🚫 پدیده شاغلان فقیر در ایران

پدیده شاغلان فقیر یکی از زنگ خطرهای مهم اقتصادی و اجتماعی در ایران است که در سال‌های اخیر شدت گرفته است. شاغلان فقیر به افرادی گفته می‌شود که باوجود داشتن شغل، درآمدشان زیر خط فقر مطلق قرار دارد و نمی‌توانند نیازهای ابتدایی خانواده را تأمین کنند. افزایش تورم، عقب‌ماندن دستمزد، گسترش مشاغل غیررسمی و خصوصی‌سازی آموزش و سلامت، از مهم‌ترین عوامل گسترش این بحران هستند. این وضعیت نه‌تنها معیشت خانوارهای کم‌درآمد را تهدید می‌کند بلکه به بازتولید فقر نسلی و نابرابری در جامعه دامن می‌زند.

تداوم روند فقر شاغلان پیامدهای نگران‌کننده‌ای مانند تضعیف فرهنگ کار، کاهش امید به آینده، رکود اقتصادی و فرسایش سرمایه اجتماعی در پی دارد.

💡 یادداشت تحلیلی مهدی محمدیان را در سایت مجله تحلیلی دقیقه بخوانید:
🔗 d-mag.ir/p22120/

@dmag_ir

🎙 دعوت به همکاری

✍️ اگر علاقه‌مند به همکاری با مجله دقیقه هستید فرم زیر را پر کنید:

👆 d-mag.ir/workwithus

@dmag_ir

🚫 جنگ ۱۲روزه چه تاثیری روی مشاغل داشت؟

در آخرین گزارش نیروی کار مرکز آمار ایران، تعداد شاغلین کشور ۲۴ میلیون و ۹۵۸ نفر برآورد شده است. این آمار نخستین گزارش رسمی نیروی کار بعد از جنگ ۱۲ روزه است و می‌توان تاثیرات احتمالی آن بر بازار کار را مورد بررسی قرار داد.

از تابستان ۱۴۰۲ که مشاغل از دست‌رفته در دوران کرونا بازیابی شده تاکنون نرخ رشد اشتغال در ایران در تمامی فصل‌ها مثبت بوده و اندازه اشتغال ایران از ۲۴ میلیون و ۶۸۶ هزار نفر در تابستان ۱۴۰۲ به ۲۵ میلیون و ۱۲۳ هزار نفر در بهار ۱۴۰۴ می‌رسد. اما پس از جنگ ۱۲ روزه اسرائیل با ایران، نرخ رشد اشتغال به ۰.۶۸%- تغییر می‌کند و آمار اشتغال به ۲۴ میلیون و ۹۵۸ هزار نفر کاهش می‌یابد. به عبارت دیگر ۱۷۱ هزار نفر از تعداد شاغلین کشور در تابستان ۱۴۰۴ کم می‌شود.

با توجه به این که جنگ ۱۲ روزه از ۲۳ خرداد تا ۳ تیر در جریان بوده و بازه زمانی وقوع آن در میانه دو فصل بهار و تابستان قرار دارد، آیا می‌توان اثری از پیامدهای آن در آمار کار فصل تابستان دید؟

💡 علیرضا کدیور در این نوشتار تلاش کرده به این سوال پاسخ دهد. متن کامل و نمودارهای آن را در مجله تحلیلی دقیقه بخوانید:

👆 d-mag.ir/p22193

@dmag_ir

☀️ تبخیر و خشکسالی در ایران و غرب آسیا

خشکسالی در ایران و غرب آسیا پدیده‌ای تازه نیست؛ هزاران سال است که جوامع این منطقه با دوره‌های کم‌آبی و ترسالی زندگی کرده‌اند. اما آنچه امروز شرایط را متفاوت کرده، افزایش دما و شدت تبخیر ناشی از گرمایش زمین است که دامنه و شدت خشکسالی‌ها را گسترش داده است.

پژوهش‌ها نشان می‌دهد بارش‌ها در بلندمدت کاهش چشمگیری نداشته‌اند، اما افزایش دما و تغییر الگوی بارندگی، منابع آبی را تحت فشار قرار داده است. در چنین شرایطی، مدیریت مصرف و کاهش تبخیر می‌تواند مهم‌ترین ابزار برای سازگاری با بحران آب در ایران و منطقه باشد.

💡 مهدی نانکلی تلاش کرده با تحلیل داده‌ها این مساله را روشن کند. نوشتار کامل، جدول، نقشه و  نمودارهای آن را در مجله تحلیلی دقیقه بخوانید:

🔅 d-mag.ir/p22225/

@dmag_ir

🔴 بار سنگین مالیات بر دوش شرکت‌های کوچک، معافیت برای شرکت‌های بزرگ

نابرابری مالیاتی، مانع شکل‌گیری رونق پایدار در اقتصاد ایران است.

نرخ قانونی مالیات بر شرکت‌ها در ایران ۲۵٪ است؛ یعنی شرکت‌ها باید یک‌چهارم از سود خود را برای تأمین بودجه عمومی به سازمان امور مالیاتی کشور پرداخت کنند. اما آنچه در عمل به عنوان مالیات پرداخت می‌شود نسبت چندانی با این نرخ ندارد. بر اساس داده‌های رسمی، شرکت‌های ایرانی در مجموع تنها ۷% از سود خود را به سازمان امور مالیاتی کشور پرداخت می‌کنند.

