«یادداشت روز»
▪️نوعی دیگر از دوره ۹۲ تا ۱۴۰۰

▫️علی میرزاخانی

🔺دوره هشت‌ساله اخیر دو نیمه بسیار متفاوت داشت. نیمه اول با امید به تدبیر ملی برای مقابله با ناکارآمدی‌ها آغاز شد؛ اما در نیمه دوم، عمده امیدهای جوانه‌زده در نیمه اول رنگ باخت. شوک ارزی، جهش تورم، تشدید تحریم‌ها و وقایع آبان ۹۸ در پی شوک بنزینی را می‌توان تلخ‌ترین اتفاقات نیمه دوم این دوره یعنی سال‌های ۹۶ تاکنون دانست.

🔺منتقدان دولت این ناکامی‌ها را ناشی از بی‌تدبیری‌های دولتمردان می‌دانند. در مقابل دولتمردان هم از کارشکنی و مانع‌آفرینی جمع مقابل سخن می‌گویند و نقش تحریم‌ها را برجسته می‌کنند. کدام‌یک درست می‌گویند؟

🔺با یک فلش‌بک می‌توانیم اتفاقات تلخ این دوره را مجددا از ابتدا تماشا کنیم. جهش تورم در نیمه دوم دوره هشت‌ساله اخیر، ریشه در سیاست‌های ناصحیح نیمه اول داشت. آنچه تحت عنوان مانور مهار تورم در نیمه اول به نمایش درآمد در واقع نه مهار علمی تورم بلکه سرکوب تورم و پرتاب آن به آینده بود که قدرت انفجار آن را به‌دلیل تجمیع فشار چندساله به شدت افزایش داد.

🔺به‌عبارت دقیق‌تر، کاهش ظاهری تب تورم نه با درمان ریشه‌ای، بلکه با لنگر قرار دادن نرخ اسمی ارز به پشتوانه دلارهای نفتی انجام شد که یک ابزار منسوخ برای مهار تورم است. این ابزار به‌دلیل پتانسیل بالایی که برای فرار سرمایه، شوک ارزی و تخریب تولید داخلی ایجاد می‌کند، دهه‌هاست که منسوخ شده و پس از مصائبی که در بحران آسیای جنوب شرقی بر سر کشورهای این منطقه آورد، به کلی از روی میز سیاست‌گذاری کشورها حذف شد.

🔺لنگر «ارز میخکوب» همه عواقب قابل پیش‌بینی خود را اعم از جهش تورم و شوک ارزی در نیمه دوم بر اقتصاد ایران تحمیل کرد. مساله چندان پیچیده نبود. اما از همان پاییز ۹۵ که علائمی از پتانسیل شوک ارزی مشاهده شد، هیچ‌کدام از نیروهای سیاسی موافق یا مخالف دولت مساله را جدی نگرفتند. با افزایش چند صدتومانی نرخ ارز، اکثر نیروهای منتقد دولت محملی برای انتقاد از دولت پیدا می‌کردند و از این سو هم اعلام می‌شد که رئیس‌جمهور مکدر شده است و با تزریق ذخایر ارزی صورت مساله پاک می‌شد؛ غافل از اینکه ذخایر ارزی اصلی‌ترین مهمات مقابله با تحریم‌ها است و این نوع مواجهه با بازار ارز نتیجه‌ای جز خلع سلاح در جنگ اقتصادی که با انتخاب ترامپ طبل آن به صدا درآمده بود، نداشت.

🔺آیا منتقدان سیاسی دولت به خاطر دارند که حرکتی حتی در حد یک هشدار برای تصحیح این سیاست‌های غلط انجام داده باشند؟ آیا درک اینکه مهم‌ترین نقطه آسیب‌پذیر در جنگ اقتصادی یعنی بازار ارز را باید به پناهگاه برد نه اینکه آن را مستعد شوک ویرانگر کرد، خیلی سخت بود که نه دولت و نه منتقدان به آن توجهی نداشتند، بلکه یکی با تکدر و دیگری با انتقادات غیرکارشناسی یا سکوت تاییدآمیز، هم‌افزایی معکوسی در جهت انباشت شوک در این بازار داشتند؟

🔺مساله بنزین نیز چندان تفاوتی با مساله ارز نداشت. تثبیت قیمت اسمی هر کالایی در زمان روشن بودن موتور تورم، نتیجه‌ای جز انباشت شوک در قیمت آن کالا ندارد. دولت یازدهم درخصوص مساله بنزین از همان ابتدا (سال‌های ۹۳ و ۹۴) تلاش کرد شوک انباشت‌شده در سال‌های ماقبل را به تدریج تخلیه و از تزریق بیشتر باروت خودداری کند. به همین دلیل این کار در دو مرحله و در بهترین مقاطع زمانی که میزان استفاده از خودرو در حداقل خود قرار دارد، با موفقیت انجام شد. اما واکنش‌ها چه بود؟ واقعیت آن است که اکثر منتقدان شدیدترین حملات را در قالب انواع اعتبارزدایی از این تصمیم و تمسخر آن(جوک‌های شیب ملایم) انجام دادند. البته نقدهای سالم و منصفانه‌ای هم وجود داشت که معطوف به حذف بی‌دلیل و غیرکارشناسی کارت سوخت بود؛ اما در میان انبوه تخریب‌ها شنیده نشد. نتیجه چه شد؟ اصلاح تدریجی قیمت انرژی که به‌دلیل موتور روشن تورم، ضرورتی تام و تمام داشت، چهار سال کامل کنار گذاشته شد. نه از دولت حرکتی مشاهده شد و نه منتقدان راهی گشودند. نتیجه چهار سال بی‌تصمیمی و بی‌عملی در اصلاح تدریجی قیمت بنزین، شوک آبان ۹۸ بود که بدون توجه به این ریشه‌ها نمی‌تواند درس‌آموز باشد.

🔺البته نیازی به توضیح نیست که حرکت تخریبی منتقدان در قبال تصمیمات درست بنزینی در سال‌های ۹۳ و ۹۴ یا سکوت بعدی آنان در مقابل بی‌عملی، چیزی از بار مسوولیت دولت نمی‌کاهد؛ اما آنان را شریک عواقب بی‌عملی دولت می‌کند. برگردیم به پرسش ابتدای مقاله. مرور وقایع نشان می‌دهد که تعاملات سیاسیون در این دوره تاریخی، معطوف به پیشگیری از بحران نبوده است و گرنه هم شوک ارزی و هم جهش تورم و هم وقایع آبان با سرمایه کارشناسی کشور قابل پیشگیری بود...

👈متن کامل این یادداشت را در سایت اتاق بازرگانی تهران بخوانید:

http://tccim.ir/story/?nid=66484

▪️وضعیت تولید فولاد طی یازده ماه ۲۰۲۰

✍🏻معاونت بررسى‌هاى اقتصادى اتاق بازرگانى، صنايع، معادن و كشاورزى تهران

🔺تولید فولاد خام جهان طی یازده ماهه ۲۰۲۰، حدود ۱.۶۷ میلیاردتن بوده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱.۱ درصد کاهش یافته است.

🔺طی این مدت، چین با سهم ۵۷.۶ درصد (۹۶۳ میلیون ‏تن) از کل تولید فولاد خام، بزرگترین تولیدکننده فولاد خام جهان است.

🔺ایران نیز با تولید ۲۶ میلیون‏ تن، در جایگاه ۱۱ام بزرگترین تولیدکنندگان فولاد خام جهان قرار دارد. روند افزایشی تولید فولاد خام ایران که از سپتامبر ۲۰۲۰ آغاز شده بود، در نوامبر همین سال متوقف شده و به ۲.۶ میلیون‏ تن در این ماه رسیده است. این رقم نسبت به ماه گذشته با کاهش ۳.۲ درصدی و نسبت به نوامبر ۲۰۱۹ با افزایش حدود ۱۴ درصدی همراه است.

🖇لینک دریافت فايل:
http://www.tccim.ir/Images/Docs/1489.pdf

⏳ متوسط زمان لازم برای مطالعه گزارش: ۵.۸ دقیقه
@tehranchamber

▪️بانک مرکزی حساب‌های اجاره‌ای سایت‌های شرط‌بندی را مسدود کند

▫️القاصی‌مهر، دادستان تهران:

🔺برخورد با گردانندگان سایت‌های قمار و شرط‌بندی، مطالبه عمومی است. باید با تدوین طرحی جامع برای مسدودسازی این سایت‌ها و برخورد با گردانندگان آنها اقدام کرد.

