‼️وقتی مرز میان «من» و «بدنم» فرو می‌ریزد‼️

🔷 مغز ما معمولاً از یک مکانیسم هوشمند استفاده می‌کند تا میان حرکت‌ها و حس‌هایی که از خودمان سرچشمه گرفته و آن‌هایی که از جهان بیرون می‌آیند، تمایز قائل شود. این سازوکار به وسیله نوعی پیام به نام کپی پیش‌بینی‌کننده (efference copy) انجام می‌شود. در واقع وقتی ما حرکتی می‌کنیم، مغز علاوه بر ارسال فرمان حرکتی، یک نسخه‌ی پیش‌بینی‌شده از آن را هم به قشر حسی می‌فرستد. این نسخه به مغز اعلام می‌کند: این حرکت متعلق به خودم است.

🔷 به همین دلیل ما نمی‌توانیم خودمان را قلقلک دهیم یا خودمان را بترسانیم. چون مغز دقیقاً می‌داند این لمس یا حرکت از سمت خودمان است و واکنش حسی را تعدیل می‌کند. اما در اسکیزوفرنی، این هماهنگی به هم ریخته و فرمان حرکتی و کپی پیش‌بینی‌کننده درست همگام نمی‌شوند. در نتیجه ممکن است فرد صدای درونی خودش را صدای دیگری بداند، لمس خودش را لمس فردی بیرونی تفسیر کند و یا در بهترین حالت، بتواند خودش را قلقک دهد!

🔷 مطالعات تصویربرداری مغز نشان می‌دهند برخی از نواحی مغزی مانند مثل اینسولا، قشر جداری، قشر پیش‌پیشانی، مخچه و قشر حسی–پیکری در این فرآیند دخیل هستند.
اینسولا (به‌خصوص بخش جلویی) مسئولِ ثبت و آگاهی از وضعیت داخلیِ بدن است و اختلال در عملکرد آن باعث می‌شود اطلاعات درونی و بیرونی درست یکپارچه نشوند، در نتیجه احساسِ مالیکت نسبت به بدن خودمان تضعیف می‌شود.

🔷 قشر جداری پشتی و گاهی ناحیهٔ تمپورو-پاریتال محل ادغام بین دید، لمس و موقعیت‌جسمانی بوده و در حس مالکیتِ بدن و تعیین محل عضو نقش دارند. وقتی این نواحی هماهنگ عمل نمی‌کند، افراد در آزمایشاتی مثل دست پلاستیکی راحت‌تر دچار خطای مالکیت می‌شوند.

🔷 مناطقی در قشر پیش‌پیشانی وسطی در «کنترلِ بالا-به‌پایین» و مانیتورینگِ واقعیّت (reality-monitoring) نقش دارند. در اسکیزوفرنی کاهش فعالیت و اتصال این نواحی با اختلالاتی در حسِ عاملیت (agency) مرتبط است.

🔷 قشر حسی اولیه و ارتباطی، پیام‌های لمسی و موقعیتی را پردازش می‌کند. اگر سیگنال‌های ورودی حسّی و کپی‌های پیش‌بینی‌‌کننده حرکتی با هم تطابق نداشته باشند، این قشر پیام را غیرمنتظره را تفسیر می‌کند و می‌تواند توهمات لمسی یا احساس تغییر در شکل عضو را تقویت کند.

🔷 مخچه مسئول یکپارچه‌سازی کپی‌های پیش‌بینی‌کننده، بازخورد حسی و تشخیص خطای پیش‌بینی است. اگر مخچه نتواند درست پیش‌بینی‌های حسّی را محاسبه یا خطاها را تصحیح کند، مغز دیگر نمی‌تواند به‌طور قابل‌اطمینان بگوید حس یا حرکت از من بوده یا نه.

📍 در واقع عدم هماهنگی میان این سیستم‌هاست که باعث می‌شود افراد حس کنند بدنشان متعلق به خودشان نبوده و احساسات و حرکاتشان متعلق به دیگری‌ست.

🔖 منابع اول، دوم، سوم و چهارم

در دومین جلسه از سلسله جلسات disembodied به مسئله غیربدنمندی در اختلال اسکیزوفرنی پاسخ خواهیم داد✨

با ما همراه باشید...🌱🧠

اینستاگرام | تلگرام | پادکست | روابط عمومی

🔴مروری بر اولین جلسه از سلسله جلسات disembodied

بررسی مغز، آگاهی و بدنمندی؛ جایی که تن و خود جدا می‌شوند.

