی و فرانسه مسلط بود، کار حرفه‌ای ترجمه‌اش را با ترجمۀ نقدی دربارۀ کافکا با عنوان «سنجش هنر و اندیشۀ فرانتس کافکا» در سال ۱۳۵۱ آغاز کرد و در سال‌های بعد به مترجمِ جدی آثار نویسندگانی همچون کافکا، سارتر و کامو تبدیل شد و برای نخستین بار، مجموعه‌ای کامل از داستان‌های کوتاه کافکا و همچنین دو رمان قصر و محاکمۀ این نویسنده را ترجمه کرد.

اعلم علاوه بر آثار کافکا مترجم بخشی از مهم‌ترین آثار نویسندگان اگزیستانسیالیست فرانسه نیز بوده است و دو کتاب تهوع و کلمات ژان پل سارتر و کتاب بیگانه آلبرکامو از آن جمله‌اند.

علاقۀ او به فلسفه و نقد هنری باعث شد تا او آثار مهمی در این زمینه را نیز ترجمه کند که از آن جمله است: جلد پنجم از تاریخ فلسفۀ کاپلستون (فیلسوفان انگلیسی از هابز تا هیوم)، جامعۀ باز و دشمنان آن، اثر پوپر، تاریخ جهان لاروس و دانشنامۀ ملخص فلسفه و فیلسوفان غرب.

هرچند کافکا برای نخستین بار، با ترجمۀ صادق هدایت به فارسی زبانان معرفی شد، امیر جلال الدین اعلم را بحق، می‌توان شایستۀ عنوان «مترجم کافکا» در زبان فارسی دانست؛ کسی که برای نخستین بار، فرانتس کافکا را با ترجمه‌ای  ارزشمند و در مجموعه‌ای نسبتاً کامل از آثارش (داستان‌های کوتاه، قصر، محاکمه و…) به جامعۀ فارسی‌زبانان معرفی کرد.

🌐 ادبیات اقلیت

🔗 bit.ly/2rSRypx

📝 @TPortal | پورتال ترجمه
.

🏆 برنده مسابقه ترجمه دانشگاه علامه طباطبایی

👤 آقای آرش فراست

@TPortal | پورتال ترجمه

🏆 برنده مسابقه ترجمه دانشگاه علامه طباطبایی

👤 خانم سارا کُلنی

@TPortal | پورتال ترجمه

وزير خارجه هلند اومده ايران، شبكه خبر براش مترجم گذاشته...
مترجم بيشتر داره قولنجشو ميگيره، ترجمه نميكنه... #خنده

@TPortal | پورتال ترجمه

موسم بندگی چشم و زبان و گوش است
نه همین صوم دهان است، خدا می داند

🌙 رمضان مبارک

@TPortal | پورتال ترجمه

📜 متن و ترجمهٔ ربّنای نخستِ استاد محمدرضا شجریان که در سال ۱۳۵۸ خوانده‌اند:

▪️«رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ» (سورهٔ آل‌عِمران، آیهٔ ۸)

ترجمهٔ بهاءالدین خرمشاهی:

▫️«[می‌گويند:] پروردگارا، پس‌از آن‌كه هدايتمان كردى، دل‌هاى ما را مگردان، و رحمتى ازسوى خويش به ما ارزانى دار، كه تو بخشنده‌‏اى‏.»

@TPortal | @SadeNevisi

⚖ ده فرمان ترجمه

👤 ر. رمضانی

2⃣ فرمان دوم

@TPortal | پورتال ترجمه

فقط در زمینه‌هایی دست به ترجمه بزنید که در آنها سررشته دارید. امروزه دیگر هر پهنه از دانش، بلکه هر رشته از هر پهنه، بلکه هر شاخه از هر رشته، اصطلاح‌شناسیِ خاصِ خودش را دارد. در هر شاخه‌ای از دانش مجموعه‌ی پرشماری از واژه‌ها هست که آنها را نخواهید فهمید مگر اینکه پیشاپیش آشناییِ خوبی با موضوع داشته باشید.

