پیشگفتار
بر اساس پیشبینی های سازمان ملل متحد ، تا سال ۲۰۵۰ میلادی جمعیت جهان به حدود ۹/۷ میلیارد نفر خواهد رسید ، این پیشبینی به همراه توسعه مورد نیاز جمعیت افزوده بشر در آینده نگرانی های جدی درپی داشته از جمله : فشار بر منابع طبیعی ، آلودگی محیط زیست ، مشکلات اقتصادی و اجتماعي، شهرنشینی و فشارهای زیرساختی و امنیت غذایی .
دانشمندان،و محققین و طراحان جهان درتلاشند تا با ابداع راهکارهایی در مسیر توسعه پایدار از حجم نگرانی های ناشی از این رشد جمعیت بکاهند ، یکی از این راهکارها هوشمند سازی در شیوه های تولید و توزيع نیازهای انسان در آینده میباشد ، توجه و توسعه بسته بندی های هوشمند از یک سو راهکاری در کاهش نگرانی های پیشبینی شده آینده بشر و محیط زیست بشمار میروند از سویی دیگر در رقابت محصولات و‌کالاهای تجاری نقش مهمی ایفا‌میکنند ، در ادامه به توضیح بیشتر در خصوص بسته بندی های هوشمند خواهیم پرداخت .
@Creative_Packaging

بسته بندی هوشمند چیست؟
     بسته بندی هوشمند بطور کلی پیوند دادن بسته بندی های معمولی با تکنولوژی های دیجیتالی به منظور گسترش عملکرد آنها میباشد ، این تکنولوژی ها مانند حسگرها ،  ردیاب ها و مواد پیشرفته میباشند . 
     بسته بندی هوشمند عمدتا برای نظارت بر وضعیت یک محصول بسته بندی شده و گرفتن و ارائه اطلاعات در مورد کیفیت کالای بسته بندی شده در حین حمل و نقل و ذخیره سازی استفاده میشود .
     بسته بندی ، بسته بندیست که حس میکند و اطلاع میدهد ، بر این اساس سیستم های بسته بندی هوشمند از اجزای سخت افزاری مانند نشانگر های زمان ، دما ، آشکار ساز های گاز ، نشانگر های تازگی و یا رسیدن بر شناسایی فرکانس رادیویی تشکیل شدند ، نوع سیستم بسته بندی پیشرفته میتواند ، تغییرات یک محصول یا محیط آنرا نظارت کند و بر اساس این تغییرات عمل کند ، بسته بندی هوشمند اغلب از حسگرهایا برچسبهای هوشمند برای نظارت بر کیفیت محصول ، شرایط ذخیره سازی یا محیط بیرون استفاده میکند ، برای مثال بسته بندی هوشمند با TTI میتواند هم زمان و هم دما را ثبت کند و تاریخچه دمای جزئی یا کامل یک محصول را ارائه دهد .

@Creative_Packaging

مزایای بسته‌بندی هوشمند
بسته‌بندی هوشمند می‌تواند به افزایش ارزش محصول، عمر محصول ، جذب مشتری ، امنیت غذایی و حفاظت از محیط کمک کند.
۱ سته‌بندی فعال به محافظت محصولات از تولید تا مصرف کمک می‌کند. در برابر عوامل مخرب مانند رطوبت و نور کالا را حفظ می کند، در این مورد، باعث می‌شود محصول در قفسه‌ها با کیفیت باشد .
۲ اگرچه یک سرمایه‌گذاری است، هزینه‌ها با مزایایی که در ذخیره‌سازی و فروش ارائه می‌دهد جبران می‌شوند. با بسته‌بندی هوشمند حجم بسته بندی کم می‌شود و به سبک شدن محصولات کمک می‌کند و نگهداری و حمل و نقل را آسان‌تر می‌کند.
۳بسته‌بندی هوشمند برای محصولات ارزش می‌بخشد. با استفاده از آن، می‌توان محصول را برای مشتریان جذاب و رضایت بخش نمود ..
۴ بسته بندی هوشمند میتواند با افزایش طول عمر محصولات از حجم محصولات فاسد شده بکاهد و همچنین با کاهش حجم بسته بندی ، زباله کمتری تولید شود.
۵ - با استفاده از بسته بندی های هوشمند امکان مدیریت غذایی بهتر میشود، میتوان مواد تازه را با قیمت بیشتر و موادی که از عمر مفیدشان زمان کمتری باقی مانده را با قیمت کمتر یارایگان در اختیار اقشار ضعیف قرار داد.
@Creative_Packaging

