دیروز ولادت ویلهلم وین برنده نوبل فیزیک بود.
.
◀️ویلهلم کارل ورنر اتو فریتس فرانتس (به آلمانی: Wilhelm Carl Werner Otto Fritz Franz Wien) (زاده ۱۳ ژانویه ۱۸۶۴ پروس شرقی (روسیه کنونی) - درگذشته ۳۰ اوت ۱۹۲۸ آلمان)، برنده جایزه نوبل فیزیک است.
مدرک دکتری خود را در سال ۱۸۹۶ از دانشگاه برلین زیر نظر هلمهولتز گرفت.
کار معروف او قانونی در مورد نحوه توزیع انرژی تابش ساطع شده از جسم سیاه کامل است که به قانون جابجایی وین معروف است. نتیجه عجیب این قانون در قضیه فاجعه فرابنفش به پلانک کمک کرد که انرژی را کوانتیزه در نظر بگیرد. @iotaph
✅قانون جابجایی وین
قانون جابجایی وین رابطهٔ بین طول موجی که تابندگی آن بیشینه است، با دمای جسم را نشان میدهد. آزمایشها نشان میدهد که میان طول موج λm و دمای جسم (T برحسب کلوین) رابطهٔ زیر برقرار است.
۰/۰۰۲۸۹۸=مقدار ثابت=Tλm که ثابت جابجایی وین نامیده میشود.
@iotaph
واژهٔ جابهجایی در این قانون به چگونگی حرکت یا جابهجایی بیشینهٔ تابندگی با تغییر دمای جسم سیاه مربوط است. این قانون توسط ویلهلم وین کشف شد.
@iotaph
.
.
.
#فیزیک #آیوتا #نجوم #وین #جابه_جایی_وین
.
◀️ویلهلم کارل ورنر اتو فریتس فرانتس (به آلمانی: Wilhelm Carl Werner Otto Fritz Franz Wien) (زاده ۱۳ ژانویه ۱۸۶۴ پروس شرقی (روسیه کنونی) - درگذشته ۳۰ اوت ۱۹۲۸ آلمان)، برنده جایزه نوبل فیزیک است.
مدرک دکتری خود را در سال ۱۸۹۶ از دانشگاه برلین زیر نظر هلمهولتز گرفت.
کار معروف او قانونی در مورد نحوه توزیع انرژی تابش ساطع شده از جسم سیاه کامل است که به قانون جابجایی وین معروف است. نتیجه عجیب این قانون در قضیه فاجعه فرابنفش به پلانک کمک کرد که انرژی را کوانتیزه در نظر بگیرد. @iotaph
✅قانون جابجایی وین
قانون جابجایی وین رابطهٔ بین طول موجی که تابندگی آن بیشینه است، با دمای جسم را نشان میدهد. آزمایشها نشان میدهد که میان طول موج λm و دمای جسم (T برحسب کلوین) رابطهٔ زیر برقرار است.
۰/۰۰۲۸۹۸=مقدار ثابت=Tλm که ثابت جابجایی وین نامیده میشود.
@iotaph
واژهٔ جابهجایی در این قانون به چگونگی حرکت یا جابهجایی بیشینهٔ تابندگی با تغییر دمای جسم سیاه مربوط است. این قانون توسط ویلهلم وین کشف شد.
@iotaph
.
.
.
#فیزیک #آیوتا #نجوم #وین #جابه_جایی_وین
شکست نور یک پدیده اپتیکی است که در آن نور رسیده از یک منبع نورانی (مانند لامپ، خورشید و ستارگان) به خاطر تغییر سرعتی که برای آن در دو محیط با ضریب شکست متفاوت رخ میدهد دچار تغییر مسیر میشود. لذا هنگامی که شخص به این نور نگاه میکند گویی که نور دچار شکست شده است.
با استفاده از پدیده شکست نور میتوان نور سفید یا نورهای مخلوط از چندین طول موج را به امواج تشکیل دهنده آن تجزیه نمود.
اساس این پدیده متفاوت بودن سرعت نور در محیطهای شفاف بر حسب طول موج نور است، به این ترتیب که هرچه طول موج بیشتر باشد سرعت نور در آن محیط نیز بیشتر خواهد بود. بنابراین نورهای مختلف با طول موجهای مختلف مسیرهای متفاوتی را طی کرده و دچار شکستهای متفاوتی میشوند. نتیجه این عمل جدا شدن امواج با طول موجهای متفاوت از یکدیگر خواهد بود.
با استفاده از پدیده شکست نور میتوان نور سفید یا نورهای مخلوط از چندین طول موج را به امواج تشکیل دهنده آن تجزیه نمود.
اساس این پدیده متفاوت بودن سرعت نور در محیطهای شفاف بر حسب طول موج نور است، به این ترتیب که هرچه طول موج بیشتر باشد سرعت نور در آن محیط نیز بیشتر خواهد بود. بنابراین نورهای مختلف با طول موجهای مختلف مسیرهای متفاوتی را طی کرده و دچار شکستهای متفاوتی میشوند. نتیجه این عمل جدا شدن امواج با طول موجهای متفاوت از یکدیگر خواهد بود.
