فکت‌یار – Telegram
فکت‌یار
10.6K subscribers
1.47K photos
38 videos
1.4K links
فکت‌یار؛ سامانه مستقل راستی‌آزمایی اخبار و اطلاعات

شناسایی اخبار جعلی 🔹️
افزایش سواد رسانه 🔹️
معرفی مقالات آکادمیک 🔹️

وبسایت ما
https://factyar.com

اینستاگرام ما
instagram.com/factyar_com
Download Telegram
🏷 #تحلیل_و_بررسی

حدود ۴۱ درصد مشتریان از گفتگو با چت‌بات‌های هوش مصنوعی ناراضی‌اند

🔍 یافته‌های پژوهش شرکت Twilio درباره تجربه کاربران و مدیران از تعامل با چت‌بات‌های هوش مصنوعی.

🔹 شرکت Twilio در ۱۳ نوامبر ۲۰۲۵ گزارش Inside the Conversational AI Revolution را منتشر کرده که بر پایه نظرسنجی از ۴٬۸۰۰ مصرف‌کننده و ۴۵۷ مدیر کسب‌وکار در ۱۵ کشور است.

🔹 پذیرش هوش مصنوعی در شرکت‌ها به‌سرعت رشد کرده و میزان استفاده از ۳۰٪ در ۲۰۲۲ به ۶۰٪ در ۲۰۲۳ رسیده و پیش‌بینی می‌شود تا پایان ۲۰۲۴ به ۹۰٪ برسد.

🔹 در حالی که ۹۰٪ مدیران معتقدند مشتریان از تعامل با چت‌بات‌ها راضی هستند، تنها ۵۹٪ مصرف‌کنندگان رضایت خود را اعلام کرده‌اند.

🔹 مشکلات زبانی نیز پررنگ است؛ ۳۸٪ سوءبرداشت لهجه و ۳۷٪ پشتیبانی‌نکردن از زبان را از مشکلات اصلی دانسته‌اند.

📌 جمع‌بندی
با وجود رشد سریع استفاده از چت‌بات‌های هوش مصنوعی، اختلاف قابل توجهی میان برداشت مدیران و تجربه واقعی مشتریان وجود دارد و نارضایتی کاربران همچنان بالاست.

🌐 مشروح راستی‌آزمایی در اینستاگرام فکت‌یار
👍114
🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ رکورد طلاق در ایران شکسته و تعداد ازدواج‌ها به زیر ۱۰۰ هزار رسیده است

🟢 نتیجه بررسی: درست

🔍 شرح ادعا:
اقتصاد آنلاین گزارش داده است که آمار طلاق در ایران رکورد زده و تعداد ازدواج‌ها به زیر ۱۰۰ هزار مورد رسیده؛ همچنین آمار ازدواج در تابستان ۱۴۰۴ نسبت به تابستان سال قبل ۷ درصد کاهش داشته است.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 طبق گزارش شاخص‌های کلان اقتصادی و اجتماعی مرکز آمار ایران (آذر ۱۴۰۴)، تعداد ازدواج در تابستان ۱۴۰۴ برابر با ۹۷٬۰۹۲ مورد بوده است.

🔹 تعداد ازدواج در تابستان سال قبل ۱۰۴٬۶۰۲ مورد گزارش شده که کاهش حدود ۷ درصدی را نشان می‌دهد.

🔹 نسبت طلاق به ازدواج در تابستان ۱۴۰۴ به ۴۶ درصد رسیده که بالاترین میزان در دهه اخیر محسوب می‌شود.

📌 جمع‌بندی:
بر اساس داده‌های رسمی مرکز آمار، تعداد ازدواج‌ها به زیر ۱۰۰ هزار مورد رسیده و نسبت طلاق به ازدواج به رکورد ده‌ساله خود رسیده است؛ بنابراین ادعای اقتصاد آنلاین درست است.

