و سرانجام گنوم ۴۸ منتشر شد. 💥🎁

نسخه ۴۸ گنوم به پاس زحمات برگزارکنندگان همایش آسایی گنوم ۲۰۲۴ بِنگالورو نام‌گذاری شده.
در ادامه تغییرات این نگارش از میزکار گنوم رو به صورت جامع‌تر بررسی خواهیم کرد:

در گنوم ۴۸ شاهد قابلیت انباشتن آگاهی‌ها (Notifications) هستیم که آ‌گاهی‌های هر برنامه به صورت پشته روی هم انباشته شده و پس از گسترش می‌شه پیام های جداگانه رو به راحتی دید. انباشتن آگاهی‌ها باعث مرتب شدن سیاههٔ آگاهی‌ها شده و پیمایش اون‌ها رو آسون‌تر می‌کنه.

یکی از مهم‌ترین بهبودهای عملگردی در گنوم ۴۸ معرفی میانگیریِ سه‌گانهٔ پویا‌ (dynamic triple buffering) است که با ۵ سال قرار داشتن در حالت بازبینی و آزمایش، الآن درون گنوم ادغام شده و باعث نرم‌تر شدن تغییرات صفحه، از دست رفتن کم‌تر قاب‌ها و روون‌تر شدن پویا‌نمایی‌ها شده.

سایر بهبودهایی که در این نگارش اتفاق افتاده:

* موتور جاوااسکریپت گنوم استفاده از پردازنده و حافظهٔ اصلی رو برای بسیاری از عملیات کاهش داده.
* نمایه کردن (indexing) پرونده‌ها هنگام خزش (crawling) در شاخه‌های بزرگ از حافظهٔ کم‌تری استفاده می‌کنه و در بسته‌گشایی فراداده‌های چند‌رسانه‌ای سریع‌تر عمل می‌کنه.
* کاربرانی که نمایشگرشون مستقیماُ به یک کارت گرافیک جدا وصله، عملکرد و پایداری بهتری رو تجربه خواهند کرد.
* بهبودهای انجام گرفته در برنامهٔ پرونده‌ها موجب سریع‌تر شدن بار کردن شاخه‌ها و پرداخت (render) لغزش‌ها (scroll) شده. این پیشرفت ها در درجهٔ نخست برای شاخه‌هایی که تصویرهای کوچک زیادی دارند اعمال شده و باعث افزایش سرعت ۵ برابری هنگام بار کردن و افزایش سرعت ۱۰ برابری در پرداخت لغزش‌ها شده.
*جدیدترین بهبودهای GTK موجب سریع‌تر شدن آغاز به کار برنامه‌ها و تغییر اندازهٔ پنجره‌ها شده.

نگارش ۴۵ گنوم نمایشگر تصویر جدیدی به نام لوپ رو معرّفی کرد که در نگارش ۴۸، به روزرسانی‌های هیجان‌انگیزی دریافت کرده. ویژگی اصلی اضافه شده در این نگارش، ویرایش تصویرهاست که امکان برش، چرخش و معکوس کردنشون رو به کاربران می‌ده.

همچنین واپایشگرهای (Controller) های بزرگنمایی در گنوم ۴۸ بازطرّاحی شده‌ان که چندین مزیت دارن:
۱. امکان بازگشت به سطح بزرگنمایی پیش‌گزیده با یک کلیک.
۲. سیاهه‌ای برای گزینش سطح بزرگنمایی از پیش تنظیم شده
۳. ورودی برای وارد کردن دستی درصد بزرگنمایی

قلم جدید رابط کاربری با نام Aswaita Sans و قلم جدید هم‌پنها با نام Adwaita Mono در گنوم ۴۸ معرّفی شده‌ان.

برای اطّلاعات بیش‌تر این فرسته رو ببینید:
https://blogs.gnome.org/monster/introducing-adwaita-fonts/

همون طور که گفته شد ویژگی تندرستی با ۳ قابلیت مهم در نگارش ۴۸ گنوم منتشر شد:
۱. نمایش مدت زمان استفاده از صفحه.
۲. قابلیت تعیین محدودیت برای میزان استفاده از صفحه با نمایش آگاهی یا سیاه و سفید شدن صفحه.
۳. یادآورهای استراحت به صورت منظّم برای داشت استراحت‌های بینایی و حرکتی.

قابلیت دیگهٔ گنوم ۴۸ افزایش سلامت باتری با محدود کردن سطح شارژش روی ۸۰٪ است که باتری رو برای عملکرد طولانی‌تر بهینه نگه می‌داره.

دسی‌بل معرّفی شد. یه پخش‌کنندهٔ صدای کمینه با میانای کاربری ساده و تمیز که با نمایش شکل موج، امکان پیمایش آسون‌تر رو فراهم می‌کنه. خلاف برنامه‌های رایج مدیریت آهنگ، دسی‌بل هیچ قابلیتی برای مدیریت مجموعه‌ها نداره و تمرکزش روی فراهم کردن ابزاری ساده برای شنیدن یک قطعهٔ صوتیه.

