از اونجایی که همزمان در کنار کار های بالینی پزشکی، مشغول اداره یکسری روند دیگه در درمانگاه شخصی هستم، یک کیس آموزشی داشتیم که بنظرم جالب بود، خانمی که قصد داشت IVF انجام بده ولی مرحله ی اول ایمپلنت دندانی ش اردیبهشت ماه امسال انجام شده بود یعنی تقریبا ۵ ماه پیش. طبق گفته ی ایشان، همکار متخصص زنان به ایشان گفته بود که چون مرحله ی دوم ایمپلنت رو داری، نمیتونی IVF کنی؟!
طبق معمول برای من سوال شد که چرا، برای همین بصورت یک کیس آموزشی براتون مطرحش میکنم:

اول از همه اینو بگم که من پزشک هستم، اما مراحل ایمپلنت بطور خلاصه این هست که شما ابتدا بایستی جای خالی دندان را با ابزار مخصوص برای قرار دادن پایه یا همون fixture اماده کنی، فیکسچر که میذاری ۲ تا ۴ ماه اطرافش لثه تشکیل میشه و جاش سفت میشه، بماند که ۵ تا ۷ درصد امکان fail شدن داره و هر کیسی برای اینکار کاندید نیست.
مرحله ی بعد، مراجعه کننده بعد ۳ تا ۶ ماه میاد تا فیکسچر قالب گیری بشه یعنی براش لابراتوار تاج دندون رو بسازه تا پیچ بشه روی فیکسچر. یعنی مراحل درد و خونریزی همون اول هست که فیکسچر رو میذاری و نه مراحل بعدی!

🦷📚 Case Study – Dental Implant & Upcoming IVF

معرفی بیمار

خانم ۳۴ ساله، متأهل، با سابقه نازایی اولیه، سه ماه پیش تحت فاز اول ایمپلنت دندانی در ناحیه ۱۶ قرار گرفته است. بیمار امروز جهت دریافت مشاوره از نظر ایمنی شروع پروتکل IVF در حضور ایمپلنت مراجعه کرده است.

شرح حال

تاریخ جراحی ایمپلنت: سه ماه قبل

نوع جراحی: Placement of fixture بدون پیچیدگی

سیر پس از عمل: گزارش بیمار از درد خفیف در هفته اول، رفع کامل علائم در هفته دوم

درمان فعلی: مسواک منظم و دهان‌شویه به‌صورت پراکنده

علائم فعلی:

عدم درد

عدم تورم

عدم ترشح

عدم احساس حرکت


برنامه جدید بیمار: شروع پروتکل لقاح خارج رحمی (IVF) از هفته آینده به درخواست متخصص زنان.

یافته‌های معاینه و ارزیابی

معاینه داخل دهان:
مخاط اطراف ایمپلنت سالم، بدون التهاب
عدم وجود تورم یا قرمزی
عدم ترشح
ایمپلنت کاملاً پایدار در معاینه دستی (no mobility)
رادیوگرافی پری‌اپیکال:
استخوان کرستال بدون تحلیل
حاشیه استخوانی منظم
نشانه‌ای از peri-implant radiolucency دیده نشد
📌 نتیجه: روند اوسئواینتگریشن در فاز مناسب و قابل‌قبول است.

بحث علمی (Discussion)

۱) فاز اول ایمپلنت و اوسئواینتگریشن

در جراحی ایمپلنت، مرحله اول شامل قرار دادن fixture در داخل استخوان است.
مدت زمان استاندارد برای رسیدن به پایداری مناسب:

فک پایین: ۲–۳ ماه

فک بالا: ۴–۶ ماه


در سه ماهگی، اگر معاینه و رادیوگرافی طبیعی باشد، روند التیام کافی و باثبات محسوب می‌شود.