🌐 مشروح راستی‌آزمایی در اینستاگرام فکت‌یار
😱22🤬9👍53🤔1
🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ ایران ارزان‌ترین قیمت بنزین در جهان را دارد

🟢 نتیجه بررسی: نیمه‌درست

🔍 شرح ادعا:
صفحه اینستاگرام Themestimes مدعی شده است که ایران ارزان‌ترین قیمت بنزین در جهان را دارد.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 وب‌سایت داده‌محور Global Petrol Prices قیمت‌های خرده‌فروشی بنزین، گازوئیل و سایر حامل‌های انرژی در کشورهای مختلف را جمع‌آوری می‌کند.

🔹 طبق داده‌های آذر ۱۴۰۴، ارزان‌ترین بنزین جهان در لیبی با قیمت ۰.۰۲۸ دلار به ازای هر لیتر عرضه می‌شود و ایران با ۰.۰۲۹ دلار در جایگاه بعدی قرار دارد.

🔹 بنابراین ایران ارزان‌ترین نیست، اما یکی از کشورهای با بنزین بسیار ارزان محسوب می‌شود.

📌 جمع‌بندی:
با توجه به داده‌های Global Petrol Prices، بنزین در ایران کمی گران‌تر از لیبی است؛ بنابراین ادعای Themestimes نیمه درست ارزیابی می‌شود.

🌐 مشروح راستی‌آزمایی در اینستاگرام فکت‌یار
👍20🤬92🔥1
🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ برای اولین بار حضور در اطراف ورزشگاه‌ها در جام جهانی فوتبال پولی شده است

🟢 نتیجه بررسی: نیمه‌درست

🔍 شرح ادعا:
اقتصاد آنلاین در پستی اینستاگرامی به نقل از روزنامه تایمز مدعی شده است که برای نخستین بار، ورود به Fan Zoneهای اطراف ورزشگاه‌ها در جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ پولی شده است.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 تایمز در گزارشی در دسامبر ۲۰۲۵ اعلام کرده که برای اولین بار، برخی فستیوال‌های هواداری جام جهانی نیازمند تهیه بلیت هستند.

🔹 بررسی وب‌سایت‌های رسمی شهرهای میزبان جام جهانی ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که فقط Fan Zone نیویورک–نیوجرسی ورود پولی دارد.

🔹 سایر شهرهای میزبان از جمله فیلادلفیا اعلام کرده‌اند که فستیوال‌های هواداری طبق روال گذشته رایگان برگزار می‌شود.

📌 جمع‌بندی:
حضور پولی در Fan Zoneها برای اولین بار و به‌صورت محدود در جام جهانی ۲۰۲۶ اجرا شده، اما این موضوع فراگیر و شامل همه شهرها نیست؛ بنابراین ادعای اقتصاد آنلاین نیمه‌درست ارزیابی می‌شود.

🌐 مشروح راستی‌آزمایی در اینستاگرام فکت‌یار
5👍5👎1😱1
🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ بودجه سازمان تبلیغات اسلامی از ۱۴۰۰ تا پایان ۱۴۰۴، ۹۷۵ درصد افزایش داشته است

🟢نتیجه بررسی: نیمه‌درست

🔍 شرح ادعا:
صفحه اینستاگرامی بامدادنو مدعی شده است که بودجه سازمان تبلیغات اسلامی طی پنج سال، از سال ۱۴۰۰ تا پایان ۱۴۰۴، حدود ۹۷۵ درصد افزایش یافته است.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 طبق قوانین بودجه، بودجه سازمان تبلیغات اسلامی در سال ۱۴۰۰ حدود ۴۲۶ میلیارد تومان بوده است.

🔹 این رقم در قانون بودجه سال ۱۴۰۴ به حدود ۵٬۱۹۱ میلیارد تومان رسیده است.

🔹 محاسبه اعداد رسمی نشان می‌دهد رشد بودجه این سازمان در این بازه زمانی حدود ۱٬۱۱۹ درصد بوده که بیش از رقم ادعاشده است.

📌 جمع‌بندی:
بودجه سازمان تبلیغات اسلامی در فاصله ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ به‌طور چشمگیری افزایش یافته، اما میزان رشد آن بیش از ۹۷۵ درصد و حدود ۱٬۱۱۹ درصد بوده است؛ بنابراین ادعای بامدادنو نیمه‌درست ارزیابی می‌شود.

