⭕️ زور قطبیدگی به حادثه کرمان نرسید!

🔸دوقطبی شدن جامعه مساله‌ای است که کشورهای زیادی درگیر آن هستند؛ در ایران نیز اتفاقات مختلفی، موجب موج واکنش افکارعمومی و گاهاً بروز قطبیدگی می‌شود.

📊 بررسی دیتاک از بیش از ۶۰۰ میلیون محتوای مرتبط با حادثه کرمان، نشان از حدود یک میلیارد ایمپرشن شبکه‌های اجتماعی می‌دهد.

🔸از کل محتوای منتشر شده، تنها ۴۰٪ تلاش در ایجاد دو قطبی داشته‌اند؛ مابقی کاربران بدون جهت‌گیری، به بررسی عامل اصلی ترور، ابراز همدردی و تسلیت، اطلاع‌رسانی، محکومیت تروریسم و احتمال دخالت اتباع افغانستانی پرداخته‌اند.

🔸بیشترین محتوا‌ درباره "عوامل عملیات تروریستی" تولید شده که نشان می‌دهد کاربران انگشت اتهام را نخست به سوی اسرائیل و سپس به ترتیب به سمت داعش، آمریکا، پاکستان و برخی از کشورهای منطقه نشانه رفته‌اند.

🔸نکته جالب آن که این تحلیل در بین کامنت‌های تلگرام و اینستاگرام که بهترین نماینده افکارعمومی در فضای مجازی است، با توزیع آن در توییتر (به‌طور استثنا در این موضوع) به هم نزدیک هستند.

✅Data Is Talking...
@dataak_thinktank

✍🏻نگاه تحلیلی اندیشکده دیتاک بر رویکرد کاربران در حادثه کرمان

🔸حمله تروریستی داعش به کرمان در تاریخ ۱۳ دی ماه ۱۴۰۲ از حیث شمار قربانیان، بزرگترین عملیات تروریستی تاریخ کشور بعد از انقلاب به حساب می‎آید.

🔹با وجود سبعیت عاملان و شهادت شمار زیادی از افراد بی‌گناه، ۶٪ از کاربران فضای مجازی نسبت به بروز حادثه ابراز خرسندی کرده‎اند.

🔸این کاربران، برای خرسندی خود به مواردی مانند حوادث سال ۱۴۰۱ و جهت‎گیری سیاسی و مذهبی قربانیان اشاره کرده‎اند.

🔹در مقابل ۱۲٪ از کاربران فضای مجازی نسبت به این کاربران واکنش نشان داده و در مواردی طرف مقابل را تهدید کردند. این موارد می‎تواند نشان‌دهنده دو قطبی شدن بخش‎هایی از جامعه با محوریت سیاسی باشد.

🔸جدل دو طیف از کاربران ایرانی بر سر واکنش‎ها نسبت به یک حادثه تروریستی، موجب بروز شائبه قطبیدگی (Polarization) سیاسی-اجتماعی در جامعه شده است. قطبیدگی، به از میان رفتن مواضع معتدل، به حاشیه رفتن گروه‎ها و افراد میانه‎رو، بی‎معنا شدن نمادهای مشترک و دوسوگرایی افراطی اطلاق می‎شود که در نهایت می‎تواند به شکاف‎های اجتماعی عمیق‎تری منجر شود.

🔹با وجود بروز برخی شواهد، واکاوی داده‎های موجود در فضای مجازی نشان می‎دهد که بیشتر کاربران این فضا در واکنش به عملیات تروریستی داعش، محتوای قطبی تولید نکرده‌اند. منظور از محتوای قطبی، هر نوع ابراز خوشحالی نسبت به وقوع این حادثه از یکسو و از سوی دیگر تهدید کاربران خرسند از حادثه، به برخورد است. از این جهت با وجود قابل ملاحظه بودن محتوای قطبی و رادیکال گروه‌های مختلف، نمی‌توان این ادعا که "جامعه ایران در این حادثه دچار دوقطبی سیاسی" شده است را پذیرفت.

🔸در جریان حملات تروریستی به حرم شاه‎چراغ، نزاع بر سر حجاب، پذیرش یا عدم پذیرش عملیات طوفان‎الاقصی و حتی مرگ پروانه معصومی نیز شاهد واکنش‎های قطبی میان کاربران فضای مجازی بوده‎ایم. این واکنش‎ها در جوامع توسعه‎یافته نیز معمول است. مواضع کاربران و مردم انگلیس و آمریکا در موضوع برگزیت و انتخابات ایالات متحده نمودی از این دست موارد است.

🔹در مجموع محتوای قطبی تولید شده در این حادثه، محتوای غالب نیست. به ویژه از حیث مقایسه با محتوای مربوط به بازه ناآرامی‌های سال گذشته، میزان قطبیت کاهش یافته است.

🔸با توجه به فاصله گرفتن از جو ملتهب ناآرامی‌های سال گذشته، فضای متشنج موجود در شبکه‌های اجتماعی از حیث موضع‌گیری کاهش یافته و این امر در مواضع سلبریتی‌ها و چهره‌های شاخص و طیف خاکستری فضای مجازی نمود پیدا کرده است.

🔹تروریستی بودن این حادثه و شهادت تنی چند از هم‌وطنان به ویژه کودکان و زنان، سبب شده تا هراس اخلاقی و نوعی نگرانی از به مخاطره افتادن امینت ملی و تهدید جانی برای عموم جامعه صورت گیرد.

❇️این مسئله اهمیت تأمین امنیت ملی را دوباره برجسته کرده است. از این حیث نوعی وفاق ملی به صورت محدود ایجاد شده است. اگرچه این وفاق با توجه به افول سرمایه اجتماعی حاکمیت، چندان سبب همبستگی اجتماعی نشده است، اما می‌تواند ظرفیت بازسازی هویت ملی و ترمیم گفتمان امنیت ملی را فراهم کند.

✅ Data Is Talking...
@dataak_thinktank