🎧پادکست کوتاه «این هفته در گنوم»
#️⃣ شماره ۱۹۹

🎵 اسپاتیفای
📻 کست‌باکس

t.me/gnome_fa

دیستروشلف (DistroShelf) برنامه‌ای گرافیکی برای مدیریت بارگنج‌های (Container) دیستروباکسه که امکان نصب بسته و برنامه‌ها و دسترسی راحت به پایانهٔ بارگنج رو می‌ده. دیستروباکس لایه‌ای نرم‌افزاری روی داکر و پادمنه که استفاده از بارگنج‌های گنو/لینوکسی رو راحت‌تر می‌کنه و اگه به بسته یا نرم‌افزاری از توزیع دیگه‌ای نیاز داشته باشید دسترسی بهش رو آسون‌تر می‌کنه.

t.me/Gnome_fa

یک توسعه‌دهنده مستقل از تیم گنوم در حال توسعه نسخه‌ جدیدی از فروشگاه نرم‌افزارهای گنوم هست. دلیل اصلیش برای توسعه چنین برنامه‌ای کند بودن نسخه اصلی بوده. نمایی ازش رو در ویدیو ببینید.

https://github.com/kolunmi/bazaar
@gnome_fa

شماره‌ی ۲۰۰ «این هفته در گنوم» منتشر شد.
با جشن گرفتن ۲۰۰ شماره‌ای شدن گنوم 🥳 (نزدیک به ۳ و نیم سال تلاش و فعالیت) میریم سراغ اخبار این هفته گنوم.

https://thisweek.gnome.org/posts/2025/05/twig-200/

🎵 اسپاتیفای
📻 کست‌باکس
🗂 پادکست ایندکس


#TWIG
t.me/gnome_fa

« این هفته در گنوم » با شماره ۲۰۱ منتشر شد.

https://thisweek.gnome.org/posts/2025/05/twig-201/

شماره‌ی ۲۰۱ «این هفته در گنوم» منتشر شد.

https://thisweek.gnome.org/posts/2025/05/twig-201/

🎵 اسپاتیفای
📻 کست‌باکس
🗂 پادکست ایندکس

📰 فید RSS برای دنبال کردن با اپ‌های پادگیر:
https://anchor.fm/s/104bde124/podcast/rss


#TWIG
t.me/gnome_fa

کمبلیچ پشتیبانی از بلوپرینت رو اضافه کرد.

حالا بلوپرینت چیه؟ یک زبان نشانه‌گذاری اما برای ساختن رابط‌ کاربری برنامه‌های GTK.

قبلا برای ساختن رابط کاربری شما مجبور بودید از xml/.ui استفاده کنید که خب مشکلات زیادی داشت مثل پیچیدگی زیاد وقتی پروژه بزرگ می‌شد. تیم گنوم اومدن یک زبان ساده‌تر ساختن که درواقع پیچیدگی و مشکلات استفاده از xml رو نداره دیگه. از طرفی قابلیت‌هایی مثل language server هم اضافه شده که کار باهاش رو توی ویرایشگرها راحت‌تر می‌کنه.
به این دو نمونه نگاه کنید، اولی blueprint و دومی xmlئه.

Button my_button {
  label: "Click Me"
}

<object class="GtkButton" id="my_button">
  <property name="label">Click Me</property>
</object>

داکیومنت و اطلاعات بیشتر:
https://gnome.pages.gitlab.gnome.org/blueprint-compiler

@gnome_fa

گنوم چطور ساخته شده؟

گنوم ۳ کتابخانه C سطح پایین پایه داره:

- ‏Glib شامل ساختمان‌داده‌ها مثل لیست‌های پیوندی، هش‌مپ، صف، درخت، و همچنین ابزارهایی برای مدیریت زمان، رشته‌ها، یونیکد، و پشتیبانی از چندسکویی هست. این کتابخانه پایه‌ترین جزء گنوم محسوب میشه و در خیلی از پروژه‌های مستقل هم استفاده میشه.

- ‏Gio ابزاری مدرن‌تر برای کار با پرونده‌هاست و پوشش کاملی از فایل‌سیستم مجازی (GFile)، شبکه، و ارتباط بین‌فرایندی (IPC) با استفاده از D-Bus داره. Gio در واقع بخشی از Glib محسوب میشه و قابلیت‌های سطح بالاتر رو فراهم می‌کنه.

- ‏GObject یک سیستم نوع‌دهی(ُTyping) و شی‌گرایی(OOP) برای زبان C هست که اجازه می‌ده ویژگی‌های زبان‌های سطح بالا مثل وراثت، سیگنال‌ها، و پراپرتی‌ها در زبان C پیاده‌سازی بشن. این سیستم زیربنای اصلی برنامه‌نویسی شی‌گرا در اکوسیستم گنومه.


این کتابخونه‌ها اجزای پایه گنومن که قدرت می‌دن به بقیه جزءها مانند GTK (کتابخانه رابط گرافیکی)، Mutter (مدیر پنجره و کامپوزیتور)، و سایر اجزای میزکار.

