ویروس آنفلوانزا برخلاف کرونا، به‌دلیل ساختار قطعه‌قطعه بودن ژنوم (۸ قطعه RNA)، بیشتر در معرض تغییرات ژنتیکی است. اگر این تغییرات جزئی باشند، به آن Antigenic drift و اگر گسترده و ناگهانی باشند، به آن Antigenic shift گفته می‌شود. شیفت‌ها معمولاً باعث پاندمی جهانی و درفت‌ها اغلب باعث طغیان‌های فصلی و محدود می‌شوند.

✅سه نوع ویروس آنفلوانزا داریم: A, B, C.

نوع C معمولاً خفیف و شبیه سرماخوردگی است.

نوع B علاوه بر علائم تنفسی، می‌تواند علائم گوارشی هم بدهد و در کودکان شایع‌تر است.

نوع A از همه غالب‌تر و اپیدمی‌زا‌تر است.

😷🦠مشخصات ویروس جدید آنفلوآنزا در ایران (پاییز و آبان ۱۴۰۴)
• نوع ویروس: آنفلوآنزای نوع A
• ویژگی خاص: سرعت انتشار بالا، قدرت بیماری‌زایی بیشتر نسبت به سویه‌های قبلی
• وضعیت واکسن: واکسن فعلی آنفلوآنزا به‌طور کامل این سویه را پوشش نمی‌دهد، اما ممکنه شدت بیماری رو کاهش بده
• مناطق درگیر: شیوع در قم، شمال کشور و برخی مدارس گزارش شده
• گروه‌های پرخطر: کودکان، سالمندان، زنان باردار، افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای (قلبی، ریوی، دیابت، نقص ایمنی)

🤒راه های انتقال
بسیار مسری است؛ قطرات تنفسی تا ۱ متر را می‌تواند آلوده کند و روی سطوح تا ۸ ساعت زنده می‌ماند.

🦠علائم شایع آنفلوآنزای جدید
• تب و لرز
• سردرد شدید
• بدن‌درد و درد عضلانی
• سرفه خشک و مداوم
• گلودرد، آبریزش بینی
• در برخی موارد: اسهال و استفراغ (به‌ویژه در کودکان)

هشدارهای متخصصان
• دکتر مینو محرز، متخصص بیماری‌های عفونی:
«این سویه جدید، سرعت انتشار بالایی داره و احتمالاً عالم‌گیر خواهد شد؛ چون ایمنی عمومی در برابر اون پایینه و واکسن هم هنوز اون رو پوشش نمی‌ده.»
او همچنین تاکید کرده که مدارس یکی از کانون‌های اصلی انتقال ویروس هستن و والدین نباید کودکان بیمار رو به مدرسه بفرستن.

⚕️درمان و مراقبت
• داروی اوسلتامیویر(Oseltamivir) (تامیفلو) در صورت مراجعه زودهنگام، می‌تونه شدت بیماری رو کاهش بده
• دوره درمان معمولاً ۵ روز است
• استراحت، مصرف مایعات، استفاده از ماسک و شست‌وشوی مکرر دست‌ها توصیه می‌ شود.


😷پیشگیری – نکات کاربردی و مبتنی بر شواهد

1. واکسن سالانه آنفلوانزا
مهم‌ترین راه پیشگیری، به‌ویژه برای:
سالمندان
زنان باردار
افراد با بیماری‌های مزمن (قلب، ریه، کلیه، نقص ایمنی
هر سال با به‌روزرسانی براساس سوش‌های در گردش (معمولاً شامل H3N2، H1N1 و B) عرضه می‌شود.
2. بهداشت فردی
شست‌وشوی دست‌ها حداقل ۲۰ ثانیه با آب و صابون
ضدعفونی سطوح عمومی پرتماس (دستگیره در، موبایل، میز، آسانسور)
3. پروتکل تنفسی
پوشاندن دهان هنگام سرفه/عطسه
استفاده از ماسک در محیط‌های شلوغ و بسته در فصل پیک انتقال
4. فاصله از افراد علامت‌دار
ویروس یک روز قبل از شروع علائم تا ۵–۷ روز بعد قابل‌انتقال است، پس تنها نبودن علائم، ردکننده انتقال نیست.
5. تقویت سیستم ایمنی به‌روش واقعی، نه شعاری
خواب منظم ۷–۸ ساعت
مصرف کافی:
پروتئین، زینک، ویتامین C، ویتامین D، آهن (در صورت نیاز)
پرهیز از مصرف بیش‌ازحد قندهای ساده که می‌تواند پاسخ ایمنی را تضعیف کند.
6. اجتناب از حضور غیرضروری در ازدحام در هفته‌های اوج اپیدمی فصلی

✅نکته ی آخر:
سویه‌ی H3N2 امسال به‌دلیل تغییرات کوچک ژنتیکی در پروتئین سطحی، توانایی فرار از آنتی‌بادی‌های قبلی را پیدا کرده؛ بنابراین حتی کسانی که سال گذشته آنفلوانزا گرفتند یا واکسن زدند، باز هم ممکن است مبتلا شوند، ولی احتمالاً بیماری شدید نخواهند داشت.

✍️متن: لیلا آهنگری - فاطمه مقصودی
🖼️ویرایش و تصویر : حسام الدین دلبری - محمد مهدی علی آبادی

وبینار از مواجهه تا راه حل
گفت‌وگو درباره کیس های خشونت مبتنی بر جنسیت