👤ارائه توسط دکتر کامبیز بنی‌هاشمی
📄 پزشک، ریاست آزمایشگاه مغز و شناخت دانشگاه علامه طباطبایی

در دومین جلسه از سلسله جلسات disembodied به مسئله غیربدنمندی در اختلال اسکیزوفرنی پاسخ خواهیم داد✨

با ما همراه باشید...🌱🧠

اینستاگرام | تلگرام | پادکست | روابط عمومی

‼️Who's in control today⁉️

در سومین جلسه از سلسله جلسات disembodied، دربارهٔ غیربدنمند شدن در اختلالات گسستی صحبت خواهیم کرد.

🔷 در این جلسه با بررسی چگونگی غیربدنمند شدن در اختلالات گسستی که به جدایی از خود و محیط می‌شود، به تجربه عدم احساس کنترل روی خود، زندگی و محیط اطراف و تجربیات تسخیر و عوض شدن شخصیت می‌پردازیم.

با ما همراه باشید...🧠🌱

اینستاگرام | تلگرام | پادکست | روابط عمومی

‼️بدن؛ خانه‌ای خاموش و بیگانه: نقش بدنمندی در اختلالات گسستی

🔷 تا حالا پیش آمده که حس کنید بدنتان متعلق به خودتان نیست؟ انگار از بیرون به خودتان نگاه می‌کنید، صدای خودتان برایتان غریب است و حرکاتتان صرفاً نقش‌هایی‌اند که بازی می‌کنید، نه تجربیات واقعی و شخصی شما؟ این تجربه، برای بعضی افراد گذراست، اما وقتی تکرار می‌شود، به دنیای پیچیده‌ی اختلالات گسستی پا می‌گذارید؛ جایی که پیوستگی میان ذهن، بدن و احساسات گسسته می‌شود و تجربه‌ی «من بودن» به تکه‌های پراکنده‌ی یک پازل تبدیل می‌شود.

🔷 در این جهان گسسته، بدن‌مندی نقش چراغ راه را دارد؛ همان نیرویی که به ما اجازه می‌دهد خودمان و جهان را از طریق بدن تجربه کنیم. هر هیجان، هر فکر و هر ادراک، ریشه‌ای در بدن دارد. وقتی این ریشه‌ها قطع شوند، احساسات به دانش شناختی تبدیل می‌شوند؛ به این صورت می‌دانید که چیزی را تجربه می‌کنید، اما شخصا حسش نمی‌کنید. انگار بدن برای محافظت از ذهن، خود را خاموش کرده و هیجان‌ها را پشت یک دیوار طویل زندانی کرده است.

🔷 این خاموشی، اغلب یک پاسخ هوشمندانه به تروماست. مغز، برای زنده ماندن، اتصال میان سیگنال‌های بدنی و تجربه‌ی هیجان را موقتاً قطع می‌کند. اما اگر این قطع ارتباط تثبیت شود، بدن به سکوت دائمی می‌رود و فرد وارد تجربه‌ی بی‌جسمی می‌شود. دی‌پرسونالیزیشن و دی‌ریالیزیشن، جلوه‌های متفاوت همین وضعیت هستند؛ در یکی، خود فرد از بدن جداست، و در دیگری، دنیا و محیط اطراف غریب و دور از تجربه‌ی شخصی می‌شوند.

🔷 تحقیقات تصویربرداری نشان می‌دهند که فعالیت نواحی مغزی مرتبط با حس بدن‌مندی، مانند اینسولا و نواحی اتصال گیجگاهی-آهیانه‌ای، کاهش پیدا می‌کند. هیجان وجود دارد، اما بدن آن را تجربه نمی‌کند. به همین دلیل، افراد می‌گویند: «می‌دانم ناراحتم، اما حسش نمی‌کنم». این وضعیت تنها کمبود احساس نیست؛ بلکه یک اختلال در یکپارچگی بدنی-هیجانی است، ناتوانی در تبدیل سیگنال‌های بدنی به تجربه‌ای که وجود «من» را تثبیت کند.
رمز درمان این اختلالات، بازگرداندن گفت‌وگو میان بدن و ذهن است. تا وقتی بدن دوباره به خانه‌ی تجربه‌ها بدل نشود، هیجان باز نمی‌گردد. درمان‌های بدن‌محور، کلید بازگشت این لنگرها هستند؛ هر لمس، هر تنفس و هر حرکت، پلی است میان ذهن و بدن، که تجربه‌ی دوباره‌ی «من بودن» را ممکن می‌کند.