در نهایت، Gjs روی این کتابخونه‌ها همراه با GTK بایندینگ‌هایی برای جاوااسکریپت ایجاد می‌کنه و پوسته گنوم یا Gnome Shell با Gjs نوشته میشه. گنوم برای تفسیر جاوااسکریپت در Gjs از SpiderMonkey موزیلا (موتور جاوااسکریپت فایرفاکس) استفاده می‌کنه. این باعث میشه که رفتار پوسته به شکل دینامیک و قابل اسکریپت‌نویسی باشه، و توسعه‌دهندگان افزونه‌ها بتونن با جاوااسکریپت محیط دسکتاپ رو گسترش بدن.

در ادامه باید بدونیم که اگرچه Gnome Shell با جاوااسکریپت نوشته شده، اما بقیه کامپوننت‌های گنوم عمدتاً با زبان C توسعه داده شدن. برای مثال:

‏GTK به زبان C نوشته شده، با پشتیبانی از بایندینگ‌هایی برای زبان‌های مختلف مثل Python (PyGObject)، JavaScript (Gjs)، Rust و غیره.

‏Mutter، مدیر پنجره‌ی گنوم که پایه‌ی Gnome Shell هست، عمدتاً به زبان C نوشته شده.

سایر اپلیکیشن‌های رسمی گنوم مثل Nautilus (مدیر فایل)، Evince (نمایشگر PDF)، GNOME Settings، و بسیاری ابزارهای دیگر نیز با C نوشته شدن و از GObject برای ساختار شی‌گرای خودشون استفاده می‌کنن.

اگر میخواید بدونید گنوم از چه اجزایی ساخته شده میتونید در پیوند زیر مشاهده کنید:
https://developer.gnome.org/components/

با این افزونه می‌تونید dash رو حذف کنید و برنامه‌ها رو بیارید توی top-barتون.

https://extensions.gnome.org/extension/4944/app-icons-taskbar/

@gnome_fa

خب یکی اومده با شیوه‌نامه[1] p2p گوگل، یک client برای QuickShare نوشته. QuickShare یک شیوه ارسال ‌و ‌دریافت فایل هست که به‌طور پیش‌فرض در گوشی‌های اندرویدی وجود داره.

1: protocol

flathub
@gnome_fa

«این هفته در گنوم» با شماره ۲۰۲ منتشر شد.

https://thisweek.gnome.org/posts/2025/05/twig-202/

شماره‌ی ۲۰۲ «این هفته در گنوم» منتشر شد.

https://thisweek.gnome.org/posts/2025/05/twig-202

🎵 اسپاتیفای
📻 کست‌باکس
🗂 پادکست ایندکس

📰 فید RSS برای دنبال کردن با اپ‌های پادگیر:
https://anchor.fm/s/104bde124/podcast/rss


#TWIG
t.me/gnome_fa

این هفته سینا عقیقی گزارش بنیاد گنوم رو هم در پادکست گنوم در این هفته میخونه.

اگه علاقه‌مندید بدونید در خود بنیاد گنوم چه اتفاقاتی افتاده این شماره رو از دست ندید.

پکت با مشارکت ریموند عزیز فارسی شد.

چطور برای گنوم افزونه بسازیم(بنویسیم)؟

گنوم شل با جاوا‌اسکریپت بستر مناسبی برای اسکریپت نویسی و نوشتن افزونه فراهم کرده و هیچ پیچیدگی وجود نداره، همه افزونه های گنوم توسط جامعه نوشته میشن و تماما متن‌باز هستند. یعنی میتونید متن همرو بخونید و از کد های اونا برای افزونه خودتون استفاده کنید.

برای چه کارایی افزونه میشه نوشت؟
در واقع افزونه جز صرفا یه اسکریپت نیست که فقط با API افزونه گنوم قابل فعال و غیر فعال شدن هست و اتفاق اصلی با Gjs میفته، با Gjs شما میتونید رفتار و شکل پوسته گنوم رو تغییر بدید. کار های پر تکرار مثل پینگ، تغییر DNS، مدیریت VPN و حتی کارای پیچیده تر مثل تغییر در ظاهر برنامه هنگام باز و بسته شدن و ... همگی به واسطه Gjs امکان‌پذیره

فرآیند جامعه افزونه‌ها چطوره؟
هر کسی بعد از نوشتن افزونه خودش میتونه اونو داخل extensions.gnome.org قرار بده تا جامعه هم بهره‌مند بشن ازش، اول از یه پرونده فرا‌داده باید موجود باشه تا مشخصات افزونه درج بشه مثل اسم، نسخه، مخزن و نسخه های گنومی که این افزونه ازش پشتیبانی میکنه. بعد از پک کردن و بارگزاری داخل وبگاه توسط مدیر بررسی میشه تا مشکلی خاصی نداشته باشند و بعد از بازبینی داخل وبگاه در دسترس همه قرار میگیره.

مستندات و راهنما برای نوشتن افزونه:
- راهنمای افزونه
- راهنمای Gjs
- مستندات API

#مشارکت #توسعه #افزونه

@gnome_fa