آشنایی با Grafana: داشبورد حرفه‌ای برای مانیتورینگ!

📌 گرافانا چیست؟
ابزار Grafana یک نرم‌افزار متن‌باز برای ساخت داشبوردهای گرافیکی و مانیتورینگ است که به شما امکان می‌دهد داده‌های مختلف را از منابع مختلف که اصطلاحا به آنها دیتا سورس میگن جمع‌آوری کرده و به‌صورت نمودار، جدول، و گراف نمایش دهید.

🎯 چرا از گرافانا استفاده کنیم؟
✔️ نمایش داده‌های زنده و تاریخچه‌ای در قالب گراف و چارت
✔️ اتصال به انواع دیتابیس‌ها مثل Prometheus, MySQL, PostgreSQL, Elasticsearch, InfluxDB و...
✔️ تنظیم هشدارها (Alerting) و ارسال نوتیفیکیشن به تلگرام، ایمیل، Slack و...
✔️ قابلیت سفارشی‌سازی داشبوردها با تم‌ها، ویجت‌ها و فیلترها
✔️ نصب و استفاده آسان روی لینوکس، ویندوز، داکر و کلاود

🛠 گرافانا را با چی ترکیب کنیم؟
با ✅ Prometheus → برای جمع‌آوری داده‌های سرور، کانتینر و سرویس‌ها
با ✅ Elasticsearch / Loki → برای نمایش و جستجوی لاگ‌ها
با ✅ MySQL / PostgreSQL → برای نمایش داده‌های پایگاه داده
با ✅ Zabbix → برای مانیتورینگ تجهیزات شبکه مثل روتر و سوییچ

نکته : تو Grafana می‌تونی چندین دیتا سورس رو تعریف کنی و داده‌های اون‌ها رو توی یک داشبورد واحد نمایش بدی!

🛠 راهنمای جامع ابزارهای مانیتورینگ و بهترین ترکیب آن‌ها

نکته؛ در این مقاله ، ما ابزار های Open Source رایگان که قابلیت انعطاف پذیری را دارند بررسی کردیم.

امروزه مانیتورینگ شبکه، سرورها، اپلیکیشن‌ها و لاگ‌ها اهمیت زیادی داره. ابزارهای متنوعی برای این کار وجود داره که هرکدام کاربرد خاصی دارند. در این مقاله، مهم‌ترین ابزارهای مانیتورینگ را بررسی کرده و بهترین ترکیب برای یک سیستم مانیتورینگ حرفه‌ای را معرفی می‌کنیم. پس باما همراه باشید😆

📌 دسته‌بندی ابزارهای مانیتورینگ

1️⃣ مانیتورینگ زیرساخت (سرور، شبکه و کانتینرها)
این ابزارها برای بررسی وضعیت CPU، RAM، دیسک، پهنای باند، مصرف منابع و سلامت کلی سیستم‌ها استفاده می‌شوند.
ابزار🔹 Prometheus → جمع‌آوری متریک‌ها از سرورها، کانتینرها، سرویس‌ها
ابزار🔹 Zabbix → نظارت بر سوییچ‌ها، روترها، سرورها و سرویس‌ها (مبتنی بر SNMP و Agent)
ابزار🔹 Nagios → مانیتورینگ شبکه، سرورها و سرویس‌های IT
ابزار🔹 Netdata → نمایش لحظه‌ای مصرف CPU، RAM، دیسک و شبکه

✅ بهترین انتخاب: Prometheus (برای متریک‌های مدرن) + Zabbix (برای تجهیزات شبکه)

2️⃣ مانیتورینگ لاگ‌ها (Log Monitoring)
این ابزارها برای جمع‌آوری، فیلتر کردن و نمایش لاگ‌ها استفاده می‌شوند تا مشکلات سیستم سریع‌تر شناسایی شوند.
ابزار🔹 Elasticsearch + Logstash + Kibana (ELK Stack) → بهترین انتخاب برای پردازش و نمایش لاگ‌ها
ابزار🔹 Loki + Promtail + Grafana → جایگزین سبک‌تر و بهینه‌تر برای ذخیره و نمایش لاگ‌ها
ابزار🔹 Graylog → راهکار قدرتمند برای تحلیل لاگ‌ها

✅ بهترین انتخاب: ELK (برای لاگ‌های سنگین) یا Loki (برای لاگ‌های سبک‌تر و یکپارچه با Grafana)

3️⃣ مانیتورینگ عملکرد اپلیکیشن‌ها (APM - Application Performance Monitoring)
این ابزارها برای بررسی عملکرد کدهای برنامه، درخواست‌های HTTP، دیتابیس و تأخیرهای مختلف استفاده می‌شوند.
ابزار🔹 Jaeger → مانیتورینگ توزیع درخواست‌ها و تأخیرها در سیستم‌های میکروسرویسی
ابزار🔹 Zipkin → مشابه Jaeger برای بررسی لگ و تأخیرهای درخواست‌ها
ابزار🔹 New Relic → مانیتورینگ کامل اپلیکیشن، دیتابیس و سرور

✅ بهترین انتخاب: Jaeger یا Zipkin برای میکروسرویس‌ها

4️⃣ مانیتورینگ امنیت و تهدیدات (SIEM - Security Information & Event Management)
این ابزارها برای تحلیل لاگ‌های امنیتی، شناسایی حملات و جلوگیری از تهدیدات استفاده می‌شوند.
ابزار🔹 Wazuh → مانیتورینگ امنیتی، تشخیص تهدیدات، لاگ‌ آنالیز
ابزار🔹 Splunk → تحلیل داده‌های امنیتی و لاگ‌ها
ابزار🔹 OSSEC → سیستم تشخیص نفوذ (IDS) برای بررسی امنیت سیستم‌ها

✅ بهترین انتخاب: Wazuh برای امنیت متن‌باز، Splunk برای محیط‌های سازمانی

5️⃣ نمایش داده‌های مانیتورینگ (Visualization & Dashboarding)
این ابزارها داده‌های مانیتورینگ را به نمودارها و داشبوردهای گرافیکی تبدیل می‌کنند تا تحلیل آن‌ها راحت‌تر باشد.
ابزار🔹 Grafana → بهترین ابزار برای ساخت داشبوردهای گرافیکی و مانیتورینگ زنده
ابزار🔹 Kibana → نمایش داده‌های ELK و تحلیل لاگ‌ها
ابزار🔹 Chronograf → داشبوردهای مخصوص InfluxDB

✅ بهترین انتخاب: Grafana (چندمنظوره)، Kibana (برای لاگ‌ها)

🎯 بهترین ترکیب برای مانیتورینگ حرفه‌ای
💡 بسته به نیاز، ترکیب‌های مختلفی می‌توان پیشنهاد کرد، اما یک ستاپ ایده‌آل و کامل به شکل زیر است:

———————————————————————————-
متریک‌های سرور و کانتینر Prometheus + Node Exporter
———————————————————————————-
مانیتورینگ شبکه Zabbix (SNMP-based)
———————————————————————————-
مانیتورینگ لاگ‌ها ELK یا Loki + Promtail
———————————————————————————-
مانیتورینگ اپلیکیشن Jaeger یا Zipkin
———————————————————————————-
هشدار و Alerting Grafana + Alertmanager
———————————————————————————-
داشبورد و نمایش داده‌ها Grafana + Kibana
———————————————————————————-
مانیتورینگ امنیتی Wazuh + Suricata
———————————————————————————-


در نهایت، ترکیب Prometheus + Loki + Grafana + Zabbix یکی از بهترین و بهینه‌ترین راهکارهای مانیتورینگ است.

حواس پرتی های عمدی و سهوی

تاحالا چندبار براتون پیش اومده که وقتی میخواید روی یک کاری تمرکز کنید یا یک پروژه ای رو شروع کنید و حتی به اتمام برسونید ، سخت شروع میکنید و سخت تر ادامه میدید؟ هی از یک شاخه میپرید رو یک شاخه دیگه؟

این وسطم هزاربار هی میریم سراغ چیزای مختلف ، که مثلا کمی هم به ذهنمون استراحت داده باشیم ، اما متاسفانه فقط داریم الکی حواسمون رو پرت میکنیم ، ذهن بدبخت رو درگیر هزار تا مسئله ریز و درشت میکنیم آخرم باکلی فکر و استرس و نگرانی خسته میشیم و کلا همه چیو میزاریم کنار و میریم میخوابیم 😅
ما چیکار کردیم؟ ما همینجوری پسماند توجه درست میکنیم ، توجه رو به هزار تا موضوع هدیه دادیم ، و چیزی از تمرکز برای ما نمونده.
چرا؟ مغز دنباله اون دوپامین سریعه ، هر لحظه که یکم بهش فشار میاد ، وسوسه میکنه که بریم سراغ یچیز راحت ، چیزایی که مغز بتونه خودش رو خاموش کنه و خیلی فشار نیاد بهش.

مثلا شبه قبل به خودتون قول میدید که فردا صبح شروع میکنم ، این هفته تعطیلی داره ، اون روز شروع میکنم و تمومش میکنم ، یا جمعه استارت میزنم و کلکشو میکنم ، اما اون لحظه های موعود فرا میرسن و دوباره برنامه ریزی ها به "چند دقیقه دیگه - چند ساعت دیگه ، حالا امروز خیلی خسته ام ، بزار وقت دارم ، میزارمش فردا ، یا طی هفته انجامش میدم" تغییر پیدا میکنه . این زمان هست که داره همینجوری از دست میره ، و ماهم هیییییی داریم کارا رو به عقب میندازیم
چی بدست آوردیم؟ هیچی
چی از دست دادیم؟ زمان رو ، موقعیت رو ، و در ادامه احتمال موفقیت رو .

چجوری میشه درستش کرد ؟ ما باید بتونیم عمیق باشیم ، حواس پرتی رو به حداقل برسونیم و خودمون رو در کاری که الان داریم انجام میدیم ، غرق کنیم ، به نظر من اول برنامه ریزی ، دوم نظم و آخرش هم حذف تمامی عوامل حواس پرتی ، خیلی از کار ها نیازی به انگیزه برای انجامشون نیست ، شاید استارت خیلی چیزا با انگیزه و ذوق باشه ، اما ادامه دادنشون ، نیاز به نظم داره .
هر کار یا فکری که که راحته و اهمیت زیادی نداره ، داره فرصت انجام یک کار مهم یا یک فکر مهم رو از بین میبره.
پیشنهاد میکنم کتاب "کار عمیق" رو مطالعه بفرمایید و تاثیر عمیق کار کردن رو ببینید.

لینکدین

Did you have a nice weekend?

بهترین ابزار جایگزین CPU-Z در لینوکس که هم مشخصات رم (RAM) و هم پردازنده (CPU) را به‌طور دقیق نمایش بده، ابزار "CPU-X" است.

جهت نصب روی لینوکس

sudo apt install cpu-x

جهت اجرا به صورت گرافیکی

cpu-x

به صورت کامندی

cpu-x —ncurses

I do think that reading books and buying books are two different joys.

MLOps (Machine Learning Operations )

به مجموعه‌ای از روش‌ها، ابزارها و فرآیندها گفته می‌شود که به اجرای بهتر پروژه‌های یادگیری ماشین کمک می‌کند. هدف MLOps این است که مدل‌های یادگیری ماشین، همانند کدهای نرم‌افزاری، قابل توسعه، مدیریت، نگهداری و به‌روزرسانی باشند.

چرا MLOps مهم است؟

در یک پروژه یادگیری ماشین، تنها ساخت مدل کافی نیست. بعد از توسعه مدل، چالش‌هایی مانند مدیریت داده‌ها، استقرار مدل، نظارت بر عملکرد و به‌روزرسانی مداوم به وجود می‌آیند. بدون یک چارچوب مناسب، اجرای مدل در محیط عملیاتی سخت و پرهزینه خواهد شد.

در واقع MLOps کمک می‌کند که:
✅ فرآیند یادگیری ماشین خودکار شود
✅ مدل‌ها سریع‌تر و دقیق‌تر در محیط عملیاتی اجرا شوند
✅ مدل‌ها پایدار، مقیاس‌پذیر و بهینه نگه داشته شوند
✅ تیم‌های داده و توسعه‌دهندگان به‌صورت هماهنگ کار کنند

فرایند MLOps شامل چه مراحلی است؟
۱. جمع‌آوری و آماده‌سازی داده‌ها
داده‌ها باید پاک‌سازی، دسته‌بندی و پردازش شوند تا برای مدل‌سازی مناسب باشند. این مرحله تأثیر زیادی بر عملکرد نهایی مدل دارد.

۲. آموزش و توسعه مدل
در این مرحله، مدل یادگیری ماشین با استفاده از داده‌ها آموزش داده شده و ارزیابی می‌شود. این بخش شامل انتخاب الگوریتم مناسب، تنظیم هایپرپارامترها و بهینه‌سازی مدل است.

۳. استقرار مدل (Deployment)
مدل باید در محیط عملیاتی پیاده‌سازی شود تا بتواند به درخواست‌ها پاسخ دهد. روش‌های مختلفی برای این کار وجود دارد، از جمله استفاده از API، سرویس‌های ابری و کانتینرها (مانند Docker و Kubernetes).

۴. نظارت و به‌روزرسانی مدل
پس از استقرار، مدل باید نظارت شود تا عملکرد آن ثابت بماند. به‌مرور زمان، داده‌ها تغییر می‌کنند و مدل ممکن است دقت خود را از دست بدهد، بنابراین باید به‌روزرسانی شود.

ابزارهای محبوب در MLOps
ابزار اول🔹 Docker و Kubernetes → برای استقرار مدل‌ها در محیط عملیاتی
ابزار دوم🔹 MLflow و Kubeflow → برای مدیریت چرخه عمر مدل
ابزار سوم🔹 TensorFlow Extended (TFX) → برای اتوماسیون فرآیندهای یادگیری ماشین
ابزار چهارم🔹 Prometheus و Grafana → برای نظارت بر عملکرد مدل‌ها

Fiber Connector Types!

داکیومنت Dot1X
برای بحث نصب و پیاده سازی NAC به دردتون میخوره.
کامل نیست ، اما خوبه ، کامل تر بشه هم باز اینجا قرار میدم

نصب که نه ، همون پیاده سازی
منظورم از نصب ، نصب سرویس های زیرساخت این موضوعه

سوییچ‌های Cisco Nexus سری پیشرفته‌ای از سوییچ‌های دیتاسنتری هستن که برای عملکرد با تأخیر کم، مقیاس‌پذیری بالا و مدیریت پیشرفته شبکه طراحی شدن. این سوییچ‌ها معمولاً از NX-OS به‌عنوان سیستم‌عامل استفاده می‌کنن و از قابلیت‌هایی مثل FabricPath، VXLAN، vPC (Virtual Port Channel)، و SDN پشتیبانی می‌کنن. همچنین در محیط‌های Cloud و مجازی‌سازی (مثلاً VMware و OpenStack) کاربرد زیادی دارن.
همچنین برای اتوماسیون و مدیریت بهتر، از NX-API و Python noscripting پشتیبانی دارن. مدل‌های مختلفی مثل Nexus 3000، 5000، 7000 و 9000 برای کاربردهای متنوع عرضه شدن.
هول هولی عکسشو گذاشتم ، گفتم یه مختصری ازشون توضیح هم بدم

این کانال هم دوره های آموزشی خوبی رو میزاره ، میتونید مراجعه کنید اگه علاقه داشتید و استفاده کنید

جزوه Dot1X کاملتر شد.
خدمت شما ، مطالعه کنید که اگه باگی چیزی داشت بگید ، نکته ی اضافه ای هم هست که میتونه جزوه رو کاملتر کنه بگید عالی میشه ، با ذکر منبع اضافه میکنم.
تو لینکدین زودتر گذاشتمش

تکمیل جزوه 802.1X و احراز هویت شبکه

۱. مثال‌های عملی از پیکربندی 802.1X

پیکربندی 802.1X روی سوئیچ سیسکو

در این مثال، یک سوئیچ سیسکو را برای 802.1X و سرور RADIUS تنظیم می‌کنیم.

1. فعال کردن 802.1X روی سوئیچ:



conf t
aaa new-model
aaa authentication dot1x default group radius
aaa authorization network default group radius
aaa accounting dot1x default start-stop group radius

2. تعریف سرور RADIUS:



radius-server host 192.168.1.1 key SecretKey123

3. فعال کردن 802.1X روی اینترفیس‌ها:



interface GigabitEthernet0/1
switchport mode access
authentication port-control auto
dot1x pae authenticator
dot1x timeout quiet-period 5
dot1x max-req 3

پیکربندی 802.1X روی MikroTik

در این مثال، 802.1X را روی یک روتر MikroTik پیکربندی می‌کنیم:

1. فعال کردن RADIUS و تنظیم آن:



/radius
add address=192.168.1.1 secret=SecretKey123 service=login,ppp,wireless

2. فعال کردن 802.1X روی یک اینترفیس:



/interface ethernet security
set ether1 authentication=yes authentication-radius=yes


---

۲. بررسی حملات امنیتی و راه‌های مقابله

حمله Man-in-the-Middle در EAP-MD5

EAP-MD5 به دلیل ارسال هش رمز عبور، در برابر حملات MITM (Man-in-the-Middle) و حملات دیکشنری آسیب‌پذیر است.

راهکارها برای مقابله با این حملات:

✅ استفاده از EAP-TLS یا PEAP که اطلاعات احراز هویت را در یک تونل امن رمزگذاری می‌کند.
✅ غیرفعال کردن EAP-MD5 در تنظیمات RADIUS و کلاینت‌ها.
✅ اجرای port security در سوئیچ‌ها برای محدود کردن دسترسی دستگاه‌های نامعتبر.

حمله Rogue AP (اکسس پوینت جعلی)

در این حمله، یک مهاجم اکسس پوینتی جعلی راه‌اندازی می‌کند تا کاربران را وادار به اتصال کند و اطلاعات احراز هویتشان را بدزدد.

راهکارها برای مقابله با این حمله:

✅ فعال کردن WPA2-Enterprise به جای 802.1X با EAP-MD5
✅ استفاده از EAP-TLS که از گواهی دیجیتال استفاده می‌کند
✅ پیاده‌سازی سیستم تشخیص نفوذ (IDS) برای شناسایی APهای جعلی


---

۳. عیب‌یابی و بررسی تنظیمات 802.1X

بررسی وضعیت احراز هویت روی سوئیچ سیسکو:

show dot1x all
show authentication sessions
debug dot1x all

بررسی لاگ‌های RADIUS در لینوکس (FreeRADIUS):

tail -f /var/log/freeradius/radius.log

بررسی وضعیت کلاینت ویندوز:

1. اجرای این دستور برای مشاهده وضعیت احراز هویت:



netsh lan show interfaces
netsh lan show profiles

2. بررسی لاگ‌های Event Viewer در مسیر:

Applications and Services Logs → Microsoft → Windows → Wired-AutoConfig




---

۴. اضافه کردن تصاویر و دیاگرام‌ها

معماری کلی 802.1X

+-------------+ +---------------+ +-------------------+
| Supplicant | ----> | Authenticator | ----> | Authentication |
| (Client) | | (Switch/AP) | | Server (RADIUS) |
+-------------+ +---------------+ +-------------------+

1. Supplicant: دستگاهی مانند لپ‌تاپ یا موبایل که درخواست احراز هویت را ارسال می‌کند.


2. Authenticator: سوئیچ یا اکسس‌پوینت که درخواست را به RADIUS ارسال می‌کند.


3. Authentication Server: سرور RADIUS که اعتبار اطلاعات کاربر را بررسی می‌کند

ممنون از مهندس fatemehpaeizeh

یکی مرد جنگی، به از صد هزار
یا
دو صد گفته چون نیم کردار نیست..
#CodeLodge
@CodeLodge

چیزی که پایدار نگهت میدارد انضباط است🤝