​Borisovning "Библия радиотехников" nomini olgan ushbu kitob elektronikani o'rganishni istagan har qanday odamga eng yaxshi alifbo bo'la oladi.
Kitobning 8ta versiyasi 1951-1991 yillar orasida ommaga keng tarqatilgan. Eski nomlari Massovaya Radiobiblioteka.
Ushbu kitob oddiy zaryadlanish qonunidan boshlab mantiqiy mikrosxemalar bilan ishlash darajasigacha olib chiqish imkoniga ega. Minglab turli sxemalar o'rganish uchun berilgan. Ovoz kuchaytirgichdan boshlab raioaloqa tizimigacha yasashga loyihalar qo'shilgan.
Albatta kitobda sovet radiodetallari berilgan. Lekin ba'rini bugungi kundagi analogini topish mumkin.

Npn transistorlarga 2n222 eng yaxshi tavsiyam.
Pnp uchun S8550. Narxi 500 so'mdan edi adashmasam (yoki men doim mingtalab olganimga shunday to'g'ri kelar)

КА155ЛАЗ (laqabi lazik) mikrosxema o'rniga sn7400 ishlatsangiz bo'ladi.

Kondensator, resistor, potensiometer va induktivliklar muammo emas.

Kavsharlagich, mutimeter, atvyorka, bakarez va boshlang'ich detallar sizga 200-300 ming so'm atrofida tushishi mumkin.

Robototexnikaga shoshilmang faqat. Arduinoga qarab yugurib ketishdan avval kitob bilan tanishing.

Kitibni ushbu post ostida qoldiraman.

@devcon

​Tug’ilganimdan boshlab elektronika ichida yurgan bo’lsamda microcontrollerlar ichiga shu yil mart oyidan boshlab kirib keldim.

O’rganish uchun ko’p ham vaqtim ketmadi. O’rtacha hisobda bir yarim oy yetarlicha bo’ldi men uchun. Ikkinchi oydan esa birinchi buyurtmamni oldim.

Boshlanishida arduino (atmega) bugun esa broadcom, arm chiplar bilan ishlashni o’rganib boryapman. Aniqroq aytganda atmega chiplar unchalik qiziqtirmay qo’ygan meni. Balkim arm bilan oraliq farqdadir hamma gap.

Sizlarga esa soddaroq bo’lishi uchun atmegadan vaz o’qishni boshlayveraman.

Atmega bu 1996-yilda avr olilasida dunyoga kelgan 8-birli RISC michropchip hisoblanadi. Bugunki kunda asosan atmega 328, atmega 2560 va kichik attiny versiyalari keng omma tomonidan qo’llanib kelinadi.

Masalan atmega328da
Xotira: 32Kb (0.5 bootlader uchun)
Chip maksimal tezligi: 20Mhz
Kuchlanish: 1.8-5.5v
Quvvatlanish: 40mA
SRAM: 2 KB
EEPROM: 1 KB
Kirish va chiqish pillar: 14ta (Bundan 6 donasi puls modulatsiya uchun ham ishlaydi)
Maksilmal o’tkazuvchanlik: 200mA

Arduino ham ayni shu chiplardan tashkil topgan.

Arduino unoda dip atmega328p ishlatilgan bo’lsa, arduino megada atmega 2560 qo’llanilgan. Albatta bularning imkoniyat darajalari turlicha hisoblanadi.

Arduino unoda chipga qo’shimcha tarzda lm1117 5 va 3.3 kuchlanish konvertori, 16Mhz kvarts, atmega16da foydalanuvchiga qulay bo’lishi uchun usb serial kiritilgan.

Dasturlash c va c++ tillari orqali amalga oshiriladi. Bunda asosiy ikki funktsiya void setup() va void loop() muhim ro’l tutadi. Dasturni esa unoga Arduino IDE dasturidan foydalanib yoki turli programmatorlardan foydalanib hex shaklida yuklash mumkin.

Setup funksiyasi chip bootladerdan o’tgach bir marta ishga tushib dasturni sozlash uchun xizmat qiladi. Bunda pinlar vazifasi, turli boshqa funksiyalarni ishga tushirish mumkin.

Loop funktsiyasi chipga qo’yilgan kvarts o’lchamiga qarab doimiy yangilanib turadi. Bunda asosan doimiy ish jarayonida yuklatiladigan kodlar biriktiriladi.

Qo’shimcha tarzda aytib o’tish lozimki dasturga bir va undan ortiq kutubxonalar yoki arduino kenggaytmasi ino fayllarni ham yuklash mumkin. Buyog’i tasavvur va bilimga bog’liq.

