بیستم فروردین، سالروز درگذشت استاد منوچهر ستوده، مردی که تاریخ ایران بویژه خطه سرسبز شمال، برای همیشه مدیون تلاشهای اوست. این عکس را در فروردین 1392 در منزلش در شمال گرفتم.

آیا زمان ایجاد امواج بزرگ انتشار و مطالعه کتابهای الکترونیکی در کشور فرا رسیده است؟

این روزها، درخواست های اهل کتاب، برای دریافت فایل های الکترونیکی خیلی زیاد شده است. در واقع، به دلیل بسته شدن کتابخانه ها، و عدم امکان مراجعه مستقیم از یک طرف، و وقت بیشتری که اهل نوشتن در خانه برای انجام کارهای علمی می گذارند، نیاز به فایل های الکترونیکی جدی تر شده است. افرادی که شاید سالها فرصت مطالعه نداشتند، الان می توانند و فرصت دارند کتاب بخوانند، ولی ممکن است این کتابها به صورت فیزیکی در اختیار آنان نباشد. در این باره، کارهای زیادی می شود کرد از جمله:
الف: دانشگاه ها، کتابخانه های خود را مکلف کنند تا به درخواست های دیجیتالی پاسخ داده و اگر نه عمومی، به صورت فردی، کتابهایی را برای استادان و دانشجویانی که درخواست آن را دارند، اسکن کرده و بفرستند. اثاری که مشکل حقوقی ندارد به صورت عمومی به اشتراک بگذارند و آثار مشکل دار را به صورت فردی بفرستند و به اشتراک عمومی نگذارند و به این نکته توصیه هم بکنند.
دوم این که وزارت ارشاد، در زمینه توزیع کتابهای الکترونیکی فعال تر شود. برای نمونه، اگر سهمی از پول برای کتاب در اختیار دارد، به جای خرید نسخ کاغذی، اقدام به خرید کتاب های الکترونیکی از ناشران و مولفان کرده، و آنها را برای عموم به اشتراک بگذارد. حتما وزارت ارشاد می تواند کارهای دیگری هم انجام دهد.
سوم این که موسسات خیریه، وجهی را برای اینکار اختصاص دهند. برای نمونه آنان می توانند به نویسندگان بگویند که در ازای واگذاری حق انتشار الکترونیکی کتابشان، مبلغی دریافت خواهند کرد. این مبلغ می تواند معادل پولی باشد که آنها از یک یا دو چاپ و مثلا حداکثر 3 تا 5 هزار نسخه از آن کتاب دریافت می کنند. پس از آن این کتاب را برای همیشه می توانند آزاد کنند.
چهارم این که در پیام رسان های معمول، کانالهایی برای دریافت فایل های کتاب الکترونیکی از مولفان آنها ایجاد شود، کسانی که دوست دارند کتابهایشان بیشتر استفاده شود.
به نظرم برای تمام موسسات فرهنگی کشور، از کوچک و بزرگ، فرصتی فراهم شده است تا بتوانند با ارسال فایل های الکترونیکی در هر زمینه از علوم، به اهالی دانش کمک کنند، و حتی اگر در صدد انتشار افکاری در زمینه علائق علمی خاص خود هستند، این فرصت را غنیمت بشمارند.
سوال خاص من از کتابخانه ملی است که به جز فایل 23 هزار تایی کتاب داستان و قصه، چه می کند؟ آیا بهتر نیست کتابهای قدیمی خود را که اسکن هم کرده است، به صورت آزاد روی پیام رسان های خود بگذارد یا در وبسایت خود جایی را اختصاص داده و هزاران فایل را مجانا در اختیار مردم قرار دهد؟ کتابخانه آستان قدس چه می کند؟ کتاب خانه ملک یا دیگران. کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران چی؟ به هر حال شرایط برای همه مهیاست.
و نکته اخیر این که، ناشران دولتی که صدها و هزاران کتاب منتشر کرده اند و نسخه ای از آنها را ندارند، آیا بهتر نیست الان فایل های آنها را آزادانه در اختیار مردم قرا دهند؟
آیا مناسب نیست در حوزه فرهنگ، سال 1399 را سال آزاد کردن فایل های الکترونیکی کتابها نامگذاری کنیم؟

سالنامه دانش سرای عالی از سالهای 1319 و 1320 خورشید. در این سالنامه، اطلاعات جالبی از پیشینه برخی از دانشکده های دانشگاه تهران، و معرفی شماری از استادان و برنامه های آنها هست.
https://news.1rj.ru/str/UT_Central_Library

این هم سالنامه دانش سرای عالی از سالهای 1318 ـ 1319ش
https://news.1rj.ru/str/UT_Central_Library

مولف: حسن معاصر سال نشر: 1348 کتاب مستخرج از اسناد وزارت خارجه انگلیس است و اسناد و اطلاعات مهمی را در خصوص تاریخ مشروطیت در ایران ارایه می کند. https://news.1rj.ru/str/UT_Central_Library