🌐 مشروح راستی‌آزمایی در اینستاگرام فکت‌یار
🤬36👎21👍1😱1
🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ ۸۶ درصد از درآمدهای دولت در بودجه ۱۴۰۵ از جیب کارفرمایان تأمین خواهد شد

🔴 نتیجه بررسی: نیمه‌نادرست

🔍 شرح ادعا:
کاربری در شبکه اجتماعی ایکس مدعی شده است که در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، حدود ۸۶ درصد از کل درآمدهای دولت مستقیماً از جیب کارفرمایان تأمین می‌شود.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 طبق لایحه بودجه ۱۴۰۵، کل درآمدهای دولت حدود ۳۴۰ میلیارد تومان (با حذف چهار صفر) برآورد شده که حدود ۲۹۶ میلیارد تومان آن از محل درآمدهای مالیاتی است.

🔹 درآمدهای مالیاتی شامل انواع مالیات‌هاست و لزوماً فقط از کارفرمایان اخذ نمی‌شود.

🔹 اگر کارفرمایان را معادل «اشخاص حقوقی» در نظر بگیریم، مالیات اشخاص حقوقی در بودجه ۱۴۰۵ حدود ۱۱۸ میلیارد تومان است که معادل حدود ۳۴.۵ درصد از کل درآمدهای دولت است، نه ۸۶ درصد.

📌 جمع‌بندی:
بخش عمده درآمد دولت در بودجه ۱۴۰۵ از محل مالیات‌ها تأمین می‌شود، اما سهم کارفرمایان (اشخاص حقوقی) از کل درآمدهای دولت حدود یک‌سوم است، نه ۸۶ درصد؛ بنابراین ادعای مطرح‌شده نیمه نادرست ارزیابی می‌شود.

🌐 مشروح راستی‌آزمایی در اینستاگرام فکت‌یار
👍73🤬3👎1
🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ جمعیت فقیر ایران تا پایان سال ۱۴۰۴ به بالای ۵۵ میلیون نفر می‌رسد

🔴 نتیجه بررسی: نادرست

🔍 شرح ادعا:
حمیدرضا عزیزی فارسانی، نماینده مجلس شورای اسلامی، در صحن علنی مجلس اعلام کرده است که جمعیت فقیر ایران تا پایان سال ۱۴۰۴ به بیش از ۵۵ میلیون نفر خواهد رسید.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 گزارش رسمی «خلاصه فقر و نابرابری ایران» بانک جهانی (منتشرشده در مهر ۱۴۰۴) فقر را بر مبنای خط فقر کشورهای با درآمد متوسط رو به بالا (۸.۰۳ دلار در روز) سنجیده است.

🔹 طبق این گزارش، در سال ۲۰۲۳ حدود ۳۲.۷ میلیون نفر در ایران زیر خط فقر قرار داشته‌اند.

🔹 پیش‌بینی بانک جهانی برای سال ۲۰۲۶ (همزمان با پایان ۱۴۰۴) نرخ فقر حدود ۳۸ درصد است که با جمعیت نزدیک به ۹۰ میلیون نفر، معادل حدود ۳۵ میلیون فقیر خواهد بود.

📌 جمع‌بندی:
بر اساس داده‌ها و پیش‌بینی‌های رسمی بانک جهانی، جمعیت فقیر ایران تا پایان ۱۴۰۴ حدود ۳۵ میلیون نفر برآورد می‌شود و رقم ۵۵ میلیون نفر با داده‌های معتبر فاصله قابل توجهی دارد؛ بنابراین این ادعا نادرست است.

🌐 مشروح راستی‌آزمایی در اینستاگرام فکت‌یار
👍10👎51😐1
🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ میزان سوختگی در ایران ۸ برابر میانگین جهانی است

🔴 نتیجه بررسی: نیمه‌نادرست

🔍 شرح ادعا:
کانال «خبر فوری» به نقل از وزارت بهداشت اعلام کرده میزان سوختگی در ایران ۸ برابر میانگین جهانی است و سالانه ۱۵۰ هزار مورد سوختگی رخ می‌دهد.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 طبق داده‌های Global Burden of Disease (۲۰۲۱)، میانگین جهانی بروز سوختگی ۱۹۹ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر در سال است.