انواع بسته بندی های هوشمند بطور کلی دو نوع میباشند :
▪︎بسته بندی فعال (Active Packaging ) که با تعامل مستقیم محصول برای جذب یا آزاد کردن مواد و تغییر محیط داخلی آن به افزایش ماندگاری کمک میکند که عبارتند از :
¤جاذب‌ها: مانند جاذب‌های اکسیژن، اتیلن (برای جلوگیری از پیری میوه‌ها) و رطوبت. 
¤رهایی‌دهنده‌ها: مانند عوامل ضد میکروبی برای افزایش عمر نگهداری. 
¤تنظیم‌کننده‌ها: مانند فیلترهای نور برای جلوگیری از تجزیه مواد غذایی. 
▪︎ بسته بندی هوشمند (Smart Packaging ) با حسگرها و نشانگر ها اطلاعات مربوط به کیفیت محصول و شرایط نگهداری را ردیابی و نمایش میدهد تا ایمنی ، تازگی و کیفیت را تضمین کند و در انواع زیر میباشند :
¤نشانگرهای دما: تغییر رنگ یا هشدار در صورت خروج دما از محدوده مجاز. 
نشانگرهای گاز: تشخیص گازهایی مانند اکسیژن یا دی‌اکسید کربن. 
¤کدهای QR: برای دسترسی به اطلاعات اضافی در مورد محصول، تاریخ مصرف، یا شرایط نگهداری. 
¤برچسب‌های RFID: برای ردیابی و مدیریت زنجیره تأمین محصول. 
@Creative_Packaging

Voice message

انواع بسته بندی هوشمند از نظر طراحی

بسته بندی هوشمند به معنای طراحی و تولید بسته بندی‌هایی است که علاوه بر حفظ امنیت و انتقال مواد، به راحتی قابل بازیافت یا بازماندن هسته‌های خالص محصولات، کاهش هدررفت، افزایش عمر مفید و ارزش افزوده محصول، جلوگیری از تلف شدن مواد غذایی و به حفظ محیط زیست کمک می‌کند. برای داشتن بسته بندی هوشمند، می‌توانید از روش‌های زیر استفاده کنید :
استفاده از مواد بازیافت پذیر: انتخاب موادی که قابل بازیافت هستند، از ضایعات و مواد دوباره پردازی تولید می‌شوند، می‌تواند به کاهش زباله‌های جامد و مصرف انرژی کمک کند.
طراحی بسته بندی با توجه به نیازهای محصول: بسته بندی باید به گونه‌ای طراحی شود که محصول را در برابر خطراتی مانند آسیب‌های مکانیکی، نفوذ رطوبت، نور، حرارت و… محافظت کند. همچنین باید از اندازه و حجم مناسب برای محصول استفاده شود تا حمل و نقل و انبارداری آسان باشد. بهتر است که شما با استفاده روش های مدرن بسته بندی کنید.
استفاده از فناوری‌های نوین بسته بندی : بهره‌گیری از فناوری‌هایی مانند بسته بندی هوشمند، بسته بندی با تکنولوژی بسته بندی فعال، بسته بندی با قابلیت ردیابی و… می‌تواند به کاهش هدررفت و افزایش عمر مفید محصول کمک کند.
استفاده از بسته بندی‌های چند منظوره: استفاده از بسته بندی‌هایی که برای محصولات متنوع قابل استفاده هستند و برای مصارف مختلفی مانند حمل و نقل، نگهداری و فروش قابل استفاده هستند، می‌تواند به کاهش هدررفت و افزایش عمر مفید محصول کمک کند.
ارزیابی چرخه حیات بسته بندی: بررسی چگونه‌ی حیات بسته‌بندی، شامل ارزیابی اثرات زیست محیطی و انرژی مصرفی در فرایند تولید، استفاده و دفع بسته بندی، می‌تواند به شناسایی نقاط قوت و ضعف بسته‌بندی و بهبود آنها کمک کند. همچنین، این ارزیابی می‌تواند به شناسایی راهکارهایی برای بهبود بسته‌بندی، کاهش مواد و انرژی مصرفی و کاهش تاثیرات زیست محیطی مرتبط با بسته‌بندی کمک کند.
طراحی بسته بندی با توجه به ترجیحات مشتری: بسته‌بندی باید به گونه‌ای طراحی شود که ترجیحات مشتری را در نظر بگیرد. برای مثال، بسته‌بندی‌هایی که قابلیت بازیافت دارند، محصولاتی که بدون بسته‌بندی می‌توانند فروخته شوند، بسته‌بندی‌هایی که قابلیت استفاده مجدد دارند و… ممکن است به فروش بیشتر محصول کمک کنند.
استفاده از بسته بندی‌های با کارایی بالا: استفاده از بسته‌بندی‌هایی که در برابر شرایط خارجی مانند تغییرات دما، رطوبت، نور، اکسیژن و… مقاوم هستند، می‌تواند به حفظ کیفیت محصولات کمک کند.
با این روش‌ها می‌توانید بسته بندی هوشمندی برای محصولات خود طراحی کنید و به محافظت از محصول، کاهش هدررفت، افزایش عمر مفید و حفظ محیط زیست کمک کنید.
@Creative_Packaging