به یاد داشته باشید که وقتی از آشنایی با واژگانِ شاخه‌ای از دانش سخن می‌گوییم منظور دانستنِ معنای «واژه‌به‌واژه» نیست بلکه هر کلیدواژه گفتارهای چندی پشت‌سرِ خود دارد که شما نمی‌توانید با نگاه به واژه‌نامه‌ها از آنها سر درآورید. پهنه‌ی ادبیات نیز از این نظر مستثنا نیست؛

حتا اگر می‌خواهید یک داستانِ کوتاه ترجمه کنید که به زبانِ مردمِ کوچه‌وبازار نوشته شده است، باید زبانِ مردمِ کوچه‌وبازار را با ویژگی‌های خاص‌اش بشناسید. البته درست است که برخی نکته‌ها هم طیِ کارِ ترجمه آموخته می‌شوند، ولی همیشه لازم است پیش‌دانسته‌های شما در حد و اندازه‌ی خوبی باشد.

1⃣ فرمان اول:
🔗 t.me/tportal/2149

📝 @TPortal | پورتال ترجمه

📚 فراخوان سی‌و‌پنجمین دوره جایزهٔ کتاب سال جمهوری اسلامی ایران

📆 مهلت ارسال آثار: ۳۰ شهریور ۹۶

📀 ارسال لوح فشردهٔ متن اصلی آثار ترجمه‌شده الزامی است.

🌐 Ketabsal.ir

@TPortal | پورتال ترجمه

✈️ سفری رؤیایی از بیجینگ تا هاگ!

✍ فائزه محرر درخشنده

@TPortal
@OfficialTranslation

یکی از دلایل اشتباهات عجیب و خنده‌دار در ترجمه این است که مترجم بدون بررسی کافی اسامی مکانها را عیناً انتقال می دهد. توضیح اینکه برخی کلمات «مترجم‌فریب» هستند یعنی مترجم خیال می کند که آن اسم خاص قابل ترجمه نیست درحالیکه در فارسی کلمه متفاوتی برای آن وجود دارد. ساده‌ترین مثال آن Germany است که ما به تبعیت از زبان فرانسه به آن «آلمان» می گوییم.

البته موارد جالب دیگری را هم مشاهده کرده‌ام. مثلاً مترجم یک متن رسمی نام کشور «هلند» را به Holland برگردانده در حالیکه نام رسمی و رایج آن Netherlands است. یا مثلاً شهر Hague را به جای «لاهه» به همان «هاگ» ترجمه کرده‌اند!

جالب‌تر از همه اینکه اخیراً به مطلبی برخوردم با عنوان جاذبه‌های توریستی شهر بیجینگ! تصور کنید حال آن توریست تازه‌کار و مشتاق ایرانی را که در‌بدر به دنبال تور تفریحی شهر بیجینگ می‌گردد غافل از اینکه Beijing همان «پِکَن» است!

✍ فائزه محرر درخشنده

@TPortal | @OfficialTranslation

👨‍🏫 IELTI 8: Future Directions in Applied Linguistics Research: Local and Global Perspectives

📆 Sept.20/Sha.29

🏢 Faculty of Foreign Languages and Literatures, University of Tehran

➡️ @TPortal

👁‍🗨 Translation Studies and Language Teaching is a sub-theme of this conference.

📝 @TPortal | @IELTI8

موسسه Litprom فرانکفورت، خانم فریبا وفی را برای رمان «ترلان» که به آلمانی ترجمه شده، نامزد بهترین نویسندۀ خارجی سال ۲۰۱۶ معرفی کرد.

@TPortal | @EhsanName

بازصورتبندی رابطه‌ی مترجم/منتقد؛ قسمت ششم: رفعِ دوگانه‌ی دزد/پلیس ترجمه
@TPortal | پورتال ترجمه

T.me/TPortal

راهکار برون‌رفت از یک انسداد جزمی و قطبی‌شده، صرفاً بازصورتبندیِ دیالکتیکیِ فضا و درهم‌ریختن مرزهای کاذب دو قطب است. نه آن مترجم دزد است و نه این منتقد، پلیس. منتقد و مترجم نه در دو جبهه‌ی مخالف، بلکه در یک جبهه‌ی واحد در حال نبرداند. مترجم و منتقد دشمن یکدیگر نیستند، بلکه هر دو در حقیقت بنابه ادعایشان آمده‌اند تا با دشمنی مشترک، با «ابتذال»، با «میان‌مایگی»، با «دروغ»، با «جهل» و با «ناعدالتی» بجنگند. اگر چنین است، پس زبانشان نمی‌تواند همچون رجزخوانیِ دو دشمن یا انتشار اسناد دو سازمان جاسوسی علیه یکدیگر باشد. منتقد باید به مترجم نشان دهد که در عین آنکه نقدهایش جدی است، با اینکه اساسِ عملکرد مترجم را هدف گرفته است، اما دشمن او نیست، بلکه در کنار اوست، تلاشش را می‌فهمد، زحماتش را قدر می‌داند و هدفش ارتقای سطح کارکرد او و دقیق‌تر شدن «ترجمه» است، حتی اگر مترجم واقعاً هم نه به قصد ترجمه، بلکه به قصد دزدی آمده باشد (چنانکه در یک دهه‌ی اخیر ندرتاً شاهد بوده‌ایم).