■آکاتسوکی سرانجام به ناهید رسید■
.
@iotaph
#فضاپیمای ژاپنی #آکاتسوکی سرانجام وارد #مدار #ناهید شد. این فضاپیما سال 2010 پرتاب شده بود و بعد از 7 ماه به ناهید رسیده بود. قرار بود موشکهایی روشن شود و بیش از 9دقیقه کار کنند تا آکاتسوکی در مدار ناهید بیفتد. اما این موشکها 2تا3 دقیقه پس از روشن شدن از کار افتادند. آکاتسوکی وارد مدار ناهید نشد و 5سال در مدار خورشید بود. 7 دسامبر 2015 فرصت دیگری پیش آمد. موشکها را 20 دقیقه روشن کردند تا قضاپیما در مدار ناهید بیفتد و این بار برنامه خوب پیش رفت. آکاتسوکی در ژاپنی یعنی سپیده دم. این فضاپیما 500 کیلو جرم دارد و ساخت و پرتابش 220 ملیون دلار هزینه برداشته.
.@iotaph
منبع :
http://physicsworld.com/cws/article/news/2015/dec/10/akatsuki-space-mission-reaches-venus-after-five-year-detour
@iotaph
.
@iotaph
#فضاپیمای ژاپنی #آکاتسوکی سرانجام وارد #مدار #ناهید شد. این فضاپیما سال 2010 پرتاب شده بود و بعد از 7 ماه به ناهید رسیده بود. قرار بود موشکهایی روشن شود و بیش از 9دقیقه کار کنند تا آکاتسوکی در مدار ناهید بیفتد. اما این موشکها 2تا3 دقیقه پس از روشن شدن از کار افتادند. آکاتسوکی وارد مدار ناهید نشد و 5سال در مدار خورشید بود. 7 دسامبر 2015 فرصت دیگری پیش آمد. موشکها را 20 دقیقه روشن کردند تا قضاپیما در مدار ناهید بیفتد و این بار برنامه خوب پیش رفت. آکاتسوکی در ژاپنی یعنی سپیده دم. این فضاپیما 500 کیلو جرم دارد و ساخت و پرتابش 220 ملیون دلار هزینه برداشته.
.@iotaph
منبع :
http://physicsworld.com/cws/article/news/2015/dec/10/akatsuki-space-mission-reaches-venus-after-five-year-detour
@iotaph
Physicsworld
Akatsuki space mission reaches Venus after five-year detour - physicsworld.com
Spacecraft "is in good health", says Japanese space agency
■حل مساله■
سپاس از دوستان
چند روش:
●روش اول: مانند تصویر (حل آقای کسری)
●روش دوم: به دلیل اتلاف جسم با سرعت کمتری به نقطه پرتاب بر می گردد. پس سرعت متوسط رفت بیشتر از برگشت است. بنابراین زمان رفت کمتر است.
●✔روش سوم: یکی از دوستان (آقای امامی) حل به مراتب کامل تری ارائه کردند که حیف است نبینید. نیروی مقاومت هوا رو تابعی از سرعت گرفته و زمان را حساب کردند. خالی از لطف نیست. ببینید. در کانال گذاشته می شود.
●روش چهارم: رسم نمودار سرعت زمان برای جسم.
.
.
.
بقیه حل های درست نیز در کانال گذاشته می شود.
.
.
.
#فیزیک #آیوتا #حل_مساله #المپیاد #المپیاد_فیزیک #کنکور_ارشد #کنکور_دکتری
سپاس از دوستان
چند روش:
●روش اول: مانند تصویر (حل آقای کسری)
●روش دوم: به دلیل اتلاف جسم با سرعت کمتری به نقطه پرتاب بر می گردد. پس سرعت متوسط رفت بیشتر از برگشت است. بنابراین زمان رفت کمتر است.
●✔روش سوم: یکی از دوستان (آقای امامی) حل به مراتب کامل تری ارائه کردند که حیف است نبینید. نیروی مقاومت هوا رو تابعی از سرعت گرفته و زمان را حساب کردند. خالی از لطف نیست. ببینید. در کانال گذاشته می شود.
●روش چهارم: رسم نمودار سرعت زمان برای جسم.
.
.
.
بقیه حل های درست نیز در کانال گذاشته می شود.
.
.
.
#فیزیک #آیوتا #حل_مساله #المپیاد #المپیاد_فیزیک #کنکور_ارشد #کنکور_دکتری
🆔 @iotaph🆔 @physics_ir
✅ #شوخي با قوانين #فيزيک
در ابتدا به نظر مي رسد اين تصاوير همه قوانين فيزيک را نقض کرده باشند اما...!!!ا
✅ #شوخي با قوانين #فيزيک
در ابتدا به نظر مي رسد اين تصاوير همه قوانين فيزيک را نقض کرده باشند اما...!!!ا
🆔 @iotaph
■ترمودینامیک
#قوانین #ترمودینامیک با دو واژه:
.
قانون #صفرم: تعادل گرمایی
قانون #اول: پایستگی انرژی
قانون #دوم: افزایش آنتروپی
قانون #سوم: دمای صفر
.
.
.
.
#فیزیک #ترمودینامیک #آنتروپی #انرژی #المپیاد #المپیاد_فیزیک #کنکور #کنکور_ارشد
■ترمودینامیک
#قوانین #ترمودینامیک با دو واژه:
.
قانون #صفرم: تعادل گرمایی
قانون #اول: پایستگی انرژی
قانون #دوم: افزایش آنتروپی
قانون #سوم: دمای صفر
.
.
.
.
#فیزیک #ترمودینامیک #آنتروپی #انرژی #المپیاد #المپیاد_فیزیک #کنکور #کنکور_ارشد
آیوتا: بلز پاسکال بر اين عقيده بود که براي فهميدن چيزي بايد از آن چيز فاصله گرفت تا آن را مورد داوري قرار داد. اما براي شناخت قلبي همان چيز بايد آن را بتوان احساس کرد.
پاسکال فيزيکدان و فيلسوف فرانسوي بود.
پاسکال فيزيکدان و فيلسوف فرانسوي بود.
■امواج گرانشی کشف شد.■
محققان موفق شدند امواج گرانشی حاصل از برخورد دو سیاه چاله را مستقیما کشف کنند؛ این کشف موجب تایید پیش بینی یک قرن گذشته آلبرت انیشتن در رابطه با وجود امواج گرانشی شد.
به گزارش ایرنا از پایگاه اینترنتی لوس آنجلس تایمز، بیش از یک میلیارد سال پیش در یک کهکشان دور دست، دو سیاه چاله تحت جاذبه یکدیگر قرار گرفتند و با چنان نیروی به یکدیگر برخورد کردند که ساختار کیهان را برهم زد.
دیروز پنجشنبه دانشمندان به جهانیان اعلام کردند که آنها امواج گرانشی موج مانندی کشف کرده اند که هنوز از این رویداد شدید جاری هستند و همزمان پیش بینی یک قرن گذشته آلبرت انیشتن در رابطه با وجود امواج گرانشی را تایید کردند.
این کشف که توسط رصدخانه لیگو (LIGO) انجام شد حاصل ده ها سال تحقیق محققان در جستجو برای کشف علائم این پدیده بود.
دیوید رایتز مدیر اجرایی رصدخانه لیگو گفت: این کشف که در مقاله ای در مجله Physical Review Letters منتشر شده است ، پنجره جدیدی در کیهان باز می کند و آغاز گر عصر جدیدی در نجوم است. وی خاطر نشان کرد: این موفقیت علمی به اندازه ی گام نهادن در ماه اهمیت دارد.
این یک دستاورد بسیار بزرگ در علم کیهان شناسی به حساب می آید و می تواند به یافتن پاسخ سوالات مهمی درباره سیاه چاله ها و امواج گرانشی کمک کند.
صد سال پیش در سال 1916 میلادی، آلبرت انیشتین وجود امواج گرانشی را پیش بینی کرده بود. اما آشکارسازی مستقیم آنها نیازمند تکنولوژی های بسیار پیشرفته و پرقدرت و جستجوی درازمدت بود.
این مشاهدات، به نظریه انیشتین درباره ی گرانش و نظریه نسبیت عام قوت می دهد و ثابت می کند که سیاه چاله ها وجود دارند. اکتشاف امواج گرانشی دستاوردی است که قطعا درخور دریافت جایزه نوبل فیزیک است.
دانشمندان عقیده دارند این کشف که یک میلیارد سال نوری از رخداد آن می گذرد، می تواند سر نخ هایی در ارتباط با مه بانگ در اختیار ما قرار دهد.
محققان موفق شدند امواج گرانشی حاصل از برخورد دو سیاه چاله را مستقیما کشف کنند؛ این کشف موجب تایید پیش بینی یک قرن گذشته آلبرت انیشتن در رابطه با وجود امواج گرانشی شد.
به گزارش ایرنا از پایگاه اینترنتی لوس آنجلس تایمز، بیش از یک میلیارد سال پیش در یک کهکشان دور دست، دو سیاه چاله تحت جاذبه یکدیگر قرار گرفتند و با چنان نیروی به یکدیگر برخورد کردند که ساختار کیهان را برهم زد.
دیروز پنجشنبه دانشمندان به جهانیان اعلام کردند که آنها امواج گرانشی موج مانندی کشف کرده اند که هنوز از این رویداد شدید جاری هستند و همزمان پیش بینی یک قرن گذشته آلبرت انیشتن در رابطه با وجود امواج گرانشی را تایید کردند.
این کشف که توسط رصدخانه لیگو (LIGO) انجام شد حاصل ده ها سال تحقیق محققان در جستجو برای کشف علائم این پدیده بود.
دیوید رایتز مدیر اجرایی رصدخانه لیگو گفت: این کشف که در مقاله ای در مجله Physical Review Letters منتشر شده است ، پنجره جدیدی در کیهان باز می کند و آغاز گر عصر جدیدی در نجوم است. وی خاطر نشان کرد: این موفقیت علمی به اندازه ی گام نهادن در ماه اهمیت دارد.
این یک دستاورد بسیار بزرگ در علم کیهان شناسی به حساب می آید و می تواند به یافتن پاسخ سوالات مهمی درباره سیاه چاله ها و امواج گرانشی کمک کند.
صد سال پیش در سال 1916 میلادی، آلبرت انیشتین وجود امواج گرانشی را پیش بینی کرده بود. اما آشکارسازی مستقیم آنها نیازمند تکنولوژی های بسیار پیشرفته و پرقدرت و جستجوی درازمدت بود.
این مشاهدات، به نظریه انیشتین درباره ی گرانش و نظریه نسبیت عام قوت می دهد و ثابت می کند که سیاه چاله ها وجود دارند. اکتشاف امواج گرانشی دستاوردی است که قطعا درخور دریافت جایزه نوبل فیزیک است.
دانشمندان عقیده دارند این کشف که یک میلیارد سال نوری از رخداد آن می گذرد، می تواند سر نخ هایی در ارتباط با مه بانگ در اختیار ما قرار دهد.
✅ آنچه که بايد درباره کشف برندگان احتمالي نوبل فيزيک ۲۰۱۶ بدانيد.
@iotaph
@physics_ir
◀️اين روزها خبري فوري خبرگزاريهاي جهان به جاي انفجار و حملات انتحاري داعش درباره کشف مهم امواج گرانشي بود. آلبرت اينشتين يکبار ديگر نشان داد که هنوز هم ميتواند با ثابت شدن پيشبينيهايش دنياي علم را شگفت زده کند. اما اين کشف به زبان ساده به چه معناست و چرا اين قدر مهم است؟
@iotaph
@physics_ir
پنجشنبه خبر اثبات وجود امواج گرانشي و تائيد آنچه آلبرت اينشتين بر اساس تئوري نسبيت عام خود پيشبيني کرده بود . اما اين امواج گرانشي که اثبات وجودشان مانند بمب خبري بود و همه آن را لايق جايزه نوبل فيزيک ۲۰۱۶ ميدانند به زبان ساده چه هستند. به صورت ساده در فيزيک مدرن بعد چهارم به صورت فضا-زمان تعريف شده است. بر اساس اين تعريف جاذبه انحنايي از فضا- زمان به حساب ميآيد که جرم آن را ايجاد ميکند. هر چقدر جرم جسمي بيشتر باشد اين انجنا در فضا-زمان بزرگتر است. اين انحنا را موقعيت جسم ايجاد ميکند و بر همين اساس اگر جسم حرکت کند انحنا هم همراه آن حرکت خواهد کرد. براي درک اين موضوع فضا-زمان را يک صفحه پلاستيکي نرم يا سطح آب يک درياچه تصور کنيد. روي اين صفحه جسمي که جرم زيادي ندارد روي خط مستقيم حرکت ميکند اما جسمي با جرم زياد باعث فرورفتگي در صفحه ميشود. نيوتون گفته بود که همه اجسام تا زماني که به آنها نيرويي وارد نشود، با سرعت ثابت در خط مستقيم به حرکت ادامه ميدهند. اينشيتن اما با خودش فکر کرد وقتي که يک جسم به سمت زمين سقوط آزاد ميکند، نيرويي از بالا به آن وارد نميشود، ولي جسم به سمت زمين شتاب ميگيرد. چرا اين اتفاق ميافتد؟ اينشتين براي توضيح اين موضوع اعلام کرد که اجسام بزرگ همانند زمين، صفحه فضا-زمان را در نزديکي خود خم ميکنند. درست همانند زماني که يک توپ سنگين روي همان صفحه پلاستيکي نرم که مثال زده شده قرار ميگيرد. هر جسم ديگري را که روي اين صفحه بگذاريد پس از گذاشتن اين توپ سنگين، به سمت مرکز سر ميخورد. اگر سطح آب را فضا-زمان در نظر بگيريد هر چقدر يک قايق سنگينتر باشد و سريعتر حرکت کند امواج قويتري ايجاد ميکند. براي اينکه کشفي که شب گذشته اعلام شد را بفهميد فرض کنيد که دو کشتي در سطح اين آب با هم برخوردي شديدي کنند. اين تصادف امواج شديد و سهمگيني ايجاد ميکند. سيارهها،کهکشانها،سياهچالهها هم وضعيت همين کشتيها را دارند. در فضا-زمان اما جاي امواج آب را امواج گرانشي ميگيرد. همين امواج گرانشي که با سرعت نور در فضا-زمان حرکت ميکنند را اينشتين در سال ۱۹۱۶ بر اساس نظريه نسبيت عام خود پيشبيني کرده بود و حالا پس از گذشت صد سال به کمک تأسيسات لايگو به صورت تجربي مشاهده و رصد شده است. اين کشف چطور صورت گرفت؟ امواج گرانشي بر اثر رويدادهاي عظيم کيهاني، مثل ادغام سياهچالهها يا برخورد ستارههاي نوتروني يا در لحظه ي بيگ بنگ ايجاد مي شوند. در واقع امواج گرانشي زماني ايجاد مي شوند که دو سياه چاله، دو ستاره نوتروني يا يک ستاره نوتروني و يک سياه چاله، با يکديگر برخورد کنند. اين برخوردها سبب خميدگي يا همان انحنا در بعد فضا-زمان ميشود و آن را به فضاي پيرامون خود منتقل ميکنند. به همين خاطر است که انسان ها در زمين هم تاثير آن را حس خواهند کرد اما انسانها تنها با ابزارهايي بسيار حساس ميتوانند آن را رصد کنند. اين امواج گرانشي در روي زمين به قدري ضعيف هستند که به سختي ميتوان آنها را آشکارسازي کرد و تأسيسات لايگو براي همين کار تاسيس شدند. دو رصدخانه لايگو به شکل L هستند که طول هر بازوي اين ال ۴ کيلومتر است و در داخل آنها خلاء مطلق به حجم ۱۰ هزار متر مکعب است. در طول اين بازوها امواج نور با ليزر به سمت آينهاي که در انتهاي هر بازو قرار گرفتهاند تابانده و بازتاب ميشوند که در شرايط عادي بايد زمان و مسافت طي شده «کاملا» يکسان باشد. اين در حالي است که در صورت عبور امواج گرانشي از زمين و همچنين تأسيسات لايگو مدت زمان مسير طي شده به اندازه يک بر دههزارم قطر پروتون تغيير ميکند! اين همان کليد رصد امواج گرانشي بود! پژوهشگران در رصدخانه تداخلسنج ليزري موج گرانشي مشهور به لايگو موفق به مشاهده مستقيم امواج گرانشي براي اولين بار در تاريخ شدند. در اينجا جاي کشتيهاي روي مثال سطح آب را دو سياهچاله با جرمهاي تقريبي ۳۶ و ۲۹ برابر جرم خورشيد در فاصله ۱/۳ ميليارد سال نوري از زمين گرفتند که ترکيب آنها موجي گرانشي ايجاد کرد. آنچه در تأسيسات لايگو رصد و ثبت شد موج گرانشي ناشي از تبديل جرمي معادل با سه برابر جرم خورشيد به انرژي در هنگام ترکيب دو سياهچاله با يکديگر بود که در نوع خود مشاهده و رصد آن بينظير به حساب ميآيد. درواقع اين رصد مهم در سپتامبر سال گذشته ميلادي در تأسيسات لايگو صورت گرفت اما دانشمندان زياد به بررسي موشکافانه آن داشتند. ام
@iotaph
@physics_ir
◀️اين روزها خبري فوري خبرگزاريهاي جهان به جاي انفجار و حملات انتحاري داعش درباره کشف مهم امواج گرانشي بود. آلبرت اينشتين يکبار ديگر نشان داد که هنوز هم ميتواند با ثابت شدن پيشبينيهايش دنياي علم را شگفت زده کند. اما اين کشف به زبان ساده به چه معناست و چرا اين قدر مهم است؟
@iotaph
@physics_ir
پنجشنبه خبر اثبات وجود امواج گرانشي و تائيد آنچه آلبرت اينشتين بر اساس تئوري نسبيت عام خود پيشبيني کرده بود . اما اين امواج گرانشي که اثبات وجودشان مانند بمب خبري بود و همه آن را لايق جايزه نوبل فيزيک ۲۰۱۶ ميدانند به زبان ساده چه هستند. به صورت ساده در فيزيک مدرن بعد چهارم به صورت فضا-زمان تعريف شده است. بر اساس اين تعريف جاذبه انحنايي از فضا- زمان به حساب ميآيد که جرم آن را ايجاد ميکند. هر چقدر جرم جسمي بيشتر باشد اين انجنا در فضا-زمان بزرگتر است. اين انحنا را موقعيت جسم ايجاد ميکند و بر همين اساس اگر جسم حرکت کند انحنا هم همراه آن حرکت خواهد کرد. براي درک اين موضوع فضا-زمان را يک صفحه پلاستيکي نرم يا سطح آب يک درياچه تصور کنيد. روي اين صفحه جسمي که جرم زيادي ندارد روي خط مستقيم حرکت ميکند اما جسمي با جرم زياد باعث فرورفتگي در صفحه ميشود. نيوتون گفته بود که همه اجسام تا زماني که به آنها نيرويي وارد نشود، با سرعت ثابت در خط مستقيم به حرکت ادامه ميدهند. اينشيتن اما با خودش فکر کرد وقتي که يک جسم به سمت زمين سقوط آزاد ميکند، نيرويي از بالا به آن وارد نميشود، ولي جسم به سمت زمين شتاب ميگيرد. چرا اين اتفاق ميافتد؟ اينشتين براي توضيح اين موضوع اعلام کرد که اجسام بزرگ همانند زمين، صفحه فضا-زمان را در نزديکي خود خم ميکنند. درست همانند زماني که يک توپ سنگين روي همان صفحه پلاستيکي نرم که مثال زده شده قرار ميگيرد. هر جسم ديگري را که روي اين صفحه بگذاريد پس از گذاشتن اين توپ سنگين، به سمت مرکز سر ميخورد. اگر سطح آب را فضا-زمان در نظر بگيريد هر چقدر يک قايق سنگينتر باشد و سريعتر حرکت کند امواج قويتري ايجاد ميکند. براي اينکه کشفي که شب گذشته اعلام شد را بفهميد فرض کنيد که دو کشتي در سطح اين آب با هم برخوردي شديدي کنند. اين تصادف امواج شديد و سهمگيني ايجاد ميکند. سيارهها،کهکشانها،سياهچالهها هم وضعيت همين کشتيها را دارند. در فضا-زمان اما جاي امواج آب را امواج گرانشي ميگيرد. همين امواج گرانشي که با سرعت نور در فضا-زمان حرکت ميکنند را اينشتين در سال ۱۹۱۶ بر اساس نظريه نسبيت عام خود پيشبيني کرده بود و حالا پس از گذشت صد سال به کمک تأسيسات لايگو به صورت تجربي مشاهده و رصد شده است. اين کشف چطور صورت گرفت؟ امواج گرانشي بر اثر رويدادهاي عظيم کيهاني، مثل ادغام سياهچالهها يا برخورد ستارههاي نوتروني يا در لحظه ي بيگ بنگ ايجاد مي شوند. در واقع امواج گرانشي زماني ايجاد مي شوند که دو سياه چاله، دو ستاره نوتروني يا يک ستاره نوتروني و يک سياه چاله، با يکديگر برخورد کنند. اين برخوردها سبب خميدگي يا همان انحنا در بعد فضا-زمان ميشود و آن را به فضاي پيرامون خود منتقل ميکنند. به همين خاطر است که انسان ها در زمين هم تاثير آن را حس خواهند کرد اما انسانها تنها با ابزارهايي بسيار حساس ميتوانند آن را رصد کنند. اين امواج گرانشي در روي زمين به قدري ضعيف هستند که به سختي ميتوان آنها را آشکارسازي کرد و تأسيسات لايگو براي همين کار تاسيس شدند. دو رصدخانه لايگو به شکل L هستند که طول هر بازوي اين ال ۴ کيلومتر است و در داخل آنها خلاء مطلق به حجم ۱۰ هزار متر مکعب است. در طول اين بازوها امواج نور با ليزر به سمت آينهاي که در انتهاي هر بازو قرار گرفتهاند تابانده و بازتاب ميشوند که در شرايط عادي بايد زمان و مسافت طي شده «کاملا» يکسان باشد. اين در حالي است که در صورت عبور امواج گرانشي از زمين و همچنين تأسيسات لايگو مدت زمان مسير طي شده به اندازه يک بر دههزارم قطر پروتون تغيير ميکند! اين همان کليد رصد امواج گرانشي بود! پژوهشگران در رصدخانه تداخلسنج ليزري موج گرانشي مشهور به لايگو موفق به مشاهده مستقيم امواج گرانشي براي اولين بار در تاريخ شدند. در اينجا جاي کشتيهاي روي مثال سطح آب را دو سياهچاله با جرمهاي تقريبي ۳۶ و ۲۹ برابر جرم خورشيد در فاصله ۱/۳ ميليارد سال نوري از زمين گرفتند که ترکيب آنها موجي گرانشي ايجاد کرد. آنچه در تأسيسات لايگو رصد و ثبت شد موج گرانشي ناشي از تبديل جرمي معادل با سه برابر جرم خورشيد به انرژي در هنگام ترکيب دو سياهچاله با يکديگر بود که در نوع خود مشاهده و رصد آن بينظير به حساب ميآيد. درواقع اين رصد مهم در سپتامبر سال گذشته ميلادي در تأسيسات لايگو صورت گرفت اما دانشمندان زياد به بررسي موشکافانه آن داشتند. ام
ا پس از بررسي ها و بازبيني هاي گسترده، سرن
جام دانشمندان اين دستاورد را با امتياز «۵ سيگما» (بالاترين امتياز در يافته هاي علمي) در نشستي خبري اعلام کردند.
