Паразмаўляем пра эканоміку навуковых падкастаў

Зробім гэта на прыкладзе Эндрю Губермана. У яго 4.4 мільёны падпісчыкаў на ютубе і ў каментарах цікавіліся маім пра яго меркаваннем. Дзялюся.

Ён — стэнфардскі прафесар і самая вялікія рыба ў акіяне біяхакерства і аптымізатарства. Альфа-пяскар здаровага ладу жыцця. На асноўным канале 186 відэа за 2 гады. Частка — гэта госці, частка з іх кароткія, але большасць па ~2 гадзіны. І гэта праблема.

Бізнэс-мадэль такіх падкастаў — у пастаянным стварэнні кантэнту, спробе прасачыцца ў вашыя стужкі праз рэлевантнасць, засмакатаць алгарытмы адчыненым ротам на застаўках і іншыя забаўкі позняга капіталізму. Гэта з аднаго боку. З іншага, навука пра здаровы лад жыцця рухаецца наперад павольна і не надта адрозніваецца ад таго, што раілі нам матулі: нармальна спі, не пераядай, гародніна а не салодкае, хадзі гуляць — з сябрамі і на сонцы, мяч ганяй, ну і агулам не займайся дурніцай (дзякуй, матуля)

Кажучы проста, эканоміка ягонага каналу не б’ецца з тэмпам назапашчвання навуковых ведаў. І першай ахвярай гэтага ціску робіцца якасць доказнай базы. Чаму? Праз логіку публікацыйнай варонкі: непацверджаных даследаванняў, даследаванняў на мышах, даследаванняў на 4.5 студэнтах заўсёды больш, у тысячы разоў, чым якасных даследаванняў на вялікіх выбарках homo sapiens.

Патлумачу на прыкладзе. Вось тут Эндрю распавядае, што ахалоджванне далоняў пасля трэніроўкі здольнае павялічыць падцягванні на 300%. За тыдзень. На гэтым можна было і скончыць, але зробім разбор падрабязным:

А) У эксперыментах удзельнічала па 7-8 чалавек на групу (о гасподзь).
B) Эксперыментальная група, якая марозіла сабе далоні, трэніравалася ў тры разы даўжэй перад замерамі (6 тыдняў трэніровак супраць 2 тыдняў у кантрольнай групе).
C) Аўтары даследавання маюць патэнт і кампанію па вырабе дэвайсаў, якія вас ахалоджваюць
D) Сам Эндрю ўдзельнічае ў непрамой рэкламе гэтых дэвайсаў

І так шмат у чым. Шаблон просты: “каб выправіць [праблема, пра якую шмат перажываюць: сон, фертыльнасць, пракрастынацыя і г.д.], рабіце [што-небудзь простае: перыядычна ўздыхайце, глядзіце на сонца раніцай, не пейце каву першыя 90 хвілін дню і г.д.], бо гэта [навуковы жаргон], як паказала даследаванне [сумнеўная папера з канфліктам інтарэсаў з 5.5 удзельнікамі]. А зараз пра спонсараў…”. Дадзены шаблон маштабуецца танна і проста, у адрозненні ад якаснай навукі, таму і ёсць падмуркам ягонага кантэнту.

Калі вы ўсё яшчэ не бачыце праблемы — гэта нармальна. Трэба проста памятаць, што апроч карыснага там шмат дрэннай навукі, а само жаданне жыць па такіх мудрагелістых пратаколах ёсць формай крэатыўнай пракрастынацыі, за якой часта хаваецца няздольнасць прывесці ў парадак базавыя рэчы. Бо прасцей 17.5 секунд пяліцца на сонца пад вуглом у 45 градусаў, чым пачаць спаць як чалавек ці запісацца ў трэнажорку.

Таксама паказальна, што парады іконы SF дасягатараў у мерчы Patagonia часам цяжка адрозніць ад эзатэрычнасці парадаў пра здароўе у рускамоўных інтэрнэтах нулявых і дзясятых. Тэорыя падковы all over again.

Добрай усім пятніцы

Існуе папулярная кухонная гіпотэза аб тым, што Індустрыяльная рэвалюцыя здарылася, бо ў Англію завезлі гарбату і каву

Ідэя ў тым, што яны патрабуюць кіпячэння вады, гэта зніжае шанцы захварэць і здымае патрэбу піць замест вады алкаголь (а алкаголь тады давалі нават дзецям). Таксама кава з гарбатай стварылі умовы для вячэрніх і начных смен

На днях пад'ехала даследаванне з пераканаўчымі доказамі прынамсі пра ўплыў на здароўе

Аргумент будуецца так:

• У 1784 падатак на гарбату зніжаюць з 119% да 13%. Гэта вядзе да рэзкага росту імпарту гарбаты ў Англію
• Пасля 1784 пачынае заўважна падаць смяротнасць
• Пераважна праз хваробы, звязаныя з якасцю вады. Смяротнасць ад воспы, напрыклад, не падае
• Гэтае свята жыцця не закранае немаўлят. Зніжэнне адбываецца сярод дарослых. Аргумент у тым, што немаўлятам гарбату не даюць

З кавай павінная быць аналагічная механіка. Тобок мы ўсе не кававыя наркаманы, а прыхільнікі прагрэсу і акселерацыі ў тэхналагічную сінгулярнасць

Забаўная гісторыя

40 год таму ў Гарвардзе тэставалі, наколькі дактары разумеюць статыстыку. Пытанне наступнае:

1. Ёсць хвароба, якая сустракаецца раз на 1.000 чалавек
2. Памылкова пазітыўны тэст (хваробы няма, а тэст паказвае, што ёсць) здараецца ў 5% тэстаў
3. Калі хвароба ёсць, тэст працуе карэктна ў 100% выпадкаў
4. У чалавека пазітыўны тэст. Больш пра сітуацыю нічога не вядома
5. Які шанец, што ў чалавека гэтая хвароба?

Правільны адказ далі менш 20% дактароў, большасць лічыла, што адказ — 95%

Конкурс паўтарылі праз 40 год, у 2014 годзе і сітуацыя не памянялася

Правільны адказ дарэчы 2%

https://devby.io/news/ii-nauchilsya-predskazyvat-vremya-smerti-ludei

Кароткі гайд па тым, як публікаваць навуковыя артыкулы і рабіць з іх навіны

1. "Прадказваць час смерці" людзей умеюць ужо шмат год, гэта ўвогуле трывіяльная задача, такіх мадэляў сотні, калі не больш — не толькі тэарэтычных, а імплементаваных у клінічную практыку
2. Ніякія нейронкі там не патрэбныя. Усё робіцца дрэвамі рашэнняў, нашмат эфектыўней
3. Але з дрэвамі рашэнняў вы паперу не апублікуеце. Ну прост таму, што іх ужо сотні і назва не хайповая
4. Але вы не дуракі, разумееце маркетынг і хочаце заскочыць на хвалю хайпа па AI, LLM і г.д.
5. Таму вы робіце выгляд, што дрэваў рашэнняў не існуе і публікуеце паперу, дзе навамодныя нейронкі перамагаюць старыя нейронкі
6. Прыдумляеце містычны загаловак
7. Прафіт

Гэта ўжо не першы раз. Некалькі год таму Google выкаціў амаль ідэнтычную паперу з нейронкай, якая па факце працавала не лепш за лагістычную рэгрэсію — метад, якому 70 год. Быў скандал.

Агулам, любую навіну пра тое, што нейронкі нешта там прадказалі ў паводзінах людзей можна ігнараваць — яны дрэнна працуюць на такім класе задач. Чаму — іншая размова, калі небудзь напішу пра гэта пост

Лепш паглядзіце на прыгожую візуалізацыю дрэваў рашэнняў

Цікавае пра бядноту і злачынствы

Бедныя ладзяць больш злачынстваў. Адно з папулярных тлумачэнняў — таму, што банальна не хапае грошаў на жыццё

Тут даныя па латарэях у Швецыі. Даволі вялікая выбарка — 281 тысяча пераможцаў. У Швецыі ёсць нейкія папулярныя дзяржаўныя латарэі ці кшталту

Выснова: перамога ў латарэях не зніжае імавернасць зладзіць злачынства цягам наступных 7 год. Па катэгорыях, ёсць статыстычна нязначны рост імавернасці зладзіць эканамічнае злачынства ці гвалт і нязначнае падзенне імавернасці трапіцца за наркотыкі

https://marginalrevolution.com/marginalrevolution/2023/12/why-do-wealthier-people-commit-less-crime.html

Пра байкоты, сацыяльныя сеткі і палітычнае спажыванне

Байкот брэндаў па палітычных матывах — папулярная забаўка позняга капіталізу. Тут рабяты ўзялі канкрэтны выпадак, калі CEO амерыканскай кампаніі Goya (ежа) пахваліў Трампа ў 2020, што прывяло да заклікаў па байкоце брэнду

Высновы аналізу наступныя:

— Байкот перамог у сацыяльных сетках. Колькасць пастоў з крытыкай Goya значна перавышала колькасць пастоў у падтрымку
— Гэта не паўплывала негатыўна на продажы. Наадварот, на кароткі час продажы выраслі на 22%

Прапанаванае тлумачэнне такое:

— Калі вы дэмакрат і не набывалі гэтую ежу, яшчэ больш не набываць вы яе не здолееце
— Калі вы рэспубліканец і не набывалі гэтую ежу, вы можаце парачку разоў захапіць яе ў краме
— Асноўнай аўдыторыі гэтага брэнду, лацінасам, ўвогуле ўсё роўна, што там адбываецца ў Твітэры

Лайк і, как гаварыцца, рэпост

Прывітанне, кацяняты

Нас амаль 1.3к чалавек. Ніколі не думаў, што атрымаецца прыцягнуць такую колькасць людзей чытаць пра статыстыку па-беларуску. Але вось мы тут.

Ужо па традыцыі сабраў для вас 20 пастоў за год, якія мне падаюцца цікавымі. Дзякуй за вашую падтрымку, падтрымку беларускай мовы, жадаю вам усім шчаслівага 2024.

Ура 🎄🎄🎄

1. Бялок, рост мышцаў і вавёркі
2. Як наш суайчыннік зрабіў магчымым ChatGPT
3. Пра IQ і заробак
4. Бег як сродак ад дэпрэсіі
5. Амерыканцы з самым высокім заробкам — тыя, у каго продкі з Беларусі
6. Як ужываць нейронныя сеткі ў народнай гаспадарцы
7. ChatGPT як інструмент этычных ацэнак
8. Моўная сітуацыя ў чатах беларускай эміграцыі
9. Спроба беларускіх сацыялогаў перамагчы працэнты (няўдалая)
10. Фальсіфікацыя даных у даследаваннях пра фальсіфікацыі даных
11. Пра вашую бабулю як інструмент эпістэмалагічнай фільтрацыі
12. Як спроба змагацца з падлеткавай цяжарнасцю прывяла да яе росту
13. Хуткасць шпацыру і IQ
14. Пра стан (сумны) псіхалогіі як навукі
15. Як эканамісты дапамагаюць шукаць згубленыя старажытныя гарады
16. Мой артыкул на devby пра аналіз даных
17. ChatGPT выступае супраць псіхолагаў і перамагае
18. Пра візуалізацыю даных і беларуска-польскае братэрства
19. Пра палітэканоміку "штучнага інтэлекту", лабізм і карупцыю
20. Эканоміка навуковых падкастаў пра здароўе і праблемы з ёй

Не.

46 чалавек на 3 групы — гэта па 15 чалавек на групу. Адносна натуральнай варыяцыі феномену, гэта амаль шум, з якога нельга зрабіць упэўненых высноў.

Асабіста мяне не здзіўляе нейкая эфектыўнасць відэагульняў. Не здзіўляе праз наяўнасць клінічных доказаў пра эфектыўнасць грыбоў, ЛСД, бегу, трэнажоркі, медытацыі, моцнага плацэба і яшчэ дзясятка інтэрвенцый. Мяне здзіўляе памер эфекту: "у 2 разы больш, чым АД" — такога я ў літаратуры не сустракаў

https://news.1rj.ru/str/balzam1906/3722

Так атрымалася, што я цяпер галоўны аўтар даследавання пра фізіялогію стрэса і болі. Пісаць мне яго дапамагала Сара Гарфінкель з UCL, Кацярына Барнукова, якая доўгі час была дырэктаркай BEROC і іншыя.

Яно пра stress-induced analgesia — як падчас 2020-2024 моцнага стрэсу чалавек перастае адчуваць боль. Пра гэта даўно падазравалі і нават замяралі ў лабараторыях. Нашая папера эпідэміялагічная, на даных Flo і вайны ва Ўкраіне.

Заўважылі, што з 24.02.2022 ўкраінскія юзеркі пачалі шмат лагіраваць стрэсу і мала боляў: менш галаўных боляў, менш у жываце, у спіне і г.д. Так было ~30 дзён з паступовым вяртаннем у норму.

Але гэта магло быць праз што заўгодна. Сваю паперу я будаваў таму ад патэнцыйных контр-аргументаў:

Мабыць пасля вайны памянялася выбарка тых, хто лагіруе сімптомы?

Я абмежаваў аналіз тымі, хто быў актыўны ў Flo 30 дзён да і 30 дзён пасля пачатку вайны. Так што зменай выбаркі гэта не патлумачыць — выбарка зафіскаваная

Мабыць у юзерак проста часу не было лагіраваць нешта апроч стрэсу?

Я абмежаваў аналіз тымі, хто залогаў як мінімум 2 сімптомы. Тобок калі яны залогалі стрэс, яны абавязкова залогалі нешта яшчэ (напрыклад бяссонніцу). Проста не болі

Мабыць стрэс паўплывае на ўсё, не толькі на болі?

Не, болі ў вялікім адрыве ад усіх астатніх фізіялагічных сімптомаў. Адзінае, на што стрэс паўплываў у той ж прапорцыі гэта добрыя настроі (напрыклад, абраніў колькасць сэксуальных ўзбуджанасцяў)

Мабыць не толькі стрэс меў такі эфект на болі?

Не, толькі стрэс, іншыя 38 сімптомаў, даступныя для лагіравання ў Flo і блізка не стаялі

Мабыць гэта проста натуральная варыяцыя ў такіх даных?

Не, за годы назірання за ўкраінкамі такое ўпершыню і ва ўсёй Еўропе такі эфект у лютым 2022 назіраў толькі ва Ўкраіне, менш, але ўсё яшчэ заўважна ў Польшчы і крыху ў Чэхіі (што верагодна таксама выклікана ўкраінкамі)

Але. Варта разумець, што гэта ўсё яшчэ даныя назірання, комплексныя і месцамі шумныя. Таму ўпэўнена сцвярджаць, што гэта анальгезія нельга. Я проста шчыра патыкаў іх (даныя) палкай і яны не паддаліся. Выглядае, што анальгезія лепш за ўсё тлумачыць наяўны патэрн

Добрай раніцы. Цікавая папера з падсумаваннем 50 год даследаванняў пенітэнцыярный сістэмы

Аўтарка прааналізавала 122 эксперыменты са спробай паўплываць на злачынцаў пазітыўныч чынам. Што за інтэрвенцыі былі ў гэтых эксперыментах? Напрыклад праца з псіхолагам, ці праграмы дадатковага навучання, ці маніпуляцыі з сістэмай ўмоўнага вызвалення і г.д.

Высновы аналізу — большасць з гэтых інтервенцый не працуюць (не маюць пазітыўнага ўплыву), а тыя рэдкія, што спрацавалі ў адным кантэксце (турма, рэгіён, тып злычынства і г.д.), дрэнна пераносяцца на іншыя кантэксты

У аўтаркі ёсць тлумачэнне. Я рэкамендую прачытаць паперу самастойна. Прынамсі таму, што яна шыкоўна напісаная — лепшы кавалак акадэмічнай прозы, які я чытаў за доўгі час

Маё асабістае падсумаванне наступнае:

• Большасць заключаных у турмы трапляць не планавалі
• Прывяла іх туды камбінацыя моцных чыннікаў: бяднота, нізкі IQ, алкагалізм ці наркотыкі і г.д.
• Задызайніць эксперымент, які кардынальна выпраўляе гэтыя чыннікі — складана, дорага, а часам проста немагчыма
• Па выніку гэтым інтервенцыям проста не хапае моцнасці
• Магчыма, на выбарках у мільёны заключаных мы б і пабачылі статыстычна значныя розніцы. Але выбаркі памерам у 100-200 чалавек банальна недастатковыя

Другі год сачу за сагай пра дэпрэсію і сератанін

У 2022 быў праведзены масіўны аналіз літаратуры пра “сератанінавую гіпотэзу” — ідэю, што дэпрэсія звязаная, прычынна-следчым чынам, з паніжаным узроўнем ці ступенню актывацыі сератаніна ў мозгу. Таксама вядомая як “chemical imbalance theory”

Вынікі? Няма ўстойлівай карэляцыі паміж дэпрэсіяй і ўзроўнем сератаніну ці ступенню ягонай актывацыі ці генетычнымі мутацыямі, якія на сератанін паўплываюць. Эксперыменты па штучным паніжэнні сератаніну не прыводзяць да дэпрэсіі

Тым не меней, да 80% насельніцтва ў гэтую тэорыю вераць, а вера гэтая павышае шанцы пачаць прымаць антыдэпрэсанты, зніжае імавернасць з іх саскочыць, а таксама вядзе да больш песімістычнай ацэнкі сваіх шанцаў на папраўку

Чаму тады антыдэпрэсанты працуюць? У аўтараў тры адказы: 1) працуюць яны не нашмат лепш, чым плацэба 2) яны могуць праваць праз іншыя, чым сератанін, механізмы — напрыклад праз тое, што яны называюць numbing effect, тобок прытупленне ўсяго спектру эмоцый 3) любы лек, які паўплывае на працу мозга, хоць стымулянты, прыводзіць у клінічных даследаваннях да эфектаў, супаставімых з эфектам антыдэпрэсантаў

Калі лянота чытаць акадэмічную паперу, тут у аўтараў ёсць навукова-папулярнае падсумаванне іх працы. Крытыка працы таксама прысутнічае, можна пачытаць па першай спасылцы ў гэтым пасце

І яшчэ пра дэпрэсію

На днях выйшаў мета-аналіз 218 эксперыментаў пра тое, як фізічныя практыкаванні дапамагаюць ад дэпрэсіі. 218 эксперыментаў, 14.000 удзельнікаў — выглядае салідна. Выснова аўтараў: практыкаванні як мінімум настолькі ж эфектыўныя, як АД, а часта і больш эфектыўныя

Праблема толькі ў тым, што такія даследаванні часта дрэннай якасці. Там можна неіранічна сустрэць выбаркі у 5-7 удзельнікаў. Ці артыкулы са статыстыкай, якая матэматычна не б'ецца. Частка з гэтых даследаванняў, я падазраю, выдуманая (што здараецца даволі часта)

Але больш за ўсё мне спабадалася наступнае. Калі глянуць, у якім з 218 эксперыментаў была самая вялікая карысць ад практыкаванняў, то памер эфекту там у 11.2 SMD. Калі вам яшчэ не смешна, то зараз будзе

SMD — гэта такая статыстыка, якая дазваляе параўноўваць даследаванні на розных шкалах: кілаграмы, сантыметры, змены ў дэпрэсіі і г.д. 11 SMD — гэта 11 стандартных дэвіяцый розніцы паміж эксперыментальнай і кантрольнай групамі. Для прыкладу, калі б мы даследавалі рост людзей, тады б эфект у 11 SMD адпавядаў ~67 см розніцы. Гэта больш, чым розніца ў сярэднім росце карлікаў і гульцоў НБА