۲) شروع IVF و تأثیر هورمون‌ها بر ایمپلنت
پروتکل‌های IVF شامل استفاده از FSH، LH، hCG و پروژسترون هستند. شواهد موجود نشان می‌دهد:
این داروها تأثیری بر روند اوسئواینتگریشن ندارند.
تنها تغییر قابل‌مشاهده ممکن است افزایش خفیف التهاب لثه در دوران تحریک هورمونی باشد.
ریسک آسیب به ایمپلنت در این مرحله بسیار پایین است.
بنابراین حضور یک ایمپلنت در حال التیام، کنتراندیکاسیونی برای آغاز IVF نیست.
۳) مواردی که شروع IVF را باید به تأخیر انداخت
تنها زمانی IVF باید عقب بیفتد که:
نشانه‌های peri-implantitis وجود داشته باشد
روند ترمیم نامناسب باشد
درد، شلی ایمپلنت یا ترشح وجود داشته باشد
بیمار نیاز به جراحی مجدد داشته باشد
در غیاب این موارد، شروع IVF مجاز است.
۴) نکته در مورد فاز دوم ایمپلنت

اگر بیمار در نزدیک آینده به مرحله دوم (جهت گذاشتن healing abutment) نیاز پیدا کند:
بهتر است این جراحی در خارج از بازه تحریک هورمونی انجام شود.
با این حال، از نظر علمی مانع قطعی وجود ندارد.
نتیجه‌گیری (Conclusion)

این بیمار با توجه به:

گذشت سه ماه از فاز اول ایمپلنت
معاینه طبیعی
رادیوگرافی پایدار
عدم وجود نشانه‌های التهاب یا شلی
می‌تواند پروسه IVF را بدون محدودیت آغاز کند.

نکات آموزشی (Teaching Points)

ایمپلنت‌های دندانی پس از سه ماه، در صورت پایداری بالینی، معمولاً مشکلی برای شروع درمان‌های هورمونی ایجاد نمی‌کنند.

داروهای IVF تأثیر منفی بر روند اوسئواینتگریشن ندارند.

غربالگری کوتاه (درد، تورم، ترشح، mobility، رادیوگرافی) برای تصمیم‌گیری کافی است.

توصیه به بهداشت دهان بهتر است به بیماران IVF داده شود زیرا احتمال التهاب لثه با تغییرات هورمونی اندکی افزایش پیدا می‌کند.

#کنجکاو باشید :)

چرا کتورولاک در درمانگاه‌ها ممنوع شد؟

و از نظر "مولکولی" چه تفاوتی با دیکلوفناک و پیروکسیکام دارد؟

وزارت بهداشت ایران اخیراً تزریق کتورولاک را در درمانگاه‌ها ممنوع و مصرف آن را محدود به بیمارستان کرد.
اما دلیل این تصمیم فقط یک «بخشنامه اداری» نیست؛
ریشهٔ ماجرا در مولکولِ خودِ دارو است.

🔥 کتورولاک از کجا متفاوت می‌شود؟

هر سه دارو—کتورولاک، دیکلوفناک، پیروکسیکام—NSAID هستند،
اما شدت اثر، سرعت اثر و رفتار مولکولی کتورولاک کاملاً متفاوت است:
1) مهار بسیار قوی COX-1 (۲۰ تا ۴۰ برابر دیکلوفناک)
کتورولاک به‌دلیل ساختار هتروسیکلیک آروماتیکش،
به‌شدت به جایگاه COX-1 و COX-2 می‌چسبد و آن‌ها را مهار می‌کند.
نتیجه:
کاهش شدید پروستاگلاندین‌های محافظ معده
افزایش ناگهانی ریسک خونریزی گوارشی
اسپاسم آرتریول آوران کلیه
افت GFR و آسیب کلیوی حاد
این شدت مهار در دیکلوفناک و پیروکسیکام دیده نمی‌شود.
---

2) لیپوفیلیسیتهٔ بالا → جذب و نفوذ بسیار سریع

کتورولاک طی ۱۰–۱۵ دقیقه به حداکثر غلظت بافتی می‌رسد.
این سرعت بالا یعنی:

تغییر ناگهانی تون عروقی

افت سریع پروستاگلاندین‌ها

بروز عوارض حاد قبل از اینکه بدن فرصت تطابق داشته باشد

NSAIDهایی مثل پیروکسیکام آهسته‌تر بالا می‌روند → عوارضشان مزمن‌تر است.

