#تقویم_فرهنگی امروز، ۲۸ مهر ۱۳۹۷

۹ سال پیش در چنین روزی در سال ۱۳۸۸، نذير احمد ـ ادیب و از مفاخر فرهنگی ایران ـ درگذشت.
نذیر احمد در سال ۱۹۱۵ میلادی در دهکده‌ای در استان اُتراپرادش هندوستان متولد شد. دوره‌ی تحصیلات دبیرستانی را در سال ۱۹۳۴ به پایان برد. سپس در «دانشگاه لکهنو» در رشته‌ی زبان و ادبیات فارسی به تحصیل پرداخت و در ۱۹۳۹ میلادی دانشنامه‌ی لیسانس گرفت. بعد در همان دانشگاه ادامه‌ی تحصيل داد و در ۱۹۴۵ با ارائه‌ی رساله‌ی‌ خود تحت عنوان «احوال و آثار ظهوری تَرشیزی»، موفق به دریافت گواهی‌نامه‌ی دکتری شد.
دکتر نذیر احمد در ۱۹۵۰ میلادی به عنوان استادیار در دانشگاه لکهنو به تدریس پرداخت و در همین سال با رساله‌ای با عنوان «شعرای فارسی‌زبان عصر عادل‌ شاه» به دانشنامه‌ی فوق دکتری در ادبیات فارسی دست یافت و در میان سال‌های ۱۹۵۵ و ۱۹۵۶ میلادی، برای تکمیل اطلاعات خود در زبان و ادب فارسی، به ایران سفر کرد و از محضر استادانی چون: سعید نفیسی، بدیع‌الزمان فروزانفر، ذبیح‌الله صفا، پرویز ناتل خانلری و محمد معین بهره برد.
استاد نذیر احمد پس از بازگشت به هندوستان، در سال ۱۹۵۷میلادی به استخدام «دانشگاه علیگَر» درآمد و سال‌ها ریاست بخش زبان فارسی و دانشکده‌ی ادبیات این دانشگاه را بر عهده داشت تا این‌که در سال ۱۹۷۷ میلادی بازنشسته شد. وی بارها مورد تقدیر محافل علمی و ادبی قرار گرفت. رئیس‌ جمهور هند، وی را به مناسبت تحقیقات ارزنده‌ای که در عرصه‌ی زبان و ادب فارسی به انجام رسانده ‌بود، در سال ۱۹۷۷ لوح افتخار داد. در ۱۹۸۰ میلادی، «انجمن استادان زبان فارسی هند»، به پاس خدمات شایسته و پرارزش استاد، که در راه نشر و ترویج زبان فارسی کرده‌ بود، نشان «استاد ممتاز فارسی» را به وی اعطا کرد. پروفسور نذیر احمد خود نیز از بنیان‌گذاران «انجمن استادان زبان فارسی هند» بود و سال‌ها ریاست آن را بر عهده داشت.
در سال ۱۹۸۷ نیز برنده‌ی «جایزه‌ی فخرالدین علی‌ احمد» و «جایزه‌ی ادبی پِدِم شِری» گردید. همچنین در همین سال «جایزه‌ی امیر خسرو» از طرف انجمن امیر خسرو دهلوی به دکتر نذیر احمد داده شد و در سال ۱۹۸۸ میلادی، «خانه‌ی فرهنگ جمهوری اسلامی ایران» عنوان «حافظ‌شناس» به وی داد.
این استاد زبان و ادب فارسی «جایزه‌ی تاریخی و ادبی بنیاد دکتر محمود افشار» را هم در سال ۱۳۶۸ به پاس خدمات شایسته به زبان و ادب فارسی در شبه‌ قاره و تصحیح متون کهن فارسی، دریافت نمود. همچنین انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، استاد دکتر نذیر احمد را به عنوان یکی از مفاخر ایران‌زمین معرفی کرده است. پروفسور نذیر احمد دارای آثار متعددی به زبان اردو و فارسی است، از آن میان؛ تحقیق و نقد «الطاف حسين حالی»(اردو)، «تذكره‌ی علمای بلخ» (اردو)، تصحيح «ديوان سراجی» (فارسی)، تصحیح «غزليات حافظ» (فارسی)، تصحیح «فرهنگ زفان گويا» (فارسی)، تصحیح «لسان‌الشعرا» (اردو)، تصحيح «مكاتيب سنایی» (فارسی)، تصحيح «فرهنگ قواس» (فارسی)، نقد «برهان قاطع مع ضمايم» (اردو) را نام برد. مقالات متعددی نیز به زبان‌های اردو، فارسی و انگليسی از اين پژوهشگر نامدار به جا مانده است.
پروفسور نذیر احمد ـ استاد و پژوهشگر برجسته‌ی زبان و ادبیات فارسی در شبه قاره‌ی هند و از مفاخر فرهنگی ایران- در ۲۸ مهر ۱۳۸۸ در ۹۴ سالگی شمع وجودش خاموش گشت.