🔺بانک مرکزی باید در زمینه شناسایی حساب‌ها یا کارت‌های اجاره‌ای به وظایف خود عمل و نسبت به مسدودسازی این حساب‌ها اقدام کند.

🔺شعب ویژه‌ای برای رسیدگی به پرونده‌های مربوط به سایت‌های شرط‌بندی و قمار در دادسراهای رسیدگی به جرائم اقتصادی، فرهنگ و رسانه، ارشاد و جرائم رایانه‌ای اختصاص یافته است/ ایسنا

@tehranchamber

▪️کاهش ارزش دینار عراق در برابر دلار آمریکا

🔺براساس اعلام رایزن بازرگانی ایران در بغداد، بانک مرکزی عراق نرخ‌های تازه‌ای برای تبدیل دینار و دلار اعلام کرده است. براین اساس با توجه به بحران مالی و بودجه عمومی ناشی از کاهش تولید و قیمت نفت، بانک مرکزی نرخ ارز را اصلاح کرد. براین اساس نرخ‌ها به شکل زیر افزایش یافت:

▫️قیمت خرید هر دلار از وزارت دارایی عراق برابر ۱۴۵۰ دینار
▫️قیمت فروش ارز به بانک‌ها به ازای هر دلار ۱۴۶۰ دینار
▫️قیمت فروش ارز خارجی به مردم به ازای هر دلار ۱۴۷۰ دینار

🔺پیش از این قیمت دلار ۱۱۹۰ دینار بود.
@tehranchamber

▫️ اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران برگزار ‌می‌کند

▪️دوره آموزشی مدیریت موجودی و انبارداری

🔺دوره آموزشی مدیریت موجودی و انبارداری طی ۸ ساعت برگزار شده و روزهای برگزاری آن ۱۷ و ۲۴ دی ماه از ساعت ۱۵ لغایت ۱۹ خواهد بود.

🔺سرفصل‌های آموزشی در این دوره شامل موضوعاتی چون «مقدمه‌ای بر مدیریت زنجیره تامین، مدیریت موجودی و انبارداری»، «اهمیت ذخیره‌سازی اقلام و مدیریت موجودی‌ها»، «هزینه‌های موجودی و انبارداری و سهم آنها در هزینه‌های لجستیکی»، «سیاست‌های اصلی کنترل موجودی»، «کارکرد انبار در ادغام ریسک»، «موقعیت‌یابی موجودی و نکات کاربردی در این خصوص»، «اهداف انبارداری و مدیریت انبار»، «ملاحظات طراحی انبار و ارایه نمونه‌هایی کاربردی در این خصوص» و «تشریح فعالیت‌های انبار» خواهد بود.

👈 کسب اطلاعات بیشتر و ثبت‌نام

http://tccim.ir/story/?nid=66476

▫️در سی‌و‌دومین نشست کمیسیون انرژی و محیط‌زیست اتاق بازرگانی تهران مطرح شد

▪️اصلاح مکانیزم مالیات‌ستانی دولت برای تحقق بودجه سالانه کشور

🔺نمایندگان بخش خصوصی در نشست کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق تهران که با حضور علی مروی، اقتصاددان، برگزار شد، به بررسی لایحه بودجه ۱۴۰۰ پرداخته و بخش‌های مختلف آن از جمله بخش مالیات را مورد بحث و بررسی قرار دادند. در این نشست عنوان شد که نظام مالیاتی در ایران عملا بنگاه‌ها را به سمت اقتصاد غیررسمی سوق می‌دهد در حالی که باید فشار بر بنگاه‌ها با اصلاح نرخ و شیوه مالیات‌ستانی به حداقل برسد.

👈 بیشتر بخوانید:

http://tccim.ir/story/?nid=66497

▪️طرح انرژی رایگان، نمایش است؟

▫️مهراد عباد، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران

🔺طرح عرضه رایگان انرژی از جمله برق و گاز در ماه‌های اخیر در دولت کلید خورده است. هرچند کلیات این طرح، با توجه به حمایت از اقشار کم‌درآمد و درعین‌حال مشترکان کم‌مصرف خانگی مورد تائید است، اما در جزییات این طرح مشکلاتی وجود دارد که شائبه نمایشی بودن را بیش از اثربخشی، تقویت می‌کند.