3) ساختار «پیرولیزین» = کلاس پرعارضه

مشتقات pyrrolizine در مطالعات:
بیشترین قدرت مهار COX-1
بیشترین ریسک خونریزی GI
بیشترین ریسک renal ischemia
را داشته‌اند.
کتورولاک عضو همین خانواده است.
4) اثر تک‌مسیره (Single-Path) و بدون متابولیت فعال

برخی NSAIDها توسط متابولیت‌های ملایم‌تر تعدیل می‌شوند؛
به همین دلیل مصرفش بیش از ۵ روز در جهان ممنوع است.
💭💭 این تمام چیزی ست که منطقی بنظر می رسد و میدانیم، اما چیز هایی هست که نمی‌دانیم، که نمی‌دانیم.
@lymphopod

اولین پی پی نوزاد ترم: مکونیوم!
⭐ تعریف مکونیوم (Meconium) از نظر UpToDate

مکونیوم، اولین مدفوع نوزاد است که از موادی تشکیل شده که جنین در دوران داخل‌رحمی بلعیده است.
این ماده:
چسبنده
غلیظ
بدون بو
به رنگ سبزِ بسیار تیره یا سیاه (قیری)
و با قوامی شبیه قیر یا تار است.
UpToDate توضیح می‌دهد که مکونیوم شامل موارد زیر است:
سلول‌های روده‌ای و اپیتلیال

لانگو (mucus)

مایع آمنیوتیک بلعیده‌شده

صفرا

چربی‌ها

آب (حدود ۷۰٪)

و هیچ‌گونه میکروب در آن وجود ندارد (استریل است).

⭐ UpToDate درباره زمان دفع مکونیوم:

۹۹٪ نوزادان ترم باید تا ۲۴ ساعت اول حداقل یک بار مکونیوم دفع کنند.

تأخیر در دفع مکونیوم تا بعد از ۲۴ ساعت → بررسی برای علل مانند:

بیماری هیرشپرونگ

انسداد روده

meconium plug syndrome

meconium ileus (در CF)
@Lymphopod
#اطفال

همیشه توو اطفال میگن، نوزادی که رنگ و روش خوبه، دستشویی شو میکنه، یعنی سیستم گوارشی و عصبی داره تکامل پیدا میکنه، یعنی انسدادی وجود نداره. تو میتونی نفس راحتی بکشی.
بعد میریم واسه روز سوم تا پنجم که نوزاد شیر بیشتری میخوره و مادر شیر بیشتری تولید میکنه، اون موقع رنگ مدفوع شروع میکنه به تغییر!
تووی پست بعدی میگم بهتون.
اولین واکسنی که به نوزاد میزنن چیه؟
هپاتیت ب
بعدش چیه؟ BCG و OPV
واکسن فلج اطفال خوراکی، ۱ در ۲.۳ میلیون باعث ایجاد فلج اطفال میشه! ولی تزریقی ریسکش صفر هست! اروپا و آمریکا از هفته ی ۶ ام تزریقی میزنن و خوراکی فلج اطفال رو نمیدن! تصمیم واکسن زدن یا نزدن کلا به والدین داده میشه

اون صورتی ها کریستال اورات هستن، روز دوم سوم ادرار نوزاد ممکنه اینارو ببینی! خیلیم طبیعی هست، یعنی کلیه ها دارن تکامل پیدا میکنن و بچه میتونه شیر بیشتری بخوره.
میدونی که به نوزاد نباید آب بدی! باعث Water intoxication میشه. کلیه ها اونقدر قوی نیستن که هموستاز کنن، چی میشه؟ آب میره توو خون! سدیم رقیق میشه! Hyponatremia
از مدل Dilutionalش. اون وقت آب میره توو سلول، سلول ورم میکنه! ادم مغزی!!!
داستان اینکه الکترولیت ها و آب در بدن مثل میله های تعادل هم دیگه هستن، هم دیگرو بالانس میکن.