@iotaph
@physics_ir
۵ دانشمند مهم و کليدي در پروژه لايگو و اثبات وجود امواج گرانشي همانطور که حدس ميزنيد اين کار بسيار سخت است و اثبات آن نياز به دقتي باورنکردني داشته است. تأسيسات لايگو اما ليزرهاي قدرتمند و آينهّهاي بسيار پايدار و دقيقي دارد که ميتواند امواج گرانشي ساطع شده از برخورد دو ستارهي نوتروني در فاصلهي باورنکردني ۵۰۰ ميليون سال نوري را آشکار کند. براي اين کار دانشمندان به وسيله هر دو رصدخانهي لايگو در واشنگتن و لوييزيانا، اين مسأله را رصد کردند تا مطمئن شوند نويز محيط را به جاي امواج گرانشي واقعي دريافت نکردهاند. البته بايد در نظر داشت که رصدخانههاي آلمان، ايتاليا، ژاپن و هند هم به آنها ملحق شدند. چرا اين کشف مهم است ؟ رديابي امواج گرانشي در واقع دو نظريه مهم فيزيک و کيهان شناسي را ثابت کرده است: فرضيه نسبيت عام انشتين که حدود صد سال پيش (۱۹۱۶) ارائه و نظريه ديگري به نام نظريه تورم کيهاني که در دهه هشتاد ميلادي مطرح شد. تاييد نظريه امواج گرانشي اهميتي اندازه کشف ذره خدا دارد و به همين خاطر اکثر محققان مطمئن هستند که تکليف نوبل فيزيک سال ۲۰۱۶ از حالا مشخص است و اين جايزه به دانشمندان دخيل در اين کشف مهم ميرسد. اين کشف عصر تازهاي را براي علم نجوم آغاز خواهد کرد. تاييد امواج گرانشي يعني تاييدي نظريه متداول کيهانشناسي يا نظريه استاندارد کيهانشناسي؛ اين نظريه که تورم ناميده ميشود ميگويد که طي لحظات اوليه جهان، دوره سريعي از تورم (انبساط) سپري شده است. در طول تورم، دماي جهان و بنابراين انرژي که ذرات کسب کردند، ميلياردها برابر بيشتر از انرژي است که ميتوان در آزمايشگاههاي زميني (حتي LHC) توليد کرد. تورم يک پديده کوانتومي است اما امواج گرانشي در محدوده فيزيک کلاسيک هستند، بنابراين امواج گرانشي پلي ميان فيزيک کلاسيک و کوانتوم هستند و به همين خاطر ميتوانند گواهي باشند که گرانش درست مانند ديگر نيروهاي طبيعت سرشتي کوانتومي دارد. با اثبات وجود امواج گرانشي اکنون وقتي پديدهاي در عالم مثل يک ابرنواختر رخ ميدهد، ميتوان همزمان با رصد تلسکوپي، امواج گرانشي آن را هم ثبت کرد و مطالعه بسياري دقيقتري درباره آن داشت. همچنين اين کشف کمک شاياني براي پاسخ به سؤالات بسيار زيادي از جمله وجود سياهچالهها خواهد بود. در اين راستا کارهاي زياد ديگري در حال صورت گرفتن است. در اروپا دانشمندان در تلاش براي ساخت رصدخانهاي به نام تلسکوپ اينشتين هستند که شبيه به تأسيسات لايگو اما با بازوهايي به طول ۱۰ کيلومتر هستند. همچنين سازمان فضايي اروپا قصد دارد رصدخانه فضايي امواج گرانشي eLISA را به فضا پرتاب کند. با اثبات امواج گرانشي ديد جديدي در جهان به وجود خواهد آمد. با استفاده از اين اطلاعات سالهاي آينده دانشمندان ميتوانند کشفيات بسيار زيادي درباره موضوعات مختلف مانند نظريه بيگبنگ،انفجارهاي ابرنواخترها،برخورد کهکشانها داشته باشند. اطلاعات دريافت شده در تاسيسات لايگو که وجود امواج گرانشي را ثابت کرد اثبات وجود امواج گرانشي مانند فعال شدن حسي جديد براي انسان است. از اين پس دانشمندان ميتوانند با اين قدرت و حس جديد، علاوه بر ديدن جهان، به آن گوش دهند.زماني که به جهان گوش ميکنيم، به رازهايي درباره زندگي سياهچالهها، تولد و مرگشان، پيوندشان و منبع تغذيهشان پي خواهيم برد. زماني که يک سياهچاله يک ستاره نوتروني را ميبلعد، ما آن را ميتوانيم رصد کنيم. سياهچالهها براي بشر تاکنون يک فرض بودهاند اما حالا به لطف امواج گرانشي دانشمندان ميتوانند براي اثبات وجود آنها تلاش کنند. ۱۰۰ سال قبل آلبرت اينشتين،وجود امواج گرانشي را به صورت تئوري مطرح کرد و يک قرن طول کشيد تا دانشمندان بتوانند آن را به صورت تجربي ثابت کنند. اينشتين يک بار ديگر توانست جهان را شگفت زده کند و بسياري با خبر اثبات امواج گرانشي بار ديگر گفتند: ممنون آقای اینشتن!
جام دانشمندان اين دستاورد را با امتياز «۵ سيگما» (بالاترين امتياز در يافته هاي علمي) در نشستي خبري اعلام کردند.