Tajriba (ish jarayoni videoda berilgan):

//ushbu funktsiya chip ish boshlaganda bir marotaba qo’llaniladi
void setup() {
// 13-sonli pinni quvvat chiqarish vazifasida ishga tushirish
// LED_BUILTIN o’rnida 13 raqamini ham qo’llash mumkin.
pinMode(LED_BUILTIN, OUTPUT);
}

//ushbu funksiya chip ish jarayonida qayta-qayta ishga tushiriladi
void loop() {
digitalWrite(LED_BUILTIN, HIGH); // svetodiodni yoqish
delay(1000); // bir soniya davomida kutish
digitalWrite(LED_BUILTIN, LOW); //svetodiodni o’chirish
delay(1000); // bir soniya davomida kutish
}

@devcon

Aziz obunachilar sizlar uchun

Gʻaryib telefonlar halokat testi

Texno yangiliklar

Barcha smartfonlar tafsiloti

Ajoyib texno videolar
Joy olgan kanal...

Kirib xabarlardan xabardor boʻlib yuring...
Manzil👇👇👇
Bosing👉Kanalga kiring...
https://news.1rj.ru/str/texno_time1

Elektr toki bilan tanishish bizga nega kerak?

Elektrning foydali xususiyatlarini bilish kundalik turmushimizni yengillashtiruvchi buyumlar ixtiro qilinishiga sabab bo’lgan. Masalan siz dazmoldan deyarli har kuni foydalanasiz. AJoyib kunlarning birida ayrim qarshiligi yuqori bo’lgan o’tkazgichlardan elektr toki o’tganda ulardagi elektr energiyasi issiqlik energiyasiga aylanishini sezib qolishadi. O’tkazgichlarning bu xususiyati dazmolning kashf qilinishiga sabab bo’ladi. Juda oddiy kashfiyotdek tuyulsada insoniyat uchun keng yo’llarni ochib bergandi aslida. Elektr choynak, solo, telefon, televizor, notebook, tesla car va boshqa shunga o’xshash uskunalar aynan elektrning xususiyatlari kashf qilinishi natijasida paydo bo’lgan.

Elektr uskunalarining xususiyatlarini, energiya sarfi, quvvati, foydali ish koeffisenti, undan xavfsiz foydalanish usullarini bilishingiz bugungi kunda juda muhim hisoblanadi. Ayniqsa siz kelejakdagi yo’lingizni robototexnika doirasida tasavvur qilayotgan bo’lsangiz. Elektr tokining sirli xususiyatlarini anglash har qanday kelajak odami uchun o’zgacha ixtirolar qilish imkonini yaratib beradi.

Dasturlash bugungi kunda bizning bozorga ham keng qamrovda kelib bo’ldi. Lekin microelektronika hali ham so’roq ustida turipti. Dasturchi dastur kodini yozishi, hisobchi chiqimlarni elektron hisoblashi, betamiz tiktoker o’zini videosini cloudga yuklashi kabi ishlarning barchasiga radiotexnik kerak. Shunday eken ushbu soha hech qachon o’lmaydi. Bundan keyin mukammalashishi mumkinki insoniyat undan voz kecha olmaydi.

@devcon

Quyi va yuqori dasturlash tillari haqida yuz gram. Chap tomonda assembler, o’ng tomonda python tilida yozilgan “Hello world” so’zini ekranga chiqarish kodlari.

P.S: Assemblerni o’rganishni boshlab o’zimni dangasaligimga shubha bilan qaray boshladim)

@devcon

“Hello world” dasturi turli tillarda qanday yozilishini ko’rib chiqamizmi? Unda boshladik!

!@#$%^&*()_+ dasturlash tili (Seryozno shunday til bor)

Dastur kodi:
^dlrow ,olleH(@)

Izoh:
^ - N qiymatini kiritish
( - Agar N 0 bo'lsa, tegishli ')' ga o'tishni belgilaydi
) - Agar N 0 bo'lmasa, tegishli '(' ga o’tkazadi
@ - N qiymatiga daxldor ASCII belgilarni ekranga chiqaradi.

@devcon

Ishni tanish bilishchilikda boshlash kerak ediyu mayli hali ham kech emas.

Hiq dasturlash tili. O’zbekistondagi dinozavr dasturchilardan biri Alisher Jalolov tomonidan ishlab chiqilgan.

Dastur kodi:
"Salom!" tfu!