لیمفوپاد! ۲ نفر تا ۲۰۰۰ نفر!
https://castbox.fm/vua/25865174
اپیزود های ما رو در کست باکس دنبال کنین ❤️

به‌عنوان یک پزشک عمومی که یک سال است طبابت نمی‌کنم—با اینکه پروانه دارم—ترجیح می‌دهم کارهایی غیر از درمان انجام دهم. نه به‌خاطر مبلغ ویزیت یا هزینه‌ها، بلکه به‌خاطر شرایطی که برای درمانگاه‌ها و ساختار درمان به‌وجود آمده.

برای مقایسه: نرخ حقوق پایه‌ی ساعتی وزارت کار در سال ۱۴۰۴ حدود ۶۷ هزار تومان است.
اما یک پزشک عمومی با ویزیت ۲۳۰ هزار تومانی، تنها نصف این مبلغ را دریافت می‌کند؛ و از همان نصف هم بیمه‌های پایه مثل تأمین اجتماعی هیچ پوششی نمی‌دهند. نتیجه این است که عملاً طبابت باکیفیت (آن‌طور که باید باشد) دیگر توجیهی ندارد و فشار اقتصادی و ساختاری، درمان را به سمت داروخانه‌ها هل می‌دهد.
واقعیت تلخ همین است: بخش زیادی از مراجعه‌کنندگان اصلاً به پزشک مراجعه نمی‌کنند، و داروی خود را سرپایی از داروخانه می‌گیرند.
این اتفاق دو پیامد بسیار نگران‌کننده دارد:
۱) کاهش شدید کیفیت مراقبت و از دست رفتن فرصت تشخیص درست
۲) عادی‌شدن خوددرمانی و بی‌نیاز پنداشتن پزشک
این‌ها فقط «مشکل پزشکان» نیست؛ این‌ها به‌صورت مستقیم کیفیت سلامت جامعه را پایین می‌آورند.
قیمت ویزیت ۱۴۰۵‌ بنظر روی مبلغ ۳۳۶ ت بسته شده است...
@Lymphopod

🌱 انگیزهٔ درونی و بیرونی؛ دو موتور متفاوت برای رفتار انسان

در روان‌شناسی و روان‌پزشکی، یکی از تمایزهای کلیدی برای فهم تاب‌آوری، فرسودگی و رضایت از زندگی، تفاوت بین انگیزهٔ درونی (Intrinsic Motivation) و انگیزهٔ بیرونی (Extrinsic Motivation) است.

🔹 انگیزهٔ بیرونی چیست؟
وقتی کاری را انجام می‌دهیم به‌خاطر پاداش، تأیید، ترس از تنبیه یا فشار اجتماعی.

مثال‌ها:
درس خواندن فقط برای نمره
کار کردن فقط برای پول
تلاش برای دیده شدن یا مقایسه با دیگران
ادامه دادن یک مسیر فقط چون «باید»

📌 ویژگی مهم انگیزهٔ بیرونی:
انرژی‌بر است
نیازمند «هل دادن» مداوم
با استرس، اضطراب و فرسودگی شغلی رابطهٔ مستقیم دارد
اگر پاداش قطع شود، رفتار هم متوقف می‌شود

🔹 انگیزهٔ درونی چیست؟
وقتی کاری را انجام می‌دهیم چون با ارزش‌ها، هویت و لذت درونی ما هم‌راستاست.
مثال‌ها:
یادگیری پزشکی چون «معنا» دارد
ورزش برای حس زنده بودن
نوشتن، مطالعه یا خدمت، بدون انتظار داده شدن
رشد، چون بخشی از خودِ ماست
📌 ویژگی مهم انگیزهٔ درونی:
پایدار است
انرژی می‌سازد، نه مصرف
با رضایت درونی و تاب‌آوری بالا همراه است
حتی در سختی‌ها هم ادامه پیدا می‌کند
@Lymphopod