تکنولوژی‌های بسته بندی هوشمند
سنسورها: دستگاه‌های الکترونیکی برای اندازه‌گیری و کنترل متغیرهایی مانند دما، رطوبت، فشار، نور و… درون بسته بندی استفاده می‌شوند.
فیلتراسیون: برای حفظ کیفیت محصولات و جلوگیری از ورود هوا، آلودگی و میکروب‌ها به داخل بسته بندی، به کار می‌رود.
جذب گاز: با استفاده از جذب گازهایی مانند اکسیژن و آزوت، می‌توان از تخریب محصولات یا تغییر شرایط داخل بسته بندی جلوگیری کرد.
ترمیم خودکار: این تکنولوژی به کمک چسب‌های خاص، بسته بندی را در مواقعی که خراب شده است، ترمیم می‌کند.
تکنولوژی‌های RFID و بارکد: برای ردیابی و مدیریت موجودی محصولات، به کار می‌روند.
تکنولوژی‌های اینترنت اشیاء (IoT): با استفاده از این تکنولوژی، بسته بندی با شبکه ارتباطی متصل شده و اطلاعات محصول به صورت لحظه‌ای کنترل می‌شود.
تکنولوژی‌های تغییر شکل: این تکنولوژی‌ها برای بسته بندی‌هایی استفاده می‌شوند که با تغییر شکل در حین پخت غذا با استفاده از حرارت تغییر شکل می‌دهند طراحی شده‌اند.
تمام این موارد به کاهش هدررفت و بهبود کیفیت کمک می‌کنند و در حفظ محیط زیست و افزایش بهره‌وری زنجیره تأمین، نقش داشته باشند
@Creative_Packaging

کاربرد های هوش مصنوعی در بسته بندی

هوش مصنوعی (AI) در صنعت بسته بندی کاربردهای متعددی دارد که می‌تواند به بهبود کیفیت، کاهش هزینه و افزایش کارایی کمک کند. در ادامه به چند مورد از کاربردهای آن در بسته‌بندی اشاره می‌کنیم:
۱. طراحی و بهینه‌سازی بسته بندی
هوش مصنوعی می‌تواند با تحلیل داده‌ها، الگوها و نیازهای بازار، طراحی‌های بهینه‌تری برای بسته بندی محصولات ایجاد کند. به این ترتیب، بسته‌بندی‌های جذاب‌تر و کارآمدتری تولید خواهد شد.
۲. پیش‌بینی تقاضا
با استفاده از الگوریتم‌های یادگیری ماشین، شرکت‌ها می‌توانند تقاضا برای محصولات خود را پیش‌بینی کنند. این امر منجر به تولید مناسب و بهینه‌سازی موجودی بسته بندی می‌شود.
۳. کنترل کیفیت
سیستم‌های هوش مصنوعی می‌توانند از فناوری بینایی ماشین برای بررسی کیفیت بسته بندی‌ها استفاده کنند. این سیستم‌ها می‌توانند نقص‌ها، آسیب‌ها یا ناهماهنگی‌های موجود در بسته‌بندی را شناسایی و گزارش دهند.
۴. اتوماسیون خط تولید
با استفاده از ربات های مجهز به هوش مصنوعی، می‌توان خط تولید بسته بندی را به صورت اتوماتیک مدیریت کرد. این ربات‌ها نه تنها سرعت عملیات را افزایش می‌دهند، بلکه دقت و کارایی را نیز ارتقا می‌بخشند.
۵. تشخیص و تجزیه و تحلیل داده ها
هوش مصنوعی می‌تواند به تجزیه و تحلیل داده‌های بازاریابی و مصرف‌کننده بپردازد تا درک بهتری از نیازها و ترجیحات مشتریان ارائه دهد. این اطلاعات می‌تواند به بهبود بسته بندی و استراتژی‌های بازاریابی کمک کند.
۶. کاهش ضایعات
AI می‌تواند به بهینه‌سازی مواد بسته‌بندی کمک کند و به این ترتیب، میزان ضایعات را کاهش دهد. این شامل انتخاب مواد قابل بازیافت و طراحی بسته‌بندی‌هایی است که حداقل مواد را مصرف کنند.
۷. شخصی‌سازی بسته بندی
هوش مصنوعی می‌تواند به برندها کمک کند تا بسته بندی‌های شخصی‌سازی شده برای مشتریان ایجاد کنند، که این موضوع می‌تواند تجربه مشتری را بهبود بخشد و وفاداری به برند را افزایش دهد.
۸. تضمین ایمنی
با استفاده از هوش مصنوعی، می‌توان وضعیت ایمنی بسته‌بندی‌ها را بررسی کرد و از انطباق آن‌ها با استانداردهای ایمنی و بهداشتی اطمینان حاصل کرد.
این کاربردها تنها بخشی از ظرفیت‌های هوش مصنوعی در صنعت بسته بندی را نمایان می‌کنند و با پیشرفت تکنولوژی، انتظار می‌رود که در آینده شاهد افزایش استفاده از این فناوری‌ها باشیم.
@Creative_Packaging