🔹 بر اساس مطالعات داخلی (۲۰۲۳)، سالانه ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار مورد سوختگی در ایران رخ می‌دهد که با جمعیت ~۹۲ میلیون نفر، معادل ۱۰۸ تا ۱۶۲ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر است؛ کمتر از میانگین جهانی.

🔹 با این حال، نرخ مرگ‌ومیر ناشی از سوختگی در ایران بالاتر از متوسط جهانی گزارش شده است.

📌 جمع‌بندی:
ادعای «۸ برابر بودن میزان سوختگی» نادرست است؛ اما به دلیل بالاتر بودن مرگ‌ومیر ناشی از سوختگی، ادعا نیمه‌نادرست ارزیابی می‌شود.

🌐 مشروح راستی‌آزمایی در اینستاگرام فکت‌یار
👍71
🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ رتبه کلی علم ایران در جهان با افت دو پله از ۱۵ به ۱۷ رسیده است

🟢 نتیجه بررسی: درست

🔍 شرح ادعا:
کانال تلگرامی «خبر فوری» به نقل از رئیس فرهنگستان علوم اعلام کرده رتبه کلی علم ایران در سطح جهانی از ۱۵ به ۱۷ سقوط کرده است.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 داده‌های پایگاه SCImago نشان می‌دهد ایران در سال ۲۰۲۴ با انتشار ۷۵٬۵۰۱ مقاله علمی، در رتبه ۱۷ جهان از نظر تعداد تولید علم قرار دارد.

🔹 این رتبه‌بندی صرفاً بر مبنای تعداد مقالات نمایه‌شده در Scopus است و شاخص‌هایی مانند کیفیت، نوآوری یا اثرگذاری علمی را شامل نمی‌شود.

📌 جمع‌بندی:
بر اساس داده‌های رسمی SCImago، ایران در سال ۲۰۲۴ در رتبه ۱۷ جهانی تولید مقاله قرار دارد؛ بنابراین افت رتبه از ۱۵ به ۱۷ و ادعای رئیس فرهنگستان علوم درست ارزیابی می‌شود.

🌐 مشروح راستی‌آزمایی در اینستاگرام فکت‌یار
😐10👍4🤔41
🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ وام ازدواج از لایحه بودجه ۱۴۰۵ حذف شده و پرداخت نمی‌شود

🟠 نتیجه بررسی: گمراه‌کننده

🔍 شرح ادعا:
کاربری در شبکه اجتماعی ایکس مدعی شده وام ازدواج از لایحه بودجه ۱۴۰۵ حذف شده و در نتیجه پرداخت نخواهد شد.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 لایحه بودجه ۱۴۰۵ برخلاف سال‌های قبل عمدتاً در قالب جداول خلاصه و برآوردها ارائه شده و تبصره‌های تکلیفی بانکی، از جمله ردیف وام ازدواج، در متن لایحه دیده نمی‌شود.

🔹 حذف ردیف بودجه‌ای به معنای توقف وام ازدواج نیست؛ این تسهیلات به قوانین بالادستی مانند قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت (مصوب ۱۴۰۰) متکی است.

🔹 مدیر روابط عمومی بانک مرکزی در ۷ دی ۱۴۰۴ اعلام کرده پرداخت وام ازدواج و فرزندآوری در سال ۱۴۰۵ ادامه دارد و مبنای آن مواد ۱۰ و ۶۸ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت است.

📌 جمع‌بندی:
اگرچه وام ازدواج در لایحه بودجه ۱۴۰۵ به‌صورت ردیف یا تبصره بانکی درج نشده، اما پرداخت آن طبق قوانین بالادستی ادامه دارد؛ بنابراین ادعا گمراه‌کننده است.