@iotaph
@physics_ir
۵ دانشمند مهم و کليدي در پروژه لايگو و اثبات وجود امواج گرانشي همانطور که حدس ميزنيد اين کار بسيار سخت است و اثبات آن نياز به دقتي باورنکردني داشته است. تأسيسات لايگو اما ليزرهاي قدرتمند و آينهّهاي بسيار پايدار و دقيقي دارد که ميتواند امواج گرانشي ساطع شده از برخورد دو ستارهي نوتروني در فاصلهي باورنکردني ۵۰۰ ميليون سال نوري را آشکار کند. براي اين کار دانشمندان به وسيله هر دو رصدخانهي لايگو در واشنگتن و لوييزيانا، اين مسأله را رصد کردند تا مطمئن شوند نويز محيط را به جاي امواج گرانشي واقعي دريافت نکردهاند. البته بايد در نظر داشت که رصدخانههاي آلمان، ايتاليا، ژاپن و هند هم به آنها ملحق شدند. چرا اين کشف مهم است ؟ رديابي امواج گرانشي در واقع دو نظريه مهم فيزيک و کيهان شناسي را ثابت کرده است: فرضيه نسبيت عام انشتين که حدود صد سال پيش (۱۹۱۶) ارائه و نظريه ديگري به نام نظريه تورم کيهاني که در دهه هشتاد ميلادي مطرح شد. تاييد نظريه امواج گرانشي اهميتي اندازه کشف ذره خدا دارد و به همين خاطر اکثر محققان مطمئن هستند که تکليف نوبل فيزيک سال ۲۰۱۶ از حالا مشخص است و اين جايزه به دانشمندان دخيل در اين کشف مهم ميرسد. اين کشف عصر تازهاي را براي علم نجوم آغاز خواهد کرد. تاييد امواج گرانشي يعني تاييدي نظريه متداول کيهانشناسي يا نظريه استاندارد کيهانشناسي؛ اين نظريه که تورم ناميده ميشود ميگويد که طي لحظات اوليه جهان، دوره سريعي از تورم (انبساط) سپري شده است. در طول تورم، دماي جهان و بنابراين انرژي که ذرات کسب کردند، ميلياردها برابر بيشتر از انرژي است که ميتوان در آزمايشگاههاي زميني (حتي LHC) توليد کرد. تورم يک پديده کوانتومي است اما امواج گرانشي در محدوده فيزيک کلاسيک هستند، بنابراين امواج گرانشي پلي ميان فيزيک کلاسيک و کوانتوم هستند و به همين خاطر ميتوانند گواهي باشند که گرانش درست مانند ديگر نيروهاي طبيعت سرشتي کوانتومي دارد. با اثبات وجود امواج گرانشي اکنون وقتي پديدهاي در عالم مثل يک ابرنواختر رخ ميدهد، ميتوان همزمان با رصد تلسکوپي، امواج گرانشي آن را هم ثبت کرد و مطالعه بسياري دقيقتري درباره آن داشت. همچنين اين کشف کمک شاياني براي پاسخ به سؤالات بسيار زيادي از جمله وجود سياهچالهها خواهد بود. در اين راستا کارهاي زياد ديگري در حال صورت گرفتن است. در اروپا دانشمندان در تلاش براي ساخت رصدخانهاي به نام تلسکوپ اينشتين هستند که شبيه به تأسيسات لايگو اما با بازوهايي به طول ۱۰ کيلومتر هستند. همچنين سازمان فضايي اروپا قصد دارد رصدخانه فضايي امواج گرانشي eLISA را به فضا پرتاب کند. با اثبات امواج گرانشي ديد جديدي در جهان به وجود خواهد آمد. با استفاده از اين اطلاعات سالهاي آينده دانشمندان ميتوانند کشفيات بسيار زيادي درباره موضوعات مختلف مانند نظريه بيگبنگ،انفجارهاي ابرنواخترها،برخورد کهکشانها داشته باشند. اطلاعات دريافت شده در تاسيسات لايگو که وجود امواج گرانشي را ثابت کرد اثبات وجود امواج گرانشي مانند فعال شدن حسي جديد براي انسان است. از اين پس دانشمندان ميتوانند با اين قدرت و حس جديد، علاوه بر ديدن جهان، به آن گوش دهند.زماني که به جهان گوش ميکنيم، به رازهايي درباره زندگي سياهچالهها، تولد و مرگشان، پيوندشان و منبع تغذيهشان پي خواهيم برد. زماني که يک سياهچاله يک ستاره نوتروني را ميبلعد، ما آن را ميتوانيم رصد کنيم. سياهچالهها براي بشر تاکنون يک فرض بودهاند اما حالا به لطف امواج گرانشي دانشمندان ميتوانند براي اثبات وجود آنها تلاش کنند. ۱۰۰ سال قبل آلبرت اينشتين،وجود امواج گرانشي را به صورت تئوري مطرح کرد و يک قرن طول کشيد تا دانشمندان بتوانند آن را به صورت تجربي ثابت کنند. اينشتين يک بار ديگر توانست جهان را شگفت زده کند و بسياري با خبر اثبات امواج گرانشي بار ديگر گفتند: ممنون آقای اینشتن!