برچسب RFID (شناسایی فرکانس رادیویی) یک دستگاه کوچک است که شامل یک تراشه و یک آنتن است و برای شناسایی و ردیابی خودکار اشیاء با استفاده از امواج رادیویی به کار می‌رود.
کاربرد فناوری RFID در بسته‌بندی شامل ردیابی و شفافیت در زنجیره تأمین، مدیریت موجودی برای کاهش هزینه‌ها، افزایش امنیت کالا، و همچنین بهبود فرایندهای انبارداری و اتوماسیون است. تگ‌های RFID اطلاعات الکترونیکی را در خود ذخیره کرده و امکان ویرایش و بازنویسی آن‌ها را فراهم می‌کنند که این امر در مقایسه با بارکدها یک مزیت محسوب می‌شود.

@Creative_Packaging

اینجا نمونه ای از بسته بندی فعال ( Active Packaging) را داریم که کارش جذب رطوبت است تا محصول ترد بماند و طعم و بوی آن تغییر نکند ، به این بسته ها که حاوی سیلیکون هستند و رویشان نوشته شدن آن را نخورید ، Desiccant گفته میشود

@Creative_Packaging

یک نمونه بسته بندی هوشمند شیر که یا بدلیل گذشت تاریخ مصرف و یا عدم نگهداری در دمای مناسب ، توسط حسگرهای بکار رفته تشخیص داده شده و گرافیک بسته به طرح کپک تبدیل شده که خبر از ناسالم بودن کالای داخل بسته بندی میدهد .

@Creative_Packaging

یک نمونه لیبل هوشمند را در ویدئو ملاحظه میفرمایید که وقتی گوشت دوباره منجمد شده باشد ، با تغییر رنگ لیبل مصرف کننده را آگاه مینماید .

@Creative_Packaging

در این ویدئو چند نوع کاربرد بسته بندی های هوشمند را نمایش میدهد مثلا با اسکن بسته دارو توسط گوشی ، تمام اطلاعات لازم در مورد نحوهٔ مصرف ، زمان مصرف ، مدت مصرف و ..... مانند دکتر به مصرف کننده داده میشود .

@Creative_Packaging

در این ویدئو نحوه تغییر رنگ نوعی لیبل هوشمند نمایش داده میشود که با سرعت به رنگ سبز تبدیل میشود که نشان سالم بودن است و اگر به رنگهای زرد ، نارنجی و یا‌قرمز درمی آمد ، به ترتیب میزان ناسالم بودن کالا را نمایان میکرد .

@Creative_Packaging

در این ویدئو دو محصول ، یک نوشیدنی و یک گوشی مبایل از طریق لیبل های هوشمند اطلاعات کامل از قبیل جدول ارزش غذایی برای نوشیدنی و سالم بودن و ضربه نخوردن گوشی داخل جعبه با اسکن در صفحه نمایش داده میشود .

@Creative_Packaging

اینجا مشاهده میشود که هنگام اسکن لیبل هوشمند بطری نوشیدنی ، غول جادو ظاهر شده و اطلاعاتی را به مصرف کننده انتقال میدهد .

@Creative_Packaging

در اینجا نونه ای لیبل هوشمند طراحی شده که با اسکن آن امکان بازی دیجیتالی آنلاین خواهیم داشت که مثل یک جایزه و سورپریز برای خریدار عمل میکند .

@Creative_Packaging

خب دوستان هرچند فیلم های بیشتری در این مورد آماده کرده بودم که تقدیم کنم ، اما چون مبحث امشب طولانی شد   در روزهای آتی خدمتتون ارسال خواهم کرد .
      اگر توضیحات کافی نبودند یا سوالی در خصوص هرکدام از پستهای مربوط به کارگاه داشته باشید برای پاسخگویی درخدمتتون هستم و امیدوارم مطالب برایتان مفید بوده باشه .🙏

موضوع کارگاه بعدی(( بررسی بسته بندی های خلاقانه اسباب بازی )) میباشد که قبلا هم در پنجمین جشنواره بین المللی اسباب بازی در مرکز کانون پرورش فکری ارائه داده بودم .

آدینه هفتم شهریور ماه ۱۴۰۴

بسته بندی تیوبی سس فلفل با‌گرافیک گویا و خلاقانه و کاملا نزدیک به شکل خود فلفل تازه طوری که مصرف کننده احساس کند فلفل تازه برداشت شده است .

صبح بخیر 💐

@Creative_Packaging