Izoh:

tfu! - stek tepasidagi qiymatni ekranga chiqarish
a? - ma'lumot kiritishni so'rash
uff... - do sikl boshi
obbo! - do sikl ohiri (stek tepasidagi qiymat 0 dan farqli bo'lsa sikl takrorlanadi)
hiq! - stek tepasidagi qiymatni olib tashlash (delete(0))
oppa! - stekdagi n-qiymatni stek tepasiga nusxa olish (copy(n, 0))
hmm. - stekdagi 0- va 1- qiymatlar o'rnini almashtirish (swap(0,1))
uhh! - stek tepasidagi qiymatni nusxa olish va yana stek tepasiga qo'yish (duplicate(0))
iye? - shartli o'tish (stek tepasidagi qiymat 0 dan farqli bo'lsa iye? dan keyingi buyruqlar bajariladi aks holda eee! buyrug'igacha bo'lgan amallar tashlab o'tilib, bajarish eee! dan keyinga o'tiladi)
eee! - shartli o'tish chegarasi (end if)

+, -, /, * - qo'shish, ayirish, bo'lish va ko'paytirish amallari
>, <, ==, !=, >=, <= - mantiqiy amallar

——————
Ayni damda ushbu til kompilyatori faqatgina windows os muhitiga ishlab chiqilgan. Uztozdan tinchgina source kodeni berishlari yoki boshqa platformalarga ham ishlab chiqishlarini ko’rab qolamiz.

Quyidagi zip fayl compiler va dasturlash tilidan misollar keltirilgan.

@devcon

0587 - Dasturlash tili

Dastur kodi:
0
104029
1(Hello World)

Izoh:
Ushbu til bir funksiyadan iborat. Lekin siz funksiyalar ichida ham qo’shimcha funksiya yarata olasiz.

0 - Lambda funksiyadan keyingi qiymatlarni bajarish (Lambda funksiya haqida google amakidan so’rab olasizlar)
1 - Lambda funksiyani begilash
2 - Amaldagi funksiya argumentini olish
3 - Joriy funksiyani qaytarish
4 - Ekranga chiqaruvchi ma’lumotni o’zgartirishsiz qaytarish
5 - Kiritishlarni qabul qilish
6 - Argumentning plus qiymatini qaytarish
7 - Argumentning minus qiymatini qaytarish
8 - Agarda argument 0ga teng bo’lsa o’xshash funksiyani qaytarish
9 - Null qiymay
(n) - N qiymatini qaytarish

@devcon

0815 - dasturlash tili

Dastur kodi:
<:48:x<:65:=<:6C:$=$=$$~<:03:+$~<:ffffffffffffffbd:+$<:ffffffffffffffb1:+$<:57:~$~<:18:x+$~<:03:+$~<:06:x-$x<:0e:x-$=x<:43:x-$

Izoh:

Ushbu til faqatgina o’n oltilik tizimni tushunchagi sabab kirish va chiqishlar ayni shu tizimga belgilanadi.

Instruksiyaga kelsak assembler haqida o’ylang))

@devcon

2B - dasturlash tili

Dastur kodi:
+0+0+0+0+0+0+0+2)+0+0+9)+7))+3)-0-0-0-0-0-0-0-9)+0+0+0+0+0+0+0+0+7)-8)+3)-6)-8)-7-0-0-0-0-0-0)

,,, (Commata) - Dasturlash tili

Dastur kodi:
"Hello, World!

Izoh:

Ushbu til stekni boshqarish kam qo’llanadigan unikod belgilardan foydalanadi. SHu sababli ba’zi qurilmalarda qo’llanilmasligi yoki kod yozishga qiyinchilik tug’dirishi mumkin.

2DFuck - Dasturlash tili

Dastur kodi:
.!.!..!.!....!..!..!.!.!.!.!..!.!..!...!..!.!..!...!..!.!....!..!.!.!..!....!.!......!.!.!.!.!...!.!..!.!....!.!...!..!.!..!..!.!..!...!..!..!.!....!.!....!.

Izoh:
Nomidan ma’lumki ushbu til cheksiz 2 o'lchovli xotira lentasida ishlaydi va 1 o'lchovli xotira lentasini doimiy xotira asosida kengaytiradi.

