🎥 آیا فلسفه مرده است؟

ربکا نیوبرگر گولدستین و رابرت لاورنس کوهن


@cosmos_physics

📚 بی علتی فیزیکی - رویدادهای بی سبب، غیرمترقبه و تقدیری

Fundamental Theories of Physics

Svozil
انگلیسی

@cosmos_physics

“The creation of Physics is the shared heritage of all mankind. East and West, North and South have equally participated in it. […]

This in effect is, the faith of all physicists; the deeper we seek, the more is our wonder excited, the more is the dazzlement for our gaze.

I am saying this, not only to remind those here tonight of this, but also for those in the Third World, who feel they have lost out in the pursuit of scientific knowledge, for lack of opportunity and resource.

Alfred Nobel stipulated that no distinction of race or colour will determine who received of his generosity. On this occasion, let me say this to those, whom God has given His Bounty. Let us strive to provide equal opportunities to all so that they can engage in the creation of Physics and science for the benefit of all mankind.”

-Abdus Salam,

Nobel Banquet Speech, December 10, 1979.


خلق فیزیک میراث مشترک همه بشر است. شرق و غرب و شمال و جنوب به طور مساوی در آن شرکت داشته اند.

این در واقع باور همه فیزیکدانان است؛ هر چه عمیق تر جستجو کنیم، شگفتی مان بیشتر برانگیخته می شود، خیره شدن نگاهمان بیشتر می شود.

من این را می گویم، نه تنها برای یادآوری این موضوع به کسانی که امشب اینجا هستند، بلکه برای کسانی که در جهان سوم هستند،کسانی‌ که به دلیل کمبود فرصت و منبع، احساس می‌کنند جستجوی دانش علمی را از دست داده اند.

آلفرد نوبل تصریح کرد که تمایز نژاد یا رنگ، تعیین کننده دریافت سخاوت او نیست. به همین مناسبت اجازه دهید این را به کسانی که خداوند فضل خود را به آن ها داده است بگویم. بیایید تلاش کنیم فرصت های برابر را برای همه فراهم کنیم تا آنها بتوانند در خلق فیزیک و علم به نفع همه بشریت مشارکت کنند. ”

عبد السلام

سخنرانی ضیافت نوبل، 10 دسامبر 1979


@cosmos_physics

🎥 نقش گراویتون‌ها در گرانش

برایان گرین

گراویتون یک ذره‌ی بنیادی فرضی در نظریه‌ی گرانش کوانتومی است که نقش حامل و منتقل‌کننده‌ی نیرو گرانش را ایفا میکند.
توی این ویدیو، پروفسور برایان گرین توضیح میده که گراویتون چطوری این کارو انجام میده


@cosmos_physics

✅ نسبيت عام نظریه‌ای هندسی برای گرانش است که در سال ۱۹۱۶ توسط آلبرت اینشتین منتشر شد و توصیف کنونی گرانش در فیزیک نوین است. این نظریه تعمیمی بر نظریهٔ نسبیت خاص و قانون جهانی گرانش نیوتون است که توصیف یکپارچه‌ای از گرانش به‌عنوان یک ویژگی هندسی فضا–زمان ارائه می‌دهد.

این نظریه، گرانش را به‌عنوان یک عامل هندسی و نه یک نیرو بررسی می‌کند. در این نظریه فضا–زمان توسط هندسهٔ ریمانی بررسی می‌شود. خمش فضازمان مستقیماً با انرژی و تکانهٔ کل ماده و تابش موجود متناسب است. این رابطه توسط سیستمی از معادلات دیفرانسیل با مشتقات پاره‌ای به نام معادلات میدان اینشتین نمایش داده می‌شوند. پایهٔ نظری گرانش در کیهان‌شناسی، این نظریه و تعمیم‌های آن است.

نظریهٔ اینشتین جنبه‌های اخترفیزیکی مهمی دارد. مثلاً این نظریه وجود سیاهچاله‌ها را به‌عنوان وضعیت پایانی ستاره‌های بزرگ پیش‌بینی می‌کند. شواهد گسترده‌ای موجود است که تابش بسیار شدید منتشرشده از برخی انواع اجسام اخترفیزیکی ناشی از وجود سیاهچاله‌ها است. مثلاً ریزاختروش‌ها و هستهٔ کهکشانی فعال، به‌ترتیب نتیجهٔ وجود سیاهچاله‌های ستاره‌وار و سیاه‌چاله‌های کلان‌جرم هستند. خم شدن نور بر اثر گرانش می‌تواند منجر به پدیدهٔ همگرایی گرانشی شود که بر اثر آن چندین تصویر از یک جسم اخترفیزیکی دوردست در آسمان دیده می‌شود. نسبیت عام همچنین وجود امواج گرانشی را پیش‌بینی می‌کند که مشاهدهٔ آن‌ها برای نخستین بار در سال ۲۰۱۶ و پس از گذشت صد سال از پیش‌بینی اینشتین درمورد وجود این امواج، به کمک تأسیسات لایگو (LIGO) صورت پذیرفت هرچند قبلاً وجود این امواج به‌طور غیرمستقیم تأیید شده‌بود.پروژه‌هایی همچون لایگو و پروژهٔ لیسایِ ناسا با هدف مشاهدهٔ مستقیم این امواج گرانشی راه‌اندازی شده‌اند. افزون بر این، نسبیت عام پایهٔ مدل‌های رایج کنونی کیهان‌شناسی، که برمبنای جهانِ در حال انبساط هستند، را تشکیل می‌دهد.