با توجه به نیاز به تداوم مراقبت‌های بهداشتی برای عدم ابتلا به ویروس کووید 19 و برای کمک به قطع زنجیره شیوع آن، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی جهت تسهیل دسترسی پژوهشگران در ایام قرنطینه بخشی از آثار خود را به صورت رایگان در اختیار عموم قرار داد.
این آثار شامل مجموعه‌ای از اسناد، کتب تاریخ معاصر، فصلنامه‌ مطالعات تاریخی و نیز فصلنامه مطالعات سیاست خارجی تهران است که علاقه‌مندان می‌توانند از طریق نشانی زیر پس از ثبت نام، به آن دسترسی یابند.

https://psri.ir/ebooks

مولف: بانک ملی ایران سال نشر: 1350 کتاب به تاریخ و چگونگی تأسیس بانک ملی ایران پرداخته و دستاوردهای فعالیت آن را تا سال 1350 بررسی کرده است. https://news.1rj.ru/str/UT_Central_Library

مولف: امان الله جهانبانی سال نشر: 1338 کتاب با اشاره به موقعیت ویژه سیستان و بلوچستان،در صورت سرمایه گذاری آن را هند ایران معرفی می کند. نگارنده با اشاره به مسائل مرزی موجود در این منطقه نگاهی تاریخی به مرزهای منطقه دارد. https://news.1rj.ru/str/UT_Central_Library

مولف: عبدالحسین احسانی سال نشر: 1350 کتاب با ارایه تصاویر و نقوش قلم کار از قبل از صفویه تا سال 1350 سیر تحول نقوش را نشان می دهد. https://news.1rj.ru/str/UT_Central_Library

درگذشت استاد حسن انوشه، پژوهشگر و محقق و مترجم برجسته کشورمان را ـ که بر اثر بیماری سرطان در سن 76 سالگی درگذشت ـ خدمت همه دوستداران علم و ادب و کتاب و نیز فرزند بزرگوارش همکارمان آقای مزدک انوشه تسلیت عرض می کنیم.

مولف: حسین کاظم زاده ایرانشهر محل نشر: برلین؛ سال نشر: 1342 پک نمایش ملی و اخلاقی در پنج پرده که از شاهنامه فردوسی اقتباس و تصنیف شده است .https://news.1rj.ru/str/UT_Central_Library

گرداورنده: سید جلال الدین طهرانی سال نشر : 1311 گاهنامه علاوه بر متن تقویم چند مقاله در صور فلکی و نجوم داشته و شرح حال چند تن از علمای بزرگ ریاضی اسلام را در بر دارد. https://news.1rj.ru/str/UT_Central_Library

سالنامه کشور ایران سال نشر: 1331 هیئت تحریریه سالنامه کشور ایران در بزرگداشت استاد نفیسی زندگینامه و فهرست آثار ایشان را در سال 1331 منتشر کرده و می نویسد"تقدیم به دانشمند گرامی و معروف ایران سعید نفیسی عضو پیوسته فرهنگستان و استاد دانشگاه. https://news.1rj.ru/str/UT_Central_Library

اطلاعیه خدمات دهی بخش امانت کتاب در کتابخانه مرکزی

مؤسسه انتشاراتی "بریل" هلند حدود ۳۰ کتاب و مقاله منتشره درمورد موضوعات مرتبط با وضعیت جاری بحران سلامت همچون بهداشت عمومی، یادگیری از راه دور، تاریخ بیماری‌های فراگیر در جهان ازجمله در ایران و... را به‌صورت رایگان در دسترس عموم قرار داده است.
این اقدام در راستای توافق و تعهد بیش از ۳۰ ناشر برجسته جهانی برای در دسترس قرار دادن آثار مرتبط با ویروس کرونا🦠 صورت گرفته است.👇
https://www2.brill.com/COVID-19_Collection

سالنامه ها منبع مهم تاریخی به ویژه در حوزه تاریخ آموزش هستند.
https://news.1rj.ru/str/UT_Central_Library

رساله تنقید داروینیستها از قدیمی ترین رساله هایی است که در نقد نظریات داروین توسط یک روحانی منور الفکر به نام خرقانی نوشته شده است.
https://news.1rj.ru/str/UT_Central_Library

مولف: دانشگاه ملی ایران سال نشر: 1350 کتاب اطلاعات مفیدی از تأسیس دانشکده هنر و معماری دانشگاه شهید بهشتی که در گذشته با نام دانشگاه ملی ایران شناخته می شد ارایه کرده است. https://news.1rj.ru/str/UT_Central_Library

مولف: شکراله ناصر سال نشر: 1323 دکتر جردن از مدیران دبیرستان البرز بوده است که در این کتاب به معرفی و ارایه تاریخچه و خدمات این دبیرستان پرداخته شده است. https://news.1rj.ru/str/UT_Central_Library

پاسخ دکتر جردن به پرسش مدیر روزنامه رعد در خصوص راه اصلاح ایران و آینده آن در چهار ماه قبل از آغاز جنگ جهانی دوم