🔖 منابع اول، دوم و سوم

در سومین جلسه از سلسله جلسات disembodied به مسئله غیربدنمندی در اختلال اسکیزوفرنی پاسخ خواهیم داد✨

با ما همراه باشید...🌱🧠

اینستاگرام | تلگرام | پادکست | روابط عمومی

🔴مروری بر دومین جلسه از سلسله‌جلسات disembodied

بررسی مغز، آگاهی و بدنمندی؛ جایی که تن و خود جدا می‌شوند.

👤ارائه توسط دکتر عفت محمدی
📄 روانپزشک، فارغ‌التحصیل از دانشگاه علوم پزشکی تهران

در سومین جلسه از سلسله‌جلسات disembodied به مسئلهٔ غیربدنمندی در اختلالات گسستی پاسخ خواهیم داد✨

با ما همراه باشید🌱🧠

اینستاگرام | تلگرام | پادکست | روابط عمومی

🔷وقتی مسیر معنویت از بدن می‌گذرد: روایت مغز از تجربیات روحانی

🔹 گاهی در سکوت مراقبه یا حین گوش دادن به یک موسیقی تاثیرگذار، ناگهان چیزی در درونت می‌لرزد. سینه‌ات گرم می‌شود، نفست آرام‌تر خارج می‌شود و حس می‌کنی به چیزی بسیار بزرگ‌تر از خودت متصل شده‌ای. شاید نامش را خدا بگذاری، شاید جهان یا فقط نوعی انرژی برتر. هر چه هست، این تجربه نه فقط در ذهن، بلکه در بدن تو هم اتفاق می‌افتد.

🔹 پژوهش‌های نوروسایکولوژی نشان داده‌اند که در چنین تجربه‌هایی، مغز به شیوه‌ای متفاوت عمل می‌کند. فعالیت شبکه‌ی حالت پیش‌فرض در مغز (DMN)، که معمولاً درگیر گفت‌وگوی درونی و بازتابِ شخص از خودش است، کاهش می‌یابد. ذهن از خود فاصله می‌گیرد و در عوض، نوعی یکپارچگی با محیط پدید می‌آید. هم‌زمان فعالیت ناحیه‌ی آهیانه‌ای مغز که مرزهای بدن را در مغز شکل می‌مدهد نیز کاهش می‌یابد و حس جدا بودن از جهان بیرون رنگ می‌بازد.

🔹 همان لحظه‌هایی که کسی می‌گوید «احساس کردم با همه چیز یکی شدم» یا وقتی در دل جنگل یا کنار دریا حس می‌کنی بدن‌ات در جهان حل شده، در واقع مغز مرز میان "خود" و "جهان" را بازتعریف کرده است.
در همین حال، ناحیه‌ی اینسولا که حس‌های درونی بدن را پردازش می‌کند، فعال‌تر می‌شود. به همین خاطر است که این تجربه‌ها اغلب با واکنش‌های جسمی همراه‌اند: گرما در قفسه‌ی سینه، لرز خفیف، اشک بی‌دلیل یا احساسی از سبکی. این تغییرات فقط بازتاب هیجان نیستند، بلکه نشان می‌دهند خودِ بدن به صورت فعال در ساختن معنای آن لحظه نقش دارد.

🔹 درون مغز، آمیگدال و قشر پیش‌پیشانی میانی همواره در گفت‌وگو قرار دارند؛ حین تجربیات این‌چنینی این ارتباط تقویت می‌شود و سطح متعادلی از هیجان و آرامش به طور هم‌زمان پدید آمده و نوعی سکون آگاهانه شکل می‌گیرد. این هماهنگی میان احساس و ادراک همان حالتی است که در علوم اعصاب به آن حالت تغییر‌یافته‌ی آگاهی (ASC) گفته می‌شود، وضعیتی که در آن مغز و بدن، معنا را با هم تجربه می‌کنند.