🌐 مشروح راستی‌آزمایی در اینستاگرام فکت‌یار
👍111
🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ در دوران ابرتورم آلمان، حقوق‌ها به جای پرداخت ماهانه و یا هفتگی، روزانه پرداخت می‌شده است

🟢 نتیجه بررسی: درست

🔍 شرح ادعا:
کاربری در ایکس گفته در دوران ابرتورم آلمان، حقوق‌ها به جای پرداخت ماهانه و یا هفتگی، دو بار در روز پرداخت می‌شدند.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 ابرتورم آلمان (۱۹۲۲–۱۹۲۳) از مشهورترین نمونه‌های «از کار افتادن پول» در تاریخ مدرن است. ابرتورم هنگامی رخ می‌دهد که تورم ماهانه از 50 درصد بگذرد.

🔹 بانک مرکزی آلمان در مرور تاریخی خود از ابرتورم آلمان می‌نویسد که در ماه‌های ابرتورم سال ۱۹۲۳، سرعت سقوط ارزش پول به‌قدری بود که در بسیاری اوقات حقوق‌ها روزانه پرداخت می‌شد.

🔹 دایره‌المعارف بریتانیکا درباره این بحران می‌گوید که در میانه ۱۹۲۳، ارزش مارک «به دقیقه» از دست می‌رفت و کارگران روزانه دو بار دستمزد می‌گرفتند.

📌 جمع‌بندی:
به گفته بانک مرکزی آلمان و دایره‌المعارف‌های معتبر، در سال‌های 23-1922 آلمان دچار ابرتورم شده بود تا حدی که دستمزد کارگران یک یا دوبار در روز تغییر می‌کرد؛ در نتیجه ادعای کاربر درست ارزیابی می‌شود.

🌐 مشروح راستی‌آزمایی در اینستاگرام فکت‌یار
👍245
🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ بودجه لوکزامبورگ با ۶۷۰ هزار نفر جمعیت ۳۵ میلیارد دلار است ولی بودجه ایران با ۹۰ میلیون جمعیت ۳۵ میلیون دلار است

🔴 نتیجه بررسی: نادرست

🔍 شرح ادعا:
صفحه اینستاگرامی استریت‌نیوز مدعی شده بودجه لوکزامبورگ با ۶۷۰ هزار نفر جمعیت ۳۵ میلیارد دلار است ولی بودجه ایران با ۹۰ میلیون جمعیت ۳۵ میلیون دلار است.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 طبق آمار رسمی پرتال آمار لوکزامبورگ، جمعیت این کشور در ۱ ژانویه ۲۰۲۵ (دی ۱۴۰۳) ۶۸۱,۹۷۳ نفر بود.

🔹 بودجه ۲۰۲۶ لوکزامبورگ در پارلمان (Chambre des Députés) در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۵ (آذر ۱۴۰۴) تصویب شد؛ درآمدهای دولت ۲۹.۶ میلیارد یورو و هزینه‌های آن ۳۰.۹ میلیارد یورو برآورد شده است.

🔹 براساس لایحه بودجه ۱۴۰۵، درآمد دولت طبق نرخ یوروی ۸ دی ۱۴۰۴ (۱,۶۴۲,۴۰۰ ریال) محاسبه می‌شود که حدود ۲۰.۷۱ میلیارد یورو و هزینه‌های دولت نیز حدود ۲۴.۴۶ میلیارد یورو است.

📌 جمع‌بندی:
سرانه بودجه در لوکزامبورگ بسیار بالاتر از ایران بوده ولی میزان بودجه ایران اختلاف زیادی با ۳۵ میلیون دلار دارد. در نتیجه ادعای استریت‌نیوز نادرست ارزیابی می‌شود.

🌐 مشروح راستی‌آزمایی در اینستاگرام فکت‌یار
👍19😐31
🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ در ایران یک میلیون دانش‌آموز ۶ تا ۱۸ سال بازمانده از تحصیل داریم

🟢 نتیجه بررسی: درست

🔍 شرح ادعا:
کاربری در ایکس عنوان که در ایران یک میلیون دانش‌آموز ۶ تا ۱۸ سال داریم که به خاطر مشکلات اقتصادی ترک تحصیل می‌کند.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 مرکز آمار معمولاً داده‌های مربوط به دانش‌آموزان بازمانده از تحصیل در مقاطع مختلف را به صورت فصلی و دوره‌ای در گزارش وضعیت اجتماعی و فرهنگی ذکر می‌کند.