روشن است که این تغییر رویکرد نقادانه، نه تغییر لحنی صوری یا فروغلطیدن به نوعی دوستی و مهربانی کاذب، بلکه اتفاقاً ارتقا یافتن به سطح نوینی از رابطه‌ی نقادانه است که می‌توان به بیانی هگلی آن را «آشتیِ نفی‌کننده» (negative reconciliation) نامید. اکنون زمان آشتی فرارسیده است. اما این آشتی نه به  ردوبدل‌کردن تعارفات، نه با لبخندهای مصنوعی و نه با اغماض و نادیده‌گرفتن اشتباهات متقابل، بلکه دقیقاً با نفی-در عین-حفظ ممکن می‌شود که در واقع نامی دیگر برای «رفع» و برکشیدن کلیت وضعیت (رابطه) به سطحی نوین است که رفع‌کننده و جامع دوقطبیِ جزمیِ پیشین است. در اینجاست که مترجم می‌تواند نقدهای منتقد را بشنود، آنها را به جان بخرد، و حتی از مواجهه با ایرادات و اشتباهات خود رنج بکشد و به انتقاد از ضعف‌ها، سهل‌انگاری‌ها، سوءفهم‌ها و اشتباهات خود بپردازد، اما فراموش نکند که حضور منتقد راستین، دقیق و نکته‌سنج، شرط ذاتی و بنیادین در جهت امکان تحقق رسالت اوست و از سوی دیگر، منتقد نیز می‌تواند تندترین و شدیدترین انتقادات را به ترجمه، نگارش و فهم مترجم وارد آورد و بی‌هیچ تعارفی اغلاط ترجمه، سوء‌فهم‌ها، دعاوی نادرست و اشتباهات مترجم را به وی گوشزد نماید، اما در عین حال فراموش نکند که هدف از این انتقادات نه نابودساختن، تصفیه‌حساب یا از میدان به در کردنِ مترجم، بلکه اتفاقاً موفق‌ساختن او در هدفی است که در پیش گرفته است.

اما میانجی‌ای که به معنای هگلی می‌تواند میان این دو عنصرِ فعلاً متخاصم وساطت کند و تخاصم کاذب آنها را به سطح اعلای تضاد در جهت رفع متقابل، یعنی «آشتیِ نفی‌کننده» برکشد، اشتراک در رسالتشان است. اگر هر دو یک رسالت واحد را برگزینند، همان رسالت می‌تواند بستری را برای بازصورتبندیِ فضا و احیای نقد و ترجمه فراهم آورد. و آن رسالت همانا خود «حقیقت» در معنای دربرگیرنده‌ی توامان نظرِ درست و عملِ پرشور است که محل تلاقی و به نحوی دیالکتیکی جامعِ هر دو وجهِ مورد ادعاست: از یک سو، «صحت و تعهد» و از سوی دیگر، «شورمندی و آزادی».

📝 @TPortal | پورتال ترجمه

☑️ قسمت‌های قبلی:

1⃣ t.me/tportal/1756

2⃣ t.me/tportal/1809

3⃣ t.me/tportal/1880

4⃣ t.me/tportal/1957

5⃣ t.me/tportal/2092
.

درباره ترجمه؛ شماره ۴، بهار و تابستان ۱۳۸۶
@TPortal | پورتال ترجمه

کتاب‌هایی که نباید خواند!

پرونده‌ای درباره کتاب‌هایی که به دلایل مختلف از جمله ممیزی، کیفیت ترجمه، ضعف تألیف و... نباید سراغشان رفت.

🗞 هفت صبح

@TPortal | پورتال ترجمه