برخی از پیش‌بینی‌های نسبیت عام به میزان قابل‌توجهی با پیش‌بینی‌های فیزیک کلاسیک تفاوت دارند؛ به‌ویژه آن‌هایی که مرتبط با گذر زمان، هندسهٔ فضا، حرکت اجسام در سقوط آزاد و انتشار نور هستند. پدیده‌هایی چون اتساع زمان گرانشی، انتقال به سرخ گرانشی نور و تأخیر زمانی گرانشی که ناشی از کندتر بودن گذر زمان در نزدیکی میدان‌های گرانشی قوی است، همگرایی گرانشی که به خمیده شدن نور در یک میدان گرانشی قوی اشاره دارد و حرکت تقدیمی مدار سیارات نمونه‌هایی از این تفاوت‌ها هستند. همچنین تعریف جرم در نسبیت عام به سادگی فیزیک کلاسیک و حتی نسبیت خاص نیست، در واقع در نسبیت عام نمی‌توان تعریفی کلی برای جرم یک سامانه ارائه داد و تعریف‌های گوناگونی همچون جرم اِی‌دی‌اِم، جرم کُمار و جرم بوندی پدید آمده‌اند.

محدودیت سرعت اجسام مادی به سرعت نور در نسبیت عام، پیامدهایی درمورد ساختار سببی فضازمان دربردارد، زیرا تأثیر رویدادها و در نتیجه علّیت نیز محدود به سرعت نور می‌باشند. این محدودیت در نسبیت عام به تعریف افق‌ها می‌انجامد که مرزبندی‌هایی در فضازمان هستند. از جملهٔ افق‌ها می‌توان به افق ذره و افق رویداد اشاره کرد که به ترتیب برخی نواحی از گذشته و آینده را غیرقابل دسترسی می‌نمایند.

یکی از ویژگی‌های ابهام‌آمیز نسبیت عام تکینگی‌ها هستند که در آن‌ها هندسهٔ فضازمان تعریف نشده‌است. برخی از پاسخ‌های معادلات میدان اینشتین، مانند پاسخ شوارتزشیلد و پاسخ کر تکینگی‌های آینده (تکینگی‌های سیاهچاله‌ها) و برخی دیگر مانند پاسخ فریدمان–لومتر–رابرتسون–واکر تکینگی‌های گذشته (تکینگی مهبانگ) را مشخص می‌کنند. ماهیت تکینگی‌ها همچنان در هالهٔ ابهام قرار دارد، هرچند که تلاش‌هایی در زمینه توصیف ساختار آن‌ها صورت گرفته‌است.

پیش‌بینی‌های نسبیت عام در تمام مشاهدات و آزمایش‌هایی که تا به امروز انجام گرفته‌است، تأیید شده‌اند. نسبیت عام تنها نظریهٔ نسبیتی موجود برای گرانش نیست، بلکه ساده‌ترین نظریه‌ای است که با داده‌های تجربی همخوانی دارد. هرچند که پرسش‌هایی هستند که هنوز بی‌پاسخ مانده‌اند و شاید پایه‌ای‌ترین آن‌ها این باشد که چگونه می‌توان نسبیت عام را با قوانین فیزیک کوانتومی آشتی داد تا بتوان به نظریه‌ای کامل و خودسازگار برای گرانش کوانتومی دست یافت.

@cosmos_physics

“Time and space are modes by which we think and not conditions in which we live.”

Albert Einstein

زمان و مکان حالت هایی هستند که بواسطه چیزهایی که فکر می کنیم ساخته شده اند و نه شرایطی که در آن زندگی می‌کنیم.»

آلبرت اینشتین


@cosmos_physics

📚 راهنمای آکسفورد در تاریخچه تعابیر کوانتومی

The Oxford Handbook of the History of Quantum Interpretations
Oxford_Handbooks - 2022

انگلیسی

@cosmos_physics

🎥 برهان علمی علیه وجود خدا؟!