🔹 آخرین گزارش وضعیت اجتماعی و فرهنگی ایران که در بهار ۱۴۰۴ توسط مرکز آمار منتشر شده، بازماندگان از تحصیل در مقاطع متخلف را به تفکیک عنوان کرده است:
• مقطع ابتدایی : ۲۱۰,۸۷۰ نفر
• مقطع متوسطه اول : ۲۲۹,۷۵۴ نفر
• مقطع متوسطه دوم : ۶۱۴,۲۲۰ نفر

📌 جمع‌بندی:
بر اساس داده‌های مرکز آمار، مجموع بازماندگان از تحصیل ۱,۰۵۴,۸۴۴ نفر است و ادعای کاربر درست ارزیابی می‌شود.

مشروح راستی‌آزمایی در اینستاگرام فکت‌یار
🤬20😱7👍43
🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ ۳۵ درصد از پول فروش نفت و میعانات به جیب صداوسیما و نهادهای مذهبی و فرهنگی می‌رود

🟢 نتیجه بررسی: درست

🔍 شرح ادعا:
یاشار سلطانی در پستی اینستاگرامی گفته ۳۵ درصد از پول فروش نفت و میعانات خرج صداوسیما و نهادهای مذهبی و فرهنگی می‌شود.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 منظور از پول فروش نفت، سهم بودجه عمومی دولت از درآمدهای نفت(نه کل صادرات) در بودجه پیشنهادی ۱۴۰۵ است که حدود ۲۶۳ هزار میلیارد تومان است.

🔹 در این ادعا، سلطانی بصورت منتخب مجموع بودجه ده نهاد فرهنگی و مذهبی به همراه سازمان صداوسیما را ۹۲.۵ هزار میلیارد تومان محاسبه کرده که حدود ۳۵ درصد از سهم بودجه عمومی دولت از درآمدهای نفتی است.

📌 جمع‌بندی:
بررسی ردیف‌های بودجه پیشنهادی ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که ارقام محاسبه شده صحیح‌ هستند و بودجه این نهادها برابر با ۳۵٪ درآمد نفتی بودجه عمومی است و ادعای یاشار سلطانی درست ارزیابی می‌شود.

مشروح راستی‌آزمایی در اینستاگرام فکت‌یار
🤬76👍61
⁉️ بالاترین میزان ازدواج در ایران مربوط به سال ۱۳۸۹ و با حدود ۸۹۰ هزار مورد است

🟢 نتیجه بررسی: درست

🔍 شرح ادعا:
صفحه اینستاگرامی زمان‌اقتصاد در پستی گفته بالاترین میزان ازدواج در ایران مربوط به سال ۱۳۸۹ و با حدود ۸۹۰ هزار مورد بوده است.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 بررسی داده‌های مرکز آمار در خصوص ازدواج از سال ۱۳۵۸ تا ۱۴۰۲ نشان می‌دهد بیشترین ازدواج در سال ۱۳۸۹ و با ۸۹۱,۶۲۷ مورد بوده است.

📌 جمع‌بندی:
بر اساس داده‌های رسمی مرکز آمار ایران سال ۱۳۸۹ دارای بیشترین تعداد ازدواج مطلق بوده است و ادعا درست ارزیابی می‌شود.