🔺تعیین سقف مصرف ۸۰ کیلووات ساعت برق برای مشترکان کم‌مصرف و رایگان بودن برق این مشترکان، در عمل کمکی به کاهش میزان مصرف نمی‌کند، چراکه مشترکان می‌بینند هرچه میزان مصرف را کم کنند، به سقف موردنظر دولت نمی‌رسند. به نظر می‌رسد این میزان مصرف صرفاً شامل خانه‌های خالی است، خانه‌هایی که حتی ممکن است در خیابان فرشته تهران خالی مانده باشد.

🔺مصرف همه انواع انرژی ازجمله برق و گاز در کشور بالاست. علاوه بر اصلاح اقتصاد هر یک از این بخش‌ها، فرهنگ‌سازی برای بهینه‌سازی مصرف به کمک حفظ ذخایر انرژی در کشورها آمده است. دولت می‌تواند در کنار شناسایی نیازمندان واقعی به گاز و برق رایگان، برای بهینه‌سازی مصرف در دیگر مشترکان فرهنگ‌سازی کند.

🔺حمایت از اقشار آسیب پذیر و کم‌درآمد، یک رویه معمول در اقتصادهاست. بااین حال تشخیص درست و درنظر گرفتن مقدمات لازم برای حمایت‌های دولتی، از الزامات موفقیت طرح‌های حمایتی است.

http://tccim.ir/story/?nid=66481

▪️مستند پرسش شماره ۱۱۸ مرکز داوری اتاق بازرگانی تهران

▫️اگر به این پرسش اشتباه جواب دادید یا اگر درست پاسخ دادید اما مستند قانونی‌اش را نمی‌دانید، این متن را بخوانید.

🔺ماده ۳۳- درخواست ابطال رای
۱- رای داوری در موارد زیر به درخواست یکی از طرفین توسط دادگاه موضوع ماده (۶) قابل ابطال است:
ط - پس از صدور رای داوری مدارکی یافت شود که دلیل حقانیت معترض بوده و ثابت شود که آن مدارک را طرف مقابل مکتوم داشته یا باعث کتمان‌ آنها شده‌است.

@tehranchamber

«بولتن خبری»
▪️اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران در رسانه‌ها

🔺دوشنبه هشتم دی ماه ۹۹

http://www.newswire.ir/bulletin/b9eceb2b4a

▪️قطاری رو به گذشته

▫️فرهاد نیلی، اقتصاددان

🔺رشد اقتصادی یک مفهوم بلندمدت است؛ بنابراین اینکه آمار بانک مرکزی یا مرکز آمار در حال حاضر چه ارقامی را نشان می‌دهند یا فصل قبل چه بوده، نوسانات کوتاه‌مدت درآمد ملی است و مساله رشد نیست.

🔺رشد پدیده‌ای نیست که ما با منتشر شدن آمار فصلی، از قبیل رشد ۱.۵ درصدی این فصل یا رشد منفی سال قبل، در ارزیابی نسبت به آن غافلگیر شویم. باغبان پیر، باردهی درخت میوه را از قوت تنه و شاخه‌های اصلی درمی‌یابد نه شیرین و پرآب یا نارس بودن چند میوه نورس. ارزیابی رشد اقتصادی کشور هم بر اساس روند بلند مدت تغییرات درآمد ملی ارزیابی می‌شود نه فراز و فرود آمارهای فصلی.

🔺متاسفانه هیچ نشانه‌ای در دست نیست تا نشان دهد رشد، دغدغه‌ سیاست‌گذار است. ممکن است هر از گاهی در حد کارشناسان و کارگزاران گفت‌و‌گوهایی صورت بگیرد؛ اما مساله رشد در سطوح بالاتر تصمیم‌گیری و سیاستگذاری نه مشاهده‌پذیر است، نه تعیین‌کننده. در حالی که رشد باید تبدیل به خط قرمز تصمیمات بلندمدت کشور می‌شد. من به خاطر ندارم رشد اقتصادی به عنوان محدودیت الزا‌م‌آور در تصمیمات بلندمدت کشور مطرح شده باشد.

🔺رشد اقتصادی مساله‌ای نیست که هر روز بزنگاه آن باشد. بزنگاه رشد اقتصادی، برای تغییر ریل قطار اقتصاد، ممکن است هر چند سال یکبار اتفاق بیفتد. از آن پس، تا سال‌ها قطار روی همان ریل حرکت می‌کند.