🔹شاید معنویت نه پروازی به بیرون، که سفری به درون باشد؛ جایی که مغز، بدن و حس حضور در یک حلقه‌ی ظریف به هم گره می‌خورند. در لحظه‌ی دعا، مراقبه یا اندوهی که با یاد کسی همراه است، بدن و مغز با هم داستانی از جنس ارتباط، آرامش و معنا می‌سازند و شاید همین، زبان واقعی چیزی باشد که به آن "روح" گفته می‌شود.

🔖 منابع اول، دوم، سوم

با ما همراه باشید🌱🧠

اینستاگرام | تلگرام | پادکست | روابط عمومی

‼️ به هنگام ترک کردن جایی ناامن، اما این بار بدن ناامن است.

🔴مروری بر سومین جلسه از سلسله‌جلسات disembodied

بررسی مغز، آگاهی و بدنمندی؛ جایی که تن و خود جدا می‌شوند.

👤ارائه توسط مدیا رئیس دانا
📄 رواندرمانگر تحلیلی و پژوهشگر حوزه روان تنی

در سومین جلسه از سلسله‌جلسات disembodied به مسئلهٔ غیربدنمندی در اختلالات گسستی پاسخ دادیم✨

با ما همراه باشید🌱🧠

اینستاگرام | تلگرام | پادکست | روابط عمومی

‼️کالبد یک بازمانده: تعامل فرهنگ، تروما و بدنمندی در زنان

🔷 بدن زنانه فقط یک کالبد زیستی نیست، بلکه بیشتر شبیه یک دفتر قدیمی است که با هر تجربهٔ تازه، خطی روی صفحه‌هایش می‌افتد. بعضی از این خط‌ها پررنگ‌اند و بعضی دیگر آنقدر ظریف که فقط خود فرد می‌فهمد چطور و کجا نوشته شده‌اند. خیلی از زن‌ها بعد از تجربه‌های آزار یا موقعیت‌های ناامن، قبل از اینکه بتوانند آن را به صورت کلامی گزارش دهند، تغییر را در سکوت بدن‌شان حس می‌کنند. انگار نقشهٔ درونی بدن به مرور تغییر می‌کند. بدن بی‌صدا وارد حالت هشیاری دائمی می‌شود. این هشیاری شبیه اضطراب معمولی نیست، بلکه بیشتر مشابه پاسخی است که از دل سال‌ها پیام‌های جنسیت‌زده سرچشمه گرفته است؛ از همان روزهایی که فرهنگ جامعه به آهستگی به زنان یاد داده بود مراقب نگاه‌ها، قضاوت‌ها و مرزهای نادیدنی باشند.

🔷 گاهی بخشی از بدن کم‌رنگ می‌شود، دور می‌شود یا از حس می‌افتد. انگار رابطه ذهن و بدن در بعضی مرزها سست شده است. در روایت‌های بالینی این حس‌ها معمولا به شکل سینه‌ای سنگین یا نفسی کوتاه به زبان می‌آیند. حالتی میان درد و بی‌حسی. نوعی انجماد آرام که نه می‌شود نامش را بیماری گذاشت و نه می‌شود انکارش کرد. این تجربه‌ها صرفا واکنش به یک موقعیت نیست، بلکه صدای رسوب‌کرده‌ی فرهنگی است که سال‌ها بدن زن را نه خانه‌ی امن او، بلکه مکانی برای قضاوت و کنترل تعریف کرده است.

🔷 وقتی این الگوها برای مدتی طولانی تکرار می‌شوند، مغز هم همراهشان تغییر می‌کند. شبکه‌هایی که قرار بود صداهای درونی بدن را تشخیص دهند، به آرامی مشغول پایش نگاه دیگران می‌شوند. بدنی که باید به گرسنگی، خستگی یا نیاز به آرامش جواب بدهد، کم‌کم سیگنال‌های خودش را گم می‌کند. بعضی حس‌ها بیش از اندازه برجسته می‌شوند و بعضی دیگر در پس‌زمینه محو می‌مانند. به همین خاطر است که تجربه‌ٔ زنانه از بدن فقط مجموعه‌ای از واکنش‌های فیزیولوژیک نیست، بلکه یک میدان اجتماعی است که حتی انقباض‌های کوچک عضلات هم از آن تاثیر می‌گیرند.