پیتر وان اینواگن، فیلسوف


@cosmos_physics

کشف یک ذره بوزون هیگز محوری که می‌تواند نامزد مناسبی برای ماده تاریک باشد

برخلاف ذره بوزون هیگز که برای کشف آن به برخورد دهنده هادرونی بزرگ نیاز بود، بوزون هیگز محوری با استفاده از یک آزمایش کوچک کشف شد. گشتاورد مغناطیسی بخشی از آن چیزی است که بوزون هیگز محوری را از بوزون هیگز متمایز می‌کند. ذره جدید وقتی پدید آمد که مواد کوانتومی در دمای اتاق از نوسانات بسیار خاصی پیروی کردند. سپس پژوهشگران با استفاده از پراکندگی نور توانستند این ذره را ببینند. جالب‌ترین نکته در مورد این ذره این است که دانشمندان آن را نامزدی برای ماده تاریک می‌دانند.
«کنت برچ» محقق اصلی این مطالعه گفت: «وقتی یکی از دانشجویانم داده‌ها را به من نشان داد، ابتدا فکر کردم او اشتباه می‌کند. یافتن یک ذره جدید به این راحتی نیست.»
این ذره جدید را می‌توان از خویشاوندان ذره «بوزون هیگز» دانست که مسئول جرم‌دار بودن ذرات دیگر است.
اثبات اینکه بووزن هیگز محوری همان ماده تاریک است، کار بسیار دشواری است. فیزیکدانان عقیده دارند برای آنکه بتوان بوزون هیگز محوری را ماده تاریک دانست نیاز به نظریه سازگار با آزمایش‌های ذرات احساس می‌شود.


@cosmos_physics

تیتر روزنامه نیویورک تایمز در ۴ مه ۱۹۳۵: 
اینشتین به نظریه کوانتوم حمله می‌کند.

اینشتین با انتشار مقاله خود در زمینه اثر فوتوالکتریک در سال ۱۹۰۵ که جایزه نوبل ۱۹۲۱ را برای او به ارمغان آورد، نقش مهمی در توسعه نظریه کوانتوم ایفا کرد.
با این‌حال برخلاف فیزیک‌دانان دیگر، او سپس مخالف کوانتوم شد و از نتایج آن ابراز ناخرسندی کرد.
مشکل اصلی او با مسئله تصادفی بودن در مکانیک کوانتومی بود.
او از این مسئله که شانس جای قطعیت را گرفته باشد ناخرسند بود و در این باره گفت: «خداوند تاس نمی‌اندازد».
 او تا پایان عمرش، همچنان مخالف مکانیک کوانتومی باقی ماند و آن را ناقص می‌دانست.


@cosmos_physics

شکست تقارن و جدایی ماده از پادماده

فرانک ویلچک، فیزیکدان نظری

فرانک ویلچک برنده‌ی نوبل فیزیک سال ۲۰۰۴ در مورد شکست تقارن ماده-پادماده:
یکی از مهم‌ترین سوال‌ها‌ طبق مدل استاندارد ذرات بنیادی، برای توضیح کیهان و هرآنچه در آن است، معمای عدم تقارن ماده-پادماده است.
طبق مدل استاندارد تقریبا باید مقادیر یکسان از ماده و پادماده پس از بیگ‌بنگ تولید شده باشد که می‌بایست در برخورد باهم، یکدیگر را خنثی می‌کردند طوری که جهان تقریبا خالی از هرگونه ذره مادی میشد و فقط تشعشع باقی می‌ماند اما چالش این است که مقداری از ماده باقی‌مانده، در صورتی که سرنوشت مقدار پادماده‌ی معادل آن دقیقا معلوم نیست.
البته مدل استاندارد می‌تواند مقدار بسیار اندکی از عدم تقارن در تولید ذرات بنیادی، معروف به عدم تقارن باریون(ذره‌ای حاوی سه کوارک مثل پروتون) را توضیح دهد که مهم‌ترین آن یک واپاشی فرضی معروف به واپاشی پروتون است که همچنان مشاهده نشده و در صورت یافته‌شدن یا مشاهده‌ی تجربی می‌تواند حل معمای عدم تقارن ماده-پادماده را آسان‌تر کند


@cosmos_physics

“Spacetime is doomed. There is no such thing as spacetime fundamentally in the actual underlying denoscription of the laws of physics. That’s very startling, because what physics is supposed to be about is describing things as they happen in space and time. So if there’s no spacetime, it's not clear what physics is about.”

-Nima Arkani-Hamed

Space-time and Quantum Mechanics, Cornell Messenger Lecture, (2010).