@UT_Central_Library

بازنویسی و تنظیم: #آرش_امجدی

اهدای نسخه ای از قرآن که از روی نسخه ای احتمالا متعلق به قرن اول هجری منتشر شده به کتابخانه مرکزی. این اثر توسط انتشارات بریل منتشر شده است.
@UT_Central_Library

موسسه ای در آلمان ( Corpus Coranicum) که به تحقیق و پژوهش روی نسخ کهن قرآن از نظر خط و قراءت و ... پژوهش می کند.
@UT_Central_Library

گفتگو با خانم منصوری در باره نمایشگاه کاغذهای ابری در کتابخانه مرکزی


🔷 نمایشگاهی از کاغذهای ابری خانم مریم منصوری رضی در طبقه اول کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران برپاست که تا آخر هفته جاری ادامه دارد. توضیحات ایشان پیرامون این هنر و این آثار خواندنی است:

🔹۱. تعریف ابری:
روشی سنتی ،حدودا از اواخر سدۀ نهم، برای آراستن یا رنگ کردن کاغذ بوده است.

🔹۲. کاربرد ابری در قدیم:
از کاغذهای ابری در حاشیه آثار خوشنویسی، حاشیه آثار نقاشی، روی جلد کتاب، درون جلد(آستر و بدرقه) استفاده می شده، همچنین لبه های کتاب و زمینۀ قلمدان را نیز ابری می کرده اند. و غالبا کاغذهای کمرنگ ابری بعنوان بستر اصلی خوشنویسی مورد استفاده قرار می گرفت.

🔹۳. تاریخچه مختصر ابری:
در مورد خاستگاه و ابداع کننده شیوۀ ابری میان پژوهشگران اختلاف نظر وجود دارد. اما آنچه مسلم است کاغذ ابری از اواخر سده نهم هجری و اوایل سده دهم هجری در کتاب آرایی مورد استفاده قرار گرفته و در سدۀ دهم و یازدهم رواج بسیار یافته و این شیوه رنگ کردن کاغذ در ایران، عثمانی، هندوستان و ماوراءالنهر مرسوم بوده است.

🔹۴. تکنیک کلی ابری:
در این تکنیک رنگها با استفاده از ابزاری مانند قلم مو یا قطره چکان بر روی لعاب پخش می شوند سپس با ابزارهایی مانند سوزن یا شانه رنگها را شکل می دهند و در نهایت کاغذ را بر لعاب منقوش قرار می گیرد تا طرح بر کاغذ منتقل شود.

🔹۵. تفاوت کار ایشان با دیگر هنرمندان ابری ساز ایرانی:
در چند دهه اخیر رنگ های مورد استفاده ابری سازان چه برای تولید و چه برای آموزش در غالب کارگاه، رنگهایی با حلال نفت و بنزین بوده است از جمله رنگ چاپ افست، اما رنگهای مورد استفاده بنده، رنگهای حلال آب هستند که با افزودن زهره گاو بعنوان بستمان، آماده استفاده خواهند شد یعنی در راستا و پیرو روش قدیمی است

🔹۶. عدم تکرار الگوی مشخص در اجرای طرح ها:
یکی از مهم ترین ویژگی های ابری این است که هیچ دو طرح ابری عینا شبیه هم نخواهند بود و دیگر اینکه جای خلاقیت و مانور بسیار برای ایجاد طرح های نو دارد. ولی استفاده از ابزارها مشخص است و تعدادی از طرح ها با روش های مشخصی بوجود می آید.

🔹۷. تفاوت ابری در ایران امروز و ترکیه:
علاوه بر مواد و ابزار مورد استفاده از جمله نوع لعاب، ابزار پاشیدن رنگ، در نوع طرحهای ابری ترکیه با ایران تفاوت کاملا محسوس است. و اینکه در ترکیه کاغذ ابری می تواند مستقلا بعنوان یک تابلوی هنری باشد اما در ایران، ابری در خدمت هنرهای دیگر است از جمله زمینه ی تذهیب، زمینه خوشنویسی، زمینه مینیاتور، قطاعی و ...



این نمایشگاه فقط تا آخر هفته جاری برقرار خواهد بود.