پشت این اعداد، یک نابرابری عمیق پنهان است. برخی از شرکت‌ها مالیات خود را نزدیک به نرخ قانونی می‌پردازند درحالیکه در برخی دیگر، نرخ پرداخت به لطف معافیت‌های مالیاتی و عوامل دیگر نزدیک صفر است و نکته جالب توجه اینجاست که رفتار مالیاتی شرکت‌ها با اندازه آن‌ها رابطه دارد.

در نظام مالیاتی ایران، شرکت‌های کوچک و متوسط در عمل بیشترین سهم را از پرداخت مالیات بر دوش می‌کشند، در حالی‌ که شرکت‌های بزرگ‌تر از مسیرهای قانونی و غیرقانونی از زیر بار آن می‌گریزند.

این نابرابری مالیاتی، علاوه بر تضعیف عدالت اقتصادی، رقابت سالم و سرمایه‌گذاری مولد برای رونق اقتصادی را مختل کرده و به زیان بنگاه‌های کوچک و متوسط عمل می‌کند. نتیجه این وضعیت کاهش درآمدهای پایدار دولت و وابستگی بیشتر بودجه به منابع ناپایدار است.

روایت کامل این بررسی را در مقاله محمدحسین عزیزیان در مجله تحلیلی دقیقه بخوانید:

➡️ d-mag.ir/p22285

@dmag_ir

🔴 تصویر ناایمن کار در ایران

🔺 افزایش آمار مرگ‌ومیر در حوادث کار

مطابق آمار سازمان پزشکی قانونی، در چهارده سال گذشته آمار مرگ‌و‌‎میر در حوادث کار از ۱۲۹۰ مورد در سال ۱۳۸۹ به تعداد بی‌سابقه ۲۲۱۵ نفر در سال ۱۴۰۲ افزایش یافته و ۱.۸ برابر شده است. این در حالی است که روندهای جهانی بیانگر کاهش حوادث شغلی مرگبار در دنیا است.

بر اساس داده‌های سازمان تامین اجتماعی، بخش بزرگی مرگ‌ومیر در حوادث کار در پروژه‌های ساختمانی رخ می‌دهد. با این حال می‌دانیم که بسیاری از کارگران این بخش، به‌ویژه روزمزدها و مهاجران، بیمه ندارند و در سامانه‌های رسمی ردپایی از آن‌ها ثبت نمی‌شود.

✍️ مهدی محمدیان در گزارش خود به تحلیل این واقعیت خاموش پرداخته است. برای مطالعه متن کامل به وبسایت مجله دقیقه مراجعه کنید:

➡️ d-mag.ir/p22327

@dmag_ir

🚫 فرسایش پنهان در صندوق تأمین اجتماعی

⬅️ ریشه بحران صندوق‌های بیمه تنها در پیری جمعیت نیست، بلکه تورم و سرکوب دستمزدها نیز به آن دامن زده است.

فرسایش صندوق‌های تامین اجتماعی به نقطه‌ای غیرقابل‌انکار رسیده و پیامدهای بیشتری در آینده خواهد داشت.

یکی از شاخص‌های اصلی پایداری این صندوق «نسبت پشتیبانی» است؛ نسبت تعداد بیمه‌پردازان به مستمری‌بگیران که اکنون به کمتر از ۴ رسیده و ۲۵% از مقدار پایدار آن (۵.۳۵) کمتر است.

کاهش جمعیت در سن کار و افزایش مستمری‌بگیران از عوامل اصلی این وضعیت‌اند. بررسی دوره‌ی ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۳ نشان می‌دهد سرکوب دستمزدها زیر بار تورم، ارزش پول ورودی به صندوق را کاهش داده که خود از دیگر عواملی است که منابع مالی صندوق‌ها را دچار فرسایش کرده است.

متن کامل بررسی طناز احمدزاده را در مجله دقیقه مطالعه کنید:

☝ d-mag.ir/p22885


🌱 حمایت از مجله دقیقه

@dmag_ir

⏪ دو نان‌آور برای دسترسی به مدرسه بهتر
تأثیر اشتغال والدین بر انتخاب میان مدارس دولتی و خصوصی

انتخاب میان مدارس دولتی و خصوصی یکی از تصمیم‌های کلیدی خانواده‌ها در ایران برای دسترسی به آموزش باکیفیت و تأمین آینده فرزندانشان است. اما با افزایش سهم هزینه‌های تحصیل از درآمد خانوار، این انتخاب با دشواری‌های بیشتری روبه‌رو شده است. این واقعیت در کنار رشد گرایش به مدارس خصوصی، یک بار دیگر اهمیت بنیادین کیفیت آموزش برای خانوار را به ما یادآور می‌شود.

تحلیل داده‌های هزینه و درآمد خانوار در مرکز آمار ایران (۱۳۹۰–۱۴۰۳) نشان می‌دهد انتخاب میان مدرسه دولتی و خصوصی در کشور به‌شدت به وضعیت اشتغال والدین وابسته است.