ویرایشگر متن هم بهبود پیدا کرده و کلی قابلیت رو به نوار اضافه کرده تا مثلاً بشه کدگذاری پرونده‌ها یا تنظیمات قالب‌بندی رو روی هوا تغییر داد.

و این‌ها همهٔ ماجرا نیستند…

یه کار باحال دیگه از گنوم: میان‌برهای سراسری
برنامه‌ها می‌تونن میان‌برهاشون رو در سطح کل پوستهٔ گنوم تعریف کنن و دیگه فقط محدود به برنامهٔ خودشون نباشن. این‌طوری مثلاً دیگه لازم نیست برای شروع یا پایان ضبط صفحه، حتماً توی خود برنامه باشید و از هر جایی می‌شه میان‌برش رو اجرا کرد.

پنجره‌ها به صورت پیش‌گزیده در وسط صفحه قرار خواهند گرفت. بهبودهایی هم در جاگذاری پنجره‌ها هنگام استفاده از چندین نمایشگر صورت گرفته.

در نهایت مفتخرم به آگاهیتون برسونم که ۴ برنامهٔ جدید در حلقهٔ گنوم داریم که Drum machine به دست علیرضا شعبانی عزیز توسعه داده شده.

و این بود معرّفی گنوم ۴۸ با کلی بهبودهای ریز و درشت که تعهّد گنوم رو در توسعهٔ محیط و ابزارهای کارآمد و همسو در راستای نرم‌افزار آزاد ثابت می‌کنه.

اگر مایل بودید این موارد و بیش‌تر از این‌ها رو با جزییات دقیق‌تر بخونید می‌تونید به پایگاه وب گنوم مراجعه کنید:
https://release.gnome.org/48/

خزنده های کمپانی های AI باعث داون شدن بعضی از خدمت های سکو های متن‌باز شده و گیت‌لب گنوم هم غیرقابل دسترس هست

https://thelibre.news/foss-infrastructure-is-under-attack-by-ai-companies/

#اخبار

t.me/gnome_fa

بیاید بیشتر در مورد Dynamic triple buffering صحبت کنیم. محتوا از این مقاله برداشته شده.

مقاله توضیح می‌ده که تیم کنونیکال (شرکت حامی اوبونتو) از سال ۲۰۲۰ در حال کار روی این فن بوده؛ چون وقتی با مشکل کندی پویانمایی‌ها و تأخیر مواجه شدن رفتن سراغ این که ببینن مشکل از کجاست و متوجه شدن که مشکل از نبود توان سخت‌افزاری نیست و سامانه وقتی دچار این مشکل می‌شه مصرف منابعش به جای افزایش حتی کم‌تر هم می‌شه. مشکل توی Mutter (کارساز نمایش وی‌لند و مدیر پنجره X11) پیدا شد، به جای این که ماتر از میانگیر سه‌گانه پویا استفاده کنه تمامی پرداخت‌ها رو توی یک رشته (Thread) انجام می‌داد که مشخصاً عملکرد محدودی رو ارائه می‌ده.

اما Dynamic triple buffering چی هست ؟

میانگیری سه‌گانه (Triple buffering) ترفندی رایج در برنامه‌های پیاده کنندهٔ OpenGL است که توش از ۳ میانگیر موازی در حافظه استفاده می‌شه.

یه رشتهٔ نویسنده در میانگیر نخست جریان دادهٔ تصدانه رو ذخیره می‌کنه.
میانگیر دوم به عنوان خروجی استفاده می‌شه و یه فرایند خواننده توش، تصدانه‌ها رو می‌خونه ‌
در نهایت میانگیر سوم به عنوان یدکی استفاده می‌شه و کمک می‌کنه میانگیر ورودی و خروجی به صورت ناهمگام (asynchronously) با هم مبادله کنن.

مزیت این کار در اینه که GPU می‌تونه بدون انتظار برای پایان تراکنش‌ها یا عملیات روی میانگیر ورودی یا خروجی، قاب بعدی رو پرداخت کنه که باعث می‌شه خروجی نگاشتاری خیلی روان‌تر و نرم‌تر باشه.

در نهایت در سال ۲۰۲۲ تیم کنونیکال این تغییرات رو به صورت وصله به گنوم می‌فرستن و از اون جا که فرایند ادغامش طولانی شد، اون‌ها رو مستقیم در اوبونتو اعمال کردن. این یعنی اگه کاربر اوبونتو هستید احتمالاً در چند سال اخیر از این بهبود بهره بردید؛ ولی این تغییر هنوز برای توزیع‌های دیگه نیومده بود تا این که در گنوم ۴۸ به طور کامل و اصولی به گنوم اضافه شد.