🔷 در چنین وضعیتی، بدن تبدیل به محل تلاقی تاریخ، جامعه و تروما می‌شود. پاسخ‌های فیزیولوژیک، فقط رد پای تجربه‌های شخصی نیستند، بلکه یادآور فشار قدرت و ساختارهایی هستند که هنوز در لایه‌های مختلف زیست زنان جریان دارند. با این حال، همین بدن می‌تواند آرام آرام مسیر تازه‌ای برای خودش پیدا کند. گاهی با یک لمس امن، گاهی با نفسی که بالاخره تا عمق ریه‌ها می‌رود و گاهی با لحظه‌ای کوتاه از تجربه‌ٔ حضور در لحظه. این‌ موارد شاید ساده به نظر برسند، اما می‌توانند مثل باز کردن صفحه‌ای سفید در همان دفتر قدیمی باشند؛ جایی که زن می‌تواند دوباره نقشه‌ٔ بدنش را خودش بنویسد، بی‌هراس از قوانینی که همیشه پیش از خودش دست به قلم برده‌اند.

🔖 منابع اول، دوم و سوم

در چهارمین جلسه از سلسله جلسات disembodied به مسئله غیربدنمندی در بدن زنانه پاسخ خواهیم داد. شرکت در این جلسه را به تمام زنان، و مردانی که به زنان زندگی خود اهمیت می‌دهند، اکیداً توصیه می‌کنیم‼️

با ما همراه باشید...🌱🧠

اینستاگرام | تلگرام | پادکست | روابط عمومی

و آخرین جلسه از سلسله‌جلسات Disembodied هم به پایان رسید✨
خیلی ممنون از تمام اساتید و شرکت‌کننده‌های عزیزمون که با وجودشون به این جلسات گرما بخشیدن✨

همین‌طور می‌تونید موضوعات پیشنهادی، انتقادات و پیشنهادات خودتون رو از طریق روابط عمومی ابنورومال به گوش ما برسونید✨

به امید دیدار شما در آینده‌ای نزدیک هستیم🧠🌱

‼️ شرمی که فرهنگ پدرسالار به بدن زنانه القا می‌کند، چگونه بر بدن می‌نشیند؟

🔴مروری بر پنجمین جلسه از سلسله‌جلسات disembodied
بررسی مغز، آگاهی و بدنمندی؛ جایی که تن و خود جدا می‌شوند.

👤ارائه توسط سعیده انتظار
📄 کارشناس ارشد روانشناسی اجتماعی از دانشگاه شهید بهشتی

در پنجمین جلسه از سلسله‌جلسات disembodied به تجربه بدنمندی زنانه پرداختیم. روایت رو از اجدادمون شروع کردیم و آناتومی منحصر‌به‌فرد دست‌هایی که به فناوری اولدُوان، ابتدایی‌ترین فناوری ساخت ابزارهای سنگی، انجامید و نقطهٔ آغازی بود برای انسانی که به‌مرور در ساخت دنیا، فرهنگ، بدن و مغزش‌رو شکل داد.
با نگاهی تاریخی، از سیری که به‌مرور به فرهنگ پدرسالاری رسیده حرف زدیم و به روایت گوشه‌ای از رنجِ تجربهٔ بدن زنانه در این بستر پرداختیم.

با ما همراه باشید🌱🧠

اینستاگرام | تلگرام | پادکست | روابط عمومی

❗️ردپای فرهنگ پدرسالار در مغز❗️

نابرابری جنسیتی
به قانون ختم نمی‌شود؛
در مغز جای می‌گیرد
و بدن
پیش از گفتن
عقب می‌نشیند.

در خلال جلسه‌ی پنجم با مرور مقاله‌ی متاآنالیزی که سال ۲۰۲۳ با عنوان:
“Country-Level gender inequality is associated with structural differences in the brains of women and men”
در ژورنال معتبر PubMed منتشر شد، به مساله‌ی تاثیرگذاری تفاوت‌های فرهنگی بر مغز پرداختیم.

🔴مروری بر پنجمین جلسه از سلسله‌جلسات disembodied
بررسی مغز، آگاهی و بدنمندی؛ جایی که تن و خود جدا می‌شوند.

👤ارائه توسط سعیده انتظار
📄 کارشناس ارشد روانشناسی اجتماعی از دانشگاه شهید بهشتی

اینستاگرام | تلگرام | پادکست | روابط عمومی