🔺اگر امروز می‌بینید که رشد ۱.۵ درصدی باعث خوشحالی سیاستگذار است، علتش این نیست که نگران رفاه مردم بودند و حالا می‌گویند چه خوب که رشد داشته‌ایم و سفره‌ مردم ممکن است بزرگ‌تر شود؛ خیر. این رشد را صرفاً به این دلیل می‌خواهند که نشان دهند تحریم اثر نکرده و تصمیمات غیراقتصادی، زیان زیادی به منافع اقتصادی مردم وارد نکرده است. درحالی‌که برای کشوری مثل ما رشد کمتر از ۵/۴ درصد اصلا خوشحالی ندارد.

🔺صفر شدن رشد و افت درآمد سرانه مستقیما تبدیل به افزایش فقر می‌شود. اما اگر کاهش درآمد سرانه با سوء‌تدبیر، ضعف و استهلاک نظام حکمرانی، فاصله گرفتن از اقتصاد جهانی، استغنا در برابر یادگیری و تنزل کیفیت سیاست‌گذاری در کشور همراه باشد، ضریب تبدیل کاهش درآمد سرانه به فقر بزرگ‌تر از یک خواهد بود. بنابراین اگر یک واحد درصد رشد اقتصادی کم می‌شود، مابه‌ازای آن بیش از یک واحد درصد افزایش فقر خواهد بود. چنین اتفاقی مانند این است که سوار قطاری شده‌ایم که ما را در زمان به عقب می‌برد.

🔺 یعنی در دهه‌هایی که کشوری مثل چین بیش از ۷۰۰ میلیون نفر را از زیر خط فقر بیرون آورده و فقر جهانی از ارقام نزدیک به ۲۰ درصد به حدود ۹ درصد رسیده، نرخ فقر در کشور ما خلاف روند جهانی در حال افزایش است؛ حد یقفی هم برایش وجود ندارد. / تجارت فردا

@tehranchamber

▪️گران‌‏ترین و ارزان‌ترین واحد مسکونی در کدام مرکز استان‌ها قرار دارد؟

✍🏻معاونت بررسى‌هاى اقتصادى اتاق بازرگانى، صنايع، معادن و كشاورزى تهران

🔺گران‌ترین مراکز استان‌های کشور به لحاظ متوسط قیمت فروش زیربنای مسکونی ۶۰ متری عبارتند از: کرج، تهران و اصفهان

🔺گران‌ترین مراکز استان‌های کشور به لحاظ اجاره یک واحد مسکونی ۶۰ متری عبارتند از: قزوین، کرج و تهران

🖇لینک دریافت فايل:

http://www.tccim.ir/Images/Docs/1492.pdf

⏳ متوسط زمان لازم برای مطالعه مطلب: ۱.۲ دقیقه

@tehranchamber

▪️توزیع روزانه ۴۰۰۰ تن انواع روغن در سراسر کشور

▫️امیرهوشنگ بیرشک، دبیر انجمن صنفی روغن نباتی ایران

🔺روزانه بین ۳۵۰۰ تا ۴۰۰۰ تن از انواع روغن مایع و جامد در سراسر کشور توزیع می‌شود. تولید روغن و توزیع آن در کشور کماکان ادامه دارد.

🔺تمام کارخانه‌هایی که روغن تولید می‌کنند محصولاتشان را با قیمت مصوب یعنی نرخ تعیین شده توسط سازمان حمایت توزیع می‌کنند. شرکت‌های پخش هم باید با قیمت مصوب روغن را تحویل خرده‌فروشی‌ها دهند.

🔺بیش از ۹۰ درصد مشکلات تولید روغن مایع حل شده و تلاشمان براین است که در روزهای آینده بازار آرامی داشته باشیم. در خصوص روغن جامد نیز در مولفه‌های بسته‌بندی، ورق حلب و نوع روغن هنوز مشکلاتی وجود دارد و مهمترین چالش نیز ارزهای قابل انتقال است که اگر بانک مرکزی کمک کند و مساله ارز و واردات روغن حل شود، همه مشکلات مرتفع خواهد شد.

🔺قیمت‌های مصوب روغن براساس نوع و حجم در سامانه ۱۲۴ زده شده است و فروش روغن گران‌تر از نرخ مصوب گرانفروشی تلقی می‌شود. / ایسنا

@tehranchamber