@UT_Central_Library
yon.ir/algFy

توجه توجه فوری مهم تغییر زمان و محل کارگاه پروکوئست 👈 کارگاه آموزشی آشنایی با پایگاه ‌proquest شامل مجموعه پایان نامه های خارجی تمام متن، کتابهای الکترونیکی جدید و مقالات علمی شنبه ۲۸ مهر ۹۷ از ساعت 13:30 الی 14:30 در کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد سالن شورا واقع در زیر زمین کتابخانه مرکزی برگزار خواهد شد.

لطفاً متقاضیان آمادگی خود را جهت شرکت در گارگاه به پست الکترونیکی dss@ut.ac.ir اعلام کنند.

#تقویم_فرهنگی امروز، ۲۹ مهر ۱۳۹۷

۱۱۵ سال پیش در چنین روزی در سال ۱۲۸۲، آیت‌الله سید اسماعیل طبرسی نوری رحلت کرد.
آیت‌الله سید اسماعیل بن احمد طبرسی مازندرانی، عالم دینی، فقیه اصولی، محدّث، متکلّم و مدرّس، در اوائل قرن سیزدهم خورشیدی، در یکی از توابع شهرستان نور در مازندران به دنیا آمد. پس از فراغت از دروس مقدماتی و سطوح حوزوی، برای ادامه‌ی تحصیلات راهی نجف اشرف شد. ایشان در آن جا در محضر عالمان نامداری چون: شیخ مرتضی انصاری، میرزا حبیب‌الله رشتی و میرزا محمدحسن شیرازی ـ معروف به میرزای بزرگ ـ به فراگیری دروس خارج فقه و اصول پرداخت و در حدیث و کلام نیز به استادی رسید. آیت‌الله طبرسی نوری پس از رسیدن به مقامات علمی، به بحث و تدریس فقه و اصول پرداخت و شاگردانی را پرورش داد. این عالم برجسته، افزون بر تدریس، به تألیف کتب گران‌سنگی دست زد که «کِفایَةُالمُوَحِّدین» در ۳ مجلّد به فارسی از آن‌هاست.
آیت‌الله سید اسماعیل طبرسی نوری در ۲۹ مهر ۱۲۸۲ در کاظمین رحلت کرد و در صحن شریف علوی به خاک سپرده شد.

@UT_Central_Library

بازنویسی و تنظیم: #آرش_امجدی

لیست پایان نامه های تحویل داده شده به کتابخانه مرکزی از تاریخ 7/11 الی 7/27

@UT_Central_Library

یک پوستر تبلیغاتی از اوائل دهه بیست با نقاشی مزارات معصومین. ای تصویر پوستر پیش از مرمت است.
@UT_Central_Library

بعد از مرمت در بخش مرمت کتابخانه مرکزی
@UT_Central_Library

کارگاه آموزشی آشنایی با پایگاه web Of science( ISI) و کاربرد آن در مقاله نویسی، شامل مجموعه مجلات علمی سه شنبه اول آبان ۹۷ از ساعت 13:30 الی 15 در کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد طبقه اول کارگاه شماره 3 جنب سال مطالعه خانم ها برگزار خواهد شد.

لطفاً متقاضیان آمادگی خود را جهت شرکت در گارگاه به پست الکترونیکی dss@ut.ac.ir اعلام کنند.
@UT_Central_Library

اهدای مجموعه کتب شخصی محقق مطالعات امنیت انسانی و توسعه پایدار و امور زنان سازمان ملل متحد و عضو مشاور دانشگاه برمن آلمان به کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
(متن خبر):
@UT_Central_Library