Кажучы проста, гэта абсурд і такіх эфектаў не бывае ў прыродзе. Калі б можна было папрыгаць-пабегаць і настолькі палепшыць дэпрэсію, дэпрэсіі як феномену б проста не існавала

І такога там шмат. Праблема з мета-аналізамі ў тым, што калі на ўваход туды напіхаць трэшаніны, на выхадзе таксама атрымаецца трэшаніна. Няма статыстычных метадаў, з дапамогай якіх можна было б даследаванні нізкай якасці пераўтварыць у нешта карыснае праз агрэгацыю

Канешне, нейкія фізічныя практыкаванні для нейкіх людзей у нейкіх сітуацыях дапамагаюць ад нейкіх дэпрэсій лепш, чым нейкія АД. Гэта выцякае проста з нізкай агульнай эфектыўнасці АД. Што выцякае з гэта мета-аналізу асабіста мне не зразумела

У твітары заўважылі, што ў перыяд з 1994 па ~2009 у ЗША заўважна знізілася колькасць суіцыдаў сярод моладзі

Тлумачэнне, з якім я згодны на 100% — пік папулярнасці nu metal'а. Чакаю даследаванне з параўнаннем АД супраць альбому Korn на рэпіце

Калі вам менш 30 і вы не разумееце, пра што гаворка, можаце схадзіць і падацца на Belarus Future Leadership Award 2024, які арганізоўваюць мае сябры. На гэтым канале павінна быць шмат таргетавай аўдыторыі

Добрага ўсім працоўнага тыдню

Гэты пост не пра змену клімата. Не пра якасць гэтых даных. Не пра палітычныя дэбаты вакол. Ён пра візуалізацую, візуалізацыю даных

Педра Дамінгас, вядомы спец пра штучным інтэлекце, выклаў у твітар графік з наступным подпісам: "калі ўсярэдніць тэмпературу па месяцах, ідэя т.з. кліматычнага крызісу адразу выглядае як жарт". І прымацаваў графікі месячнай тэмпературы з 1940 па 2024 у ЗША, Швецыі, Аўстраліі і Кітаі

Ягоны мэсэдж, выглядае, у тым, што "натуральная" (чытай сезонная) варыяцыя тэмпературы настолькі вялікая, што візуальна ніякага росту тэмпературы на графіках не бачна. І таму кліматычныя алармісты агрэгуюць даныя па гадах і такім чынам хаваюць ад нас праўду

Я з усім згодны, апроч высновы. Уявім, што па нейкай прычыне нас цікавяць змены ў доўгатэрміновым трэндзе памерам у 1-2 пункты. Але ў даных высокая варыяцыя на адзінку часу, прыкладна ў 30 пунктаў. Натуральна, што разглядзець трэнд такога памеру на такой візуалізацыі будзе цяжка. Для гэтага людзі і прыдумалі тэхнікі а-ля moving average

Як жартавалі ў рэплаях: "калі ўсярэдніць кардыяграму па мілісекундах, ідэя т.з. цыркуляцыі адразу выглядае як жарт"

https://news.1rj.ru/str/LeoCapitalism/153

Згодны з Львом, што кнігі Канемана трэба чытаць асцярожна

Праз тое, што ў іх шмат спасылак на даследаванні, якія правалілі рэплікацыю. Нагадваю, што рэплікацыя — гэта калі бяруць (звычайна) большую выбарку, пратакол арыгінальнага даследавання і спрабуюць праверыць, ці рэплікуюцца вынікі. Жывем мы ў эпоху "крызіса рэплікацыі", тобок ведаем, што большасць статыстычных даследаванняў не рэплікуецца

Канеман быў адной з найбуйнейшых ахвяр гэтай крызы. Ён і priming. Гэта ідэя, што ледзь заўважнымі сігналамі асяроддзя можна выклікаць устойлівыя змены ў паводзінах. Напрыклад даць людзям прачытаць тэкст, дзе будзе шмат словаў, якія асацыююцца з маладосцю і тым самым прымусіць людзей хутчэй крочыць

У сваёй кнізе "Thinking Fast and Slow" ён так апісвае даследаванні пра праймінг:

Недавер — не варыянт. Вынікі не надуманыя і не статыстычная выпадковасць. У вас няма выбару, акрамя як прызнаць, што асноўныя высновы гэтых даследаванняў верныя

Апынулася, што выбар у нас такі ёсць: уся галіна апынулася правалам праз правал рэплікацыі большасці даследаванняў

У гэтым пасажы шмат цікавага. З яго відавочна, што Канеман не разумеў на той момант, што такое статыстычная значнасць і як яна працуе. Стат. значнасць — рэч выпадковая. Калі доўга правяраць бессэнсоўныя гіпотэзы, рана ці позна атрымаеш стат. значнасць. Але людзям цяжка даецца ідэя, што інструмент (стат. значнасць), якім яны карыстаюцца каб разруліць нявызначанасць, сам ёсць выпадковым/варыятыўным/шумным/г.д. Таму ў свядомасці даследчыкаў, масава, адбываецца рух ад "статыстычная значнасць — прост выпадковая велічыня" да "статыстычная ЗНАЧНАСЦЬ!!!". Як у пасажы Канемана

А Канеман, на секунду, нобелеўскі лаўрэат і аўтар некалькіх даследаванняў пра кагнітыўныя скажэнні пры працы са статыстыкай. Калі яму цяжкае даецца ідэя, усім астатнім яна будзе давацца яшчэ цяжэй. Гэта адна з прычын, чаму крызіс рэплікацыі ўвогуле здарыўся

Сваю памылку ён па выніку прызнаў

Накацілі панядзелкавую каву?

Тады паразмаўляем пра яе (каву) і ментальнае здароўе. Дакладней, пра даследаванне, якое спрабавалі рэкламаваць у твітары месяц таму і чаму прыйшлося рэкламу выдаліць

Зрабілі наступнае: узялі 150 тысяч брытанцаў, задавалі ім пытанні пра тое, колькі і якой кавы яны спажываюць, аналагічна апытвалі пра ментальнае здароўе і потым будавалі графік (гл. скрыншот). З якога зрабілі выснову, што трэба рэкамендаваць шырокай публіцы піць 2-3 кубкі кавы ў дзень. Бо на графіках пабачылі т.з. J-крывую: у тых, хто не п'е каву і ў тых, хто п'еш больш чым 2-3 кубкі вышэйшая рызыка мець праблемы з менталачкай

"Карэляцыя не роўная прычынна-следчай сувязі", "self-selection bias", "не эксперымент а даныя назірання!" — гэта думкі, якія павінныя з'яўляцца пасля прачытання папярэдняга абзацу. Натуральна, частка людзей не п'е каву праз праблемы са здароўем, у тым ліку ментальным — каб не адчуваць павышанай турботы. Яшчэ натуральней, што людзі, якія спажываюць 10 кубкаў у дзень, маюць павышаную рызыку

Але мая праблема з графікам не толькі ў гэтым. Па-першае, "зніжэнне" рызыкі банальна цяжкавата разглядзець на графіку — яно, выглядае, каля 10%. Па-другое, нават тыя весельчакі, якія гасяцца 10-12 кубкамі, маюць толькі ў ~1.5 - 2 разоў павышаную рызыку. Кажучы проста, карэляцыйны ўплыў кавы не настолькі вялікі, каб раптам пераходзіць на 2-3 кубкі ў дзень, калі вы каву да гэтага не пілі

Забаўна, што такія рэкамендацыі праходзяць фільтр медыцынскіх публікацый, але не праходзяць у твітары: у рэплаі набягае мільён эканамістаў, дата сайцністаў, медыкаў з іншых галін і агулам людзей, знаёмых са статыстыкай і пачынаюць над аўтарамі ўгараць