فضا زمان محکوم به فناست. اساساً چیزی به نام فضازمان در توصیف زیربنایی قوانین فیزیک وجود ندارد. این بسیار حیرت آور است، زیرا آنچه قرار است فیزیک در موردش صحبت کند، توصیف چیزهایی است که در مکان و زمان رخ می دهند. بنابراین اگر فضازمان وجود نداشته باشد، مشخص نیست که فیزیک در مورد چیست.

نیما ارکانی حامد
فضا زمان و کوانتوم مکانیک، سخنرانی کرنل ۲۰۱۰


@cosmos_physics

حقیقت آن است که مردم همیشه طالب دینی خواهند بود که با تصاویر ذهنی بیان شود و هاله ای از امر فرا طبیعی در اطراف آن باشد. آن ها علم را نمی خواهند، از آن وحشتی مرگبار دارند زیرا یک درس علم آن است که هر حیاتی حیات دیگر را می خورد و هر حیاتی فرو خواهد مرد. توده های مردم هرگز علم را نخواهند پذیرفت تا اینکه به آن ها بهشتی زمینی بدهد. تا زمانی که فقر هست خدایان خواهند بود.

ویل دورانت

📚ماجراهای فلسفه


@cosmos_physics

📚 مقدمه ای بر کیهانشناسی

Ryden
فارسی

@cosmos_physics

🎥 فیزیکِ اراده

دیدگاهی که اینجا ارائه میشه با نام سازگارگرایی (Compatibilism) شناخته میشه
سازگارگراها اعتقاد دارن که اختیار و جبرگرایی با همدیگه سازگار هستند و باور داشتن به هر دو، بدون این‌که منطقاً ناسازگار باشند، امکان‌پذیره

شان کارول، فیزیکدان نظری

@cosmos_physics

نخستین عکس‌های رنگی جیمز وب ۲۱ تیر منتشر می‌شود.

توماس زوربوخن، سرپرست‌ ماموریت‌های علمی ناسا در یک کنفرانس خبری گفت: «این تصاویر تقریبا اشک همه را در آورده است. دیدن این تصاویر بسیاری از ما را احساساتی کرده است. واقعاً سخت است که از دریچه‌ای جدید به جهان نگاه کنید و عمیقاً تحت‌تأثیر قرار نگیرید. واقعاً لحظه‌ای احساسی است وقتی می‌بینید طبیعت ناگهان برخی از اسرارش را فاش می‌کند. دوست دارم شما خیال‌پردازی کنید و منتظر آن باشید.»

یکی از تصاویر جیمز وب "عمیق‌ترین تصویری است که از کیهان ثبت شده است و بسیار بهتر از رصدهای مختلف «میدان فرا ژرف» تلسکوپ فضایی هابل است.


@cosmos_physics

چهار برنده مدال فیلدز ۲۰۲۲ مشخص شد

هوگو دومینیل-کوپن
جون هو
جیمز مینارد
مارینا ویازوفسکا

بر این اساس مارینا ویازوفسکا دومین برنده زن مدال فیلدز بعد از مریم میرزاخانی شد

@cosmos_physics

‌‌ناسا ۵ روز مانده به انتشار عکس‌های تمام رنگی جیمز وب، عکسی آزمایشی از این تلسکوپ منتشر کرده که چندین ستاره‌ درخشان در پیش زمینه و هزاران کهکشان در پس‌ زمینه دیده می‌شود.
این تصویر توسط رهیاب ستاره ای کانادایی تلسکوپ جیمز وب گرفته شده است.


@cosmos_physics

در سال ۱۹۷۹ آلن گوث با ارائه نظریه تورمی، مشکلات نظریه استاندارد مهبانگ از جمله مساله افق و مساله تختی را حل کرد.
کیهانشناسی تورمی با وارد کردن انبساط بسیار سریع و بصورت نمایی در لحظات آغازین پیدایش جهان ( ۳۲- ^ ۱۰)، نظریه مهبانگ را اصلاح کرد.
در بسیاری از نسخه های نظریه تورمی، انفجاری که به انبساط فضا منجر شد رویدادی متعلق به گذشته نیست، همچنین فرآیندی که جهان ما را تشکیل داده است کشیدگی سریع فضا و گذار به انبساط آرام تر و تولید ذرات و ... می تواند بارها و بارها در مناطق دور دست کیهان اتفاق افتاده باشد.
کیهان مملو از مناطق مجزای بیشماری بنظر می رسد که هر کدام پیامد گذار بخشی از فضا از انفجار تورمی بوده است.
بنابراین قلمرو ما که آن را کیهان می نامیم، یکی از مناطق بیشماری است که در گستره فضایی بزرگتری شناور است.


@cosmos_physics