سرکار خانم دکتر شهربانو تاج ‏بخش، کارشناس سازمان ملل در حوزة امنیت انسانی و توسعه پایدار و امور زنان، استاد دانشگاه و مراکز تحقیقاتی در دانشگاههای کلمبیا امریکا و علوم سیاسی پاریس، مشاور دانشگاه برمن آلمان که در آخرین موقعیت شغلی خود مشاور وزارت خارجه قزاقستان طی دوره یکساله ریاست شورای امنیت سازمان ملل متحد بوده اند، ضمن تماس با این رایزنی فرهنگی سفارت ج اا در آلمان خواهان آن شدند بخشی از کتابخانه شخصی ایشان از طرف رایزنی برای انضمام به مجموعه کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران و بهره برداری فرزندان معنوی ایشان (دانشجویان رشته های مرتبط) به تهران انتقال یابد.
دکتر شهربانو تاج ‏بخش سابقه مشاوره، سردبیری، ویراستار و نویسندگی گزارش‏های توسعه ای سازمان ملل در بخش عمران و امنیت انسانی در رابطه با کشورهای مختلف را دارا هستند و از تجربیات ارزنده ای پیرامون این بخش تخصصی از مطالعات بین المللی برخوردار می باشند. سرکار ایشان سابقه تدریس افتخاری در دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی ج اا از جمله دانشکده روابط بین الملل وزارت امور خارجه را نیز دارا می باشند. ایشان طی دهه نود میلادی به دلیل اشتغال در حوزة فعالیت‏های سازمان ملل و نگارش پایان نامه دکتری خود در کشورهای آسیای مرکزی سوابق متعدد حضور داشته و در روند برگزاری کارگاه‏ های آموزشی، انتشار کتب و مقالات پیرامون آسیای مرکزی به ویژه تاجیکستان همزمان با فرآیند مذاکرات منتهی به صلح تاجیکستان که با مشارکت فعال و مساعدت ج.ا.ا. به نتیجه رسید، کارنامه قابل اعتنایی دارند. دکتر تاج بخش طی سال‏های اخیر بیشترین تمرکز مطالعاتی و پژوهشی خود را به مسئلة امنیت انسانی در آسیای مرکزی و تأثیر گسترش افراط گرایی مبذول داشته اند.
مجموعة آثار اهدایی از کتابخانه شخصی ایشان شامل برخی از روزنامه‏های منتشره در تاجیکستان طی سال‏های نخستین پس از استقلال آن و شرایط خاص جنگ‏های داخلی است، همچنین گزارش‏ها و نشریات تخصصی سازمان ملل در موضوع مطالعات زنان، روابط بین الملل، عمران و توسعة انسانی و نیز برخی از کتب و پژوهش‏های انتشاریافته به زبان‏های انگلیسی و فرانسه و روسی را در برگرفته است. خانم دکتر تاج بخش با تامین هزینه‏ اهدای این مجموعه به دانشگاه تهران از طریق سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، ابراز امیدواری نمودند محققان جوان ایرانی بتوانند با استفاده از منابع بیشتر تحقیقات خویش را غنای افزونتری ببخشند.

با سپاس از دوست عزیز جناب سید علی موجانی، رایزن محترم فرهنگی ایران در آلمان🌺🌺

@UT_Central_Library

🔹 بزرگداشت پرفسور فواد سزگین در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
- شنبه 5آبان ماه 1397، ساعت 14 الی 16
@UT_Central_Library

کوتاه در باره فواد سزگین
فواد سزگین (متولد 1924) نخست در دانشکدهٔ مهندسی ثبت نام کرد ولی سپس به راهنمایی و زیر نظر هلموت ریتر (شرق‌شناس آلمانی) به مطالعات شرقی در دانشکده هنرهای دانشگاه استانبول پرداخت. وی در همان‌جا لیسانس، فوق لیسانس (۱۹۴۹) و دکتری (۱۹۵۴) خود را در رشتهٔ علوم اسلامی و مطالعات ایرانی گرفت و در همان‌جا مشغول تدریس شد. سزگین در سال ۱۹۵۶ به آلمان نقل مکان کرد.
شناخته شده‌ترین اثر او ۱۳ جلد کتاب تاریخ ادبیات عربی است که اصل کتاب به زبان آلمانی نوشته شده و یک کتاب مرجع استاندارد است.
او مدرس دانشگاه استانبول بود، اما در پی کودتای ۱۹۶۰ این سمت را از دست داد. نتیجتاً او در سال ۱۹۶۱ به آلمان مهاجرت کرد و به عنوان استاد مدعو در دانشگاه فرانکفورت شروع به کار کرد.
در سال ۱۹۸۲، سزگین مؤسسه تاریخ علوم اسلامی عربی را تأسیس کرد. امروز این مؤسسه جامع‌ترین مجموعه از متون تاریخ علم عربی اسلامی در جهان را داراست. در سال ۱۹۸۳ سزگین همچنین یک موزهٔ منحصربه‌فرد در این مؤسسه، با گرد هم آوردن بیش از ۸۰۰ مدل از دستگاه‌های علمی تاریخی، ابزار و نقشه‌ها، عمدتاً متعلق به عصر طلایی علوم اسلامی تأسیس کرد.
موزهٔ بسیار مشابهی در سال ۲۰۰۸ در استانبول افتتاح شد.
در سال ۱۹۶۸، سزگین چهار کتاب ناشناختهٔ حساب دیوفانت را در حرم امام رضا در مشهد یافت.

کارگاه آموزشی آشنایی با پایگاه web Of science( ISI) و کاربرد آن در مقاله نویسی، شامل مجموعه مجلات علمی سه شنبه اول آبان ۹۷ از ساعت 13:30 الی 15 در کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد طبقه اول کارگاه شماره 3 برگزار خواهد شد.

لطفاً متقاضیان آمادگی خود را جهت شرکت در گارگاه به پست الکترونیکی dss@ut.ac.ir اعلام کنند.
@UT_Central_Library