آماده ی سقوط

بازارهای مالی ایران آماده ی سقوط است و جالب اینجاست این سقوط برای هیچ کس مهم نیست. یا تصمیم گیران درکی از بحران ندارند یا آن را درک می کنند اما به روی خودشان نمی آورند یا شاید اصلا برایشان مهم نیست.

بیایید دومینو را مرور کنیم و ببینیم الان در چه مرحله از سقوط قرار داریم.

بانک مرکزی ایران تا اواخر دی سال 1402 سیاست انقباضی پولی نسبتا شدیدی را در حال اجرا بود، سیاستی که از اسفند 1401 شروع شده. با توجه به کنترل نرخ رشد نقدینگی و پول، همه انتظار داشتند در اواخر 1402 بانک مرکزی کمی سیاست را شل کند. از طرف دیگر در سال 1401 و 1402 دولت با افزایش شدید سهم مالیات و حذف یارانه ها و افزایش سایر درآمدهایش از بنگاه های اقتصادی و خانوار، سیاست مالی انقباضی شدیدی را اجرا کرده بود. درست در این زمان که خیلی ها فکر می کردند بانک مرکزی فشار را کم کند، تصمیم متفاوتی گرفته شد، گواهی 30 درصدی منتشر شد و سیاست انقباضی شدیدتر شد و به این ترتیب دومینوی سقوط بازارهای مالی شروع شد


در مرحله بعد بانک ها برای سپرده های مدت دار بالاجبار نرخ سود بالاتری پیشنهاد دادند، نرخ سود پرداختی صندوق های فیکس اینکام نیز برای رقابت با این سپرده ها افزایش پیدا کرد. همین مساله فشار بر روی بانک ها و صندوق ها را افزایش داد. به موازات آن با توجه به نرخ پایین اوراق شرکتی و اوراق اخزا، نرخ سود این اوراق هم افزایش پیدا کرد تا بتواند با نرخ سود سپرده رقابت کند. این افزایش نرخ سود اوراق شرکتی و اخزا باعث زیان تامین سرمایه ها و صندوق های درآمد ثابت و بانک ها شد.

مرحله بعدی دومینوی سقوط با تخصیص اخزا به ارزش اسمی 57 همت به طلبکاران دولتی کلید خورد. در حالی که بعد از عید بازار پول و بازار بدهی کمی آرام گرفته بود و همه در حال تطبیق خودشان با شرایط جدید بودند، به یکباره حجم سنگینی اخزا به کدهای طلبکاران تخصیص داده شد و این اخزا به کف بازار ریخت. مجددا نرخ اخزا افزایشی شد و به حدود 38 درصد رسید.

در حال حاضر بازارهای مالی ایران آماده ی سقوط هستند و فرجه ی زمانی کوتاه برای جلوگیری از پرت شدن وجود دارد. سقوط اول از بازار سهام شروع شد، بعد به بازار بدهی می رسد، نهادهای مالی بزرگ نابود می شوند و در نهایت سیستم بانکی دچار بحران عمیق می شود. چیزی شبیه 2008 را تصور کنید. در حال حاضر با چند مداخله ی سریع می توان جلوی این سقوط وحشتناک را گرفت، اما چندماه بعد، هزینه های سنگینی برای جمع کردن بحران پرداخت خواهد شد. بهتر است بانک مرکزی محترم و دولت موقت این موضوع را مدنظر قرار دهد

📱 @fardaname