مشروح راستی‌آزمایی در اینستاگرام فکت‌یار
8👍1
🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ شرکت آمازون ۸۰ میلیارد دلار صرف بخش تحقیق و توسعه می‌کند که دو برابر بودجه ایران است

🟢 نتیجه بررسی: نیمه‌درست

🔍 شرح ادعا:
صفحه اینستاگرامی مصطفی تاجزاده در پستی بیان کرده که شرکت آمازون ۸۰ میلیارد دلار صرف بخش تحقیق و توسعه می‌کند که دو برابر بودجه ایران است.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 کل مبلغ بودجه پیشنهادی در سال ۱۴۰۵ از حیث منابع و مصارف بالغ ۱۴,۴۴۱,۴۱۷,۵۰۵,۶۰۰ ریال است که با نرخ دلار ۱۰ دی ۱۴۰۴ (۱,۳۹۶,۲۰۰ ریال)، ۱۰۳,۴ میلیارد دلار می‌شود.

🔹 شرکت Amazon در گزارش سالانه ۲۵-۲۰۲۴، ۸۸,۵۴ میلیارد دلار برای بخش توسعه و تحقیق بودجه در نظر گرفته بوده است.

📌 جمع‌بندی:
با توجه به بررسی انجام‌شده، بودجه بخش تحقیق و توسعه آمازون در سال ۲۵-۲۰۲۴ حدود ۸۶ درصد از کل بودجه پیشنهادی ایران در سال ۱۴۰۵ است و ادعای مصطفی تاجزاده نیمه‌درست ارزیابی می‌شود.

مشروح راستی‌آزمایی در اینستاگرام فکت‌یار
👍5👎4
🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ وقتی قذافی تهدید کرد که نفت را به یورو و طلا می‌فروشد آمریکا به لیبی حمله کرد

🔴 نتیجه بررسی: نادرست

🔍 شرح ادعا:
کاربری در ایکس گفته سال ۲۰۱۱ وقتی قذافی تهدید کرد که نفت را به یورو و طلا می‌فروشد آمریکا به لیبی حمله کرد.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 براساس گزارشات و اسناد رسمی منتشر شده از اواسط فوریه ۲۰۱۱، اعتراضات خیابانی مخالفان تحت تاثیر بهار عربی علیه رهبر لیبی، معمر قذافی بالا گرفت و منجر به شورش عمومی و جنگ داخلی میان نیروهای دولت و مخالفان شد.

🔹 شورای امنیت در قطعنامه ۱۹۷۰ ابتدا لیبی را تحریم کرد و ارجاع قضایی به دیوان کیفری بین‌المللی داد، سپس در قطعنامه ۱۹۷۳ (۱۷ مارس ۲۰۱۱)، شورای امنیت مجوز اقدام نظامی محدود و منطقه پرواز ممنوع را برای حفاظت از غیرنظامیان صادر کرد.

📌 جمع‌بندی:
در سال ۲۰۱۱ پس از گسترش اعتراضات و خشونت مسلحانه علیه معترضان منجر به سازوکاری شد تا شورای امنیت با تصویب قطعنامه‌ها امکان دخالت بین‌المللی ناتو در لیبی را ‌داد؛ حمله به لیبی تنها با تهدید رسانه‌ای قذافی قابل توجیه نیست و ادعای کاربر نادرست ارزیابی می‌شود.

مشروح راستی‌آزمایی در اینستاگرام فکت‌یار
👍73
🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ رضاشاه در شهریور ۱۳۲۰ مانند مادورو در کمتر از ۸۰ ساعت سقوط کرد

🟢 نتیجه بررسی: درست

🔍 شرح ادعا:
کاربری در ایکس گفته رضاشاه در شهریور ۱۳۲۰ مانند مادورو در کمتر از ۸۰ ساعت سقوط کرد و روسیه و انگلیس ایران را اشغال کردند.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 حمله و اشغال ایران توسط نیروهای بریتانیا و روسیه از ۳ شهریور ۱۳۲۰ / ۲۵ اوت ۱۹۴۱ آغاز شد و عملاً به اشغال بخش‌های مهم کشور انجامید و این تهاجم به کناره‌گیری رضاشاه در ۱۶ سپتامبر ۱۹۴۱/ ۲۵ شهریور ۱۳۲۰ منجر شد.

🔹 منابع تاریخی نشان می‌دهند که تا ۲۹ اوت ۱۹۴۱ نیروهای بریتانیا به میادین نفتی رسیده بودند و فروغی «بلافاصله» دستور توقف مخاصمات را صادر کرد و ایران پس از ۴ روز درگیری نظامی را خاتمه داد.