بر اساس این داده‌ها، سهم خانوارهای دارای دو والد شاغل از مدارس خصوصی در سال ۱۴۰۳ به بیش از ۴۲٪ رسیده و روندی صعودی دارد؛ در حالی‌که اتکای همین خانوارها به مدارس دولتی در سال‌های اخیر کاهش یافته است.

در مقابل، خانوارهای تک‌نان‌آور همچنان عمدتاً به مدارس دولتی متکی‌اند. سهم آن‌ها از مدارس خصوصی در کل دوره حدود ۲۰٪ بوده و به‌طور میانگین نزدیک به ۷۶٪ این خانوارها مدارس دولتی را انتخاب کرده‌اند.

این الگوها نشان می‌دهد پشتوانه اقتصادی و سطح درآمد از مهم‌ترین شروط دسترسی به آموزش باکیفیت‌تر در مدارس خصوصی است؛ وضعیتی که از وجود شکافی معنادار میان شرایط موجود و تحقق عدالت آموزشی برای همه اقشار جامعه حکایت دارد.

📝 فاطمه حیدری‌کیا در بررسی خود به تحلیل این شکاف پرداخته است.

برای مطالعه متن کامل به وب‌سایت مجله دقیقه مراجعه کنید:

☝ d-mag.ir/p22915

@dmag_ir

✨ کارگاه معرفی و تحلیل داده‌های عمومی
با نگاهی به کاربردهای آن در اقتصاد و کسب‌وکار

داده‌های عمومی مبنای بسیاری از تحلیل‌ها و پژوهش‌های علمی هستند. به همین خاطر آشنایی با آن‌ها یکی از پیش‌نیازهای کارشناسی و تحلیل داده در حوزه‌های مختلف است.

«کارگاه معرفی و تحلیل داده‌های عمومی» رویدادی عملی و پروژه‌محور برای شناخت داده‌های عمومی و تحلیل آن‌هاست.

این کارگاه در دو روز به صورت حضوری و آنلاین برگزار خواهد شد. در روز نخست کارگاه ابتدا برخی از مهم‌ترین داده‌های عمومی در ایران معرفی می‌شوند و نمونه‌هایی از کاربردهای برخی به اختصار مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

سپس شرکت‌کنندگان ایده‌های خود برای تحلیل این داده‌ها را طرح می‌کنند تا طی یک گفتگوی جمعی درباره آن‌ها به طرحی منسجم برای پروژه خود و انجام آن در طول مدت کارگاه برسند.

شرکت‌کنندگان بعد از روز اول کارگاه، روی انجام پروژه خود متمرکز می‌شوند و تلاش می‌کنند تا دست کم بخش‌هایی از آن را پیش ببرند. در این مدت ارتباط از طریق گروه تلگرام برقرار خواهد بود و افراد می‌توانند از آن برای دریافت نظر مشورتی برای بهبود پروژه خود و رفع اشکال استفاده کنند.

در روز دوم کارگاه شرکت‌کنندگان یافته‌های خود را ارائه می‌کنند و نظر دیگران را برای بهبود، تکمیل و توسعه آن دریافت می‌کنند.

اگر به تحلیل داده علاقه‌مندید، فرصت رفع اشکال و دریافت راهنمایی برای کار با داده‌های عمومی در این کارگاه را از دست ندهید.


🎓 تسهیلگران کارگاه:
شمیـــــم طاهــــــری، مدیر تحلیل داده در کارگزاری مفید، مدرس دانشگاه، مدیر سابق قیمت‌گذاری تپسی و تحلیلگر داده سابق دیوار، دانش‌آموخته مهندسی کامپیوتر و اقتصاد از دانشگاه‌های تهران، شریف و مدرسه اقتصاد لندن
محمدامین اخوت علویان، پژوهشگر موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی، تحلیلگر داده سابق در مرکز تحلیل داده شریف، دانش‌آموخته کارشناسی ارشد اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف، دانشجوی دکتری اقتصاد در دانشگاه تهران

📈 پیش‌نیاز‌
آشنایی با حداقل یکی از ابزارهای رایج برای تحلیل داده مانند پایتون، R، اکسل و ...

🗓 تاریخ برگزاری
1️⃣ سه‌شنبه ۲ دی ۱۴۰۴ ساعت ۱۶:۳۰ تا ۱۹:۴۵
2️⃣ سه‌شنبه ۱۶ دی ۱۴۰۴ ساعت ۱۶:۳۰ تا ۱۹:۴۵

🏫 شیوه برگزاری: حضوری و آنلاین

⚡ ثبت نام:
☝ d-learn.ir/shkh

برگزارکنندگان: شورای صنفی دانشجویان و انجمن علمی مهندسی صنایع دانشگاه صنعتی شریف | مدرسه پردازش و تحلیل داده دقیقه | مجله تحلیلی دقیقه | جایزه دقیقه برای تحلیل داده در حوزه عمومی

😀 تماس:
✔️ t.me/dlearnsup
📞02188349244
📱09103209837