🔑 نکتهٔ ظریف اما مهم:

وقتی انگیزه کاملاً درونی باشد،
دیگر «احساس زور زدن» یا effortful striving وجود ندارد.
👉 تلاش هست،
اما رنجِ تلاش نیست.
در این حالت:
تلاش، امتداد هویت است
حرکت، طبیعی و خودجوش است
فرد «تلاشگر» نیست، بلکه در حال زندگی کردنِ مسیر خود است

🧠 از نگاه علوم اعصاب و روان:
در انگیزهٔ بیرونی:
سیستم استرس (HPA axis) فعال‌تر است
دوپامین وابسته به پاداش بیرونی ناپایدار است

در انگیزهٔ درونی:
فعالیت پایدارتر مسیرهای پاداش
ترشح متعادل دوپامین
افزایش حس کنترل، معنا و انسجام روانی

🌿 ارتباط با تاب‌آوری
تاب‌آوری واقعی از «تحمل فشار» نمی‌آید؛
از معنا می‌آید.

📌 کسی که فقط با انگیزهٔ بیرونی جلو می‌رود:
ممکن است موفق شود
اما زودتر می‌شکند

📌 کسی که انگیزهٔ درونی دارد:
ممکن است آهسته‌تر برود
اما عمیق‌تر، پایدارتر و سالم‌تر می‌ماند
@Lymphopod

🌱 جمع‌بندی: چرا انسان به هر دو انگیزه نیاز دارد؟

در زندگی واقعی، نه انگیزهٔ درونی به‌تنهایی کافی است، نه انگیزهٔ بیرونی.

🔹 انگیزهٔ درونی
به ما معنا می‌دهد،
تاب‌آوری می‌سازد،
و باعث می‌شود حتی در سختی‌ها فرو نریزیم.

🔹 انگیزهٔ بیرونی
به ما ساختار می‌دهد،
شروع حرکت را آسان می‌کند،
و در دنیای واقعی (کار، تحصیل، اقتصاد) ضروری است.
📌 مسئله این نیست که کدام بهتر است؛
مسئله این است که کدام باید محور باشد.

وقتی انگیزهٔ بیرونی محور شود:
فشار زیاد می‌شود
فرسودگی بالا می‌رود
دوام کم می‌شود

وقتی انگیزهٔ درونی محور باشد:
انگیزهٔ بیرونی فقط «حمایت‌کننده» است، نه «راننده»
تلاش پایدارتر و سالم‌تر می‌شود

✨ مدل سالم این است:
انگیزهٔ درونی = موتور
انگیزهٔ بیرونی = فرمان و ترمز

اگر فقط فرمان داشته باشی، ماشین حرکت نمی‌کند؛
اگر فقط موتور داشته باشی، مسیر را گم می‌کنی.
تاب‌آوری یعنی حرکت با معنا، در چارچوب واقعیت.
@Lymphopod

همیشه این false positive و false negative مایه ی دردسر بود 😁
@Lymphopod

تاریخچهٔ کوتاه انکوباتور نوزادان
در اواخر قرن نوزدهم، مرگ‌ومیر نوزادان نارس بسیار بالا بود؛ مهم‌ترین مشکل، ناتوانی در حفظ دمای بدن و مقابله با عفونت‌ها بود.
نقطهٔ آغاز این تحول به Stéphane Tarnier، پزشک فرانسوی، بازمی‌گردد. او حدود سال ۱۸۸۰ با الهام از دستگاه‌های جوجه‌کشی که در باغ‌وحش پاریس دیده بود، نخستین انکوباتور ساده نوزاد را طراحی کرد؛ محفظه‌ای گرم که باعث کاهش مرگ‌ومیر نوزادان نارس شد.
پس از او، شاگردش Pierre Budin مراقبت منسجم از نوزاد نارس را توسعه داد و بر اهمیت گرما، تغذیه و پایش تأکید کرد.
در اوایل قرن بیستم، Martin Couney با نمایش انکوباتورها در نمایشگاه‌های عمومی، هزینهٔ مراقبت از نوزادان نارس را تأمین کرد و جان هزاران نوزاد را نجات داد؛ در دورانی که بسیاری از بیمارستان‌ها این نوزادان را نمی‌پذیرفتند.
به‌تدریج انکوباتورها وارد بیمارستان‌ها شدند و امکان کنترل دما، رطوبت و اکسیژن فراهم شد.
داستان انکوباتور نشان می‌دهد که بسیاری از پیشرفت‌های بزرگ پزشکی، با یک مشاهده ساده و یک سؤال درست آغاز می‌شوند.
@Lymphopod