📌 جمع‌بندی:
براساس مقالات و منابع تاریخی اشغال نظامی ایران توسط بریتانیا و روسیه تنها ۴ روز زمان برد که به عدد تخمینی ۸۰ ساعت نزدیک است و ادعا کاربر درست ارزیابی می‌شود.

مشروح راستی‌آزمایی در اینستاگرام فکت‌یار
👍25👎6🔥2🤬1
#راستی_آزمایی

⁉️ قیمت تخم‌مرغ نسبت به ابتدای سال ۱۴۰۴، ۸۰۰ درصد افزایش داشته است

🔴 نتیجه بررسی: نیمه نادرست

🔍 شرح ادعا:
صفحه اینستاگرامی اکونگار در پستی گفته قیمت تخم‌مرغ نسبت به ابتدای سال ۱۴۰۴، ۸۰۰ درصد اقزایش داشته است.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 طبق گزارش آذر ۱۴۰۴ متوسط قیمت کالاهای خوراکی منتخب درمناطق شهری کشور که توسط مرکز آمار منتشر شده، قیمت یک کیلوگرم تخم‌مرغ ماشینی در آذر ۱۴۰۴، ۱,۲۷۳,۴۱۲ ریال و برای آذر ۱۴۰۳، ۷۶۸,۳۱۳ ریال گزارش شده است.

🔹 در همین گزارش درصد تغيير قیمت تخم‌مرغ ماشینی نسبت به ماه (آذر) مشابه سال قبل ۶۵.۷ ذکر شده است.

📌 جمع‌بندی:
براساس گزارش مرکز آمار قیمت تخم‌مرغ ماشینی از آذر ۱۴۰۳ تا آذر ۱۴۰۴، ۶۵.۷ درصد افزایش داشته است. افزایش ۸۰۰ درصدی قیمت به معنای ۹ برابر شدن قیمت در یکسال است که مبالغه‌آمیز است و ادعایاکونگار گمراه‌کننده ارزیابی می‌شود.

مشروح راستی‌آزمایی در اینستاگرام فکت‌یار
👍6
🏷 #راستی_آزمایی

⁉️ ایران با نرخ مالکیت ۱۶.۷ درصد، رتبه هشتم جهان در مالکیت رمزارز را دارد

🟢 نتیجه بررسی: نیمه‌درست

🔍 شرح ادعا:
صفحه اینستاگرام استارتاپ ۳۶۰ در پستی گفته ایران با نرخ مالکیت ۱۶.۷ درصد، رتبه هشتم جهان در مالکیت رمزارز را دارد.

📌 بر اساس بررسی‌ها:
🔹 یک گزارش مستقل در ایران به نام TechRasa Insight همین آمار را بازتاب داده که «ایران رتبه هشتم در بین ۳۱ کشور از لحاظ نرخ مالکیت رمزارز» و نرخ ایران را ۱۶.۷ درصد اعلام کرده است.

🔹 یکی از داده‌‌های پرارجاع در این حوزه (TripleA) نرخ ایران برای سال ۲۰۲۳ را ۱۳.۴۶ درصد و حدود ۱۲ میلیون دارنده گزارش داده است.

🔹 همچنین TripleA در گزارش ۲۰۲۴ خود «فهرست ۳۰ کشور با بالاترین نرخ مالکیت» را منتشر کرده که کشورهایی مثل امارات، سنگاپور، ترکیه و ... در آن دیده می‌شوند، اما ایران در این لیست قرار ندارد.

📌 جمع‌بندی:
نرخ مالکیت رمزارز شاخص رسمیِ جهانی نبوده و بسته به منبع و روش برآورد، عددش تغییر می‌کند؛ اما براساس داده‌های TripleA، در میان ۱۰-۱۵ کشور نخست قرار دارد و ادعای استارتاپ ۳۶۰ نیمه درست ارزیابی می‌شود.

مشروح راستی‌آزمایی در اینستاگرام فکت‌یار
👍4