@devcon

33 - dasturlash tili

Dastur kodi:
"Hello, World!"p

Izoh:
Ushbu tilda aniq funktsiyalarni bajaradigan 33 ta alfavitli bitta belgidan iborat buyruqlar mavjud (shuning uchun nomi ham 33).

p - bunda qiymatni chop etish

ACRONYM - tili

Dastur kodi:
{{>>{~~~~{-<}~~~~~~~~~{-<-<}}<<}
</(<<<){[<]}:>:{>>{~~~~~~~~{<}~{>}}<<}\
~>{{~{v}}>>>v{~}^<<<}/(<<<){[<<]}:>:{>>{~~~~~~~~{<<}~{>>}}<<}\
~{>>{vvvvvvvv~~~~~~~~~~~~~~~}<<}~{>>{vvvv~~~~~~~~~~~~~}<<}~
{>>{^^^^^^^^^^~}<<}~{>>{v~~~~~~~{{<<}~}v{~}vvvvvvv{~{>>}}^^^^^^~~~
{{<<}~}vvvv{~{>>}}v~~~}<<}~<{{^^^}}~
{>>{vvvvvv~{{<<}~{>>}}^^^^^^^~~~~~~~~~~~{{<<}~{v>}}^^^^^^}}
/{{()}}{[<<<<]}:>:{{~v}}\}

Izoh:

Ushbu til boshqa tillardan farqli ravishda obfuskatsiya qilish uchun yaratilgan. Aniqroq aytadigan bo’lsa boshqa tillardan farqli ravishda vizual talqin hisobga olinmagan.

@devcon

Alphaprint tili (prinsip jihatdan menga yoqqanlaridan biri)

Dastur kodi:
abcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstUvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwXyzabcdEfghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzAbcDefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijKlmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstUvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwXyzabcdefghijklmnopqrstuVwxYzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnOpqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabCdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefghiJ

Izoh:
Dastur alfavitning ixtiyoriy kattalikdagi takrorlanadigan kichik satridan tashkil topadi va ASCII asosida hisoblaydi.

Misol:
abcdefghijklmnopqrstuvwxyzabcdefgH
Ushbu kod ekranga ! belgisini chiqaradi. Bunda H belgimiz kodimizda 33 o’ringa ega va ASCII jadvali bo’yicha 33 ! belgisiga teng.

@devcon

ArnoldC tili

Dastur kodi:
IT'S SHOWTIME
TALK TO THE HAND "hello world"
YOU HAVE BEEN TERMINATED

Izoh:
Yoshligida Arnold Svarsnegr kinolariga qiziqmagan odam bo’lmasa kerak. Ushbu til ayni Arnold amakining filmlardagi ko’plab iqtiboslari asosida ishlaydi. (Misol uchun: https://www.youtube.com/watch?v=ybJWKZB0Erk&feature=youtu.be&t=6m59s)

IT'S SHOWTIME - Kodning boshlanishi
TALK TO THE HAND - Matni chop etish
YOU HAVE BEEN TERMINATED - Kodning tugashi.

Pascal tilidan xabardorlar tushundi))

@devcon

A.R.T.I.C.L.E (Maqola) - tili

Izoh:
Ushbu tilda kod so'z birikmalaridagi so'zlar soni bilan belgilanadigan OP kodlari bilan yoziladi. Til inshoga o'xshash bo'lishi uchun mo'ljallangan, shu sabab ham odatiy tillardan farqli his hayajon bilan ham kod yozaverasiz)

Tilning dastlabki nomi E.S.S.A.Y. edi, ammo keyinchalik uning nomi A.R.T.I.C.L.E. ga almashtirildi. Chunki xuddi shu pripsipga yaqin ESSAY tili ham mavjud.

Dastur kodi:
https://telegra.ph/ARTICLE-01-02

@devcon

​asdf - tili (Men odatda papkalarni shunday ochardim, mendan o’girlab dasturlash tiliga o’girib yuborishipti)

Dastur kodi:

asaasaasssasaasssasaaaasssasaasssasaaaaaaaasssasaaaasssasaaaasssasaasssasaasss
asaasssasaasssasaaaasssasaasssasaaaasssasaaaaaasssasaaaasssasaasssasaaaasssasa
aaaaasssasaaaasssasaasssasaaaaaaaasssasaaaasssasaasssasaasssasaaaasssasaaaaaaa
asssasaasssasaaaaaaaaaaaasssasaaaaaasssasaasssasaaaaaasssasaasssasaaaasssasaas
ssasaaaaaaaasssasaasssasaaaaaasssasaaaasssasaasssasaaaasssasaaaasssasaasssasaa
aasssasaaaaaasssasaaaasssasaaaasssasaasssasaaaaaaaasssasaasssasaaaaaaaasssasaa

Izoh:
Ushbu til faqatgina 4 ko’rsatma sosida ishlaydi. Bular: a, s, d va f.

Ko'rsatkich xotirada joylashgan 3-manzildan boshlanadi. Bunda ko’rsatgichni cheksiz ravishda chap yoki o’ngga siljitish mumkin.

@devcon