مانور دیکس–هالپایک (Dix–Hallpike Test)
🔍 هدف: تشخیص BPPV (سرگیجه وضعیتی خوش‌خیم حمله‌ای)
🩺 کاربرد: برای تشخیص بیماری، نه درمان آن.
⚙️ نحوه انجام:
1️⃣ بیمار روی تخت در حالت نشسته قرار می‌گیرد.
2️⃣ پزشک سر بیمار را حدود ۴۵ درجه به سمت گوش مشکوک می‌چرخاند.
3️⃣ سپس بیمار به سرعت به حالت خوابیده می‌رود، در حالی که سر کمی به عقب (حدود ۲۰ درجه) خم می‌شود.
4️⃣ پزشک حرکات چشم (نیستاگموس) و احساس سرگیجه بیمار را مشاهده می‌کند.
5️⃣ اگر نیستاگموس و سرگیجه ظاهر شود، تست مثبت است و BPPV تأیید می‌شود.
⚡ نتیجه مثبت:
بیمار دچار سرگیجه شدید لحظه‌ای می‌شود 😵
حرکات چشم چرخشی یا عمودی دیده می‌شود (نیستاگموس).
معمولاً درگیری در کانال نیم‌دایره خلفی گوش داخلی است.
💊 درمان بعد از تشخیص:
اگر تست دیکس–هالپایک مثبت شد ✅
👉 سپس از مانور اپلی (Epley maneuver) برای درمان استفاده می‌کنیم.

@Lymphopod

🌀 نام بیماری:
(Benign Paroxysmal Positional Vertigo – BPPV)
🧭 نام مانور درمانی:
مانور اپلی (Epley Maneuver)
💡 هدف مانور:
جابجایی کریستال‌های کلسیمی (کانالیت‌ها) از مجرای نیم‌دایره خلفی گوش داخلی به ناحیه‌ای که دیگر باعث تحریک گیرنده‌های تعادلی نشوند.
🩺 مراحل انجام مانور اپلی:
1️⃣ بیمار در وضعیت نشسته قرار می‌گیرد و سر ۴۵ درجه به سمت گوش مبتلا چرخانده می‌شود.
2️⃣ بیمار به پشت خوابانده می‌شود در حالی که سر همچنان ۴۵ درجه چرخیده و کمی به عقب خم است. این وضعیت را ۲۰–۳۰ ثانیه نگه دارید تا سرگیجه یا نیستاگموس برطرف شود.
3️⃣ سر بیمار ۹۰ درجه به سمت گوش سالم چرخانده می‌شود و ۲۰–۳۰ ثانیه نگه داشته می‌شود.
4️⃣ بدن بیمار به همان سمت می‌چرخد تا روی شانه سمت سالم قرار گیرد (سر حالا به سمت پایین است). ۲۰–۳۰ ثانیه نگه دارید.
5️⃣ در نهایت، بیمار به وضعیت نشسته بازگردانده می‌شود و سر حدود ۲۰–۳۰ ثانیه به جلو خم می‌شود.
📖 خلاصه:
مانور اپلی یک روش ساده و مؤثر برای درمان سرگیجه وضعیتی خوش‌خیم است که با تغییرات کنترل‌شده در وضعیت سر و بدن، کریستال‌ها را به
جای مناسب در گوش داخلی بازمی‌گرداند.
@Lymphopod