#پرونده: آزمونهای روغن ترانسفورماتور
آزمون چهارم: ضریب تلفات عایقی (تانژانت دلتا) و مقاومت مخصوص روغن
آزمون چهارم: ضریب تلفات عایقی (تانژانت دلتا) و مقاومت مخصوص روغن
ضریب تلفات عایقی (تانژانت دلتا) و مقاومت ویژه
این شاخصها به وجود آلودگیهای قطبی محلول در روغن و فرآورده های ناشی از پیری بسیار حساس هستند. تغییرات بوجود آمده در میزان آلودگیهای روغن (حتی اگر مقدار آن بسیار پائین و درحد تشخیص دستگاه تست باشد) را می توان با اندازه گیری این پارامترها، پایش نمود. حدود مجاز این شاخصها، بسیار وابسته به نوع ترانسفورماتور است. مقدار بالای ضریب تلفات عایقی یا مقدار پائین مقاومت ویژه، تلفات عایقی و/یا مقاومت عایقی ترانسفورماتور را به شدت تحت تاثیر قرار می دهد.
رابطه معکوسی بین ضریب تلفات عایقی و مقاومت ویژه وجود دارد: با کاهش مقاومت، ضریب تلفات عایقی افزایش می یابد. معمولاً نیازی به انجام هردو آزمون برروی روغن نبوده و بیشتر آزمون ضریب تلفات تلفات عایقی معمول است. مقاومت ویژه و ضریب تلفات عایقی بستگی زیادی به دما و رطوبت دارد. شکل ذیل تغییرات مقاومت ویژه با توجه به دما و رطوبت در روغن را نشان می دهد.
این شاخصها به وجود آلودگیهای قطبی محلول در روغن و فرآورده های ناشی از پیری بسیار حساس هستند. تغییرات بوجود آمده در میزان آلودگیهای روغن (حتی اگر مقدار آن بسیار پائین و درحد تشخیص دستگاه تست باشد) را می توان با اندازه گیری این پارامترها، پایش نمود. حدود مجاز این شاخصها، بسیار وابسته به نوع ترانسفورماتور است. مقدار بالای ضریب تلفات عایقی یا مقدار پائین مقاومت ویژه، تلفات عایقی و/یا مقاومت عایقی ترانسفورماتور را به شدت تحت تاثیر قرار می دهد.
رابطه معکوسی بین ضریب تلفات عایقی و مقاومت ویژه وجود دارد: با کاهش مقاومت، ضریب تلفات عایقی افزایش می یابد. معمولاً نیازی به انجام هردو آزمون برروی روغن نبوده و بیشتر آزمون ضریب تلفات تلفات عایقی معمول است. مقاومت ویژه و ضریب تلفات عایقی بستگی زیادی به دما و رطوبت دارد. شکل ذیل تغییرات مقاومت ویژه با توجه به دما و رطوبت در روغن را نشان می دهد.
فصلنامه ترانسفورماتور
@transformermag
تغییرات مقاومت ویژه (محور عمودی برحسب گیگا اهم متر) با دما (محور افقی برحسب درحه سانتیگراد) در روغن در حال بهره برداری
👆👆👆👆👆👆
منحنی A : روغن خشک با مقاومت ویژه 60GΩ.m در دمای 20 درجه سانتیگراد
منحنی B : روغن خشک با مقاومت ویژه 200GΩ.m در دمای 20 درجه سانتیگراد
منحنی C : روغن خیس که در دمای 35 درجه سانتیگراد 100% اشباع می شود
توجه: در ترانسفورماتورهای درحال بهره برداری منحنی C در دیواره مخزن یا مناطق خیلی سرد اتفاق می افتد نه دراطراف سیم پیچ
منحنی A : روغن خشک با مقاومت ویژه 60GΩ.m در دمای 20 درجه سانتیگراد
منحنی B : روغن خشک با مقاومت ویژه 200GΩ.m در دمای 20 درجه سانتیگراد
منحنی C : روغن خیس که در دمای 35 درجه سانتیگراد 100% اشباع می شود
توجه: در ترانسفورماتورهای درحال بهره برداری منحنی C در دیواره مخزن یا مناطق خیلی سرد اتفاق می افتد نه دراطراف سیم پیچ
فصلنامه ترانسفورماتور
@transformermag
روغن خوب، مشخصاتی مشابه منحنی های A و B داشته و در دماهای بالا و پائین نتایج تست ضریب تلفات عایقی آنها قابل قبول می باشند.
روغن نامناسب، مشخصاتی مشابه منحنی C داشته و در دمای 90 درجه سانتیگراد نتایج تست ضریب تلفات عایقی مناسب می باشد. لیکن در دمای پائین نتایج تست مناسب نیست. این نشاندهنده حضور آب یا محصولات تخریب در دمای سرد بدون وجود آلودگی شیمیائی است. نتایج نامناسب در هردو دما نشانگر آلودگی بیشتر بوده و بدین معناست که امکان بهبود وضعیت روغن با تصفیه فیزیکی وجود ندارد.
روغن نامناسب، مشخصاتی مشابه منحنی C داشته و در دمای 90 درجه سانتیگراد نتایج تست ضریب تلفات عایقی مناسب می باشد. لیکن در دمای پائین نتایج تست مناسب نیست. این نشاندهنده حضور آب یا محصولات تخریب در دمای سرد بدون وجود آلودگی شیمیائی است. نتایج نامناسب در هردو دما نشانگر آلودگی بیشتر بوده و بدین معناست که امکان بهبود وضعیت روغن با تصفیه فیزیکی وجود ندارد.
فصلنامه ترانسفورماتور
@transformermag
ضریب تلفات عایقی (تانژانت دلتا) مهمترین شاخص در تعیین کیفیت عایقی است. با کاهش کیفیت عایق تانژانت دلتا نیز افزایش می یابد.
مقادیر قابل قبول آزمون تانژانت دلتا برای روغنهای نو و درحال بهره برداری ترانسفورماتور: